{"id":20812,"date":"2016-07-11T01:00:45","date_gmt":"2016-07-10T21:00:45","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=20812"},"modified":"2016-07-11T10:47:47","modified_gmt":"2016-07-11T06:47:47","slug":"muz%c9%99ff%c9%99r-m%c9%99zahim-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=20812","title":{"rendered":"\u0130slam\u0131n Quranda v\u0259 xurafatlardak\u0131 yeri"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/ayselxanim-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/ayselxanim-1-300x300.jpg\" alt=\"ayselxanim\" width=\"300\" height=\"300\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-20821\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/ayselxanim-1-300x300.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/ayselxanim-1-150x150.jpg 150w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/ayselxanim-1.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Radikallar \u0130slam ad\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131xd\u0131qlar\u0131ndan bu g\u00fcn\u0259 kimi d\u00fcnyaya yanl\u0131\u015f \u0130slam modeli tan\u0131d\u0131l\u0131b. S\u00fclh v\u0259 sevgi dini olan \u0130slam d\u0259h\u015f\u0259t dini kimi g\u00f6st\u0259rilib. Radikalizm h\u0259r din\u0259, ideologiyaya ifratl\u0131q g\u0259tirdiyi kimi, dinimiz\u0259 d\u0259 dind\u0259 olmayan xurafat g\u0259tirib. Din\u0259 g\u0259tiril\u0259n xurafat m\u00fcs\u0259lmanlara g\u00fclm\u0259yi, \u0259yl\u0259nm\u0259yi, estetikan\u0131, inc\u0259s\u0259n\u0259ti, musiqini, t\u0259mizliyi, keyfiyy\u0259ti, modernliyi haram edib. Geriy\u0259 bax\u0131ms\u0131z, elmsiz, inc\u0259s\u0259n\u0259td\u0259n, g\u00f6z\u0259llik v\u0259 estetikadan uzaq m\u00fcs\u0259lman modeli qal\u0131b. <\/p>\n<p>Art\u0131q Q\u0259rbin Yax\u0131n \u015e\u0259rql\u0259 ba\u011fl\u0131 planlar\u0131 he\u00e7 k\u0259s\u0259 sirr deyil. Haz\u0131rda ba\u015f ver\u0259n qanl\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r, m\u0259zh\u0259b sava\u015flar\u0131, terror qruplar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n plan\u0131n par\u00e7as\u0131 olaraq meydana \u00e7\u0131x\u0131b. Amma \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n haz\u0131rk\u0131 durumunda tamamil\u0259 Q\u0259rbi g\u00fcnahland\u0131rmaq do\u011fru deyil. M\u00fcs\u0259lmanlar \u00f6zl\u0259rind\u0259ki s\u0259hvl\u0259ri g\u00f6rm\u0259lidirl\u0259r. Yax\u0131n \u015e\u0259rq \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulan planlara z\u0259min yaradan fanatik icmalar\u0131n, qruplar\u0131n ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131 bu q\u0259bild\u0259n olan yaln\u0131\u015flard\u0131r. Dini azadl\u0131\u011f\u0131n olmamas\u0131, qad\u0131na d\u0259y\u0259r verilm\u0259m\u0259si, keyfiyy\u0259tsiz dindar modeli Q\u0259rbin i\u015fin\u0259 yaram\u0131\u015f, m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 asanl\u0131qla istismar ed\u0259 bilmi\u015fl\u0259r.<br \/>\n\u0130slam dini miskin, keyfiyy\u0259tsiz olmaq dem\u0259k deyil, bu \u015f\u0259kild\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259nl\u0259rin Qurandan bix\u0259b\u0259r olduqlar\u0131 ayd\u0131nd\u0131r. Keyfiyy\u0259tli olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn pula deyil, z\u00f6vq\u0259, inc\u0259s\u0259n\u0259t\u0259 ehtiyac var. Bir \u00e7ox insan xeyli miqdarda pul x\u0259rcl\u0259s\u0259 d\u0259, keyfiyy\u0259tsizdir. <\/p>\n<p>Allah g\u00f6z\u0259ldir, g\u00f6z\u0259lliyi sevir. Keyfiyy\u0259t v\u0259 g\u00f6z\u0259llik bir-birini tamamlay\u0131r. \u0130nsani keyfiyy\u0259tl\u0259r bir insan\u0131 daha yetkin, anlay\u0131\u015fl\u0131, a\u011f\u0131ll\u0131 hala g\u0259tirir. Bu insanlar s\u00fclh\u0259 v\u0259 b\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 z\u0259r\u0259r g\u0259lm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 olan, dostlu\u011fun, sevginin t\u0259r\u0259find\u0259 olan insanlard\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, m\u00fcs\u0259lman daim &#8220;s\u00fclh&#8221; insan\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p>\u0130slam d\u00fcnyas\u0131na miskinlik hakim olduqdan, m\u00fcs\u0259lmanlar \u00f6zl\u0259rin\u0259 keyfiyy\u0259tsizliyi layiq bilib d\u0259y\u0259r verm\u0259dikd\u0259n sonra onlara da d\u0259y\u0259r ver\u0259n qalmay\u0131b. \u0130slam \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ba\u015f ver\u0259n q\u0259tliamlara d\u00fcnya laqeyd qal\u0131b. Q\u0259rb medias\u0131 adi x\u0259b\u0259rl\u0259r\u0259 g\u00fcnl\u0259rl\u0259 yer ver\u0259rk\u0259n, q\u0259tl\u0259 yetiril\u0259n g\u00fcnahs\u0131z m\u00fcs\u0259lmanlar haqq\u0131nda dan\u0131\u015fan yoxdur. Bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri \u0130slam d\u00fcnyas\u0131na hakim olan keyfiyy\u0259tsizlikdir. Keyfiyy\u0259tsizlik \u00f6z\u00fc il\u0259 sevgisizlik, \u0259ziklik v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u00fcv\u0259nsizlik g\u0259tirib. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir \u00e7oxlar\u0131 m\u00fcs\u0259lman olmalar\u0131 il\u0259 q\u00fcrur duymaq \u0259v\u0259zin\u0259 \u0259zik xarakterli insanlara \u00e7evrilibl\u0259r v\u0259 utan\u0131rlar. <\/p>\n<p>\u0130nc\u0259s\u0259n\u0259tin, elmin, estetikan\u0131n, musiqinin, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin, t\u0259hsilin, xo\u015f soz\u00fcn, g\u00f6z\u0259llikl\u0259rin olmad\u0131\u011f\u0131 \u0130slam modeli d\u00fcnyan\u0131 d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259tirib. Dinin \u0259slinin bu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259nl\u0259r \u0130slamdan uzaqla\u015f\u0131blar, m\u00fcs\u0259lmanlara qar\u015f\u0131 olma\u011fa ba\u015flay\u0131blar. \u0130slama qar\u015f\u0131 olanlara radikal qruplar terrorla cavab verdikde \u0130slam\u0131n sevgi dini oldu\u011fu anlay\u0131\u015f\u0131 itirilm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131b. <\/p>\n<p>Radikalizm sad\u0259c\u0259 \u0130slam \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, b\u00fct\u00fcn dinl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259dir. Radikalizm\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259n t\u0259sirli m\u00fcbariz\u0259 metodu is\u0259 fikri m\u00fcbariz\u0259dir. Radikallar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irdiyi q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n, teraktlar\u0131n s\u0259b\u0259bi Qurana \u0259saslanmayan, xurafatdan qaynaqlanan yaln\u0131\u015f m\u0259lumatlard\u0131r. Bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn Qurandak\u0131 \u0130slam t\u0259bli\u011f edilm\u0259li, dinin g\u00f6z\u0259llikl\u0259ri g\u00f6st\u0259rilm\u0259lidir. Radikal c\u0259r\u0259yanlar ill\u0259rdir g\u00f6z\u0259llikl\u0259ri, z\u0259nginliyi dindar olmayan insanlara aid edibl\u0259r. \u00d6zl\u0259rin\u0259 dindar dey\u0259nl\u0259r is\u0259 miskin, bax\u0131ms\u0131z, t\u0259hsilsiz, inc\u0259s\u0259n\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131ndan m\u0259hrum hala g\u0259tirilib. T\u0259mizliyi, keyfiyy\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131, Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin (s\u0259v) zaman\u0131n\u0131n \u0259n m\u00fcasir, \u0259n g\u00f6z\u0259l geyin\u0259n insan\u0131 oldu\u011funu unudublar. Halbuki \u0259n g\u00f6z\u0259l nem\u0259tl\u0259r Allah\u0131 s\u0259mimi sev\u0259n insanlara m\u0259xsusdur, keyfiyy\u0259tli olmaq, modern olmaq onlar\u0131n haqq\u0131d\u0131r.<br \/>\nM\u00fcs\u0259lmanlar Qurana tabe olsalar, Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz (s\u0259v) kimi t\u0259mizkar, bax\u0131ml\u0131, m\u0259d\u0259ni olarlar. Quran biz\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259kanlar\u0131n t\u0259mizliyind\u0259n, g\u00f6z\u0259lliyind\u0259n tutmu\u015f, dan\u0131\u015f\u0131q, davran\u0131\u015f m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259r inc\u0259 detal\u0131 izah etmi\u015f, do\u011fru yolu g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. M\u00fcs\u0259lmanlar hz. Yusifin g\u00f6z\u0259lliyi il\u0259, hz. S\u00fcleyman\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ehti\u015faml\u0131 h\u0259yatla m\u00fcjd\u0259l\u0259nirl\u0259r. Quranda m\u00fcs\u0259lmanlara b\u0259d\u0259nl\u0259rini, geyiml\u0259rini, ya\u015fad\u0131qlar\u0131 m\u0259kanlar\u0131 t\u0259miz saxlamaq \u0259mr edilmi\u015fdir, dolay\u0131s\u0131 il\u0259 m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyan\u0131n \u0259n t\u0259miz insan\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Allah d\u00fcnyada v\u0259 axir\u0259td\u0259 nem\u0259tl\u0259rini m\u00fcs\u0259lmanlara halal etmi\u015fdir. C\u0259nn\u0259td\u0259 \u0259n g\u00f6z\u0259l nem\u0259tl\u0259rd\u0259n b\u0259hs edil\u0259rk\u0259n bir ay\u0259d\u0259 bel\u0259 buyurulur:<\/p>\n<p>De: \u201cAllah\u0131n \u00d6z qullar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xartd\u0131\u011f\u0131 zin\u0259ti v\u0259 t\u0259miz ruzil\u0259ri kim haram etmi\u015fdir?\u201d De: \u201cBunlar d\u00fcnya h\u0259yat\u0131nda (ham\u0131ya), Qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fc is\u0259 yaln\u0131z m\u00f6minl\u0259r\u0259 m\u0259xsusdur\u201d. (\u018fraf sur\u0259si 32)<\/p>\n<p>M\u00fcs\u0259lmanlar h\u0259m xarici g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u0259ri, h\u0259m d\u0259 davran\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 radikalizmin \u0130slama vurdu\u011fu z\u0259r\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almal\u0131, Quranda izah edil\u0259n dinin asanl\u0131qlar\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya g\u00f6st\u0259rm\u0259lidirl\u0259r. Radikalizm\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0130slam\u0131n qorxu dini olmas\u0131na izin verm\u0259m\u0259lidirl\u0259r. Bu is\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fi m\u0259lumatland\u0131rmaq v\u0259 insanlara izah edil\u0259n g\u00f6z\u0259l keyfiyy\u0259tl\u0259r\u0259 ilk novb\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fc yiy\u0259l\u0259nm\u0259kl\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n keyfiyy\u0259tli olmas\u0131 dedikd\u0259 t\u0259mizlik, estetika, n\u0259zak\u0259tli, m\u0259d\u0259ni, sevinc dolu, h\u00fczurlu, say\u011f\u0131l\u0131 olmaq, m\u00fcxt\u0259lif d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259t etm\u0259k, baya\u011f\u0131 davran\u0131\u015flardan, s\u00f6hb\u0259tl\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259k, qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 insanlarla h\u00f6rm\u0259tl\u0259 davranmaq n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0130slam dinini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya sev\u0259r\u0259k q\u0259bul ed\u0259r.<\/p>\n<p>Aysel V\u0259lizad\u0259<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Radikallar \u0130slam ad\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131xd\u0131qlar\u0131ndan bu g\u00fcn\u0259 kimi d\u00fcnyaya yanl\u0131\u015f \u0130slam modeli tan\u0131d\u0131l\u0131b. S\u00fclh v\u0259 sevgi dini olan \u0130slam d\u0259h\u015f\u0259t dini kimi g\u00f6st\u0259rilib. Radikalizm h\u0259r din\u0259, ideologiyaya ifratl\u0131q g\u0259tirdiyi kimi, dinimiz\u0259 d\u0259 dind\u0259 olmayan xurafat g\u0259tirib. Din\u0259 g\u0259tiril\u0259n xurafat m\u00fcs\u0259lmanlara g\u00fclm\u0259yi, \u0259yl\u0259nm\u0259yi, estetikan\u0131, inc\u0259s\u0259n\u0259ti, musiqini, t\u0259mizliyi, keyfiyy\u0259ti, modernliyi haram edib. Geriy\u0259 bax\u0131ms\u0131z, elmsiz, inc\u0259s\u0259n\u0259td\u0259n, g\u00f6z\u0259llik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-20812","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20812","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20812"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20812\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20841,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20812\/revisions\/20841"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}