{"id":9348,"date":"2014-06-24T03:33:54","date_gmt":"2014-06-24T03:33:54","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=9348"},"modified":"2014-06-24T10:46:54","modified_gmt":"2014-06-24T10:46:54","slug":"savalan-m%c9%99mm%c9%99dov-irqciliyin-m%c9%99ns%c9%99yi-c%c9%99miyy%c9%99t%c9%99-nufuzu-v%c9%99-h%c9%99ll-yolu-m%c9%99qal%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=9348","title":{"rendered":"Savalan M\u018fMM\u018fDL\u0130.&#8221;\u0130rq\u00e7iliyin m\u0259n\u015f\u0259yi, c\u0259miyy\u0259t\u0259 n\u00fcfuzu v\u0259 h\u0259ll yolu&#8221; (M\u0259qal\u0259)"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/10508453_1430387493911837_277549_n-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/10508453_1430387493911837_277549_n-1-259x300.jpg\" alt=\"10508453_1430387493911837_277549_n (1)\" width=\"259\" height=\"300\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-9341\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/10508453_1430387493911837_277549_n-1-259x300.jpg 259w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/10508453_1430387493911837_277549_n-1.jpg 830w\" sizes=\"auto, (max-width: 259px) 100vw, 259px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Son d\u00f6vrl\u0259r mediada irq\u00e7ilikl\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259rin artd\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. X\u00fcsusil\u0259, futbol v\u0259 bir s\u0131ra idman yar\u0131\u015flar\u0131nda qarad\u0259rili idman\u00e7\u0131lara banan at\u0131lmas\u0131 v\u0259 s. hadis\u0259l\u0259r bundan x\u0259b\u0259r verir. Sonuncu Avropa Birliyi se\u00e7kil\u0259rind\u0259 d\u0259 irq\u00e7i radikal sa\u011f partiyalar\u0131 qalib g\u0259ldi. Avropadak\u0131 radikal sa\u011f adlanan bu partiyalar\u0131n ortaq s\u0259ciyy\u0259vi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri is\u0259 qat\u0131 irq\u00e7i olmalar\u0131, avropal\u0131lardan ba\u015fqa he\u00e7 bir mill\u0259ti q\u0259bul etm\u0259m\u0259l\u0259ridir. Avropada bu c\u00fcr partiya v\u0259 h\u0259r\u0259katlara d\u0259st\u0259k d\u0259 getdikc\u0259 art\u0131r. G\u0259lin m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259llin\u0259 ke\u00e7m\u0259mi\u015fd\u0259n \u0259vv\u0259l irq\u00e7iliyin n\u0259 oldu\u011funu v\u0259 m\u0259n\u015f\u0259yini ara\u015fd\u0131raq.<br \/>\n\u0130nsanlar\u0131n fiziki f\u0259rqlilikl\u0259ri irql\u0259raras\u0131  \u00fcst\u00fcnl\u00fck v\u0259 ya z\u0259iflik kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirib m\u00fc\u0259yy\u0259n irql\u0259rin daha \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu iddia ed\u0259n ideologiyaya irq\u00e7ilik  deyilir. \u018fslind\u0259 irq\u00e7ilik tarixin h\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verib. XVI \u0259srd\u0259n sonra Amerikan\u0131n k\u0259\u015ffi, bir \u00e7ox Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin imperiya qurmaq namin\u0259 Afrika v\u0259 Asiyada i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259ti y\u00fcr\u00fctm\u0259si v\u0259 insanlar\u0131 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirm\u0259si irq\u00e7ilikd\u0259n x\u0259b\u0259r verir. X\u00fcsusil\u0259 Amerikan\u0131n k\u0259\u015ffind\u0259n sonra avropal\u0131lar\u0131n Amerikan\u0131n yerli sakinl\u0259rin\u0259 tutduqlar\u0131 divan irq\u00e7iliyin bariz n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. O d\u00f6vrd\u0259 Amerikadak\u0131 yerlil\u0259rin n\u0259slini k\u0259sm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259y\u0259n \u0130span &#8220;conquistadorlar\u201d (i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar)  bel\u0259 bir a\u00e7\u0131qlama etmi\u015fdil\u0259r: \u201cYerlil\u0259r h\u0259qiqi insan deyil, inki\u015faf etmi\u015f heyvan n\u00f6v\u00fcd\u00fcrl\u0259r\u201d.  Bu \u015f\u00fcar  o d\u00f6vrd\u0259 b\u00fct\u00fcn imperialist q\u00fcvv\u0259l\u0259rin \u0259sas devizin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi. Lakin bu \u015f\u00fcar\u0131n elmi \u0259sas\u0131 \u00e7at\u0131\u015fm\u0131rd\u0131. Bu \u201celmi \u0259sas\u0131\u201d da Darvin t\u0259min etdi. \u00c7arlz Darvin  \u201cN\u00f6vl\u0259rin M\u0259n\u015f\u0259yi\u201d v\u0259 \u201c\u0130nsan\u0131n t\u0259kam\u00fcl\u00fc\u201d adl\u0131 kitablar\u0131nda  insan\u0131n inki\u015faf etmi\u015f heyvan n\u00f6v\u00fc oldu\u011funu iddia etdi. Lakin eyni zamanda b\u0259zi irql\u0259rin t\u0259kam\u00fcll\u0259rini tamamlay\u0131b \u201cm\u0259d\u0259ni irq\u0259\u201d \u00e7evrildikl\u0259rini, b\u0259zil\u0259rinin is\u0259 h\u0259l\u0259 t\u0259kam\u00fcl\u00fcn\u00fc tamamlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 \u201cz\u0259if, a\u015fa\u011f\u0131 irq\u201d oldu\u011funu vur\u011fulad\u0131.  Darvinin \u201cm\u0259d\u0259ni irq\u201di  avropal\u0131 a\u011f insanlar idi. Yerd\u0259 qalan dig\u0259r b\u00fct\u00fcn mill\u0259tl\u0259r is\u0259 \u201ca\u015fa\u011f\u0131 irq\u201d statusunda idi. M\u00fcasir irq\u00e7iliyin banisi \u00c7arlz Darvindir. T\u0259sdiqi is\u0259 Darvinin \u00f6z s\u00f6zl\u0259ridir: &#8220;B\u0259lk\u0259 d\u0259 yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 m\u0259d\u0259ni insan irql\u0259ri v\u0259h\u015fi irql\u0259ri tamamil\u0259 yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n sil\u0259c\u0259kl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n yerin\u0259 ke\u00e7\u0259c\u0259kl\u0259r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n meymunab\u0259nz\u0259r insanlar da yox edil\u0259c\u0259kl\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, insanla \u0259n yax\u0131n qohumlar\u0131 aras\u0131ndak\u0131 bo\u015fluq daha da b\u00f6y\u00fcy\u0259c\u0259k. N\u0259tic\u0259d\u0259 d\u00fcnyada indiki avropal\u0131 irql\u0259rd\u0259n daha m\u0259d\u0259ni olan irql\u0259r v\u0259 indiki z\u0259ncil\u0259rd\u0259n, Avstraliya yerlil\u0259rind\u0259n v\u0259 qorill\u0259rd\u0259n daha gerid\u0259 olan babun n\u00f6v\u00fcn\u0259 m\u0259xsus meymunlar qalacaq&#8221; 1<br \/>\nM\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Darvinin ba\u015fqa bir ifad\u0259sind\u0259 is\u0259 &#8220;T\u0259bii se\u00e7m\u0259y\u0259 \u0259saslanan m\u00fcbariz\u0259nin m\u0259d\u0259niyy\u0259tin inki\u015faf\u0131na sizin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcn\u00fczd\u0259n daha \u00e7ox fayda verdiyini v\u0259 verm\u0259y\u0259 davam etdiyini s\u00fcbut ed\u0259 bil\u0259r\u0259m. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, bir ne\u00e7\u0259 \u0259sr \u0259vv\u0259l Avropa t\u00fcrkl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edildikd\u0259 Avropa mill\u0259tl\u0259ri n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck risk alt\u0131nda qalm\u0131\u015fd\u0131, amma art\u0131q bu g\u00fcn Avropan\u0131n t\u00fcrkl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131 biz\u0259 \u00e7ox g\u00fcl\u00fcnc g\u0259lir. Avropa irql\u0259ri olan m\u0259d\u0259ni irql\u0259r h\u0259yat m\u00fcbariz\u0259sind\u0259 t\u00fcrk barbarl\u0131\u011f\u0131na qalib g\u0259lmi\u015fdil\u0259r. D\u00fcnyan\u0131n yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 baxd\u0131qda bu c\u00fcr a\u015fa\u011f\u0131 irql\u0259rin \u00e7oxunun m\u0259d\u0259nil\u0259\u015fmi\u015f ali irql\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259hv edil\u0259c\u0259yini (yox edil\u0259c\u0259yini) g\u00f6r\u00fcr\u00fck&#8221;.2 deyilir.<br \/>\nBu fikirl\u0259rd\u0259n d\u0259 ayd\u0131n olur ki, Darvin insanlar\u0131 \u201cm\u0259d\u0259ni irq\u201d, \u201cavropal\u0131\u201d, \u201ca\u011f irq\u201d  v\u0259 \u201ca\u015fa\u011f\u0131 irq\u201d adlanan bir ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcr v\u0259 bu insan irql\u0259ri aras\u0131nda m\u00fcbariz\u0259 ged\u0259c\u0259yini, g\u00fccl\u00fc irql\u0259rin z\u0259if irql\u0259ri \u0259z\u0259c\u0259yini bildirirdi. Bunu da t\u0259bi\u0259tin qanunu kimi t\u0259qdim edib irq\u00e7iliy\u0259 t\u0259\u015fviq edirdi. Ancaq bu fikirl\u0259r \u0259sla h\u0259qiq\u0259ti \u0259ks etdirmir. \u00c7arlz Darvinin t\u0259kam\u00fcl f\u0259rziyy\u0259sinin elmi \u0259sas\u0131 yoxdur. Bu g\u00fcn\u0259 kimi Darvinin s\u0259sl\u0259ndirdiyi he\u00e7 bir fikir elmi c\u0259h\u0259td\u0259n \u00f6z t\u0259sdiqini tapmay\u0131b. \u018fksin\u0259, b\u00fct\u00fcn elmi faktlar t\u0259kam\u00fcl f\u0259rziyy\u0259sinin \u0259leyhin\u0259 olmu\u015fdur. Lakin o d\u00f6vrd\u0259 imperialist q\u00fcvv\u0259l\u0259r \u00f6zl\u0259rin\u0259 s\u0259rf etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn Darvinin fikirl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etmi\u015fdil\u0259r. \u0130rq\u00e7iliyin \u201celmi\u201d \u0259sas\u0131nda Darvinin t\u0259kam\u00fcl f\u0259rziyy\u0259sinin oldu\u011funu antropoloq  Lalita P. Vidyarti bel\u0259 a\u00e7\u0131qlay\u0131r: &#8220;\u0130nsan\u0131n m\u0259d\u0259ni bir t\u0259kam\u00fcl d\u00f6vr\u00fc ke\u00e7diyin\u0259 v\u0259 \u0259n \u00fcst pill\u0259nin A\u011f Adam\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259ti oldu\u011funa inanan sosioloqlar t\u0259r\u0259find\u0259n Darvinin &#8220;g\u00fccl\u00fcl\u0259rin h\u0259yatda qalmas\u0131&#8221; d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si sevincl\u0259 qar\u015f\u0131land\u0131. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 XIX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda q\u0259rbd\u0259 elm adamlar\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti irq\u00e7iliyi m\u0259nims\u0259dil\u0259r&#8221;. 3<br \/>\nN\u0259tic\u0259d\u0259 Darvin bu fikirl\u0259ri il\u0259 irq\u00e7iliy\u0259  \u201celmi\u201d status qazand\u0131raraq o d\u00f6vr\u00fcn b\u00fct\u00fcn imperialist i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131na rahat \u015f\u0259rait yaratd\u0131. Bundan sonra irq\u00e7iliy\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n y\u00fczl\u0259rl\u0259 q\u0259tliamlar t\u00f6r\u0259dildi v\u0259 XX \u0259sr d\u00fcnya tarixin\u0259 \u0259n qanl\u0131 s\u0259hif\u0259 kimi daxil oldu. Bu q\u0259tliamlar\u0131n \u0259n aktiv i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 is\u0259 irq\u00e7ilik siyas\u0259ti y\u00fcr\u00fcd\u0259n nasistl\u0259r oldular. Hitler nasizmi qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Darvinin  t\u0259bii se\u00e7m\u0259 qanundan istifad\u0259 etdiyini h\u0259m \u201cMayn Kampf\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 a\u00e7\u0131qlam\u0131\u015f, h\u0259m d\u0259 \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131. Nasizm\u0259 g\u00f6r\u0259  irql\u0259r bir ne\u00e7\u0259 kateqoriyaya b\u00f6l\u00fcn\u00fcrd\u00fc. \u201cM\u0259d\u0259niyy\u0259t yaradan irql\u0259r\u201d y\u0259ni \u201cali irq\u201d  v\u0259 Darvinin s\u00f6z\u00fc il\u0259 \u201cA\u011f irql\u0259r\u201d. Bura  ba\u015fda almanlar olmaqla avropal\u0131lar daxil idi. Dig\u0259r kateqoriyada  \u201cm\u0259d\u0259niyy\u0259ti izl\u0259y\u0259n irql\u0259r\u201d var idi. Buraya \u00e7inlil\u0259r v\u0259 yaponlar daxil idi. Nasizm\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kateqoriyan\u0131 is\u0259 \u201cm\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259n irql\u0259r\u201d  t\u0259\u015fkil edirdi. Buraya is\u0259 ba\u015fda y\u0259hudil\u0259r, slavyanlar v\u0259 s. olmaqla yerd\u0259 qalan b\u00fct\u00fcn irql\u0259r aid idi.  Hitlerin fikrinc\u0259 ali irq dig\u0259r z\u0259if irql\u0259ri \u0259zm\u0259li v\u0259 t\u0259kam\u00fcl prosesini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259lidi idi. Bel\u0259likl\u0259, Hitler bu d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irdi v\u0259 bu hadis\u0259l\u0259r XX \u0259sr\u0259 tarixin \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259h\u015filiyi kimi dam\u011fas\u0131n\u0131 vurdu. B\u0259s bu fikir n\u0259y\u0259 \u0259saslan\u0131rd\u0131? Darvinin bu s\u00f6zl\u0259rin\u0259: \u201cV\u0259h\u015fi insanlar\u0131n b\u0259d\u0259nl\u0259ri v\u0259 ba\u015flar\u0131 z\u0259if olanlar\u0131 s\u0131radan \u00e7\u0131xar\u0131r v\u0259 sa\u011f qalanlar, \u0259ks\u0259r\u0259n, h\u0259qiq\u0259t\u0259n sa\u011flam olanlard\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n biz m\u0259d\u0259ni insanlar s\u0131radan \u00e7\u0131xma prosesinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259ni edirik; axmaqlar, \u015fik\u0259stl\u0259r v\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn  m\u00fcalic\u0259xanalar qururuq, kas\u0131blar\u0131 qoruyan q\u0259rarlar q\u0259bul edirik, tibb m\u00fct\u0259x\u0259sisl\u0259rimiz h\u0259r bir x\u0259st\u0259ni ya\u015fatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n son ana q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn m\u0259har\u0259tini g\u00f6st\u0259rir&#8230;Bel\u0259c\u0259  m\u0259d\u0259ni toplumlar\u0131n z\u0259if \u00fczvl\u0259ri \u00f6z n\u0259sill\u0259rini davam etdirirl\u0259r.Ev heyvan\u0131 yeti\u015fdirm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan he\u00e7 kim bunun insan irqin\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259r ver\u0259c\u0259yind\u0259n \u015f\u00fcbh\u0259 etm\u0259z.\u201d 4<br \/>\nDarvin  bu s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 a\u00e7\u0131q a\u015fkar  \u015f\u0259kild\u0259  \u201c\u00fcst\u00fcn irq\u201d xaricind\u0259 b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n, \u0259slind\u0259, insan irqi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyini bildirirdi. Darvinin bu c\u00fcml\u0259l\u0259rini Hitler  s\u00f6zb\u0259s\u00f6z  h\u0259yata ke\u00e7irdi. \u00d6z a\u011fl\u0131nca z\u0259if g\u00f6rd\u00fcy\u00fc b\u00fct\u00fcn irql\u0259ri q\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131. M\u00fcharibl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 Almaniyan\u0131n daxilind\u0259 d\u0259  z\u0259if, \u015fik\u0259st, x\u0259st\u0259, \u0259qli probleml\u0259ri olan insnalara qar\u015f\u0131 amans\u0131z m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131l\u0131rd\u0131. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn 1933-c\u00fc ild\u0259 iqtidara g\u0259l\u0259n kimi  \u201cirqi sterilizasiya\u201d adl\u0131 qanun q\u0259bul etdi. Bu qanuna \u0259sas\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259ki b\u00fct\u00fcn x\u0259st\u0259l\u0259r, \u015fik\u0259stl\u0259r, fiziki q\u00fcsurlular, ya\u015fl\u0131lar, \u0259qli problemi olanlar daxil olmaqla 80.000 insan  \u201cNasist M\u00fcq\u0259dd\u0259s Sa\u011flaml\u0131q M\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259ri\u201d t\u0259r\u0259find\u0259n iki-\u00fc\u00e7 il \u0259rzind\u0259 q\u0131s\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. Bununla yana\u015f\u0131 minl\u0259rl\u0259 d\u0259li v\u0259 \u0259qli probleml\u0259ri olan x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 z\u0259h\u0259r veril\u0259r\u0259k \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<br \/>\nFa\u015fistl\u0259rin z\u00fclml\u0259rini sayma\u011fa davam ets\u0259k cildl\u0259rl\u0259 kitab yazar\u0131q. Burada \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 bu z\u00fclml\u0259rin statistikas\u0131 yox, m\u0259nb\u0259yidir. \u0130rq\u00e7iliyin indiy\u0259 kimi m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n bir s\u0131ra t\u0259zah\u00fcrl\u0259rin\u0259 misallar \u00e7\u0259kdim. \u0130ndi is\u0259  ke\u00e7\u0259k bu problemin h\u0259ll yoluna.<br \/>\n\u0130rq\u00e7iliyin m\u0259n\u015f\u0259yinin Darvinin t\u0259kam\u00fcl f\u0259rziyy\u0259si oldu\u011funu d\u0259lill\u0259ri il\u0259 sizl\u0259r\u0259 t\u0259qdim etdim. Bir problemin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn onun m\u0259n\u015f\u0259yinin  bilm\u0259k \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Lakin irq\u00e7ilik m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 insanlar problemin n\u0259d\u0259n qaynaqland\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanki g\u00f6rm\u0259k ist\u0259mirl\u0259r. Bir \u00e7ox televiziya proqramlar\u0131nda, radio verili\u015fl\u0259rind\u0259  v\u0259 m\u00fcsahib\u0259l\u0259rd\u0259 irq\u00e7ilikl\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259sl\u0259ndiril\u0259n fikirl\u0259r\u0259 rast g\u0259l\u0259 bil\u0259rsiniz. H\u0259r k\u0259s iqr\u00e7iliyin ciddi problem oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131r, ancaq he\u00e7 kim h\u0259ll yolunu dil\u0259 g\u0259tirmir. \u00c7\u00fcnki problemin qayna\u011f\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131ran yoxdur.  Bu yax\u0131nlarda Avropan\u0131n \u0259n \u00e7ox seyr edil\u0259n kanallar\u0131ndan birind\u0259  irq\u00e7iliy\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f geni\u015fmiqyasl\u0131  bir  verili\u015f\u0259 baxd\u0131m. Verili\u015f \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259  irq\u00e7i h\u00fccumlara m\u0259ruz qalm\u0131\u015f  qarad\u0259rili futbol\u00e7ulardan m\u00fcsahib\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131. Bu futbol\u00e7ular\u0131n ham\u0131s\u0131  onlara at\u0131lan bananlardan \u015fikay\u0259tl\u0259nirdi. Bir futbol\u00e7unun dediyi s\u00f6zl\u0259r is\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259nin m\u0259n\u015f\u0259yini anlama\u011f\u0131m\u0131z bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tli idi. Futbol\u00e7unun uzun m\u00fcsahib\u0259sind\u0259n yad\u0131mda qalan s\u00f6zl\u0259ri t\u0259xmini olaraq yaz\u0131ram: \u201cM\u0259n hara gedir\u0259m, qar\u015f\u0131ma banan at\u0131rlar v\u0259 ya meymun s\u0259sl\u0259ri \u00e7\u0131xard\u0131rlar. Sanki biz  insan deyilik meymunuq\u201d.  Bu s\u00f6zl\u0259r siz\u0259 tan\u0131\u015f g\u0259lm\u0259di?  G\u0259lm\u0259dis\u0259 z\u0259hm\u0259t olmasa m\u0259qal\u0259ni yenid\u0259n oxuyun. Yuxar\u0131da Darvinin  z\u0259ncil\u0259r haqq\u0131nda n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcn\u00fc qeyd etmi\u015f\u0259m.  Z\u0259ncil\u0259rin inki\u015faf  etmi\u015f meymun n\u00f6v\u00fc oldu\u011funu  vur\u011fulayan  t\u0259k f\u0259rziyy\u0259  Darvinin  t\u0259kam\u00fcl f\u0259rziyy\u0259si idi.  Lakin m\u0259nim baxd\u0131\u011f\u0131m verili\u015fd\u0259  bu n\u00fcans\u0131 he\u00e7 kim vur\u011fulamad\u0131. Ham\u0131 irq\u00e7ilikd\u0259n \u015fikay\u0259tl\u0259ndi v\u0259 verili\u015f bitdi.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259ll yolu n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<br \/>\nBirinci n\u00fcans ondan ibar\u0259tdir ki,  irq\u00e7iliyin \u0259sas\u0131 olan t\u0259kam\u00fcl f\u0259rziyy\u0259sinin  he\u00e7 bir elmi \u0259sas\u0131 yoxdur. B\u00fct\u00fcn elmi d\u0259lill\u0259r t\u0259kam\u00fcl f\u0259rziyy\u0259sinin \u0259sass\u0131z oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. D\u00fcnyada  irq\u00e7iliyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn  at\u0131lmal\u0131 t\u0259k add\u0131m t\u0259kam\u00fcl f\u0259rziyy\u0259sinin \u0259sass\u0131z oldu\u011funu elmi d\u0259lill\u0259rl\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya g\u00f6st\u0259rm\u0259kdir. Bu, b\u00fct\u00fcn irq\u00e7i  h\u0259r\u0259katlara  \u0259n tutarl\u0131 cavab olacaqd\u0131r.   Bundan \u0259lav\u0259  milliy\u0259t\u00e7i v\u0259 irq\u00e7i insanlar\u0131n sevm\u0259y\u0259c\u0259yi  ba\u015fqa bir n\u00fcans is\u0259, \u0259slind\u0259 b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n eyni genetik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 sahib olmas\u0131n\u0131 dil\u0259 g\u0259tirm\u0259kdir. Stenford Universitetind\u0259n prof. Mark Feldman\u0131n  apard\u0131\u011f\u0131 ara\u015fd\u0131rmaya \u0259sas\u0259n  b\u00fct\u00fcn mill\u0259tl\u0259rin, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n  genetikas\u0131 99.9 %  eynidir.   Mark Feldan : \u201c\u2026\u0130nsan qruplar\u0131 aras\u0131nda sezil\u0259 bil\u0259n f\u0259rqlilikl\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259n, d\u0259ri r\u0259ngi v\u0259 k\u0259ll\u0259 qutusu formas\u0131 genetik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin olduqca ki\u00e7ik miqyaslarda g\u00f6st\u0259rdiyi f\u0259rqliliyin n\u0259tic\u0259sidir\u201d. 5<br \/>\nY\u0259ni  d\u00fcnyadak\u0131 he\u00e7 bir mill\u0259t ba\u015fqa bir mill\u0259td\u0259n, he\u00e7 bir irq   ba\u015fqa bir irqd\u0259n \u00fcst\u00fcn  deyil.  \u0130rqi \u00fcst\u00fcnl\u00fck iddialar\u0131 il\u0259  ba\u015fqa mill\u0259tl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131  yarad\u0131lan nifr\u0259t  kampaniyalar\u0131n\u0131n da he\u00e7 bir \u0259sas\u0131 yoxdur.  Y\u0259ni elmi \u0259sas\u0131 yoxdur.<br \/>\nM\u00f6vzu il\u0259 \u0259laq\u0259dar Pey\u011fm\u0259b\u0259rimizin (s.\u0259.v) bir s\u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259 xat\u0131rlatmaq ist\u0259yir\u0259m. \u201cN\u0259 \u0259r\u0259bin \u018fc\u0259m\u0259, n\u0259 d\u0259 \u018fc\u0259min \u0259r\u0259b\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc yoxdur. \u00dcst\u00fcnl\u00fck sad\u0259c\u0259 t\u0259qva il\u0259dir\u201d. Eyni \u015f\u0259kild\u0259  m\u00fcq\u0259dd\u0259s Kitab\u0131m\u0131z olan Quranda da ALLAH hans\u0131sa xalq\u0131n ba\u015fqa bir xalqdan \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu vur\u011fulamam\u0131\u015f, \u0259ksin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn sad\u0259c\u0259 g\u00f6z\u0259l \u0259m\u0259ll\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015fdir. Quranda ALLAH insanlara  h\u0259r zaman \u201cey iman ed\u0259nl\u0259r\u201d,  \u201cey m\u00f6minl\u0259r\u201d, \u201cey insanlar\u201d  \u015f\u0259klind\u0259 m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdir.  Y\u0259ni insana d\u0259y\u0259r qazand\u0131ran onun  irqi, milliy\u0259ti, q\u00f6vm\u00fc deyil, h\u0259r k\u0259sin sahib oldu\u011fu \u0259xlaq v\u0259 etdiyi g\u00f6z\u0259l \u0259m\u0259ll\u0259rdir.  \u00dcst\u00fcnl\u00fck d\u0259 sad\u0259c\u0259 iman v\u0259 g\u00f6z\u0259l \u0259m\u0259ll\u0259rl\u0259 ola bil\u0259r. \u0130rql\u0259rini \u0259sas tutub \u00fcst\u00fcnl\u00fck iddias\u0131nda olanlar is\u0259 b\u00f6y\u00fck yan\u0131lq\u0131 i\u00e7ind\u0259dirl\u0259r<\/p>\n<p>       M\u0259nb\u0259l\u0259r<br \/>\n1.\tCharles Darwin, The Descent of Man, 2. Edition, New York, A L. Burt Co., 1874, s. 178<br \/>\n2.\t&#8220;Francis Darwin, The Life and Letters of Charles Darwin, Vol. I, 1888. New York:D. Appleton and Company, s.285-286<br \/>\n3.\tLalita Prasad Vidyarthi, Racism, Science and Pseudo-Science, Unesco, France, Vend\u00f4me, 1983. s. 54<br \/>\n4.\tCharles Darwin, The Descent of Man, 2. Edition, New York, A L. Burt Co., 1874, s. 171<br \/>\n5.\thttp:\/\/www.telegraph.co.uk\/news\/worldnews\/northamerica\/usa\/1416706\/DNA-survey-finds-all-humans-are-99.9pc-the-same.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son d\u00f6vrl\u0259r mediada irq\u00e7ilikl\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259rin artd\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. X\u00fcsusil\u0259, futbol v\u0259 bir s\u0131ra idman yar\u0131\u015flar\u0131nda qarad\u0259rili idman\u00e7\u0131lara banan at\u0131lmas\u0131 v\u0259 s. hadis\u0259l\u0259r bundan x\u0259b\u0259r verir. Sonuncu Avropa Birliyi se\u00e7kil\u0259rind\u0259 d\u0259 irq\u00e7i radikal sa\u011f partiyalar\u0131 qalib g\u0259ldi. Avropadak\u0131 radikal sa\u011f adlanan bu partiyalar\u0131n ortaq s\u0259ciyy\u0259vi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri is\u0259 qat\u0131 irq\u00e7i olmalar\u0131, avropal\u0131lardan ba\u015fqa he\u00e7 bir mill\u0259ti [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-9348","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9348","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9348"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9348\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9350,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9348\/revisions\/9350"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9348"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9348"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9348"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}