{"id":18047,"date":"2016-02-13T11:00:03","date_gmt":"2016-02-13T07:00:03","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=18047"},"modified":"2016-02-13T12:27:50","modified_gmt":"2016-02-13T08:27:50","slug":"t%c9%99ran%c9%99-turan-r%c9%99himli-n%c9%99vai-m%c9%99tin-portreti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=18047","title":{"rendered":"T\u0259ran\u0259 TURAN R\u018fH\u0130ML\u0130.&#8221;N\u0259vai M\u0259tin portreti&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/teranexanim.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/teranexanim-300x243.jpg\" alt=\"teranexanim\" width=\"300\" height=\"243\" class=\"alignnone size-medium wp-image-13219\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/teranexanim-300x243.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/teranexanim.jpg 496w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent<br \/>\nPrezident t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fc<\/p>\n<p>M\u0259n onu ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 s\u0259daq\u0259tli dost kimi tan\u0131d\u0131m. Daha sonra Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus xidm\u0259tl\u0259ri olan r\u0259ssam, y\u00fcks\u0259k \u0259d\u0259bi z\u00f6vq\u00fc il\u0259 se\u00e7il\u0259n, s\u00f6z\u0259 d\u0259y\u0259r verm\u0259yi bacaran s\u0259n\u0259tkar-ziyal\u0131, Uluslaras\u0131 Aktivist S\u0259n\u0259t\u00e7il\u0259r Birliyinin Az\u0259rbaycan t\u0259msil\u00e7isi v\u0259 r\u0259sm komit\u0259sinin ba\u015fqan\u0131 olaraq misilsiz t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131 kimi m\u0259har\u0259tl\u0259rini g\u00f6rd\u00fcm.<br \/>\n2013-c\u00fc ild\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 yay\u0131mlar\u0131nda Akif S\u0259m\u0259d\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u015feir m\u00fcsabiq\u0259si ke\u00e7irildiyini oxuyanda \u015fairin k\u00f6hn\u0259 dostlar\u0131ndan biri kimi buna \u00e7ox sevindim. Akif S\u0259m\u0259d\u0259 ithaf etdiyim \u015feiri m\u00fcsabiq\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rdim v\u0259 bel\u0259c\u0259 h\u0259min m\u00fcsabiq\u0259nin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131, \u00e7ox istedadl\u0131 r\u0259ssam, mill\u0259tp\u0259rv\u0259r insan, q\u0259dir\u015f\u00fcnas ziyal\u0131 N\u0259vai Metin b\u0259yl\u0259 tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n, \u00fclvi dostluq \u00fcnsiyy\u0259tinin t\u0259m\u0259li qoyuldu. G\u00f6rk\u0259mli \u015fair-publisist Akif S\u0259m\u0259d b\u0259dii irsinin t\u0259bli\u011fi y\u00f6n\u00fcnd\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r \u2013 R\u0259\u015fid Behbudov ad\u0131na Mahn\u0131 Teatr\u0131nda \u015fairin 55 illik m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m yubiley t\u0259dbirinin ke\u00e7irilm\u0259si, onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na dair m\u0259qal\u0259l\u0259rin yaz\u0131l\u0131b n\u0259\u015fr edilm\u0259si, Uluslaras\u0131 Aktivist S\u0259n\u0259t\u00e7il\u0259r Birliyinin Beyn\u0259lxalq Akif S\u0259m\u0259d \u00d6d\u00fcl\u00fcn\u00fcn t\u0259sis olunmas\u0131, UASB-nin\u201dAkif S\u0259m\u0259d\u201d adl\u0131 x\u00fcsusi burax\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n n\u0259\u015fri, b\u00fct\u00fcn bunlar bilavasit\u0259 N\u0259vai Metinin yorulmaz xidm\u0259tl\u0259ri, \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131 is\u0259, dostlu\u011fa s\u0259daq\u0259ti, \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131za, m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015f m\u00fcnasib\u0259ti say\u0259sind\u0259 \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lib. Akif S\u0259m\u0259dd\u0259n s\u00f6z d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 ona olan b\u00f6y\u00fck dost sevgisini ifad\u0259 etm\u0259y\u0259 s\u00f6z tapa bilmir. R\u0259ssam\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilk d\u0259f\u0259 m\u0259tbuata t\u0259qdim ed\u0259n \u015fair dostunun N\u0259vai Metin q\u0259lbind\u0259ki, xatir\u0259l\u0259rind\u0259ki yeri bir ba\u015fqad\u0131r. R\u0259ssam Akif S\u0259m\u0259dl\u0259 dostlu\u011fun yeni p\u00f6hr\u0259l\u0259r atd\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u015fairin say\u0259sind\u0259 dostlar\u0131n daha da \u00e7oxald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yir: \u201cBir d\u0259 g\u00f6r\u00fcrd\u00fcn yan\u0131nda bir adam g\u0259tirib, deyirdi ki, siz tan\u0131\u015f olsan\u0131z yax\u015f\u0131d\u0131, indiki dostlar\u0131n bir \u00e7oxu il\u0259 bel\u0259 tan\u0131\u015f olmu\u015fam, Akif A\u015f\u0131rl\u0131 da bel\u0259 dostlardand\u0131\u201d.<br \/>\nOnunla h\u0259r \u00fcnsiyy\u0259timd\u0259 xarakter cizgil\u0259rin\u0259 \u0259lav\u0259 olunan yeni \u00e7alarlar N\u0259vai Metinin t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcmd\u0259ki bitkin obraz\u0131n\u0131 yarad\u0131b: m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259r ver\u0259n, haqq-\u0259dal\u0259t prinsipini h\u0259r \u015feyd\u0259n uca tutan, milli-v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r duy\u011fulara, insanp\u0259rv\u0259rliy\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 sadiq qalan bir \u0259qid\u0259, m\u0259sl\u0259k adam\u0131 \u2013 R\u018fSSAM obraz\u0131. N\u0259vai Metin inc\u0259s\u0259n\u0259tin \u0259n q\u0259dim tarix\u0259 malik bu n\u00f6v\u00fcn\u0259, r\u0259ssaml\u0131q s\u0259n\u0259tin\u0259 t\u0259kc\u0259 se\u00e7diyi s\u0259n\u0259t, ixtisas kimi d\u0259y\u0259r vermir, onu h\u0259m d\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131n \u00fcmd\u0259 amal\u0131, arzular\u0131n\u0131n t\u0259nt\u0259n\u0259si, insan q\u0259lbinin imkanlar\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259nn\u00fcm\u00e7\u00fcs\u00fc kimi g\u00f6r\u00fcb-qiym\u0259tl\u0259ndirir. O, m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli bir s\u0259n\u0259tin yarad\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r v\u0259 bu ecazkar al\u0259m\u0259 g\u0259l\u0259n\u0259d\u0259k, r\u0259ssaml\u0131q s\u0259n\u0259tin\u0259 yiy\u0259l\u0259n\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r ke\u00e7ilm\u0259z da\u011flar a\u015f\u0131b, qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 h\u0259r mane\u0259ni d\u0259f ed\u0259 bilib.<br \/>\nN\u0259vai Metin 1965-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015feir, s\u0259n\u0259t ocaqlar\u0131ndan biri Qazaxda d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131b. Sevimli n\u0259n\u0259si S\u0259ad\u0259t xan\u0131m\u0131n himay\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcb. Daha d\u0259qiq des\u0259k, S\u0259ad\u0259t xan\u0131m n\u0259v\u0259sinin \u201cnaz\u0131 il\u0259 oynay\u0131b\u201d, onu h\u0259r qay\u011f\u0131dan, q\u0259md\u0259n-k\u0259d\u0259rd\u0259n uzaq b\u00f6y\u00fcd\u00fcb, \u0259sil insani d\u0259y\u0259rl\u0259ri m\u0259nims\u0259m\u0259sind\u0259 n\u0259v\u0259sin\u0259 \u00f6rn\u0259k olub. U\u015faql\u0131q ill\u0259rini ke\u00e7irdiyi Z\u0259limxan k\u0259ndind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 r\u0259ngl\u0259r d\u00fcnyas\u0131na vurulub v\u0259 onun u\u015faq yadda\u015f\u0131nda h\u0259kk olunan bu vur\u011funluq bir \u00f6m\u00fcr boyu hafiz\u0259sin\u0259, q\u0259lbin\u0259 hakim k\u0259silib. H\u0259l\u0259 birinci sinf\u0259 ged\u0259nd\u0259 onu balaca r\u0259ssam kimi tan\u0131y\u0131rd\u0131lar. Atas\u0131 r\u0259ssam olma\u011f\u0131na raz\u0131 deyildi, o\u011flunu d\u0259qiq elml\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 ixtisaslara y\u00f6nl\u0259ndirm\u0259k ist\u0259yirdi, onunsa g\u0259l\u0259c\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z planlar\u0131 vard\u0131. S\u0259kkizinci sinifd\u0259n sonra s\u0259n\u0259dl\u0259rini g\u00f6t\u00fcr\u00fcb \u018fzim \u018fzimzad\u0259 ad\u0131na r\u0259ssaml\u0131q m\u0259kt\u0259bin\u0259 verm\u0259k, r\u0259ngkarl\u0131\u011f\u0131n sirl\u0259rin\u0259 daha yax\u0131ndan b\u0259l\u0259d olmaq, s\u0259ri\u015ft\u0259li r\u0259ssam kimi yeti\u015fm\u0259k arzusuyla ya\u015fay\u0131rd\u0131.<br \/>\nR\u0259ssam olmaq yolunda ilk add\u0131mlar\u0131n\u0131 atd\u0131\u011f\u0131 o uzaq ill\u0259ri bel\u0259 xat\u0131rlay\u0131r: \u201cS\u0259kkizinci sinf\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259la\u00e7\u0131 olmu\u015fam. H\u0259mi\u015f\u0259 fikirl\u0259\u015fmi\u015f\u0259m ki, r\u0259ssam \u00e7ox savadl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Amma r\u0259ssaml\u0131q m\u0259kt\u0259bin\u0259 getm\u0259yim dey\u0259 q\u0259sd\u0259n s\u0259n\u0259dl\u0259rimi yubatd\u0131lar. S\u0259n\u0259d verm\u0259y\u0259 gecikdim v\u0259 and i\u00e7dim ki, daha d\u0259rs oxumaq bitdi. Bilirdim ki, evd\u0259kil\u0259rin m\u0259qs\u0259di m\u0259ni AZ\u0130-y\u0259 g\u0259tirm\u0259kdi (indiki<br \/>\nNeft Akademiyas\u0131na), \u00e7\u00fcnki a\u011fsaqqal\u0131m\u0131z \u2013 day\u0131m orada \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Buna g\u00f6r\u0259 bizim qohumlar ham\u0131s\u0131 AZ\u0130-ni bitirib, day\u0131m onlar \u00fc\u00e7\u00fcn bir mayak olub. N\u0259 is\u0259, yax\u015f\u0131 oxumad\u0131m ki, m\u0259ni d\u0259 ora aparmas\u0131nlar\u201d.<br \/>\nBel\u0259c\u0259, orta m\u0259kt\u0259bi bitir\u0259n kimi s\u0259n\u0259dl\u0259rini g\u00f6t\u00fcr\u00fcb valideynl\u0259rind\u0259n x\u0259b\u0259rsiz, bir r\u0259ssam yan\u0131nda \u015f\u0259yird olmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 Bak\u0131ya g\u0259l\u0259n g\u0259nc buradak\u0131 tan\u0131\u015flardan birinin m\u0259sl\u0259h\u0259tiyl\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rini Razind\u0259ki (indiki Bak\u0131xanov q\u0259s\u0259b\u0259si) r\u0259ssaml\u0131q \u00fczr\u0259 pe\u015f\u0259 m\u0259kt\u0259bin\u0259 verm\u0259yi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. \u00c7\u00fcnki onuncu sinfi bitir\u0259nin s\u0259n\u0259dl\u0259rini \u018f.\u018fzimzad\u0259 ad\u0131na R\u0259ssaml\u0131q m\u0259kt\u0259bin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Lakin sonra q\u0259rara al\u0131r ki, ilk olaraq AP\u0130-nin (indiki ADPU-nun) B\u0259dii Qrafika fak\u00fclt\u0259sin\u0259 s\u0259n\u0259d versin, \u0259g\u0259r imtahandan k\u0259sil\u0259rs\u0259, pe\u015f\u0259 m\u0259kt\u0259bin\u0259 getsin. \u018flb\u0259tt\u0259, onun bu q\u0259rar\u0131 ail\u0259d\u0259 naraz\u0131l\u0131qla qar\u015f\u0131lan\u0131r. \u00c7\u00fcnki n\u0259n\u0259si o\u011fluna, onun day\u0131s\u0131na \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubda yazm\u0131\u015fd\u0131 ki: \u201cN\u0259vai instituta q\u0259bul olunmasa, birinizin aya\u011f\u0131 k\u0259nd\u0259 d\u0259ym\u0259sin!\u201d Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 anas\u0131n\u0131 naraz\u0131 salmaq ist\u0259m\u0259y\u0259n day\u0131 \u0259rk\u00f6y\u00fcn bac\u0131o\u011flunu dil\u0259 tutur ki, AZ\u0130-y\u0259 s\u0259n\u0259d versin. Q\u0259tiyy\u0259tli g\u0259ncin \u201cyox\u201d cavab\u0131ndan sonra day\u0131s\u0131 hirsl\u0259nib ona g\u00f6r\u0259 t\u0259xir\u0259 sald\u0131\u011f\u0131 elmi ezamiyy\u0259tin\u0259 \u2013 Kiyev\u0259 gedir. \u0130lk s\u0131naqda b\u0259xti g\u0259tir\u0259n g\u0259nc N\u0259vai instituta q\u0259bul edilir v\u0259 art\u0131q ixtisas istiqam\u0259ti b\u0259lli olur.<br \/>\nAli t\u0259hsilini u\u011furla ba\u015fa vurandan sonra s\u0259rb\u0259st t\u0259yinat al\u0131r, \u0130cra Hakimiyy\u0259tind\u0259, M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyind\u0259 bir s\u0131ra v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. N\u0259vai Metin ke\u00e7diyi f\u0259aliyy\u0259t yoluna n\u0259z\u0259r salanda: \u201cYolum hamar olmad\u0131, endim, qalxd\u0131m, amma \u0259sas\u0259n yuxar\u0131dayd\u0131m. \u0130\u015fimi qurdum, \u015firk\u0259timi yaratd\u0131m. \u00d6mr\u00fcmd\u0259n \u00f6t\u0259n \u0259lli ild\u0259 yax\u015f\u0131 pullar qazand\u0131m, irili-x\u0131rdal\u0131 dostlar qazand\u0131m, amma qazand\u0131\u011f\u0131m pullar\u0131 v\u0259 x\u0131rda dostlar\u0131 x\u0259rcl\u0259dim getdi, iri dostlara d\u0259ym\u0259dim, qorudum, x\u0259sislik el\u0259dim\u201d deyir. S\u0259n\u0259tkarlar\u0131n maddi s\u0131x\u0131nt\u0131s\u0131na da onun \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus bax\u0131\u015f\u0131 var. M\u00fcsahib\u0259l\u0259rind\u0259n birind\u0259 oxuyuruq: \u201cM\u0259n r\u0259sm \u00e7\u0259kir\u0259m, ba\u015fqa yerd\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259 bilm\u0259r\u0259m\u201d fikriyl\u0259 ya\u015fayan r\u0259ssamlar m\u00fctl\u0259q \u00e7\u0259tinliy\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259lidir. R\u0259sm \u00e7\u0259km\u0259k k\u00f6n\u00fcl i\u015fidir, amma k\u00f6n\u00fcl i\u015fiyl\u0259 qar\u0131n doymaz. Bununla yaln\u0131z k\u00f6nl\u00fcn\u00fc \u015fad ed\u0259 bil\u0259rs\u0259n. Amma boya almaq \u00fc\u00e7\u00fcn pul laz\u0131md\u0131, pul qazanmaq \u00fc\u00e7\u00fcns\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k\u201d.<br \/>\nAz\u0259rbaycan m\u0259d\u0259ni ictimaiyy\u0259ti r\u0259ssam\u0131n u\u011furlar\u0131n\u0131 90-c\u0131 ill\u0259r m\u0259tbuat\u0131ndan \u2013 ilk olaraq \u201cM\u0259rh\u0259m\u0259t\u201d jurnal\u0131n\u0131n s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n tan\u0131y\u0131r. Akif S\u0259m\u0259d jurnal\u0131n oxunaql\u0131 saylar\u0131ndan birind\u0259 \u00e7ox sad\u0259, lakin maraql\u0131 v\u0259 orijinal bir t\u0259qdim s\u00f6z\u00fcyl\u0259 N\u0259vai Metin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131ma\u011fa d\u0259v\u0259t edirdi: \u201cR\u0259ssam var ki, adam, at, it \u015f\u0259kli \u00e7\u0259k\u0259 bilmir, n\u0259s\u0259 \u00e7\u0259kir v\u0259 ad\u0131n\u0131 da n\u0259s\u0259 \u201cizm\u201d qoyur, amma N\u0259vai adam, at, it \u015f\u0259kli \u00e7\u0259k\u0259 bilir\u2026\u201d Bu h\u0259m d\u0259 N\u0259vai Metinin s\u0259n\u0259tkar \u00fcslubu il\u0259 ilkin tan\u0131\u015fl\u0131q yaradan bir q\u0259na\u0259t idi. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 N\u0259vai Metin m\u00fcc\u0259rr\u0259d\u00e7i deyil, o, r\u0259ssaml\u0131\u011f\u0131 reall\u0131q prizmas\u0131ndan d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir.<br \/>\nSonralar r\u0259ssam\u0131n s\u0259n\u0259t nailiyy\u0259tl\u0259ri bir-birini \u0259v\u0259z etdi, \u0259s\u0259rl\u0259ri m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq televiziya verili\u015fl\u0259rini v\u0259 m\u0259tbuat s\u0259hif\u0259l\u0259rini s\u00fcsl\u0259di. 2005-ci ild\u0259n R\u0259ssamlar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc se\u00e7ildi. 2012-ci ild\u0259n T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 Uluslararas\u0131 Aktivist S\u0259n\u0259t\u00e7il\u0259r Birliyind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131, birliyin h\u0259m \u00fczv\u00fc, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259msil\u00e7isi v\u0259 r\u0259sm komit\u0259si ba\u015fqan\u0131 kimi \u00e7oxsayl\u0131 u\u011furlara imza atd\u0131. UASB GALERY-nin yarad\u0131lmas\u0131, burada \u0259n g\u0259nc n\u0259sil d\u0259 daxil olmaqla Az\u0259rbaycan r\u0259ssamlar\u0131n\u0131n s\u0259rgil\u0259rinin t\u0259\u015fkil edilm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 r\u0259ssamlar\u0131n T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 s\u0259rgil\u0259rinin t\u0259\u015fkili, onlar\u0131n Beyn\u0259lxalq \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t Festivallar\u0131nda i\u015ftirak\u0131 bel\u0259 u\u011furlar s\u0131ras\u0131na daxildir. Tan\u0131nm\u0131\u015f cavan r\u0259ssam Naqiy\u0259 Rzayevan\u0131n, g\u0259nc r\u0259ssam Afaq H\u0259bibinin r\u0259sm s\u0259rgil\u0259ri bu q\u0259bild\u0259ndi. Haz\u0131rda N\u0259vai Metinin \u0259s\u0259rl\u0259ri Amerika, Pol\u015fa, \u0130sve\u00e7r\u0259, T\u00fcrkiy\u0259, Rum\u0131niya, Qazax\u0131stan inc\u0259s\u0259n\u0259t h\u0259v\u0259skarlar\u0131n\u0131n kolleksiyalar\u0131n\u0131 b\u0259z\u0259yir.<br \/>\nO, h\u0259mi\u015f\u0259 milli-tarixi varl\u0131\u011f\u0131m\u0131zla ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f-s\u0259n\u0259tkar h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131b, \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 bunu d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k olur. 80-ci ill\u0259rin sonlar\u0131ndan Az\u0259rbaycanda ba\u015flanan Azadl\u0131q H\u0259r\u0259kat\u0131 zaman\u0131 o h\u0259l\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 idi. H\u0259min vaxt milli kimliyimizl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00f6vzular \u0259d\u0259biyyat\u0131n v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259tin m\u0259rk\u0259zi m\u00f6vzular\u0131 s\u0131ras\u0131nda yer al\u0131rd\u0131. N\u0259vai Metin bu ill\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn sonralar m\u0259\u015fhurla\u015fan \u201c\u015e\u0259hriyar\u201d potretini \u00e7\u0259kir. Bu portret r\u0259ssam\u0131n \u00f6lk\u0259mizd\u0259ki m\u0259\u015fhirlu\u011funu t\u0259min ed\u0259n \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259n biri kimi yadda qal\u0131r.<br \/>\nN\u0259vai Metin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn reall\u0131qlar\u0131na bigan\u0259 qalmayan, onlara d\u0259rhal reaksiya ver\u0259n s\u0259n\u0259tkarlardand\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 Soma m\u0259d\u0259n faci\u0259sin\u0259, Bak\u0131da 19 may yan\u011f\u0131n hadis\u0259sin\u0259 h\u0259sr etdiyi \u0259s\u0259rl\u0259ri r\u0259ssam\u0131n mill\u0259t d\u0259rdin\u0259 d\u0259rin k\u0259d\u0259rini \u0259ks etdirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, \u00fcmumxalq h\u00fczn\u00fcn\u00fcn r\u0259ngl\u0259rl\u0259 dol\u011fun ifad\u0259si, faci\u0259 qurbanlar\u0131na s\u0259n\u0259tkar a\u011f\u0131s\u0131d\u0131r. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, r\u0259ssam\u0131n yan\u011f\u0131n hadis\u0259sin\u0259 h\u0259sr etdiyi \u0259s\u0259r Az\u0259rbaycan r\u0259ngkarl\u0131q s\u0259n\u0259tind\u0259 yeni \u00fcslub t\u0259rzi il\u0259 se\u00e7ilir. H\u0259min \u0259s\u0259r 3D formatl\u0131 r\u0259smin Az\u0259rbaycan r\u0259ssaml\u0131\u011f\u0131nda ilk iki n\u00fcmun\u0259sind\u0259n biri kimi, vitraj v\u0259 peyzaj yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259hd\u0259tind\u0259n ibar\u0259t ecazkar s\u0259n\u0259t \u00f6rn\u0259yi olaraq diqq\u0259ti c\u0259lb edir. N\u0259vai Metin s\u0259n\u0259td\u0259 bir \u00e7ox u\u011furlara \u201cilk\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259lav\u0259 ed\u0259n, ilk imza atan s\u0259n\u0259tkarlar\u0131m\u0131zdand\u0131r. Yax\u0131n vaxtlarda UASB ART Gallery-d\u0259 rassam\u0131n f\u0259rdi s\u0259rgisind\u0259 s\u0259rgil\u0259n\u0259n \u0259s\u0259rl\u0259rl\u0259, onlar\u0131n \u00fcslub yeniliyi il\u0259 yana\u015f\u0131, seyr\u00e7il\u0259ri heyr\u0259tl\u0259ndir\u0259n bir m\u0259qam\u0131 x\u00fcsusi vur\u011fulamaq ist\u0259yir\u0259m. N\u0259vai Metin s\u0259rginin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda seyr\u00e7il\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda canl\u0131 olaraq portret \u00e7\u0259km\u0259yi realla\u015fd\u0131rmaqla Az\u0259rbaycanda bu istiqam\u0259td\u0259 ilk add\u0131m\u0131 atd\u0131. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 seyr\u00e7inin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259n bu ilk portret c\u0259mi 45 d\u0259qiq\u0259y\u0259 \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259ldi v\u0259 yarad\u0131lan obraz\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fcy\u00fc h\u0259r k\u0259si valeh etdi.<br \/>\nN\u0259vai Metin klassikl\u0259rin, x\u00fcsusil\u0259 intibah r\u0259ssamlar\u0131n\u0131n \u2013 Da Vin\u00e7i, Van Qoq, Titsian, Rembrant v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rini h\u0259r bir r\u0259ssam \u00fc\u00e7\u00fcn doyulmaz m\u00fctali\u0259 hesab edir. N\u0259vai Metin bu b\u00f6y\u00fck r\u0259ssamlar\u0131 m\u0259n\u0259vi ustadlar\u0131 kimi g\u00f6r\u00fcrs\u0259, t\u0259hsil ill\u0259rind\u0259 s\u0259n\u0259tin ilk sirl\u0259rini \u00f6yr\u0259ndiyi aristokrat t\u0259bi\u0259tli, y\u00fcks\u0259k ziyal\u0131 etikas\u0131na malik, M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 n\u0259slinin layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131 r\u0259ssam R\u0259is R\u0259sulzad\u0259ni is\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 h\u0259qiqi ustad\u0131 v\u0259 m\u00fc\u0259llimi kimi y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir.<br \/>\nDahi Lev Tolstoy yaz\u0131rd\u0131 ki, \u201cg\u00f6z\u0259llik v\u0259 xeyirxahl\u0131q eyni \u015feydir.\u201d V\u0259 bu g\u00f6z\u0259llik h\u0259yat\u0131 ifad\u0259 edirs\u0259, onun \u0259srar\u0259ngizliyini duyma\u011fa s\u0259sl\u0259yirs\u0259, uzun-uzad\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcrs\u0259, dem\u0259li h\u0259qiq\u0259t\u0259n biz\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 xat\u0131rlad\u0131r. \u0130nsana ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 xat\u0131rlatmaqdan b\u00f6y\u00fck xeyirxahl\u0131q is\u0259 yoxdur. R\u0259ssaml\u0131q, r\u0259sm \u0259s\u0259ri m\u0259hz bel\u0259 bir g\u00f6z\u0259llikdir \u2013 heyr\u0259tamiz, s\u00fckuta dalm\u0131\u015f kimi g\u00f6r\u00fcn\u0259n, \u0259slind\u0259 is\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tli, \u00e7\u0131l\u011f\u0131n bir g\u00f6z\u0259llik. N\u0259vai Metin bel\u0259 bir g\u00f6z\u0259lliyin yarad\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Onun \u201cG\u00f6y\u0259z\u0259n\u201d peyzaj\u0131na bax\u0131ram. Seyr etdiyim ecazkar m\u0259nz\u0259r\u0259, Emil Zolyan\u0131n t\u0259birinc\u0259 des\u0259k, \u201cinsan duy\u011fusunun s\u00fczg\u0259cind\u0259n ke\u00e7mi\u015f t\u0259bi\u0259t\u201d m\u0259ni \u00f6z\u00fcmd\u0259n al\u0131b uzaqlara apar\u0131r. Qeyri-ixtiyari S\u0259m\u0259d Vur\u011funun \u201cG\u00f6yl\u0259r\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259kir G\u00f6y\u0259z\u0259n da\u011f\u0131\u201d misras\u0131na i\u015far\u0259 il\u0259 \u015fair\u0259 veril\u0259n sual\u0131 v\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015fairin cavab\u0131n\u0131 xat\u0131rlay\u0131ram. G\u00f6y\u0259z\u0259nin t\u0259p\u0259 oldu\u011funu bil\u0259-bil\u0259 niy\u0259 da\u011f kimi t\u0259svir etdiyini soru\u015fan \u015f\u0259xs\u0259 S\u0259m\u0259d Vur\u011fun \u201ch\u00fcn\u0259r odur t\u0259p\u0259ni da\u011f kimi t\u0259svir ed\u0259s\u0259n, da\u011f\u0131 t\u0259p\u0259 kimi yox\u201d cavab\u0131n\u0131 verir. N\u0259vai Metinin \u201cG\u00f6y\u0259z\u0259n\u201di d\u0259 S\u0259m\u0259d Vur\u011fun \u015feirind\u0259 oldu\u011fu kimi \u0259z\u0259m\u0259tlidir, v\u00fcqarl\u0131d\u0131r, h\u0259min m\u0259\u011frurlu\u011fu, m\u0259tinliyi il\u0259 dayan\u0131b. R\u0259ssam\u0131n bu peyzaj\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ondan soru\u015furlar: \u201cG\u00f6y\u0259z\u0259n hardan baxanda bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr?\u201d O, t\u0259mkinl\u0259 cavab verir: \u201cBak\u0131dan\u201d.<br \/>\nN\u0259vai Metin s\u0259n\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131n h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259narda da d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259, h\u0259y\u0259canland\u0131ra bilir. Onun d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Ankarada, Marmarisd\u0259, \u0130zmird\u0259, Ku\u015fadas\u0131nda, Elaz\u0131\u011fda ke\u00e7iril\u0259n r\u0259sm s\u0259rgil\u0259ri, h\u0259min s\u0259rgil\u0259rd\u0259 n\u00fcmayi\u015f olunan \u0259s\u0259rl\u0259rin yaratd\u0131\u011f\u0131 unudulmaz t\u0259\u0259ss\u00fcrat, h\u0259m\u00e7inin T\u00fcrkiy\u0259nin TRT, Ege TV televiziya kanallar\u0131n\u0131n\u0131n qona\u011f\u0131 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131n maraqla qar\u015f\u0131lanmas\u0131 bunu bir daha t\u0259sdiql\u0259yir. O, t\u00fcrkiy\u0259li r\u0259ssamlar \u2013 C\u00fcma Ocakl\u0131, S\u00fcleyman \u015eahin, H\u00fclya Sezgin, Sava\u015f Simitli, Handan Kayak\u00f6k\u00fc, Memik Kibarkaya kimi m\u0259\u015fhur s\u0259n\u0259tkarlarla s\u0131x yarad\u0131c\u0131l\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259ri saxlay\u0131r. Az\u0259rbaycan r\u0259ssaml\u0131q s\u0259n\u0259tini T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 layiqinc\u0259 t\u0259msil ed\u0259n N\u0259vai Metin milli inc\u0259s\u0259n\u0259timizin bu m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tini laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259bli\u011f edir. Az\u0259rbaycanl\u0131 r\u0259ssam\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 m\u0259d\u0259ni m\u00fchitind\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r tan\u0131nmas\u0131, g\u00f6rk\u0259mli inc\u0259s\u0259n\u0259t xadiml\u0259rinin onun s\u0259n\u0259t u\u011furlar\u0131 haqq\u0131nda y\u00fcks\u0259k q\u0259na\u0259ti N\u0259vai Metinin h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin r\u0259ssam\u0131 kimi n\u00fcfuz qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, kopenhagenli jurnalist-yazar Zeynel Kozano\u011flu onun \u201cyer \u00fcz\u00fcn\u00fcn geni\u015f s\u0259n\u0259t \u00e7evr\u0259l\u0259rind\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir s\u0259n\u0259t\u00e7isi olaraq \u201d tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edir. UASB ba\u015fqan\u0131 \u00dcmit Ya\u015far I\u015f\u0131khan yaz\u0131r: \u201cR\u0259ngl\u0259rin d\u0259 dili vard\u0131r\u2026 h\u0259r tabloda anlad\u0131lmak ist\u0259y\u0259n, \u0259slind\u0259 \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n insan\u0131n\u0131n i\u00e7ind\u0259 gizl\u0259diyi g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r vard\u0131r. N\u0259vai qarda\u015f\u0131m n\u0259 xo\u015fb\u0259xtdir ki, b\u0259\u015f\u0259riliyi a\u015fm\u0131\u015f evrensel bir duyar\u0131l\u0131qla sevgi mesaj\u0131n\u0131 h\u0259yatla, insanla payla\u015fmaqdad\u0131r\u201d.<br \/>\nMemik Kibarkaya \u201cruhuyla r\u0259sm \u00e7\u0259k\u0259n adam, \u00fcn\u00fc T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259tin\u0259 yay\u0131lm\u0131\u015f N\u0259vai Metin\u201d yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir. G\u00f6rk\u0259mli r\u0259ssam C\u00fcma Ocakl\u0131 onun palitra r\u0259ssam\u0131, r\u0259ngl\u0259rl\u0259 d\u00fczg\u00fcn i\u015fl\u0259y\u0259 bil\u0259n bil\u0259n s\u0259n\u0259tkar\u201d, istanbullu s\u0259n\u0259t\u015f\u00fcnas alim, Yedi Tepe Universitetinin professoru Kaya \u00d6zsezgin \u201cportret janr\u0131nda \u00e7\u0259k\u0259 bilm\u0259k texnologiyas\u0131n\u0131 m\u00fck\u0259mm\u0259l bil\u0259n pe\u015f\u0259kar r\u0259ssam\u201d, UASB qurucu \u00fczv\u00fc \u0130skan Kazak \u201cAz\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda \u00e7ox \u00f6n\u0259mli s\u0259rgil\u0259r\u0259 v\u0259 s\u0259n\u0259t layih\u0259l\u0259rin\u0259 imza atan\u201d inc\u0259s\u0259n\u0259t xadimi oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131rlar. Ankaral\u0131 s\u0259n\u0259tkar \u00c7oban R\u0259ssama g\u00f6r\u0259 N\u0259vai Metin b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259nin tan\u0131d\u0131\u011f\u0131, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 \u201cm\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259rin \u0259n b\u00f6y\u00fck el\u00e7isi, g\u00f6z\u0259l bir empressionist, g\u00f6z\u0259l bir r\u0259ssam\u201dd\u0131r.<br \/>\nN\u0259vai Metin haqq\u0131nda t\u0259kc\u0259 r\u0259ssamlar m\u00fchiti deyil, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 milli-m\u0259d\u0259ni m\u00fchit y\u00fcks\u0259k fikird\u0259dir. Bunu r\u0259ssam\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u015f\u0259xsiyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 sevimli aktyorlar\u0131m\u0131z, Xalq artistl\u0259ri Arif Quliyev, Ramiz M\u0259mm\u0259dov, \u0130lham Namiq Kamal, tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fairl\u0259r \u0130brahim \u0130lyasl\u0131, Nazil\u0259 G\u00fcltac, C\u0131\u011fatel v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n fikir v\u0259 r\u0259yl\u0259ri bir daha t\u0259sdiql\u0259yir.<br \/>\nOnun haqq\u0131nda oxudu\u011fum fikirl\u0259r, m\u00f6t\u0259b\u0259r s\u0259n\u0259t adamlar\u0131n\u0131n q\u0259na\u0259tl\u0259ri h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin m\u0259d\u0259ni m\u00fchitind\u0259, Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin s\u0259n\u0259t d\u00fcnyas\u0131nda N\u0259vai Metinin m\u00fck\u0259mm\u0259l portreti oldu\u011fu q\u0259na\u0259tini yarad\u0131r. Bu portret yaz\u0131\u00e7\u0131 Aslan Quliyevin dediyi kimi, \u201cr\u0259ngl\u0259r v\u0259 i\u015f\u0131q d\u00fcnyas\u0131n\u0131n adam\u0131\u201d, q\u0259lbinin i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00fcnyam\u0131z\u0131n i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00fcn\u0259\u015fin i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131, k\u0259d\u0259rin v\u0259 sevincin i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 hopduran bi r\u0259ssam\u0131n g\u00f6zl\u0259rd\u0259 v\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u0259rd\u0259ki cizgil\u0259rinin m\u0259cmusudur.<br \/>\nH\u0259yatla, insanlarla r\u0259ngl\u0259rin diliyl\u0259 dan\u0131\u015fan, saatlarla r\u0259sml\u0259rl\u0259 s\u00f6hb\u0259t ed\u0259n, a\u011f k\u0259tan \u00fcz\u0259rind\u0259ki h\u0259r yeni \u0259s\u0259ri t\u0259z\u0259 bir \u00f6m\u00fcr kimi g\u00f6r\u00fcb m\u0259naland\u0131ran N\u0259vai Metin portretidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent Prezident t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fc M\u0259n onu ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 s\u0259daq\u0259tli dost kimi tan\u0131d\u0131m. Daha sonra Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus xidm\u0259tl\u0259ri olan r\u0259ssam, y\u00fcks\u0259k \u0259d\u0259bi z\u00f6vq\u00fc il\u0259 se\u00e7il\u0259n, s\u00f6z\u0259 d\u0259y\u0259r verm\u0259yi bacaran s\u0259n\u0259tkar-ziyal\u0131, Uluslaras\u0131 Aktivist S\u0259n\u0259t\u00e7il\u0259r Birliyinin Az\u0259rbaycan t\u0259msil\u00e7isi v\u0259 r\u0259sm komit\u0259sinin ba\u015fqan\u0131 olaraq misilsiz t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131 kimi m\u0259har\u0259tl\u0259rini g\u00f6rd\u00fcm. 2013-c\u00fc ild\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 yay\u0131mlar\u0131nda Akif [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-18047","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18047","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18047"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18047\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18055,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18047\/revisions\/18055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18047"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18047"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18047"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}