{"id":10878,"date":"2015-01-19T14:08:43","date_gmt":"2015-01-19T10:08:43","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=10878"},"modified":"2015-01-19T14:42:19","modified_gmt":"2015-01-19T10:42:19","slug":"materializmin-din%c9%99-siray%c9%99ti-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=10878","title":{"rendered":"Materializmin din\u0259 siray\u0259ti-2"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/sevinc.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/sevinc-300x285.jpg\" alt=\"sevinc\" width=\"300\" height=\"285\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-10876\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/sevinc-300x285.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/sevinc.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Allah m\u0259kandan oldu\u011fu kimi, zamandan da m\u00fcst\u0259qildir.<\/p>\n<p>Yaz\u0131m\u0131n ilk hiss\u0259sind\u0259 materializmin din\u0259 siray\u0259tind\u0259n b\u0259hs etmi\u015fdim. Qeyd etdiyim kimi, materialist d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn t\u0259siri alt\u0131nda qalan c\u0259miyy\u0259tin b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u0259bul etdiyi halda b\u0259lk\u0259 d\u0259, \u00f6zl\u0259ri bel\u0259 f\u0259rqind\u0259 olmadan, materialistl\u0259rin &#8220;do\u011fru din&#8221; olaraq q\u0259bul etdikl\u0259ri, \u0259slind\u0259 is\u0259 saxta, Qurani-K\u0259rimd\u0259n uzaq bir dini ya\u015fay\u0131rlar. Allah\u2019\u0131n s\u0259mada oldu\u011funa inanmaq bu yaln\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin ba\u015f\u0131nda g\u0259lir.<\/p>\n<p>Materializmin t\u0259siri il\u0259 insanlar\u0131n tabe olma\u011fa t\u0259\u015fviq edildiyi yaln\u0131\u015f inanclar\u0131ndan biri d\u0259, Allah\u0131n \u0259vv\u0259l b\u00fct\u00fcn kainat\u0131 v\u0259 canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 yaratd\u0131\u011f\u0131, ancaq sonra he\u00e7 bir \u015fey\u0259 qar\u0131\u015fmadan, hadis\u0259l\u0259ri s\u0259madak\u0131 m\u0259kan\u0131ndan izl\u0259diyidir. (Allah\u0131 t\u0259nzih edir\u0259m) Bu yanl\u0131\u015f anlay\u0131\u015fa g\u00f6r\u0259, insanlar \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 \u00f6zl\u0259ri t\u0259yin edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Halbuki, Allah m\u0259kandan oldu\u011fu kimi, zamandan da m\u00fcst\u0259qildir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Allah insanlar\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn kainat\u0131 yaradan zaman onlar\u0131 ke\u00e7mi\u015fl\u0259ri v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kl\u0259ri il\u0259, y\u0259ni q\u0259d\u0259rl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259, t\u0259k bir anda yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Biz g\u0259l\u0259c\u0259yimizi ya\u015famadan bilmirik. Ancaq Allah h\u0259r insan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yini v\u0259 ya\u015fayaca\u011f\u0131 h\u0259r an\u0131 bilir. \u00c7\u00fcnki bizim h\u0259r an\u0131m\u0131z\u0131, h\u0259r dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, h\u0259r h\u0259r\u0259k\u0259timizi d\u0259 yaradan Allah&#8217;d\u0131r. Yaln\u0131\u015f inanclara sahib b\u0259zi insanlar\u0131n z\u0259nn etdikl\u0259ri kimi Allah kainat\u0131 yarad\u0131b, sonra \u00f6z ba\u015f\u0131na buraxmay\u0131b. Allah kainatda var olan h\u0259r canl\u0131n\u0131 ba\u015flan\u011f\u0131clar\u0131, h\u0259yatlar\u0131 v\u0259 sonlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 meydana g\u0259tirib. Birc\u0259 yarpa\u011f\u0131n buda\u011f\u0131ndan qopub yer\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259sind\u0259n insan\u0131n h\u0259yat\u0131 boyunca ya\u015fayaca\u011f\u0131 hadis\u0259l\u0259rin ham\u0131s\u0131 Allah&#8217;\u0131n t\u0259yin etdiyi q\u0259d\u0259r il\u0259 davam edir. Bu bar\u0259d\u0259 Allah Qurani-K\u0259rimd\u0259:<\/p>\n<p>Qeybin a\u00e7arlar\u0131 (Allah&#8217;\u0131n) yan\u0131ndad\u0131r. Onlar\u0131 ancaq O bilir. (Allah) suda v\u0259 quruda n\u0259 varsa bilir. Yer\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n el\u0259 bir yarpaq yoxdur ki, onu bilm\u0259sin. Yerin z\u00fclm\u0259tl\u0259ri i\u00e7ind\u0259 el\u0259 bir toxum, (kainatda) ya\u015f-quru el\u0259 bir \u015fey yoxdur ki, a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n kitabda olmas\u0131n! (\u018fnam sur\u0259si, 59)<br \/>\nAx\u0131 sizi d\u0259, sizin d\u00fcz\u0259ltdikl\u0259rinizi d\u0259 Allah yaratm\u0131\u015fd\u0131r.(S\u0259ffat sur\u0259si, 96)- dey\u0259 buyurur.<\/p>\n<p>Materialist d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin t\u0259siri alt\u0131nda ya\u015fayan insanlar\u0131n bir hiss\u0259si is\u0259 Allah\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na inansalar bel\u0259, c\u0259nn\u0259t v\u0259 c\u0259h\u0259nn\u0259min varl\u0131\u011f\u0131na inanm\u0131rlar. Bunun k\u00f6k\u00fcnd\u0259 h\u0259qiq\u0259t kimi yaln\u0131z g\u00f6zl\u0259riyl\u0259 g\u00f6rd\u00fckl\u0259rini q\u0259bul etm\u0259l\u0259ri durur. G\u00f6zl\u0259riyl\u0259 g\u00f6rm\u0259dikl\u0259ri v\u0259 ya \u0259ll\u0259riyl\u0259 hiss etm\u0259dikl\u0259ri bir \u015feyin varl\u0131\u011f\u0131ndan \u0259min olmurlar.<\/p>\n<p>Halbuki, a\u011f\u0131l\u0131n\u0131 v\u0259 vicdan\u0131n\u0131 istifad\u0259 ed\u0259n bir insan \u00fc\u00e7\u00fcn, Allah\u2019\u0131n v\u0259 axir\u0259tin varl\u0131\u011f\u0131na dair h\u0259dsiz d\u0259lil var. Canl\u0131 h\u0259yat\u0131n davam etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn q\u00fcsursuz nizamla, b\u0259nz\u0259rsiz uy\u011funluqla yarad\u0131lan yer \u00fcz\u00fcnd\u0259, s\u0259mada, b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n \u0259sas elementi olan h\u00fcceyr\u0259nin kompleks qurulu\u015funda, r\u0259ngl\u0259rd\u0259, qoxularda, n\u00f6vb\u0259n\u00f6v canl\u0131larda, m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m g\u00f6z\u0259llikd\u0259ki t\u0259bi\u0259td\u0259 Allah\u0131n yaratmas\u0131n\u0131n says\u0131z-hesabs\u0131z d\u0259lili var. Canl\u0131lar\u0131 q\u00fcsursuz \u015f\u0259kild\u0259 yoxdan var ed\u0259n Allah onlar\u0131 \u00f6l\u00fcml\u0259rind\u0259n sonra yenid\u0259n diriltm\u0259y\u0259 d\u0259 qadird\u0131r.<br \/>\nSa\u011flam d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 sahibi h\u0259r insan Allah\u0131n canl\u0131lar\u0131 ilk d\u0259f\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131 da, onlar\u0131 yenid\u0259n diriltm\u0259y\u0259 qadir oldu\u011funu da d\u0259rk ed\u0259r. Qurani-K\u0259rimd\u0259 bu h\u0259qiq\u0259ti anlaya bilm\u0259y\u0259nl\u0259rd\u0259n bel\u0259 b\u0259hs edilir:<\/p>\n<p>Onlar deyirl\u0259r: \u201cBiz s\u00fcr-s\u00fcm\u00fck v\u0259 toz hal\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcm\u00fcz zaman yeni bir m\u0259xluq kimi dirildil\u0259c\u0259yikmi?\u201d De: \u201c\u0130st\u0259r da\u015f olun, ist\u0259r d\u0259mir, v\u0259 ya (\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc) \u00fcr\u0259yinizd\u0259 n\u0259h\u0259ng bir m\u0259xluq bilin, (yen\u0259 d\u0259 Allah sizi diriltm\u0259y\u0259 qadirdir)\u201d. Onlar dey\u0259c\u0259kl\u0259r: \u201cBizi (h\u0259yata) kim qaytaracaq?\u201d De: \u201c\u0130lk d\u0259f\u0259 sizi yaradan!\u201d Onlar istehza il\u0259 ba\u015flar\u0131n\u0131 y\u0131r\u011falay\u0131b: \u201cB\u0259s bu n\u0259 vaxt olacaqd\u0131r?\u201d\u2013 dey\u0259c\u0259kl\u0259r. De: \u201cB\u0259lk\u0259 d\u0259, yax\u0131n zamanda oldu!\u201d O g\u00fcn Allah sizi \u00e7a\u011f\u0131racaq. Siz d\u0259 Ona h\u0259md ed\u0259r\u0259k \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131na cavab ver\u0259c\u0259k v\u0259 (d\u00fcnyada) \u00e7ox az qald\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00fcman ed\u0259c\u0259ksiniz\u201d. (\u0130sra Sur\u0259si, 49-52)<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n, Allah\u0131n Quranda bildirdiyi &#8220;\u00f6l\u00fcmd\u0259n sonrak\u0131 dirili\u015fi&#8221; qavraya bilm\u0259m\u0259l\u0259rinin v\u0259 bu h\u0259qiq\u0259t\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 il\u0259 yax\u0131nla\u015fmalar\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi, yen\u0259 d\u0259 materialist inancd\u0131r. Materialist anlay\u0131\u015fa g\u00f6r\u0259 insan madd\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259sirind\u0259n yaranan bir varl\u0131qd\u0131r. H\u0259tta, insan\u0131n z\u0259kas\u0131, duy\u011fular\u0131 kimi madd\u0259 il\u0259 a\u00e7\u0131qlana bilm\u0259y\u0259c\u0259k x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri bel\u0259 materialistl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 madd\u0259nin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259sirl\u0259ri il\u0259 meydana g\u0259lir. Buna g\u00f6r\u0259 insanlar yenid\u0259n dirili\u015fi madd\u0259nin \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259krar yaratmas\u0131 olaraq qavray\u0131r v\u0259 bunun nec\u0259 ba\u015f ver\u0259c\u0259yini he\u00e7 c\u00fcr anlam\u0131rlar. Y\u0259ni, yox olan bir madd\u0259nin yenid\u0259n geri qay\u0131daca\u011f\u0131n\u0131 \u0259sla q\u0259bul ed\u0259 bilmirl\u0259r.<\/p>\n<p>Halbuki yox olmu\u015f v\u0259 \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f bir b\u0259d\u0259nin t\u0259krar canlanmas\u0131 \u0259n ba\u015fda insan\u0131n yoxluqdan yarad\u0131lmas\u0131 kimidir. Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 bir insana, h\u0259tta h\u0259r hans\u0131 bir canl\u0131ya aid t\u0259k bir z\u0259rr\u0259 yox ik\u0259n, Allah insan\u0131 yoxdan var etmi\u015fdir. Bu h\u0259qiq\u0259ti bil\u0259n insan\u0131n ikinci d\u0259f\u0259 yarad\u0131l\u0131\u015f bar\u0259d\u0259 &#8220;nec\u0259 ola bil\u0259r?&#8221; dey\u0259 bu \u015f\u00fcbh\u0259y\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 insan\u0131 insan ed\u0259n, b\u0259d\u0259ni deyil, ruhudur. Y\u0259ni insana canl\u0131l\u0131q ver\u0259n 50-60 kq \u0259t v\u0259 s\u00fcm\u00fckd\u0259n ibar\u0259t olan b\u0259d\u0259n deyil, ruhdur. \u00d6l\u00fcml\u0259 birlikd\u0259 insan\u0131n b\u0259d\u0259ni yox olar, ancaq ruhu yox olmaz. \u00d6l\u00fcm yaln\u0131z insan\u0131n ruhunun oldu\u011fu m\u0259kan\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259sidir, y\u0259ni axir\u0259t h\u0259yat\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131d\u0131r. Ruh m\u00f6vzusunda Allah Quranda biz\u0259 bel\u0259 x\u0259b\u0259r verir:<\/p>\n<p>Sonra onu d\u00fcz\u0259ldib m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259kl\u0259 salm\u0131\u015f v\u0259 ona \u00d6z ruhundan \u00fcf\u00fcrm\u00fc\u015f, siz\u0259 qulaqlar, g\u00f6zl\u0259r v\u0259 \u00fcr\u0259k vermi\u015fdir. Siz nec\u0259 d\u0259 az \u015f\u00fck\u00fcr edirsiniz! Onlar deyirl\u0259r: \u201cBiz torpa\u011f\u0131n i\u00e7ind\u0259 yox olandan sonra yenid\u0259nmi yarad\u0131laca\u011f\u0131q?\u201d Do\u011frusu, onlar \u00f6z R\u0259bbi il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015facaqlar\u0131n\u0131 inkar edirl\u0259r. De: \u201cSiz\u0259 m\u00fcv\u0259kkil olan \u00f6l\u00fcm m\u0259l\u0259yi can\u0131n\u0131z\u0131 alacaq, sonra da R\u0259bbiniz\u0259 qaytar\u0131lacaqs\u0131n\u0131z!\u201d (S\u0259cd\u0259 Sur\u0259si, 9-11)<\/p>\n<p>Sevinc Haqverdizad\u0259<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Allah m\u0259kandan oldu\u011fu kimi, zamandan da m\u00fcst\u0259qildir. Yaz\u0131m\u0131n ilk hiss\u0259sind\u0259 materializmin din\u0259 siray\u0259tind\u0259n b\u0259hs etmi\u015fdim. Qeyd etdiyim kimi, materialist d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn t\u0259siri alt\u0131nda qalan c\u0259miyy\u0259tin b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u0259bul etdiyi halda b\u0259lk\u0259 d\u0259, \u00f6zl\u0259ri bel\u0259 f\u0259rqind\u0259 olmadan, materialistl\u0259rin &#8220;do\u011fru din&#8221; olaraq q\u0259bul etdikl\u0259ri, \u0259slind\u0259 is\u0259 saxta, Qurani-K\u0259rimd\u0259n uzaq bir dini ya\u015fay\u0131rlar. Allah\u2019\u0131n s\u0259mada oldu\u011funa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-10878","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10878","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10878"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10878\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10880,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10878\/revisions\/10880"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10878"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10878"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10878"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}