{"id":11008,"date":"2015-02-19T17:20:29","date_gmt":"2015-02-19T13:20:29","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=11008"},"modified":"2015-02-19T17:20:29","modified_gmt":"2015-02-19T13:20:29","slug":"birlik-olmaq-zamanidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=11008","title":{"rendered":"Birlik olmaq zaman\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/Firuze.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/Firuze-201x300.jpg\" alt=\"Firuze\" width=\"201\" height=\"300\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-10966\" \/><\/a><\/p>\n<p>Hal\u2013haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259 b\u00f6y\u00fck bir qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131q h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr. V\u0259ziyy\u0259tin n\u0259 q\u0259d\u0259r ciddi oldu\u011funu mediada yer alan x\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n d\u0259 g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik. H\u0259r g\u00fcn y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan \u00f6z yurdlar\u0131n\u0131 t\u0259rk etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131r, y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan q\u0259tl\u0259 yetirilir. G\u0259nc q\u0131zlar, qad\u0131nlar zorak\u0131l\u0131\u011fa, u\u015faqlar t\u0259cav\u00fcz\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r. At\u0131lan z\u0259h\u0259rli silahlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 k\u00f6rp\u0259 u\u015faqlar g\u00f6z g\u00f6r\u0259-g\u00f6r\u0259 can verirl\u0259r. Z\u00fclm el\u0259 bir h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131b ki, hamil\u0259 qad\u0131nlar\u0131n qar\u0131nlar\u0131ndan u\u015faqlar\u0131 k\u0259sil\u0259r\u0259k \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r, insanlara d\u0259h\u015f\u0259tli i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r verilir. Bunu ed\u0259nl\u0259r is\u0259 he\u00e7 \u00e7\u0259kinm\u0259d\u0259n h\u0259min g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259ri \u00e7\u0259kib payla\u015f\u0131rlar. Diqq\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, \u0259n \u00e7ox t\u0259zyiq m\u00fcs\u0259lmanlara g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n<p>D\u00fcnya is\u0259 \u0130slam co\u011frafiyas\u0131nda ya\u015fanan bu z\u00fclm qar\u015f\u0131s\u0131nda, dem\u0259k olar ki, s\u0259ssiz qal\u0131r.<br \/>\nB\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r m\u00fcs\u0259lmanlara edil\u0259n bu z\u00fclm\u0259 v\u0259 zorak\u0131l\u0131\u011fa g\u00f6z yumur. Sanki bu hadis\u0259l\u0259r he\u00e7 ba\u015f vermir. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin televiziya kanallar\u0131 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n insanl\u0131qdan k\u0259nar i\u015fg\u0259nc\u0259 v\u0259 z\u00fclml\u0259r\u0259 m\u0259ruz qald\u0131qlar\u0131n\u0131 yay\u0131mlamaq, insanlar\u0131 bu y\u00f6nd\u0259n maarifl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 \u00f6z v\u0259zif\u0259l\u0259rini yerin\u0259 yetirm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, g\u00fcn boyu l\u00fczumsuz proqram v\u0259 seriallarla insanlar\u0131n vaxt\u0131n\u0131 s\u0259m\u0259r\u0259siz \u015f\u0259kild\u0259 ke\u00e7irm\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b olurlar. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r ya\u015fanan z\u00fclm\u00fc, haqs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 sad\u0259c\u0259 g\u00fcnd\u0259lik x\u0259b\u0259rl\u0259r kimi yay\u0131mlamaqla kifay\u0259tl\u0259nirl\u0259r.<\/p>\n<p>B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r bir t\u0259r\u0259fd\u0259n s\u0259ssiz davran\u0131r, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 bu hadis\u0259l\u0259rd\u0259 xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259ri g\u00fcnahland\u0131r\u0131rlar. Halbuki, h\u0259r \u015feyin s\u0259b\u0259bkar\u0131 v\u0259 gunahkar\u0131 kimi xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259rm\u0259k v\u0259 ya onlar\u0131 l\u0259n\u0259tl\u0259m\u0259k do\u011fru deyil. \u00c7\u00fcnki he\u00e7 bir halda m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259ll yolu ortaya qoyulmur. He\u00e7 k\u0259s \u201dn\u0259 ed\u0259k ki, insanl\u0131q bu z\u00fclmd\u0259n qurtulsun\u201d- dey\u0259 c\u0259hd g\u00f6st\u0259rmir.<br \/>\nBu hadis\u0259l\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fcs\u0259lmanlar \u0259vv\u0259lc\u0259 \u00f6zl\u0259rinin harada yanl\u0131\u015f etdikl\u0259rini ara\u015fd\u0131rmal\u0131d\u0131rlar. M\u00fcs\u0259lmanlar Suriya v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, islam tarixind\u0259 h\u0259l\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u0259y\u0259n bir qiyama u\u011frayark\u0259n, buna qar\u015f\u0131 n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 he\u00e7 bir reaksiyan\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259rind\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259lidirl\u0259r \u2026<\/p>\n<p>\u201cQarda\u015f v\u0259 \u00dcmm\u0259t\u201c olmaq <\/p>\n<p>H\u0259qiq\u0259t\u0259n, bu, vahid bir din olaraq sizin (ham\u0131n\u0131z\u0131n) dininizdir. M\u0259n d\u0259 sizin R\u0259bbiniz\u0259m. El\u0259 is\u0259 M\u0259n\u0259 ibad\u0259t edin! (\u018fnbiya sur\u0259si, 92)<\/p>\n<p>M\u00f6minl\u0259r h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 qarda\u015fd\u0131rlar. El\u0259 is\u0259 qarda\u015flar\u0131n\u0131z\u0131 bar\u0131\u015fd\u0131r\u0131n v\u0259 Allahdan qorxun ki, siz\u0259 r\u0259hm edilsin. (Hucurat sur\u0259si, 10) ay\u0259l\u0259ri il\u0259 R\u0259bbimiz m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131ndak\u0131 birliy\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. <\/p>\n<p>Bir m\u00fcs\u0259lman\u0131n \u0259sil h\u0259d\u0259fi Alah\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131, r\u0259hm\u0259tini v\u0259 c\u0259nn\u0259tini qazanmaqd\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 Qurana v\u0259 Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin (s.\u0259.v) g\u00f6st\u0259rdiyi yola tabe olmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Qurana v\u0259 h\u0259disl\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, burada bir-birind\u0259n f\u0259rqli m\u00fcs\u0259lman qruplar\u0131ndan deyil, t\u0259k bir \u00fcmm\u0259td\u0259n, qarda\u015fl\u0131qdan b\u0259hs edilir. Bu qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131n, y\u0259ni birliyin pozulmas\u0131 v\u0259 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n yaranmas\u0131 is\u0259 t\u0259bii ki, Qurana ziddir v\u0259 Quranda bu t\u0259xribat olaraq bildirilir. Hal-haz\u0131rda d\u00fcnyada ya\u015fanan bu v\u0259ziyy\u0259t d\u0259 el\u0259 Quranda bildirildiyi \u015f\u0259kild\u0259dir. Y\u0259ni m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda ixtilaf var. Dolay\u0131s\u0131 il\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar yenid\u0259n \u00fcmm\u0259t olma\u011fa, qarda\u015fl\u0131\u011fa, birliy\u0259 niyy\u0259t etm\u0259li v\u0259 bu y\u00f6nd\u0259n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n birlik olmalar\u0131n\u0131n vacibliyini bildir\u0259n ay\u0259l\u0259rd\u0259n b\u0259zil\u0259ri bunlard\u0131r:<\/p>\n<p>Kafirl\u0259r d\u0259 bir-birin\u0259 dostdurlar. \u018fg\u0259r siz bunu etm\u0259s\u0259niz (bir-biriniz\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 olmasan\u0131z), yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 fitn\u0259 v\u0259 b\u00f6y\u00fck bir f\u0259sad ba\u015f ver\u0259r. (\u018fnfal sur\u0259si, 73)<\/p>\n<p>Allaha v\u0259 Onun El\u00e7isin\u0259 ita\u0259t edin, bir-birinizl\u0259 m\u00fcbahis\u0259 etm\u0259yin, yoxsa ruhdan d\u00fc\u015f\u0259r v\u0259 z\u0259ifl\u0259y\u0259rsiniz. S\u0259br edin, \u00e7\u00fcnki Allah s\u0259br ed\u0259nl\u0259rl\u0259dir&#8230;. (\u018fnfal suresi, 46)<\/p>\n<p>Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin (s.\u0259.v) m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n bir-birl\u0259ri il\u0259 n\u0259inki sava\u015fmaq, bir-birl\u0259rin\u0259 bu\u011fz bel\u0259 etm\u0259m\u0259sini, d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilikl\u0259rin tezlikl\u0259 ortadan qald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 etdiyi b\u0259zi h\u0259disl\u0259r is\u0259 bunlard\u0131r:<\/p>\n<p>Bir-biriniz\u0259 bu\u011fz etm\u0259yin. Bir-biriniz\u0259 h\u0259s\u0259d aparmay\u0131n. Bir-biriniz\u0259 arxa \u00e7evirm\u0259yin. Bir-birinizl\u0259 \u0259laq\u0259ni k\u0259sm\u0259yin. Ey Allah\u0131n qullar\u0131 qarda\u015f olun&#8230; (Buxari- M\u00fcslim- Riyaz\u00fcssalihn s. 930)<\/p>\n<p>M\u00f6minl\u0259r bir-birl\u0259rini sevm\u0259kd\u0259, bir-birl\u0259rin\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259t etm\u0259kd\u0259 v\u0259 bir-birl\u0259rini qorumaqda bir b\u0259d\u0259n\u0259 b\u0259nz\u0259yirl\u0259r. B\u0259d\u0259nin bir \u00fczv\u00fc x\u0259st\u0259 oldu\u011fu zaman, dig\u0259r \u00fczvl\u0259r d\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n yuxusuzlu\u011fa v\u0259 q\u0131zd\u0131rmal\u0131 x\u0259st\u0259liy\u0259 tutularlar. (Buxar\u00ee, Sal\u00e2t, 88; M\u00fcslim, Birr, 65)<\/p>\n<p>Ay\u0259 v\u0259 h\u0259disl\u0259rd\u0259ki h\u00f6km, \u0259slind\u0259, \u00e7ox ayd\u0131nd\u0131r. M\u00fcs\u0259lmanlar n\u0259 olursa olsun ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259li v\u0259 h\u0259r zaman haqq\u0131n v\u0259 \u0259dal\u0259tin t\u0259r\u0259find\u0259 olmal\u0131d\u0131rlar. Bu, n\u0259tic\u0259d\u0259 m\u0259zlumlar\u0131n qorunmas\u0131na v\u0259 z\u00fclm\u0259 qar\u015f\u0131 m\u0259n\u0259vi bir birlikl\u0259 h\u0259mr\u0259yliy\u0259 v\u0259 toplu \u015f\u0259kild\u0259 fikri m\u00fcbariz\u0259 aparmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaqd\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259, \u0259g\u0259r s\u00f6hb\u0259t m\u00fcs\u0259lmanlardan gedirs\u0259, \u015eura sur\u0259sinin 39-cu ay\u0259sind\u0259 oldu\u011fu kimi inananlar \u201cO k\u0259sl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ki, haqs\u0131zl\u0131\u011fa m\u0259ruz qald\u0131qda intiqam al\u0131rlar.\u201d \u0259xlaq\u0131na uymal\u0131d\u0131rlar.<br \/>\n\u015e\u0259xsi m\u0259nf\u0259\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130slam Birliyini ist\u0259m\u0259y\u0259nl\u0259r b\u00f6y\u00fck q\u0259fl\u0259td\u0259dirl\u0259r.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada bu q\u0259d\u0259r z\u00fclm v\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259 vark\u0259n ancaq \u00f6z rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb bu z\u00fclm\u0259 bigan\u0259 olanlar \u0130slam Birliyini ist\u0259m\u0259y\u0259nl\u0259rdir. M\u0259hz bu yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259ni d\u00fcz\u0259ltm\u0259k, \u0130slam Birliyinin vacibliyini izah etm\u0259k dig\u0259r m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n m\u0259suliyy\u0259tidir. \u00c7\u00fcnki \u0130slam Birliyini ist\u0259m\u0259y\u0259nl\u0259r:<\/p>\n<p>-\u00d6z \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259zyiq g\u00f6rm\u0259d\u0259n, maddi c\u0259h\u0259td\u0259n s\u0131x\u0131nt\u0131 \u00e7\u0259km\u0259d\u0259n rahat ya\u015faya bil\u0259rl\u0259r, amma Suriyada insanlar acl\u0131\u011fa m\u0259hkum olunaraq \u015f\u0259hid edilirl\u0259r\u2026 <\/p>\n<p>-O insanlar m\u0259nf\u0259\u0259tl\u0259rin\u0259 z\u0259r\u0259r g\u0259l\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259r\u0259k \u201c\u0130slam birliyin\u0259 ehtiyac yoxdur\u201d dey\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Amma Myanmada m\u00fcs\u0259lmanlar \u00f6z evl\u0259rind\u0259 evl\u0259ri il\u0259 birg\u0259 yand\u0131r\u0131l\u0131rlar. \u015e\u0259rqi T\u00fcrk\u00fcstanda m\u00fcs\u0259lmanlardan he\u00e7 bir x\u0259b\u0259r yoxdur \u2026<\/p>\n<p>-O insanlar \u0130slam Birliyinin vacibliyini g\u00f6rm\u0259y\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Amma m\u0259zlumlar \u201cR\u0259bbim, biz\u0259 xilaskar g\u00f6nd\u0259r\u201d dey\u0259 sabah-ax\u015fam dua edirl\u0259r \u2026<\/p>\n<p>Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n \u015f\u00f6vq\u00fcn\u00fc v\u0259 h\u0259y\u0259can\u0131n\u0131 q\u0131ran, \u0130slam Birliyin\u0259 yana\u015fmayan insanlara bu davran\u0131\u015f\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r yanl\u0131\u015f oldu\u011funu izah etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u0130slam Birliyinin vacibliyini xat\u0131rlatmaqla m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n birlik hal\u0131nda olmalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi \u0259m\u0259k s\u0259rf etm\u0259k \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir.<\/p>\n<p>Bunu nec\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik?<\/p>\n<p>Bu, t\u0259bii ki, Quran \u0259xlaq\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259dilm\u0259sil\u0259, elmi d\u0259lill\u0259rl\u0259 sa\u011flam imana v\u0259sil\u0259 olan i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259kl\u0259, y\u0259ni \u00f6yr\u0259tm\u0259kl\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130nsan yava\u015f-yava\u015f \u00f6yr\u0259ndiyi halda \u015f\u00fcuru a\u00e7\u0131lar, eqoistlikd\u0259n qurtular, ay\u0259l\u0259ri ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259r v\u0259 Quran \u0259xlaq\u0131n\u0131 ya\u015fama\u011fa ba\u015flayar. <\/p>\n<p>Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli fikri mubariz\u0259 il\u0259, televiziya, kitab v\u0259 ya jurnallarla \u0130slam Birliyinin \u0259h\u0259miyy\u0259tinin v\u0259 vacibliyinin s\u0259b\u0259bi izah edilm\u0259lidir. M\u00fcs\u0259lman \u00fcmm\u0259ti yenid\u0259n canlanmal\u0131d\u0131r. \u0130slam Birliyinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n \u015f\u0259vq\u0259t sad\u0259c\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlara deyil, eyni zamanda b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya s\u00fclh v\u0259 h\u00fczur g\u0259tir\u0259c\u0259kdir. \u00c7\u00fcnki \u0130slam Birliyi dilind\u0259n, dinind\u0259n, inanc\u0131ndan, irqind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq h\u0259r k\u0259si qucaqlayan v\u0259 h\u0259r k\u0259sin bu birlik altinda g\u00fcv\u0259n i\u00e7ind\u0259 ya\u015fayaca\u011f\u0131, d\u00fcnyada \u0259dal\u0259ti t\u0259min ed\u0259n bir birlik olacaqd\u0131r .<\/p>\n<p>Firuz\u0259 H\u018fS\u018fNZAD\u018f<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hal\u2013haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259 b\u00f6y\u00fck bir qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131q h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr. V\u0259ziyy\u0259tin n\u0259 q\u0259d\u0259r ciddi oldu\u011funu mediada yer alan x\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n d\u0259 g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik. H\u0259r g\u00fcn y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan \u00f6z yurdlar\u0131n\u0131 t\u0259rk etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131r, y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan q\u0259tl\u0259 yetirilir. G\u0259nc q\u0131zlar, qad\u0131nlar zorak\u0131l\u0131\u011fa, u\u015faqlar t\u0259cav\u00fcz\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r. At\u0131lan z\u0259h\u0259rli silahlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 k\u00f6rp\u0259 u\u015faqlar g\u00f6z g\u00f6r\u0259-g\u00f6r\u0259 can verirl\u0259r. Z\u00fclm el\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-11008","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11008","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11008"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11008\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11009,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11008\/revisions\/11009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11008"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11008"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11008"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}