{"id":9373,"date":"2014-06-28T07:33:08","date_gmt":"2014-06-28T07:33:08","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=9373"},"modified":"2015-11-09T11:39:41","modified_gmt":"2015-11-09T07:39:41","slug":"guv%c9%99n-kurslari","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=9373","title":{"rendered":"Da\u011f\u0131dan deyil, quran olmaq"},"content":{"rendered":"<p>\u0130nsanlarda \u201cda\u011f\u0131d\u0131c<a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/savalankardesimiz.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft  wp-image-15219\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/savalankardesimiz-300x225.jpg\" alt=\"savalankardesimiz\" width=\"284\" height=\"213\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/savalankardesimiz-300x225.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/savalankardesimiz.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 284px) 100vw, 284px\" \/><\/a>\u0131\u201d\u00a0 kimi t\u0259rif ed\u0259 bil\u0259c\u0259yimiz\u00a0 bir xarakter n\u00f6v\u00fc var.\u00a0 Bu xarakterin \u0259sas g\u00f6st\u0259ricisi insanlar\u0131n m\u00fcbahis\u0259li m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 bir-birinin \u015f\u0259xsin\u0259,\u00a0 m\u00f6vqeyin\u0259, fikirl\u0259rin\u0259 radikal, \u00e7ox s\u0259rt\u00a0 bir m\u00fcnasibat b\u0259sl\u0259m\u0259l\u0259ridir. M\u0259nim q\u0131sa\u00a0 t\u0259svir etdiyim bu xarakterin, \u0259slind\u0259,\u00a0 daha qabar\u0131q t\u0259zah\u00fcrl\u0259rin\u0259 g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yatda h\u0259r k\u0259s daim \u015fahid olur. Bu xarakterin s\u0259b\u0259b oldu\u011fu n\u0259tic\u0259l\u0259ri ist\u0259r \u015f\u0259xsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259, ist\u0259r c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259ki qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u0259nfi m\u00fcst\u0259vid\u0259 ir\u0259lil\u0259m\u0259sind\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fcy\u00fcn yaratd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin\u00a0 cinay\u0259tl\u0259rl\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nm\u0259sind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k olar. <!--more-->H\u0259tta qlobal m\u00fcst\u0259vid\u0259 baxsaq, d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 siyasi, h\u0259rbi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259\u00a0 adi s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n bel\u0259 m\u00fcharib\u0259 h\u0259ddin\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7atan g\u0259rginlikl\u0259rd\u0259, dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n m\u00fclki v\u0259t\u0259nda\u015flarla s\u0259rt davran\u0131\u015f qaydalar\u0131nda da g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 anla\u015fmaq, ortaq m\u0259xr\u0259c\u0259 g\u0259lm\u0259k prinsipinin yerin\u0259 daha \u00e7ox h\u0259d\u0259, sanksiya, t\u0259zyiq v\u0259 c\u0259za metodlar\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259sinin d\u0259 s\u0259b\u0259binin qaynaqlar\u0131ndan biri d\u0259 m\u0259hz bu xarakterin t\u0259zah\u00fcrl\u0259ridir.<\/p>\n<p>Da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 kimi t\u0259rif etdiyim xarakteri \u0259n sad\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck.\u00a0 \u018fks\u0259r insanlarda s\u0259hv ed\u0259n \u015f\u0259xs\u0259 qar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 \u0259xlaq g\u00f6st\u0259rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcns\u00fczd\u00fcr. M\u0259s\u0259l\u0259n, yanl\u0131\u015f add\u0131m atan, s\u0259hv m\u00f6vqe se\u00e7\u0259n insanlara qar\u015f\u0131 &#8220;onsuz da, yanl\u0131\u015f yoldad\u0131r&#8221; m\u0259ntiqi il\u0259 \u0259traf\u0131ndak\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n \u00e7ox s\u0259rt, o insan\u0131 g\u00f6zd\u0259n \u00e7\u0131xaran, m\u0259rh\u0259m\u0259tsiz m\u00fcnasib\u0259t b\u0259sl\u0259nir. Bu is\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 insan\u0131n yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fcz\u0259ltm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 daha da c\u0259bh\u0259l\u0259\u015fm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olur. \u018fg\u0259r h\u0259l\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 insan tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsdirs\u0259, onu t\u0259hqir ed\u0259c\u0259k, al\u00e7aldacaq, g\u00f6zd\u0259n salacaq m\u00f6vqe se\u00e7ib,\u00a0 daima kin b\u0259sl\u0259y\u0259r\u0259k sevgisizlik g\u00f6st\u0259rirlir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259xlaqi pozuntunun, c\u0259miyy\u0259td\u0259 m\u0259n\u0259vi bo\u015fluqlar\u0131n yaranmas\u0131 qa\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur.\u00a0 Eyni zamanda insanlar\u0131n \u015fidd\u0259t\u0259 meyilliyinin artmas\u0131, psixoloji problemli insanlar\u0131n \u00e7oxalmas\u0131, intiharlar\u0131n artmas\u0131 v\u0259 s. kimi bir \u00e7ox sosial probleml\u0259rin d\u0259 qayna\u011f\u0131nda bu xarakter dayan\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259m adi, h\u0259m d\u0259 qlobal sferada bu xarakterin m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rini m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s bu xarakterin qayna\u011f\u0131 v\u0259 h\u0259ll yolu n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131 s\u0259rtliy\u0259, d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fcy\u0259, radikall\u0131\u011fa, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fmazl\u0131qlara,\u00a0 h\u0259tta psixoloji v\u0259 fiziki \u015fidd\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259n bu \u201cda\u011f\u0131d\u0131c\u0131l\u0131q\u201d xarakterinin qayna\u011f\u0131 sevgisizlik, imans\u0131zl\u0131q v\u0259 materializmdir. \u018fsas k\u00f6k\u00fcnd\u0259 duran s\u0259b\u0259bi is\u0259 imans\u0131zl\u0131qd\u0131r. \u00c7\u00fcnki sevgisizlik v\u0259 materializm\u00a0 d\u0259 imans\u0131zl\u0131qdan yaranan\u0131r.<\/p>\n<p>Allaha inanmayan, Allahdan qorxmayan, imandan qaynaqlanan\u00a0 sevgi anlay\u0131\u015f\u0131na sahib olmayan, insanlar\u0131 kort\u0259bii prosesl\u0259rl\u0259 formala\u015fm\u0131\u015f heyvan y\u0131\u011f\u0131n\u0131 kimi g\u00f6r\u0259n materialist d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259 sahib insanlar\u0131n \u00e7ox t\u0259bii olaraq insanlar\u0131 sevm\u0259sin\u0259, g\u00f6z\u0259l \u0259xlaq\u0131 ya\u015famas\u0131na, \u015fidd\u0259tin deyil \u015f\u0259fq\u0259tin yay\u0131lmas\u0131na c\u0259hd etm\u0259sin\u0259 he\u00e7 bir s\u0259b\u0259b yoxdur. Materialist bir \u015f\u0259xs\u0259 g\u00f6r\u0259, insanl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n yollar\u0131ndan biri d\u0259 \u015fidd\u0259tdir. C\u0259miyy\u0259tl\u0259rin d\u0259\u00a0 s\u00f6zd\u0259 inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 \u015fidd\u0259t\u0259 dayanan seleksiya prosesi oldu\u011fu q\u0259bul edilir. Dolay\u0131s\u0131 il\u0259 materialist d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259,\u00a0 d\u00fcnyada sevginin, \u015f\u0259fq\u0259tin, insanlar aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u0259 m\u00fclayimliyin, xo\u015f m\u00fcnasib\u0259tin t\u0259sis edilm\u0259sinin \u0259sas\u0131 yoxdur. \u018fksin\u0259,\u00a0 g\u00fccl\u00fc f\u0259rdl\u0259rin, g\u00fccl\u00fc amill\u0259rin seleksiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u015fidd\u0259t m\u00fchitin\u0259 ehtiyac duyulur v\u0259 bu m\u00fchit d\u0259 m\u0259hz hal-haz\u0131rda d\u00fcnyada g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz kimi yarad\u0131l\u0131r. D\u00fcnyada g\u00f6r\u00fcl\u0259n bu \u0259xlaqi pozuntu &#8220;da\u011f\u0131d\u0131c\u0131&#8221; xarakterinin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 duran s\u0259b\u0259bd\u0259n qaynaqlan\u0131r. Ba\u015fqa bir t\u0259r\u0259fi d\u0259 insan\u0131n n\u0259fsinin m\u0259nfi meyill\u0259rini t\u0259rbiy\u0259 etm\u0259m\u0259sidir. H\u0259r bir insanda \u0259ksik, yanl\u0131\u015f, q\u00fcsurlu x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r var. M\u0259hz materialist d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, bunlar,\u00a0 d\u00fcz\u0259ldilm\u0259li bir q\u00fcsur deyil, \u0259ksin\u0259,\u00a0 h\u0259r k\u0259s\u0259 m\u0259xsus olan \u201cstandart\u201d xarakterl\u0259rdir.<\/p>\n<p>Problemin h\u0259lli is\u0259 din \u0259xlaq\u0131d\u0131r. Dind\u0259n qaynaqlanan sevgi v\u0259 \u015f\u0259fq\u0259t m\u00fchiti formala\u015fd\u0131rmaq ist\u0259yidir. \u0130nsanlar\u0131n d\u00fcnyan\u0131n m\u0259qs\u0259dsiz, heyvani m\u00fcbariz\u0259 meydan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, sa\u011f qalmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fqalar\u0131n\u0131 \u0259zm\u0259li olmad\u0131qlar\u0131n\u0131 anlamas\u0131, d\u00fcnyan\u0131n bir t\u0259lim yeri oldu\u011funu, sevgi, \u015f\u0259fq\u0259t, m\u0259rh\u0259m\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k\u00a0 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc v\u0259 dig\u0259r insanlar\u0131 da t\u0259\u015fviq ed\u0259r\u0259k daha g\u00f6z\u0259l \u0259xlaqa sahib olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lan bir imtahan yeri oldu\u011funu m\u0259nims\u0259m\u0259si bu istiqam\u0259td\u0259 \u0259n t\u0259sirli h\u0259ll yolu olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Bu xarakterin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259, probleml\u0259rin h\u0259lli prosesin\u0259, s\u00fclh \u015f\u0259raitin\u0259 \u00e7ox ciddi z\u0259r\u0259r verdiyi ortadad\u0131r. H\u0259r sah\u0259d\u0259 f\u0259rqli formalarda qar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131xan, \u00f6z\u00fcnd\u0259 aqressivliyi, nifr\u0259ti, kini, radikall\u0131\u011f\u0131, pis \u0259xlaq\u0131, \u015fidd\u0259ti \u0259ks etdir\u0259n bu \u201cda\u011f\u0131d\u0131c\u0131\u201d kimi t\u0259rif edil\u0259 bilin\u0259c\u0259k xarakter formas\u0131n\u0131n z\u0259r\u0259rl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131na ke\u00e7\u0259 bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259sirl\u0259rin nisb\u0259tind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 formada m\u00fcbariz\u0259 aparmaq olar. H\u0259m d\u00fcnya miqyas\u0131nda materialist qaynaql\u0131, x\u00fcraf\u0259l\u0259rd\u0259n qaynaqlanan \u015fidd\u0259t\u0259, radikall\u0131q ideologiyalar\u0131na qar\u015f\u0131 elmi m\u00fcbariz\u0259 aparmaq, h\u0259m d\u0259 dayanmadan sevginin vacibliyini vur\u011fulamaq, insanlara sevgini a\u015f\u0131lamaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Da\u011f\u0131d\u0131c\u0131l\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 d\u00fcz\u0259ldici olmaq.<\/strong><\/p>\n<p>Edil\u0259n yanl\u0131\u015fl\u0131qlardan, \u015fidd\u0259td\u0259n v\u0259 s. m\u0259nfi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n t\u0259sirl\u0259nm\u0259m\u0259k, yaxud o r\u0259ftara cavab olaraq eyni r\u0259ftar\u0131 m\u0259nims\u0259m\u0259k he\u00e7 bir zaman \u00e7ar\u0259 deyil. H\u0259r c\u00fcr da\u011f\u0131d\u0131c\u0131l\u0131\u011fa, \u015fidd\u0259t\u0259, yanl\u0131\u015fa, m\u0259nfiy\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259r zaman d\u00fcz\u0259ldici, \u015f\u0259fq\u0259tli, sevgi dolu, do\u011fru, m\u00fcsb\u0259t \u00fcslubla cavab verm\u0259k laz\u0131md\u0131r.\u00a0 Pisliy\u0259 yax\u015f\u0131l\u0131qla cavab verm\u0259k \u0259n g\u00f6z\u0259l \u00fcslubdur. M\u00fcqq\u0259dd\u0259s kitab olan Quranda da bununla ba\u011fl\u0131 bir ay\u0259d\u0259 Allah buyuyur:<\/p>\n<p><strong>\u201c<\/strong><strong>Yax\u015f\u0131l\u0131qla pislik eyni ola bilm\u0259z! (Ey m\u00f6min kims\u0259!) S\u0259n (pisliyi) yax\u015f\u0131l\u0131qla d\u0259f et! Bel\u0259 olduqda aran\u0131zda d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik olan \u015f\u0259xsi, sanki yax\u0131n bir dost g\u00f6r\u0259rs\u0259n!<\/strong><strong>\u201d<\/strong>\u00a0 <strong>(F\u00fcsill\u0259t sur\u0259si,<\/strong><strong> 34)<\/strong><\/p>\n<p>F\u0259rqli sah\u0259l\u0259rd\u0259ki f\u0259rqli d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rd\u0259ki m\u00f6vcud \u015fidd\u0259t m\u00fchitinin \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259, m\u0259qal\u0259 \u0259rzind\u0259 vur\u011fuland\u0131\u011f\u0131 kimi, insanlardak\u0131 \u201cda\u011f\u0131d\u0131c\u0131l\u0131q\u201d\u00a0 xarakteridir. Bu xarakteri d\u00fcz\u0259ltm\u0259yin \u0259n effektiv yolunu is\u0259 ay\u0259d\u0259n d\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz kimi Allah biz\u0259 \u00f6yr\u0259tmi\u015fdir. Bel\u0259likl\u0259, insanlar\u0131n\u00a0 \u201cpisliyi yax\u015f\u0131l\u0131qla d\u0259f etm\u0259k\u201d\u00a0 \u0259xlaq\u0131n\u0131 m\u0259nims\u0259m\u0259si, y\u0259ni, da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 xarakter\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00fcz\u0259ldici bir \u00fcslub s\u0259rgil\u0259m\u0259si bu ciddi problemin h\u0259ll yolu olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsanlarda \u201cda\u011f\u0131d\u0131c\u0131\u201d\u00a0 kimi t\u0259rif ed\u0259 bil\u0259c\u0259yimiz\u00a0 bir xarakter n\u00f6v\u00fc var.\u00a0 Bu xarakterin \u0259sas g\u00f6st\u0259ricisi insanlar\u0131n m\u00fcbahis\u0259li m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 bir-birinin \u015f\u0259xsin\u0259,\u00a0 m\u00f6vqeyin\u0259, fikirl\u0259rin\u0259 radikal, \u00e7ox s\u0259rt\u00a0 bir m\u00fcnasibat b\u0259sl\u0259m\u0259l\u0259ridir. M\u0259nim q\u0131sa\u00a0 t\u0259svir etdiyim bu xarakterin, \u0259slind\u0259,\u00a0 daha qabar\u0131q t\u0259zah\u00fcrl\u0259rin\u0259 g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yatda h\u0259r k\u0259s daim \u015fahid olur. Bu xarakterin s\u0259b\u0259b oldu\u011fu n\u0259tic\u0259l\u0259ri ist\u0259r \u015f\u0259xsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259, ist\u0259r c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259ki qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-9373","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-home"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9373","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9373"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9373\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9376,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9373\/revisions\/9376"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9373"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9373"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}