{"id":20708,"date":"2016-07-05T14:00:02","date_gmt":"2016-07-05T10:00:02","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=20708"},"modified":"2016-07-05T16:00:28","modified_gmt":"2016-07-05T12:00:28","slug":"islam-cografiyasinin-elm-v%c9%99-texnalogiyada-geri-qalmasi-dind%c9%99n-deyil-c%c9%99hal%c9%99td%c9%99n-qaynaqlanir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=20708","title":{"rendered":"\u0130slam co\u011frafiyas\u0131n\u0131n elm v\u0259 texnalogiyada geri qalmas\u0131 dind\u0259n deyil, c\u0259hal\u0259td\u0259n qaynaqlan\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/ramiqveliyev.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/ramiqveliyev-300x225.jpg\" alt=\"ramiqveliyev\" width=\"300\" height=\"225\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-19716\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/ramiqveliyev-300x225.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/ramiqveliyev.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Bu g\u00fcn \u0130slam co\u011frafiyas\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259ri inki\u015fafdan qalan \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn \u0130slam co\u011frafiyas\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259ri inki\u015fafdan qalan \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. \u00c7oxlar\u0131 bunun dind\u0259n qaynaqland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Onlar\u0131n fikrinc\u0259, Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131 m\u0259hz dind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131qlar\u0131 vaxt ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Bu yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u00fcs\u0259lmanlar da Q\u0259rbi t\u0259qlid ed\u0259rs\u0259 inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu tamamil\u0259 s\u0259hv yana\u015fmad\u0131r. Din he\u00e7 vaxt inki\u015faf\u0131n, elmin \u00f6n\u00fcn\u00fc k\u0259sm\u0259mi\u015f, \u0259ksin\u0259 buna t\u0259\u015fviq etmi\u015fdir. Qurani K\u0259rimd\u0259 \u00e7ox sayda elm\u0259 yol g\u00f6st\u0259r\u0259n v\u0259 t\u0259\u015fviq ed\u0259n ay\u0259l\u0259r vard\u0131r.<\/p>\n<p>1400 il \u0259vv\u0259l d\u00fcnya c\u0259hal\u0259t i\u00e7ind\u0259 bo\u011fulark\u0259n Quran ay\u0259l\u0259rind\u0259 g\u00f6yl\u0259rin v\u0259 yerin yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan, kainat\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259n, planetl\u0259rin \u00f6z \u00f6xu \u0259traf\u0131nda h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259trafl\u0131 elmi m\u0259lumatlar verilirdi:<\/p>\n<p>\u201cM\u0259g\u0259r kafirl\u0259r g\u00f6yl\u0259rl\u0259 yer bir oldu\u011fu zaman Bizim onlar\u0131 bir-birind\u0259n aralad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, h\u0259r bir canl\u0131n\u0131 sudan yaratd\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rm\u00fcrl\u0259rmi? Yen\u0259d\u0259mi inanm\u0131rlar? (\u018fnbiya sur\u0259si,30)<\/p>\n<p>\u201cBiz g\u00f6y\u00fc q\u00fcdr\u0259tl\u0259 yaratd\u0131q v\u0259 Biz onu geni\u015fl\u0259ndiririk.\u201d(Z\u0259riyat sur\u0259si, 47)<\/p>\n<p>N\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f aya \u00e7atar, n\u0259 d\u0259 gec\u0259 g\u00fcnd\u00fcz\u00fc ke\u00e7\u0259 bil\u0259r. Onlar\u0131n h\u0259r biri (\u00f6z ) orbiti (il\u0259) \u00fcz\u00fcb gedir. (Yasin sur\u0259si, 40)<\/p>\n<p>R\u0259bbimiz Quranda m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259r\u0259 aid elmi m\u0259lumatlar verm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, insanlar\u0131n bu m\u0259lumatlar \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259sini v\u0259 t\u0259dqiq etm\u0259sini d\u0259 buyurmu\u015fdur. Tarix boyu bir \u00e7ox m\u00fcs\u0259lman alim Qurandan ilhamlanaraq astronomiya, fizika, kimya, tibb v\u0259 ba\u015fqa sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015fdir. Bu g\u00fcn \u0259ks\u0259r elm sah\u0259si m\u00fcs\u0259lman aliml\u0259rin qoydu\u011fu b\u00fcn\u00f6vr\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 inki\u015faf etmi\u015fdir. Bel\u0259 ki, orta \u0259srl\u0259rd\u0259 m\u00fcs\u0259lman aliml\u0259r atomun par\u00e7alanaca\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 ortaya b\u00f6y\u00fck bir \u015f\u0259h\u0259ri m\u0259hv ed\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r enerji \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 edirdil\u0259r.<\/p>\n<p>B\u0259s bu q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k inki\u015faf d\u00f6vr\u00fc ke\u00e7dikl\u0259ri halda m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n geril\u0259m\u0259l\u0259rinin s\u0259b\u0259bi n\u0259 oldu? Quran \u0130lahi qanunlar, yarad\u0131l\u0131\u015f m\u0259qs\u0259di, qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fc, c\u0259nn\u0259t v\u0259 c\u0259h\u0259nn\u0259ml\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlarla yana\u015f\u0131 elmi m\u0259lumatlar\u0131 da ehtiva edir. Y\u0259ni din \u0259n \u0259vv\u0259ld\u0259n elml\u0259 i\u00e7-i\u00e7\u0259 olmu\u015fdur. Lakin son bir ne\u00e7\u0259 \u0259srd\u0259 dinin sad\u0259c\u0259 fiqhi hiss\u0259l\u0259ri \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, elml\u0259 din aras\u0131nda b\u00f6y\u00fck u\u00e7urum yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 yenilikl\u0259r\u0259 qapanm\u0131\u015f, n\u0259tic\u0259d\u0259 inki\u015fafdan geri qalm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259tta yenilikl\u0259ri \u201c\u015feytan \u0259m\u0259li\u201d adland\u0131racaq q\u0259d\u0259r c\u0259hal\u0259t \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259sini a\u011fu\u015funa alm\u0131\u015fd\u0131r. Mirz\u0259 \u018fl\u0259kb\u0259r Sabirin bir \u015ferind\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 kimi: \u201cQu\u015f kimi g\u00f6yd\u0259 u\u00e7ar yerd\u0259kil\u0259r, bizi g\u00f6mm\u00fc\u015f yer\u0259 minb\u0259rd\u0259kil\u0259r\u201d. Halbuki Allah Quranda g\u00f6yl\u0259rin v\u0259 yerin yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131, bitkil\u0259r v\u0259 heyvanlar \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259yi, ara\u015fd\u0131rma\u011f\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarma\u011f\u0131 \u0259mr edir. B\u00fct\u00fcn bunlardan \u0130slam co\u011frafiyas\u0131ndak\u0131 geril\u0259m\u0259nin v\u0259 keyfiy\u0259tsizliyin s\u0259b\u0259binin din olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, dinl\u0259 elmi bir-birind\u0259n ay\u0131r\u0131b \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 c\u0259hal\u0259td\u0259 bo\u011fmaq ist\u0259y\u0259n zehniyy\u0259t oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Materialist idealogiyan\u0131n\u201cdinsiz elm\u201d ist\u0259yi m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda \u201celmsiz din\u201dkimi t\u0259zah\u00fcr etdi. Bu, h\u0259m d\u0259 \u0130slam co\u011frafiyas\u0131n\u0131n geril\u0259m\u0259sinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu. \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 inki\u015faf etm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 Qurandan k\u0259nar uydurma h\u00f6kml\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 sonu g\u0259lm\u0259y\u0259n m\u00fcbahis\u0259 bataql\u0131\u011f\u0131nda geriy\u0259 ged\u0259rk\u0259n, materialist idealogiyan\u0131n hakim oldu\u011fu Q\u0259rb d\u00fcnyas\u0131 texnologiyan\u0131n inki\u015faf\u0131nda inqilab etdi. Bu is\u0259 insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rind\u0259 yaln\u0131\u015f olaraq bel\u0259 bir t\u0259s\u0259vv\u00fcr yaratd\u0131 ki, din inki\u015faf\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan, materializm is\u0259 inki\u015fafa t\u0259kan ver\u0259n fikir sistemidir v\u0259 inki\u015faf etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Q\u0259rbin sahib oldu\u011fu d\u0259y\u0259rl\u0259ri q\u0259bul etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu s\u0259hv fikirl\u0259rin d\u00fcz\u0259ldilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130slam \u00f6z\u00fcn\u0259, y\u0259ni Qurana d\u00f6nm\u0259lidir. M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n h\u0259r bir yeniliyin, elm v\u0259 inki\u015faf\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fcd\u0259 getm\u0259si Allah\u0131n m\u00fcs\u0259lmanlara Quranda t\u00f6vsiy\u0259sidir.<\/p>\n<p>Ramiq V\u0259liyev<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn \u0130slam co\u011frafiyas\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259ri inki\u015fafdan qalan \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Bu g\u00fcn \u0130slam co\u011frafiyas\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259ri inki\u015fafdan qalan \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. \u00c7oxlar\u0131 bunun dind\u0259n qaynaqland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Onlar\u0131n fikrinc\u0259, Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131 m\u0259hz dind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131qlar\u0131 vaxt ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Bu yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u00fcs\u0259lmanlar da Q\u0259rbi t\u0259qlid ed\u0259rs\u0259 inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu tamamil\u0259 s\u0259hv yana\u015fmad\u0131r. Din he\u00e7 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-20708","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20708","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20708"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20709,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20708\/revisions\/20709"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}