{"id":10864,"date":"2015-01-12T19:53:01","date_gmt":"2015-01-12T15:53:01","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=10864"},"modified":"2015-01-12T19:53:01","modified_gmt":"2015-01-12T15:53:01","slug":"islamda-kosmetika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=10864","title":{"rendered":"\u0130slamda Kosmetika"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/Rafet-Alizade-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/Rafet-Alizade-2-230x300.jpg\" alt=\"Rafet-Alizade (2)\" width=\"230\" height=\"300\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-10859\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/Rafet-Alizade-2-230x300.jpg 230w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/Rafet-Alizade-2.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Allah h\u0259r c\u00fcr zin\u0259tin \u00d6z\u00fc t\u0259r\u0259find\u0259n bir nem\u0259t olaraq yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir v\u0259 xurafat\u00e7\u0131lara i\u015far\u0259 ed\u0259r\u0259k \u201cbu zin\u0259tl\u0259ri kim haram etmi\u015fdir?\u201d dey\u0259 buyurur<br \/>\nXurafat\u00e7\u0131lar\u0131n \u0130slam\u0131 g\u00f6zd\u0259n salmaq, M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 (ha\u015fa) pinti, \u00e7irkin, r\u0259qsd\u0259n, inc\u0259s\u0259n\u0259td\u0259n, elmd\u0259n, estetikadan anlamayan cahil insanlar kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259 strategiyalar\u0131na \u0259n yax\u015f\u0131 cavablar Qurandan v\u0259 Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin (sav) s\u00fcnn\u0259tind\u0259ndir. Xurafat\u00e7\u0131lar x\u00fcsusil\u0259 qad\u0131nlar\u0131 h\u0259d\u0259f alaraq onlar\u0131n g\u00f6z\u0259llikl\u0259rini m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu q\u0259d\u0259r basd\u0131rma\u011fa, onlar\u0131 \u00e7irkinl\u0259\u015fdirib, \u00f6z dill\u0259ri il\u0259 des\u0259k \u201cqara it, donuz v\u0259 e\u015f\u015f\u0259k\u201dl\u0259 eyni s\u0259viyy\u0259y\u0259 g\u0259tirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar (qad\u0131nlar\u0131 t\u0259nzih edirik). Bu zaman xurafat\u00e7\u0131lar\u0131n \u0259n \u015fidd\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131 qoyduqlar\u0131 y\u00f6nl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 qad\u0131nlar\u0131n estetik v\u0259 g\u00f6z\u0259l g\u00f6r\u00fcnm\u0259l\u0259ridir. Sa\u00e7 r\u0259ngi, kir\u015fan, d\u0131rnaq boyas\u0131 v\u0259 s. kimi \u0259n sad\u0259 estetik vasit\u0259l\u0259ri q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 haram elan ed\u0259n bu b\u0259sit zehniyy\u0259tli adamlar \u00f6z ki\u00e7ik a\u011f\u0131llar\u0131na \u0259sas\u0259n, bununla M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 xor v\u0259 al\u00e7aq g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259rini z\u0259nn edirl\u0259r. H\u0259r\u00e7\u0259nd ki, Quran v\u0259 bir \u00e7ox s\u0259hih h\u0259disl\u0259r\u0259 baxd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman kosmetik vasit\u0259l\u0259rin, g\u00f6z\u0259l geyiml\u0259rin, boyunba\u011f\u0131, bil\u0259rzik kimi b\u00fct\u00fcn aksessuarlar\u0131n v\u0259 dig\u0259r estetik anlay\u0131\u015flar\u0131n da daxil oldu\u011fu \u201czin\u0259t\u201dl\u0259rin tez-tez t\u00f6vsiy\u0259, h\u0259tta \u0259mr edildiyini g\u00f6r\u0259rik:<\/p>\n<p>\u201cDe ki: \u201cAllah\u0131n qullar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 zin\u0259ti v\u0259 t\u0259miz ruzil\u0259ri kim haram etmi\u015fdir?\u201d De ki: \u201cBunlar d\u00fcnya h\u0259yat\u0131nda iman ed\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr. Qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fc is\u0259 sad\u0259c\u0259 onlar\u0131nd\u0131r\u201d (Quran, 7:32)<\/p>\n<p>Allah h\u0259r c\u00fcr zin\u0259tin \u00d6z\u00fc t\u0259r\u0259find\u0259n bir nem\u0259t olaraq yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir v\u0259 xurafat\u00e7\u0131lara i\u015far\u0259 ed\u0259r\u0259k \u201cbu zin\u0259tl\u0259ri kim haram etmi\u015fdir?\u201d dey\u0259 buyurur. Bilindiyi kimi, xurafat\u00e7\u0131lar h\u0259r c\u00fcr estetik v\u0259 kosmetik vasit\u0259l\u0259rin haram oldu\u011funu (b\u0259zi saxta h\u0259disl\u0259r yoluyla) m\u00fcdafi\u0259 edirl\u0259r. Lakin Allah\u0131n ay\u0259l\u0259rind\u0259n d\u0259 bilindiyi kimi he\u00e7 k\u0259s Allah\u0131n halal etdiyini haram ed\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p>Allah dig\u0259r bir ay\u0259sind\u0259 zin\u0259tl\u0259rd\u0259n istifad\u0259nin \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulay\u0131r v\u0259 insanlara zin\u0259tl\u0259rini g\u00f6st\u0259rm\u0259l\u0259rini buyurur:<\/p>\n<p>\u201cEy Ad\u0259mo\u011fullar\u0131, h\u0259r m\u0259scid yan\u0131nda (Allah\u0131n zikr edildiyi h\u0259r yerd\u0259) zin\u0259tl\u0259rinizi tax\u0131n&#8230;\u201d (Quran, 7:31)<\/p>\n<p>Xurafat\u00e7\u0131lar is\u0259 Allah\u0131n b\u00fct\u00fcn bu \u0259mrl\u0259rini g\u00f6zard\u0131 edirl\u0259r. Quran\u0131 \u0259n g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiq etmi\u015f olan pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz Hz. Muh\u0259mm\u0259din (sav) h\u0259yat\u0131na baxd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman is\u0259, yen\u0259 xurafat\u00e7\u0131lar\u0131n \u0259ksin\u0259, estetikan\u0131n h\u00f6km s\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 o d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 sa\u00e7 r\u0259ngi, kir\u015fan, d\u0131rnaq boyas\u0131 kimi kosmetikadan geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 edildiyini g\u00f6r\u0259rik. Hz. Ai\u015f\u0259nin (ra) Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizd\u0259n n\u0259ql etdiyi bir h\u0259disd\u0259 bu m\u00f6vzu a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 bel\u0259 vur\u011fulan\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cQad\u0131n\u0131 boyas\u0131z, b\u0259z\u0259ksiz g\u00f6rm\u0259kd\u0259n xo\u015flanmaram\u201d (\u018fbu-Razin)<\/p>\n<p>Qurana baxd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman da g\u00f6z\u0259l boyaya diqq\u0259t \u00e7\u0259kildiyini v\u0259 bunun \u201cAllah\u0131n boyas\u0131\u201d olaraq t\u0259rif edildiyini g\u00f6r\u00fcr\u00fck. \u018ftrafda g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz h\u0259r \u015feyi v\u0259 h\u0259r k\u0259si \u00d6z boyas\u0131 il\u0259 boyayan Allahd\u0131r:<\/p>\n<p> \u201cAllah\u0131n boyas\u0131\u2026 Kimdir Allahdan daha g\u00f6z\u0259l boyas\u0131 olan?\u201d (Quran, 2:138)<\/p>\n<p>Kir\u015fan, Dodaq Boyas\u0131 v\u0259 G\u00f6z S\u00fcrm\u0259sind\u0259n \u0130stifad\u0259<\/p>\n<p>Bir \u00e7ox h\u0259dis kitablar\u0131ndan r\u0259vay\u0259t edildiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00dcmm\u00fc H\u0259bib\u0259 yanaqlar\u0131na \u201ch\u0259luk\u201d adl\u0131 kir\u015fan s\u00fcr\u00fcr (Belazuri, 1987:184-185). O d\u00f6vrd\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131ya \u00e7alan ton verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259n madd\u0259 h\u0259lukdur. \u00c7\u0259hray\u0131, sar\u0131 r\u0259ngd\u0259 bir madd\u0259dir. Hal-haz\u0131rda da h\u0259luk m\u00f6vcuddur v\u0259 sat\u0131\u015fda vard\u0131r.<\/p>\n<p>Dodaqlar\u0131n boyanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 x\u0131nadan \u0259ld\u0259 edil\u0259n q\u0131rm\u0131z\u0131 tondan istifad\u0259 edilirdi. Bu dodaq boyas\u0131 da 14 \u0259srd\u0259n b\u0259ridir S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131nda \u0259n\u0259n\u0259vi olaraq istifad\u0259 edilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>Bu da m\u0259lum olan bir ger\u00e7\u0259kdir ki, \u0130slam\u0131n do\u011fuldu\u011fu ill\u0259rd\u0259 ba\u015fda Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz olmaqla, M\u00fcs\u0259lmanlar g\u00f6z boyas\u0131ndan- ismit adlanan s\u00fcrm\u0259 n\u00f6v\u00fcnd\u0259n (t\u0259rkibi xrom oksididir, hal-haz\u0131rda da i\u015fl\u0259dilir) d\u0259 geni\u015f sur\u0259td\u0259 istifad\u0259 edirdil\u0259r. H\u0259tta r\u0259vay\u0259tl\u0259rd\u0259 bildirildiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, R\u0259sulullah bir g\u00f6z\u00fcn\u0259 \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259, dig\u0259r g\u00f6z\u00fcn\u0259 d\u0259 \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 olmaq \u00fczr\u0259 q\u0259l\u0259ml\u0259 qal\u0131n s\u00fcrm\u0259 \u00e7\u0259k\u0259rmi\u015f v\u0259 g\u00f6zl\u0259ri t\u00fcnd qara r\u0259ngd\u0259n dolay\u0131 olduqca dol\u011fun g\u00f6r\u00fcn\u0259rmi\u015f. Bu da c\u0259miyy\u0259tin \u00f6n-m\u00fchakim\u0259 il\u0259 yana\u015faraq t\u00f6r\u0259tmi\u015f oldu\u011fu \u201cqal\u0131n\u201d, \u201ct\u00fcnd\u201d v\u0259 ya \u201ca\u011f\u0131r\u201d makiyaj anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n he\u00e7 d\u0259 \u0130slam \u0259xlaq\u0131ndan uzaq v\u0259 ya \u0259xlaq\u0131na zidd olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ox a\u00e7\u0131q sur\u0259td\u0259 ortaya qoyur. R\u0259vay\u0259tl\u0259rd\u0259n h\u0259m\u00e7inin qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 u\u015faqlar\u0131n da ismitd\u0259n istifad\u0259 etmi\u015f olduqlar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>D\u0131rnaq Boyalar\u0131ndan \u0130stifad\u0259<\/p>\n<p>\u201c\u018flind\u0259 R\u0259sulullah \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259ktub olan bir qad\u0131n p\u0259rd\u0259nin arxas\u0131ndan i\u015far\u0259 etdi (\u0259lini uzatd\u0131). R\u0259sulullah \u0259lini tutdu (m\u0259ktubu almadan \u00e7\u0259kdi) v\u0259 \u201cbu, ki\u015fi \u0259lidirmi, yoxsa qad\u0131n \u0259lidirmi, bilmir\u0259m\u201d buyurdu. Qad\u0131n: \u201cqad\u0131n \u0259lidir\u201d dedi. R\u0259sulullah (sav) \u201c\u0259g\u0259r s\u0259n qad\u0131n olsayd\u0131n, d\u0131rnaqlar\u0131n\u0131n (r\u0259ngini) x\u0131na il\u0259 d\u0259yi\u015fdir\u0259rdin\u201d buyurdu\u201d (\u018fbu-Davud, H\u0259dis: 1992)<\/p>\n<p>\u201cAi\u015f\u0259d\u0259n (ra) r\u0259vay\u0259t edildiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, Hind Binti-Utb\u0259: \u201cYa R\u0259sulAllah, m\u0259niml\u0259 bey\u0259t et\u201d dedi. R\u0259sulullah (sav): \u201c\u018fll\u0259rinin (r\u0259ngini) d\u0259yi\u015fdir\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u0259ninl\u0259 bey\u0259t etm\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m&#8230;\u201d buyurdu\u201d (\u018fbu-Davud, H\u0259dis: 4165)<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar Hz. Muh\u0259mm\u0259din (sav) qad\u0131nlar\u0131n bax\u0131ml\u0131 olmas\u0131na nec\u0259 h\u0259ssasl\u0131qla yana\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. H\u0259disl\u0259r is\u0259 xurafat\u00e7\u0131lar\u0131n \u00f6zl\u0259rinin bel\u0259 inkar ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259ri s\u0259hihlikd\u0259ki \u201c\u018fbu-Davud\u201ddan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>Sa\u00e7 R\u0259ngind\u0259n \u0130stifad\u0259<\/p>\n<p>Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin (sav) d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 h\u0259r n\u00f6v- q\u0131z\u0131l\u0131, qara, sar\u0131, mavi, ya\u015f\u0131l r\u0259ngd\u0259 sa\u00e7 boyalar\u0131 m\u00f6vcud olmu\u015fdur. O d\u00f6vrd\u0259 bunlardan xal\u00e7alara, kiliml\u0259r\u0259 v\u0259 paltarlara da r\u0259ng verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunard\u0131. Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin (sav) ya\u015fl\u0131 vaxtlar\u0131nda a\u011faran sa\u00e7lar\u0131n\u0131 ismitl\u0259 qara r\u0259ng\u0259 boyad\u0131\u011f\u0131 bilinir, bundan \u0259lav\u0259, R\u0259sulullah \u00f6z qiyaf\u0259sini d\u0259 sar\u0131 r\u0259ngl\u0259 boyam\u0131\u015fd\u0131r. Bu n\u00f6v boyalar m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 istifad\u0259 edilir v\u0259 daha \u00e7ox \u201ck\u00f6k boya\u201d ad\u0131 il\u0259 tan\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>K\u00fctubi-Sitt\u0259d\u0259 sa\u00e7lar\u0131n boyanmas\u0131 bar\u0259d\u0259 \u201cHidab\u201d adl\u0131 x\u00fcsusi bir b\u00f6l\u00fcm vard\u0131r. Buradak\u0131 b\u0259zi h\u0259disl\u0259r bel\u0259dir:<\/p>\n<p>\u201c\u0130bnu Abbas (ra) bel\u0259 deyir: \u201c(Sa\u00e7lar\u0131na) x\u0131na yaxm\u0131\u015f birisi g\u0259lmi\u015fdir. Hz. Pey\u011f\u0259mb\u0259r (as): \u201cBu n\u0259 g\u00f6z\u0259ldir!\u201d buyurub t\u0259qdir etdi. (Az sonra) x\u0131na v\u0259 k\u0259t\u0259m il\u0259 boyanm\u0131\u015f birisi g\u0259ldi. \u201cBu, \u0259vv\u0259lkind\u0259n d\u0259 g\u00f6z\u0259ldir!\u201d buyurdu. Sonra (sa\u00e7lar\u0131n\u0131) sar\u0131ya boyam\u0131\u015f birisi d\u0259 g\u0259lmi\u015fdi ki, \u201cbu, dig\u0259rl\u0259rind\u0259n d\u0259 g\u00f6z\u0259ldir!\u201d buyurdu\u201d. (\u018fbu-Davud, T\u0259r\u0259cc\u00fcl 19, (4211); \u0130bnu Mac\u0259, Libas 34, (3627))<\/p>\n<p>S\u00fcheybul-Xeyr rad\u0131yAllahu anh deyir: \u201cR\u0259sulullah aleyhissal\u0259tu v\u0259ss\u0259lam buyurdular ki: \u201c(A\u011faran sa\u00e7 v\u0259 saqqallar\u0131n\u0131z\u0131 boyayark\u0259n) i\u015fl\u0259tdiyiniz \u0259n yax\u015f\u0131 boya, \u015f\u00fcbh\u0259siz, bu qara oland\u0131r. (\u00c7\u00fcnki qara r\u0259ng) qad\u0131nlar\u0131n\u0131z\u0131 siz\u0259 qar\u015f\u0131 daha \u00e7ox r\u0259\u011fb\u0259t etdir\u0259r, m\u00fcxalifl\u0259riniz \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 haqq\u0131n\u0131zda daha \u00e7ox \u00e7\u0259kinm\u0259y\u0259 v\u0259sil\u0259dir\u201d\u201d (Ebu Davud, Libas 18, (4064), Terecc\u00fcl 19, (4210); Nesai, Zinet 17, (8,140). Buhari, Libas 66, Menak\u0131b 23; M\u00fcslim, Fedail 100-105, (2341); Ebu Davud, Terecc\u00fcl 18, (4209); Nesai, Zinet 17, (8,140, 141))<\/p>\n<p>Tab\u0259raninin bir r\u0259vay\u0259tind\u0259 is\u0259 \u201cSa\u00e7lar\u0131n r\u0259nginin d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k yadlara (\u0259acim) m\u00fcxalif\u0259t edilm\u0259si\u201d \u0259mr edilir.<\/p>\n<p>Buxari v\u0259 M\u00fcslimd\u0259 Hz. \u018fn\u0259sd\u0259n g\u0259l\u0259n bir r\u0259vay\u0259td\u0259 bel\u0259 deyilir: \u201cHz. \u018fbu B\u0259kir v\u0259 Hz. \u00d6m\u0259r (ra) (sa\u00e7lar\u0131n\u0131) x\u0131na v\u0259 k\u0259t\u0259m il\u0259 boyayard\u0131lar\u201d.<\/p>\n<p>\u018fhm\u0259d ibnu H\u0259nb\u0259lin bir r\u0259vay\u0259tind\u0259 d\u0259 \u018fnsardan ya\u015flanm\u0131\u015f, saqqallar\u0131na a\u011f d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir ixtiyar qrupu il\u0259 rastla\u015fd\u0131\u011f\u0131 zaman Hz. Pey\u011f\u0259mb\u0259rin \u201cEy \u018fnsar camaat\u0131, (sa\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131) q\u0131z\u0131l\u0131ya boyay\u0131n, sar\u0131ya boyay\u0131n v\u0259 \u018fhli-Kitaba m\u00fcxalif\u0259t edin\u201d t\u00f6vsiy\u0259sini verir.<\/p>\n<p>(S\u0259hab\u0259 v\u0259 Tabiinin) bir \u00e7oxu sar\u0131ya boyama\u011f\u0131 uy\u011fun g\u00f6r\u00fcbl\u0259r. Hz. \u018fli, \u0130bnu \u00d6m\u0259r, \u018fbu Hureyr\u0259 v\u0259 s. bunlardand\u0131r. Bir qismi x\u0131na v\u0259 k\u0259t\u0259m il\u0259, bir qismi z\u0259f\u0259ran il\u0259, bir qismi d\u0259 qara r\u0259ng il\u0259 boyam\u0131\u015fd\u0131rlar. Qara r\u0259ngi se\u00e7\u0259nl\u0259r aras\u0131nda Hz. Osman, Hz. H\u0259s\u0259n, Hz. H\u00fcseyn, Ukb\u0259 \u0130bnu Amir, \u0130bnu Sirin, \u018fbu B\u00fcrd\u0259 v\u0259 s. zikr edilir.<\/p>\n<p>(son d\u00f6rd  h\u0259disin m\u0259nb\u0259yi: K\u00fctubi-Sitt\u0259, \u0130kinci Bab: Hidab, 2111-2112)<\/p>\n<p>Aksessuar v\u0259 \u018ftird\u0259n \u0130stifad\u0259<\/p>\n<p>Boyunba\u011f\u0131, qolbaq, s\u0131r\u011fa v\u0259 \u00fcz\u00fck kimi aksessuarlar tarix boyunca b\u00fct\u00fcn M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n geni\u015f sur\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259tmi\u015f oldu\u011fu zin\u0259t \u0259\u015fyalar\u0131d\u0131r. Allah Quranda M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n aksessuarlardan istifad\u0259 etdiyin\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k onlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259nizl\u0259rd\u0259n \u201cinci v\u0259 m\u0259rcan\u201d \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir ay\u0259d\u0259 bel\u0259 s\u00f6yl\u0259yir:<\/p>\n<p>\u201cBir-biriyl\u0259 qovu\u015fmaq \u00fczr\u0259 iki d\u0259nizi ax\u0131td\u0131&#8230; \u0130kisind\u0259n d\u0259 inci v\u0259 m\u0259rcan \u00e7\u0131x\u0131r. El\u0259 is\u0259, R\u0259bbinizin hans\u0131 nem\u0259tl\u0259rini yalanlaya bil\u0259rsiniz?\u201d (Quran, 55:19,22-23)<\/p>\n<p>Dig\u0259r bir ay\u0259sind\u0259 is\u0259 Allah b\u0259z\u0259k \u0259\u015fyalar\u0131n\u0131 \u201cOnun b\u0259x\u015fi\u015fini axtarmaq v\u0259 \u015f\u00fck\u00fcr etm\u0259k\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir:<\/p>\n<p>\u201cD\u0259nizi d\u0259 sizin \u0259mriniz\u0259 ver\u0259n Odur, ondan t\u0259z\u0259 \u0259t yeyirsiniz v\u0259 geyiminizd\u0259 ondan b\u0259z\u0259k \u0259\u015fyalar\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131rs\u0131n\u0131z&#8230; (Bunlar) Onun f\u0259zlind\u0259n axtarma\u011f\u0131n\u0131z v\u0259 \u015f\u00fck\u00fcr etm\u0259yiniz \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr\u201d (Quran, 16:14)<\/p>\n<p>H\u0259disl\u0259r\u0259 baxd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman da, Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bunlardan istifad\u0259 edildiyi a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr:<\/p>\n<p>\u201cUrv\u0259 bin Abdullah bin Qu\u015feyr Hz. \u018flinin q\u0131z\u0131 Fatim\u0259nin yan\u0131na g\u0259ldiyi zaman onun h\u0259r qolunda bir c\u00fct fildi\u015fi qolbaq, barmaqlar\u0131nda \u00fcz\u00fck v\u0259 boynunda muncuqlarla b\u0259z\u0259dilmi\u015f bir boyunba\u011f\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr v\u0259 bunlar\u0131 soru\u015fdu\u011fu zaman Fatim\u0259:  \u201cQad\u0131n ki\u015fiy\u0259 b\u0259nz\u0259m\u0259z\u201d dey\u0259r\u0259k bu c\u00fcr zin\u0259tl\u0259rl\u0259 b\u0259z\u0259n\u0259 bil\u0259c\u0259yini ifad\u0259 edir\u201d (\u0130bni Sa\u2019d, \u201cEt- Tabakat\u201d)<\/p>\n<p>\u018ftir is\u0259 Allah\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l nem\u0259tl\u0259rind\u0259n olaraq b\u00fct\u00fcn pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015fl\u0259dilmi\u015fdir. \u201cM\u00fc\u015fk\u201d bu \u0259tirl\u0259rd\u0259n \u0259n m\u0259\u015fhur olan\u0131d\u0131r. Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizd\u0259n (sav) n\u0259ql olunmu\u015f \u0259n bilin\u0259n h\u0259disl\u0259rd\u0259n biri is\u0259 budur:<\/p>\n<p>\u201cM\u0259n\u0259 \u00fc\u00e7 \u015fey sevdirildi: Salih\u0259 qad\u0131n, g\u00f6z\u0259l \u0259tir v\u0259 g\u00f6z\u00fcm\u00fcn nuru namaz\u201d. (Nes\u00e2\u00ee, \u0130\u015fretu&#8217;n-Nis\u00e2 1, (7, 61))<\/p>\n<p>Hz. Ai\u015f\u0259nin d\u0259 ihramda ik\u0259n \u0259tir vurdu\u011fu n\u0259ql edilm\u0259kd\u0259dir. (\u0130bni Sa\u2019d, et- Tabakat)<\/p>\n<p>Dig\u0259r bir h\u0259disd\u0259 is\u0259 Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin \u0259tird\u0259n istifad\u0259si bu \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259svir edilir:<\/p>\n<p> \u201cR\u0259sulullah \u018ff\u0259ndimiz M\u0259din\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rind\u0259n birind\u0259n ke\u00e7diyi zaman Onun m\u00fc\u015fk kimi \u0259tri d\u0259rhal sezildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn, xalq o yoldan H\u0259zr\u0259ti Pey\u011f\u0259mb\u0259rin (as) ke\u00e7diyini s\u00f6yl\u0259rdi. Bizl\u0259r Pey\u011f\u0259mb\u0259r \u018ff\u0259ndimizin (as) g\u0259li\u015fini, \u0259trinin g\u00f6z\u0259lliyind\u0259n anlard\u0131q\u201d. (Ibn Sa&#8217;d, Tabakat, I, 398-399; Mecme&#8217;uz-Zev\u00e2id, VIII, 282; el-Met\u00e2lib&#8217;\u00fcl-&#8216;Aliye, IV, 25)<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259<\/p>\n<p>Buraya q\u0259d\u0259r t\u0259hlil etdikl\u0259rimizd\u0259n a\u00e7\u0131q-a\u015fkar g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, \u0130slam dinind\u0259 b\u0259z\u0259nm\u0259k, g\u00f6z\u0259l g\u00f6r\u00fcnm\u0259k, kosmetikadan istifad\u0259 etm\u0259k, estetikaya diqq\u0259t yetirm\u0259k t\u00f6vsiy\u0259, h\u0259tta \u0259mr olunur. Xurafat\u00e7\u0131lar n\u0259 q\u0259d\u0259r c\u0259hd ets\u0259l\u0259r bel\u0259, \u00f6zl\u0259rinin uydurduqlar\u0131 dini \u0130slama siray\u0259t etdir\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r. Onlar Allah\u0131n \u201cM\u00fcz\u0259yyin\u201d, y\u0259ni \u201cB\u0259z\u0259y\u0259n\u201d ismini unudaraq, \u0130slamdan tamamil\u0259 f\u0259rqli bir din uydurmu\u015f v\u0259 \u00f6zl\u0259rinin d\u00fcz\u0259ltdikl\u0259ri bu saxta din\u0259 \u00f6zl\u0259ri d\u0259 inanm\u0131\u015flard\u0131r. M\u00fcs\u0259lmanlara d\u00fc\u015f\u0259n is\u0259 Qurana ba\u011flanmalar\u0131 v\u0259 Quranda bildirildiyi kimi \u201csizin dininiz siz\u0259, bizim dinimiz biz\u0259\u201d dem\u0259l\u0259ridir.<\/p>\n<p>Raf\u0259t \u018flizad\u0259<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Allah h\u0259r c\u00fcr zin\u0259tin \u00d6z\u00fc t\u0259r\u0259find\u0259n bir nem\u0259t olaraq yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir v\u0259 xurafat\u00e7\u0131lara i\u015far\u0259 ed\u0259r\u0259k \u201cbu zin\u0259tl\u0259ri kim haram etmi\u015fdir?\u201d dey\u0259 buyurur Xurafat\u00e7\u0131lar\u0131n \u0130slam\u0131 g\u00f6zd\u0259n salmaq, M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 (ha\u015fa) pinti, \u00e7irkin, r\u0259qsd\u0259n, inc\u0259s\u0259n\u0259td\u0259n, elmd\u0259n, estetikadan anlamayan cahil insanlar kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259 strategiyalar\u0131na \u0259n yax\u015f\u0131 cavablar Qurandan v\u0259 Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin (sav) s\u00fcnn\u0259tind\u0259ndir. Xurafat\u00e7\u0131lar x\u00fcsusil\u0259 qad\u0131nlar\u0131 h\u0259d\u0259f alaraq onlar\u0131n g\u00f6z\u0259llikl\u0259rini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-10864","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10864"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10864\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10866,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10864\/revisions\/10866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}