{"id":9420,"date":"2014-07-04T06:24:39","date_gmt":"2014-07-04T06:24:39","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=9420"},"modified":"2014-07-04T06:24:39","modified_gmt":"2014-07-04T06:24:39","slug":"mat%c9%99m-saxlamaq-haramdi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=9420","title":{"rendered":"Mat\u0259m saxlamaq haramd\u0131"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/10501339_1432713340345919_458758336_n.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/10501339_1432713340345919_458758336_n-300x244.jpg\" alt=\"10501339_1432713340345919_458758336_n\" width=\"300\" height=\"244\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-9360\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/10501339_1432713340345919_458758336_n-300x244.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/10501339_1432713340345919_458758336_n.jpg 480w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u00d6l\u00fcm oldu\u011fu zaman g\u00fcnl\u0259rl\u0259 yas tutmaq, g\u00fclm\u0259m\u0259k, sevinc\u0259 dair h\u0259r \u015feyi h\u0259yatdan \u00e7\u0131xarmaq cahiliyy\u0259 ad\u0259tidir. \u00d6l\u00fcm m\u00fcs\u0259lmanlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fcnyadak\u0131 imtahan\u0131n sona \u00e7atmas\u0131, \u0259sl yurd olan axir\u0259t\u0259 ke\u00e7id v\u0259 h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tlisi \u0259n sevimli olan R\u0259bbimiz\u0259 qovu\u015fmaqd\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar biri \u00f6ld\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 mat\u0259m tutmazlar. Tam \u0259ksn\u0259, sevdikl\u0259rinin Allah\u2019a qovu\u015fmas\u0131ndan \u00f6tr\u00fc sevin\u0259r, &#8220;in\u015faAllah R\u0259bbim ondan raz\u0131 olmu\u015fdur&#8221; dey\u0259 dua ed\u0259rl\u0259r. Mat\u0259m q\u0259d\u0259rd\u0259ki hikm\u0259ti qavraya bilm\u0259y\u0259n, q\u0259d\u0259r\u0259 k\u00f6n\u00fcld\u0259n t\u0259slim olmam\u0131\u015f, Allah\u2019\u0131n yaratmas\u0131ndak\u0131 g\u00f6z\u0259llikl\u0259ri g\u00f6r\u0259 bilm\u0259y\u0259n, d\u00fcnyan\u0131n ke\u00e7ici oldu\u011funu bilm\u0259y\u0259n insanlar\u0131n batil bir ad\u0259tidir.<br \/>\nBuna g\u00f6r\u0259 \u00f6l\u00fcm hadis\u0259si olanda m\u00fcs\u0259lmanlar bir-birl\u0259rin\u0259 yas tutma\u011f\u0131, k\u0259d\u0259rl\u0259nm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 etm\u0259zl\u0259r. H\u00fcznl\u00fc olma\u011f\u0131, b\u0259db\u0259xt olma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6rm\u0259zl\u0259r. \u00d6l\u00fcm oldu\u011funda m\u00fcs\u0259lmanlar bir-birl\u0259rin\u0259 g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 s\u0259bir etm\u0259yi, Allah`\u0131n q\u0259d\u0259rd\u0259 t\u0259qdir etdiyini sevincl\u0259 qar\u015f\u0131lama\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 ed\u0259rl\u0259r. \u00c7\u00fcnki yas tutmaq , ha\u015fa, Allah\u2019\u0131n t\u0259qdir etdiyi q\u0259d\u0259rd\u0259n raz\u0131 olmamaq dem\u0259kdir. Yas tutmaq dem\u0259k, ha\u015fa, Allah\u2019\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131na \u00fcsyan etm\u0259k dem\u0259kdir.<br \/>\n&#8220;Suriyada, F\u0259l\u0259stind\u0259, Misird\u0259 insanlar \u00f6l\u0259rk\u0259n, siz nec\u0259 \u0259yl\u0259n\u0259 bil\u0259rsiniz?&#8221; kimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n b\u0259zi insanlar da bu h\u0259qiq\u0259ti unudurlar. Suriyada, Misird\u0259, \u0130raqda v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r hans\u0131 bir yerind\u0259 ya\u015fanan itkil\u0259r, \u0259zablar qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n etm\u0259li olduqlar\u0131 \u015fey yas saxlamaq deyil, bu \u0259zablar\u0131n sona \u00e7atmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259y g\u00f6st\u0259rm\u0259kdir. Qald\u0131 ki, bu t\u0259nqidi s\u00f6yl\u0259y\u0259n insanlar\u0131n \u00f6zl\u0259ri d\u0259 d\u00fcnyadak\u0131 b\u00fct\u00fcn bu a\u011fr\u0131-ac\u0131lara baxmayaraq, toylarda g\u00fcl\u00fcb-oynay\u0131r, televiziya s\u00f6hb\u0259tl\u0259rini g\u00fcl\u0259r\u0259k izl\u0259yir, seriallara, filml\u0259r\u0259 baxaraq yax\u015f\u0131 vaxt ke\u00e7irirl\u0259r.<br \/>\nM\u00f6min \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6l\u00fcm son dem\u0259k deyildir. T\u0259k ger\u00e7\u0259k sevgilisi v\u0259 dostu olan Allah\u2019a qovu\u015fmaqd\u0131r. M\u00f6min \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6l\u00fcm\u00fc nec\u0259 sevincl\u0259 qar\u015f\u0131lay\u0131rsa, sevdiyi bir insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc d\u0259 sevincl\u0259 qar\u015f\u0131layar. \u00d6l\u00fcm qar\u015f\u0131s\u0131nda k\u0259d\u0259rl\u0259nm\u0259yin vacib oldu\u011fu inanc\u0131 is\u0259 cahiliyy\u0259y\u0259 aid bir d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259dir. Allah\u2019\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc v\u0259 q\u00fcdr\u0259tini g\u0259r\u0259yi kimi qavramayan insanlar \u00f6l\u00fcmd\u0259ki hikm\u0259tl\u0259ri d\u0259 t\u0259qdir ed\u0259 bilm\u0259zl\u0259r. \u00d6l\u00fcm\u00fc yox olmaq hesab etdikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 k\u0259d\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131lay\u0131rlar.<br \/>\nBu s\u0259b\u0259bd\u0259n cahiliyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tl\u0259rind\u0259 v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 k\u00f6hn\u0259 b\u00fctp\u0259r\u0259st m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rd\u0259 bir \u00e7ox batil mat\u0259m ad\u0259tl\u0259ri vard\u0131r.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n, q\u0259dim Misird\u0259 bir \u015f\u0259xs \u00f6l\u0259nd\u0259 yas evinin qad\u0131nlar\u0131 ba\u015flar\u0131na, \u00fczl\u0259rin\u0259 pal\u00e7\u0131q \u00e7\u0259kir, paltarlar\u0131n\u0131, b\u0259d\u0259nl\u0259rini ipl\u0259 sar\u0131d\u0131qdan sonra \u00e7\u0131lpaq sin\u0259l\u0259rini d\u00f6y\u0259r\u0259k g\u0259z\u0259rdil\u0259r. Buna b\u0259nz\u0259y\u0259n ad\u0259tl\u0259r a\u015f\u015furlularda, fars, yunan v\u0259 romal\u0131larda da vard\u0131. Y\u0259hudilikd\u0259 d\u0259 mat\u0259m ad\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda paltar c\u0131rmaq, yerd\u0259 oturmaq,ba\u015f\u0131na k\u00fcl s\u0259pm\u0259k, k\u00fcl \u00fcz\u0259rind\u0259 yatmaq, b\u0259d\u0259n k\u0259sm\u0259k, sa\u00e7 yolmaq, a\u011flay\u0131b \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u00fc d\u00f6ym\u0259k kimi ad\u0259tl\u0259r vard\u0131. B\u0259zi sivilizasiyalarda is\u0259 a\u011flamaq \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi insanlar tutulmas\u0131ndan bu insanlar\u0131n g\u00fcnl\u0259rl\u0259 a\u011flad\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131n olur.<br \/>\nM\u0259kk\u0259li m\u00fc\u015frikl\u0259rin d\u0259 \u00f6l\u0259n birinin ard\u0131ndan mat\u0259m tutmaqlar\u0131 m\u0259lumdur. Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz (s.\u0259.v.) is\u0259 yas tutma\u011f\u0131 m\u00fcs\u0259lmanlara qada\u011fan etmi\u015fdir:<br \/>\n\u0130bn Abbas (r.a) deyir: &#8220;R\u0259sulullah \u0259leyhissalatu v\u0259ssalam buyurur ki: &#8220;Yas tutmaq cahiliyy\u0259 i\u015fl\u0259rind\u0259n biridir&#8230;&#8221;<br \/>\n\u0130bn \u00d6m\u0259r (r.a) deyir: &#8220;R\u0259sulullah \u0259leyhissalatu v\u0259ssalam, y\u00fcks\u0259k s\u0259sl\u0259 a\u011flayan qad\u0131nlar olan c\u0259naz\u0259l\u0259r\u0259 baxma\u011f\u0131 qada\u011fan etdi.&#8221;<br \/>\nC\u0259rir M\u00f6vla M\u00fcaviy\u0259 deyir: &#8220;Hz. M\u00fcaviy\u0259 (r.a) X\u00fcmsd\u0259 xalqa x\u00fctb\u0259 verdi v\u0259 x\u00fctb\u0259sind\u0259 R\u0259sulullah\u0131n (s.\u0259.v) yas tutma\u011f\u0131 (n\u0259vh) qada\u011fan etdiyini d\u0259 xat\u0131rlatd\u0131.&#8221;<br \/>\nO\u011flu \u0130brahim v\u0259fat ed\u0259nd\u0259 Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin (s.\u0259.v.) \u00e7ox q\u0131sa bir an a\u011flam\u0131\u015f olmas\u0131 is\u0259 pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin (s.\u0259.v) \u015f\u0259fq\u0259tinin v\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259tinin t\u0259c\u0259llisidir. Pey\u011f\u0259mb\u0259rin (s.\u0259.v) bu g\u00f6z\u0259l \u0259xlaq\u0131n\u0131 s\u0259hv ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcb, cahilc\u0259 m\u00fc\u015frik ad\u0259tl\u0259rini davam etdirm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259r is\u0259 \u00e7ox yanl\u0131\u015f edirl\u0259r.<br \/>\n\u015e\u00fcbh\u0259siz ki, Biz h\u0259r \u015feyi m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 (laz\u0131m oldu\u011fu q\u0259d\u0259r) yaratd\u0131q.(&#8220;Q\u0259m\u0259r&#8221; sur\u0259si, 49)<br \/>\nDe: \u201cAllah\u2019\u0131n bizim \u00fc\u00e7\u00fcn yazd\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fqa bizim ba\u015f\u0131m\u0131za he\u00e7 n\u0259 g\u0259lm\u0259z. O bizim Himay\u0259dar\u0131m\u0131zd\u0131r. Qoy m\u00f6minl\u0259r Allah\u2019a t\u0259v\u0259kk\u00fcl etsinl\u0259r!\u201d (&#8220;T\u00f6vb\u0259&#8221; sur\u0259si, 51)<br \/>\nAmma Allah ist\u0259m\u0259yinc\u0259, siz ist\u0259y\u0259 bilm\u0259zsiniz! H\u0259qiq\u0259t\u0259n, Allah Bil\u0259ndir, M\u00fcdrikdir! (&#8220;\u0130nsan&#8221; sur\u0259si, 30)<br \/>\nQeybin a\u00e7arlar\u0131 Onun yan\u0131ndad\u0131r, Onlar\u0131 yaln\u0131z O bilir. O, quruda v\u0259 d\u0259nizd\u0259 n\u0259l\u0259r oldu\u011funu bilir. Onun x\u0259b\u0259ri olmadan yer\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n bir yarpaq bel\u0259 yoxdur. Yerin qaranl\u0131qlar\u0131nda el\u0259 bir toxum, el\u0259 bir ya\u015f v\u0259 el\u0259 bir quru (\u015fey) yoxdur ki, a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n Yaz\u0131da (L\u00f6vhi-M\u0259hfuzda) olmas\u0131n. (&#8220;\u018fnam&#8221; sur\u0259si, 59)<br \/>\nAllah\u2019\u0131n izni olmadan (he\u00e7 k\u0259s\u0259) bir m\u00fcsib\u0259t \u00fcz verm\u0259z. H\u0259r k\u0259s Allah\u2019a iman g\u0259tirs\u0259, Allah onun q\u0259lbini haqqa y\u00f6n\u0259ld\u0259r. Allah h\u0259r \u015feyi bilir. (&#8220;T\u0259\u011fabun&#8221; sur\u0259si, 11)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6l\u00fcm oldu\u011fu zaman g\u00fcnl\u0259rl\u0259 yas tutmaq, g\u00fclm\u0259m\u0259k, sevinc\u0259 dair h\u0259r \u015feyi h\u0259yatdan \u00e7\u0131xarmaq cahiliyy\u0259 ad\u0259tidir. \u00d6l\u00fcm m\u00fcs\u0259lmanlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fcnyadak\u0131 imtahan\u0131n sona \u00e7atmas\u0131, \u0259sl yurd olan axir\u0259t\u0259 ke\u00e7id v\u0259 h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tlisi \u0259n sevimli olan R\u0259bbimiz\u0259 qovu\u015fmaqd\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar biri \u00f6ld\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 mat\u0259m tutmazlar. Tam \u0259ksn\u0259, sevdikl\u0259rinin Allah\u2019a qovu\u015fmas\u0131ndan \u00f6tr\u00fc sevin\u0259r, &#8220;in\u015faAllah R\u0259bbim ondan raz\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-9420","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9420","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9420"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9420\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9422,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9420\/revisions\/9422"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9420"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9420"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9420"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}