{"id":21537,"date":"2016-08-09T06:00:12","date_gmt":"2016-08-09T02:00:12","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=21537"},"modified":"2016-08-09T10:32:01","modified_gmt":"2016-08-09T06:32:01","slug":"yrd-doc-dr-burhan-kacar-gop-unv-ogretim-gorevlisi-koroglunun-kimligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=21537","title":{"rendered":"Yrd. Do\u00e7.Dr. Burhan KA\u00c7AR-GOP \u00dcnv. \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi.&#8221;K\u00d6RO\u011eLU&#8217;NUN K\u0130ML\u0130\u011e\u0130&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/ataturk.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/ataturk-300x200.jpg\" alt=\"ataturk\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-21552\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/ataturk-300x200.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/ataturk.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>K\u00d6RO\u011eLU<\/p>\n<p>Kimli\u011fi ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fleri iki grupta toplamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Birinci grupta; M. Fuad K\u00f6pr\u00fcl\u00fc, Zeki Velidi Togan, Ziya G\u00f6kalp, M. Fahrettin K\u0131rz\u0131o\u011flu, Evvelbek Kondratyev, Dursun Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve Fikret T\u00fcrkmen\u2019e g\u00f6re K\u00f6ro\u011flu Orta Asya\u2019da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, olduk\u00e7a eski ve muhtemelen T\u00fcrk boylar\u0131n\u0131n tam olarak gruplara ayr\u0131lmas\u0131ndan \u00f6nceki d\u00f6nemde ya\u015fam\u0131\u015f eski bir O\u011fuz &#8211; T\u00fcrkmen kahraman\u0131d\u0131r. Bu kahramana ait hat\u0131ralar 16-17. y\u00fczy\u0131lda tekrar hat\u0131rlanm\u0131\u015f ve \u00f6zellikle Anadolu ve Azerbaycan sahalar\u0131nda ya\u015fanan olaylar\u0131n kahraman\u0131 gibi g\u00f6stermek suretiyle T\u00fcrk s\u00f6zl\u00fc destan gelene\u011finde yeniden ya\u015fat\u0131lmaya devam edilmi\u015ftir. (Ekici, 2004.92)<br \/>\n\u0130kinci grup Pertev Naili Boratav, V. M. Jirmunskiy, B. A. Koriyev gibi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re K\u00f6ro\u011flu Anadolu ve Azerbaycan\u2019da ya\u015fam\u0131\u015f ve alt s\u0131n\u0131ftan bir ki\u015fi olup, halk\u0131n ideallerinin s\u00f6zc\u00fcs\u00fc olmu\u015f ve bu do\u011frultuda \u201c\u00dctopik \u00c7aml\u0131bel \u00fclkesinin ideal lideri ve zenginlerin d\u00fc\u015fman\u0131 olarak\u201d y\u00f6netilen s\u0131n\u0131f\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc olmu\u015ftur. Bu \u00f6zellikler etraf\u0131ndaki K\u00f6ro\u011flu hakk\u0131ndaki anlatmalar Anadolu ve Azerbaycan\u2019dan Orta Asya\u2019ya ve di\u011fer T\u00fcrk boylar\u0131na ve Orta Asya\u2019da; hem de Orta Do\u011fu ve Kafkaslarda T\u00fcrklerle kom\u015fu olan di\u011fer toplumlara yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u201cBah versiyonu\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan ve \u201ck\u00f6r bir adam\u0131n o\u011flunun maceralar\u0131n\u0131 anlatan\u201d Anadolu ve Azerbaycan anlatmalar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, \u201cDo\u011fu versiyonu\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan ve \u201cmezarda (gurda) do\u011fan kahraman\u0131n maceralar\u0131n\u0131 anlatan\u201d Orta Asya anlatmalar\u0131nda K\u00f6ro\u011flu milli bir kahramand\u0131r ve \u00fcst\u00fcn \u00f6zelliklere sahip bir insand\u0131r.<br \/>\nK\u00f6ro\u011flu\u2019nun Anadolu ve Azerbaycan\u2019da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re, Do\u011fu versiyonundaki ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fck Orta Asya destan geleneklerinin abartma ve ekleme \u00f6zellikleri ile ilgili olmal\u0131d\u0131r. Bu fikri savunan bilim adamlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri her \u015feyden \u00f6nce \u201cmetin merkezli\u201d ve tarih\u00e7i bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla konuya yakla\u015fmakt\u0131r. \u00d6zellikle Anadolu ve Azerbaycan sahas\u0131 s\u00f6zl\u00fc geleneklerinden derlenen metinlerin incelenmesi ve Pertev Naili BORATAV taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Ba\u015fbakanl\u0131k ar\u015fivlerinde bulunan 1580 tarihli fermanda Bolu y\u00f6resinde ya\u015fam\u0131\u015f bir e\u015fk\u0131yan\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131n anlat\u0131lmas\u0131 ve tutuklanmas\u0131n\u0131n istenmesi ve K\u00f6ro\u011flu anlatmalar\u0131ndaki \u00e7e\u015fitli olaylar ve belal\u0131 hareketleri aras\u0131ndaki paralellikler bu ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n K\u00f6ro\u011flu\u2019nu 16-17.y\u00fczy\u0131llarda ya\u015fam\u0131\u015f bir ki\u015fi olarak kabul etmeye sevk etmi\u015f ve anlatmalar\u0131n da 16-17. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fanm\u0131\u015f olaylardan \u00e7ekirde\u011fini ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmeye y\u00f6neltmi\u015ftir.<br \/>\nK\u00f6ro\u011flu anlatmalar\u0131n\u0131n Anadolu ve Azerbaycan sahas\u0131nda anlat\u0131lan baz\u0131 kollar\u0131 i\u00e7in bu tez ge\u00e7erli olabilir. Yani baz\u0131 kollar\u0131n olu\u015fmas\u0131 ve geli\u015fmesi i\u00e7in Cel\u00e2li isyanlar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ortam, uygun bir ortam olarak kabul edilebilir. Ancak Anadolu sahas\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn kollar i\u00e7in Cel\u00e2li isyanlar\u0131n\u0131n temel olu\u015fturdu\u011funu s\u00f6ylemek imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Mesela; \u201cK\u00f6ro\u011flu\u2019nun Medayin Seferi\u201d adl\u0131 anlatma Cel\u00e2li isyanlar\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nce, Basra K\u00f6rfezi\u2019ne d\u00fczenlenen T\u00fcrk ak\u0131nlar\u0131ndan \u201cRusya Seferi\u201d veya Ordu Kolu anlatmalar\u0131 Osmanl\u0131-Rus sava\u015flar\u0131ndan kaynaklanm\u0131\u015f olabilece\u011fi gibi \u201cSilistre Kolu\u201d veya \u201cK\u00f6ro\u011flu\u2019nun K\u0131rat\u0131\u2019n\u0131n Kelo\u011flan taraf\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131 kolu\u201d da \u00fcnl\u00fc Silistre ku\u015fatmas\u0131 ile ilgili olmal\u0131d\u0131r. Cel\u00e2li isyanlar\u0131 d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul edilmesi bir tarafa, K\u00f6ro\u011flu\u2019nun Anadolu ve Azerbaycan sahas\u0131nda anlat\u0131lan her kol ve epizot farkl\u0131 tarihsel olaylar\u0131 ele alm\u0131\u015f olabilir. Bu noktada as\u0131l \u00f6nemli olan anlat\u0131c\u0131lar\u0131n kim oldu\u011fudur. Konuyu neden K\u00f6ro\u011flu ile ilgili k\u0131lm\u0131\u015flar? Her anlatmay\u0131 derleyen anlat\u0131c\u0131 ile ilgili sorunlar \u00e7\u00f6z\u00fclebilirse, metinlerin hangi tarihsel olaylara paralellik arz ettiklerinin nedenleri \u00e7\u00f6z\u00fclebilecektir.<br \/>\nDi\u011fer taraftan Cel\u00e2li isyanlar\u0131na d\u00f6necek olursak, destanda \u201cg\u00f6zlere mil \u00e7ekerek k\u00f6r etme\u201d motifi dikkatimizi \u00e7ekmektedir. T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda, \u00e7e\u015fitli anlatmalar i\u00e7inde bu yap\u0131y\u0131 i\u00e7eren anlatmalar sadece Anadolu ve Azerbaycan sahas\u0131nda bulunan K\u00f6ro\u011flu anlatmalar\u0131nda bulunmaktad\u0131r. K\u00f6ro\u011flu\u2019nun Do\u011fu versiyonlar\u0131nda da bu yap\u0131 bulunmakla birlikte g\u00f6zlerin k\u00f6r edilmesi, do\u011fum motifinden sonra yer almaktad\u0131r. Ba\u015fka bir T\u00fcrk destan\u0131nda g\u00f6zleri k\u00f6r ederek cezaland\u0131rma y\u00f6ntemine rastlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 belirtelim. T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde b\u00f6yle bir cezaland\u0131rma 29 Haziran 1072\u2019de Romen Diyojen, \u00c7elebi Mehmet\u2019in karde\u015fi \u015eehzade Orhan\u2019\u0131n g\u00f6zlerine mil \u00e7ektirmesi az da olsa uygulama i\u00e7erisindedir. Bundan hareketle Deli Yusuf (Ru\u015fen Baba)\u2019un bu cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131lmas\u0131 bundan dolay\u0131 kahraman\u0131n K\u00f6ro\u011flu ad\u0131n\u0131 almas\u0131, \u201cGuro\u011flu\u201dnun \u201cK\u00f6ro\u011flu\u201d olarak yer de\u011fi\u015ftirmi\u015f olmas\u0131 ihtimali de vard\u0131r.<br \/>\n\u0130kinci ve daha \u00f6nemli husus, Cel\u00e2li isyanlar\u0131d\u0131r. Cel\u00e2li hareketinin \u00f6nderi ba\u015fta Bozoklu Celal, Karayaz\u0131l\u0131 Abd\u00fclhalim, yine Suriye\u2019de isyan eden Canbulat o\u011flu, Harput y\u00f6resinde Tavil, Ankara y\u00f6resinde Kalendero\u011flu Mehmet gibi isimlerin bu adla adland\u0131r\u0131lmas\u0131 tabii olmas\u0131na ra\u011fmen K\u00f6ro\u011flu neden bu anlatman\u0131n kahraman\u0131 kabul edilmi\u015ftir? Acaba eskiden toplumun \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele eden K\u00f6ro\u011flu vard\u0131r, yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131larak yeni bir anlat\u0131 m\u0131 meydana getirildi? Kanaatimizce ikincisi daha uygundur.<!--more--><\/p>\n<p>Yine M. Fuad K\u00f6pr\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fcn tespitlerine g\u00f6re 16. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f ve Osmanl\u0131 ordusunun \u0130ran seferine kat\u0131lan askerleri ve \u00f6zellikle \u00d6zdemiro\u011flu Osman Pa\u015fa\u2019y\u0131 \u00f6ven 16. y\u00fczy\u0131l halk \u015fairlerinden kabul edilen bir ordu \u015fairi olan K\u00f6ro\u011flu daha bulunmaktad\u0131r (K\u00f6pr\u00fcl\u00fc 1967,61-62,91-94). Cel\u00e2li isyan\u0131ndaki K\u00f6ro\u011flu ile ordu \u015fairi K\u00f6ro\u011flu\u2019nun ayn\u0131 ki\u015filer olup olmad\u0131\u011f\u0131 ile ilgili de bir hayli tart\u0131\u015fma vard\u0131r. Bu ikisi zor bir ihtimal olsa da destan \u015fairi K\u00f6ro\u011flu ile ordu \u015fairi K\u00f6ro\u011flu \u00fczerinde durulmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nK\u00f6ro\u011flu anlatmalar\u0131nda ge\u00e7en \u015fiir k\u0131s\u0131mlar\u0131, anlat\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan d\u00fczenlenerek \u201cK\u00f6ro\u011flu\u201d mahlas\u0131 ile kullan\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Bu \u015fiirler 16. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f K\u00f6ro\u011flu\u2019na ya da ayn\u0131 mahlas\u0131 kullanan ba\u015fka \u015fairlere de ait olabilir. Anlat\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan bilhassa Anadolu ve Azerbaycan sahas\u0131 anlatmalar\u0131 i\u00e7ine d\u00e2hil edilmi\u015f olabilirler.<br \/>\nBize g\u00f6re K\u00f6ro\u011flu anlatmalar\u0131 16-17.y\u00fczy\u0131lda Cel\u00e2li isyanlar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 siyasal, sosyal ve ekonomik \u015fartlar alt\u0131nda de\u011fi\u015fime u\u011fram\u0131\u015f, bu y\u00fczy\u0131lda ortam\u0131n\u0131 olu\u015fturmaya ba\u015flam\u0131\u015f \u201chik\u00e2yeci-\u00e2\u015f\u0131k tarz\u0131\u201d yeni \u00fcr\u00fcnler vermeye ba\u015flay\u0131nca, yenilenen \u00fcr\u00fcnler Anadolu ve Azerbaycan sahas\u0131na d\u00e2hil edilmi\u015ftir. K\u00f6pr\u00fcl\u00fc ve Fikri T\u00fcrkmen taraf\u0131ndan ortaya at\u0131lm\u0131\u015f olan \u201cepik konulara\u201d g\u00f6re eskiden bilinen me\u015fhur kahramana yeni ya\u015fanan olaylar uyarlanm\u0131\u015f olabilir. Biz de K\u00f6pr\u00fcl\u00fc, Togan, G\u00f6kalp, K\u0131rz\u0131o\u011flu, T\u00fcrkmen, Y\u0131ld\u0131r\u0131m\u2019\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ifade edelim.<\/p>\n<p>K\u00d6RO\u011eLU DESTANINDA CO\u011eRAFYA<br \/>\nYer adlar\u0131 insano\u011flunun co\u011frafyay\u0131 vatanla\u015ft\u0131rma ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesidir. \u0130nsano\u011flu co\u011frafyay\u0131 adland\u0131rmakla, oraya sadece isim vermekle kalmaz, orada duygusunun, d\u00fc\u015f\u00fcncesinin, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ve milli h\u00fcviyetinin damgas\u0131n\u0131 somutla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f olur. Bu bak\u0131mdan co\u011frafyaya verilen isim, oray\u0131 sadece di\u011fer yerlerden ay\u0131ran bir vas\u0131f kazanmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda o k\u00fclt\u00fcr\u00fcn oradaki temsilcisi ve \u00f6nemli maddi k\u00fclt\u00fcr par\u00e7as\u0131 \u00f6zelli\u011fini kazan\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fc ile yer adlar\u0131 siyasi bir vas\u0131f da ta\u015f\u0131maktad\u0131r. (Eren, 1989,158)<br \/>\nNas\u0131l ki ge\u00e7mi\u015fe ait bir yap\u0131 \u00fczerinde \u201cinsanl\u0131\u011f\u0131n ortak miras\u0131d\u0131r\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesinden, hareketle sahip \u00e7\u0131k\u0131l\u0131yorsa K\u00f6ro\u011flu\u2019nun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyay\u0131 sahip \u00e7\u0131karak ya\u015fatmak bir g\u00f6rev say\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nBolu ve Tokat\u2019\u0131 co\u011frafi a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirecek olursak Bolu ve Tokat\u2019\u0131n yerine g\u00f6z atmak yeterlidir. K\u00f6ro\u011flu\u2019nun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yer Tokat- \u00c7aml\u0131bel\u2019dir.<br \/>\n\u00c7aml\u0131bel da\u011flar\u0131, Tokat ile Sivas aras\u0131nda do\u011fudan bat\u0131ya, sonra kuzeye uzanan da\u011flar\u0131n ad\u0131d\u0131r. Tokat\u2019a 30-35 km (o zaman\u0131n \u015fartlar\u0131na g\u00f6re bir g\u00fcnl\u00fck yol) dir. Yine \u00c7irekov, Evliya \u00c7elebi, A. D. Mordtman Sivas-Tokat aras\u0131ndaki \u00c7aml\u0131bel da\u011f\u0131n\u0131 zikreder. Bolu\u2019da \u00c7aml\u0131bel da\u011flar\u0131 yoktur. (Boratav,1983,129)<br \/>\nEvliya \u00c7elebi; arkada\u015flar\u0131yla \u00c7erke\u015f\u2019ten Tosya\u2019ya do\u011fru giderken haramilere rast gelirler. E\u015fk\u0131yalar onlar\u0131 soymak isterler. O zaman Evliya \u00c7elebi onlara \u201cEy Gaziler! Sizin etti\u011finizi bu da\u011flarda e\u015fk\u0131yal\u0131k eden K\u00f6ro\u011flu yapmam\u0131\u015ft\u0131r.\u201d ilha\u2026 Etkili bir konu\u015fma yapar. Ve hepsini yumu\u015fat\u0131r. Evliya \u00c7elebi gerek bu m\u00fcnasebetle Bolu-Gerede ve civar\u0131ndan bahsederken K\u00f6ro\u011flu da\u011f\u0131ndan bir \u015fey s\u00f6ylemiyor (Evliya \u00c7elebi: C.5, s.18) i\u00e7i\u015fleri bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 1928 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oldu\u011fu \u201cK\u00f6ylerimizin adlar\u0131\u201d adl\u0131 yay\u0131n\u0131 inceledi\u011fimizde Bolu ve \u00e7evresinde \u201c\u00c7aml\u0131bel\u201d adl\u0131 bir k\u00f6y ismine rastlayamad\u0131k. Eski ad\u0131 \u201cCereva-pirayar\u201d olan Bolu merkeze ba\u011fl\u0131 bu yer ad\u0131 sonradan \u00c7aml\u0131bel olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015f olsa gerek.<br \/>\nDenizli, Ad\u0131yaman, \u0130zmir ve Zonguldak\u2019ta da \u00c7aml\u0131bel isminde k\u00f6y adlar\u0131 vard\u0131r. \u0130lk adlar\u0131 Denizli- Ardus, \u0130zmir-Bay\u0131nd\u0131r, Ad\u0131yaman- Ortaumar \u00c7aml\u0131bel olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015f olup sonradan bu isim bu yerlere K\u00f6ro\u011flu\u2019nun an\u0131s\u0131na verilmi\u015f olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n1975 y\u0131l\u0131nda Pamukp\u0131nar \u00d6\u011fretmen Lisesi\u2019nde g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131m y\u0131llarda kendisiyle bilgi al\u0131\u015fveri\u015fi yapm\u0131\u015f oldu\u011fum Bek\u00e7i Mehmet Ero\u011flu bana \u015funlar\u0131 anlatt\u0131:<br \/>\n-Hocam! \u00c7aml\u0131bel da\u011flar\u0131nda K\u00f6ro\u011flu\u2019nun izleri hala duruyor. K\u00f6ro\u011flu \u00e7e\u015fmesi K\u00f6ro\u011flu kayas\u0131, K\u00f6ro\u011flu ma\u011faras\u0131, K\u00f6ro\u011flu \u00e7ukuru gibi\u2026 \u015e\u00f6yle devam ediyor. Bug\u00fcnk\u00fc, Tokat-Sivas yolunun il s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n kesi\u015fti\u011fi yer olan \u00c7aml\u0131bel ge\u00e7idinde, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn 1919 y\u0131l\u0131nda Samsun\u2019a \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra Tokat\u2019tan Sivas\u2019a ge\u00e7erken su i\u00e7ti\u011fi, y\u00fcz\u00fcn\u00fc y\u0131kad\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fmenin ad\u0131 K\u00f6ro\u011flu \u00e7e\u015fmesi idi, derdi dedem. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Tokat\u2019a gelmesiyle Atat\u00fcrk \u00e7e\u015fmesi oldu. 10-15 y\u0131ll\u0131k mazisi var. Demek ki Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Tokat\u2019a geli\u015fi an\u0131s\u0131na sonradan bu isim verildi.<br \/>\nYine Mehmet amcam anlatmaya devam etti.<br \/>\n-O\u011flum \u00c7aml\u0131bel yama\u00e7lar\u0131nda ad\u0131na horoz tepesi denen bir yer vard\u0131. Ova buradan net bir \u015fekilde g\u00f6zlenebilir. \u00c7aml\u0131bel\u2019e s\u0131rt\u0131n\u0131 vermi\u015f Boluz, K\u0131n\u0131k, K\u0131z\u0131k ve di\u011ferleri gibi bir\u00e7ok k\u00f6y var burada. Tabi ki g\u00f6zetlenmeye en uygun yer Boluz K\u00f6y\u00fc. Bu k\u00f6y bir tepe k\u00f6y\u00fcd\u00fcr. Tokat\u2019tan gelip ge\u00e7en bir kervan da Boluz K\u00f6y\u00fc\u2019nden g\u00f6zetlenebilir. Buras\u0131 eski Sivas-Tokat karayolu. Bug\u00fcn arazi yolu olarak kullan\u0131l\u0131yor.<br \/>\nBuraya kadar K\u00f6ro\u011flu\u2019nun muhtemelen Tokat\u2019ta ya\u015fam\u0131\u015f olabilece\u011fine dair da\u011f, k\u00f6y vd. gibi maddi k\u00fclt\u00fcr de\u011ferlerini vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. \u015eimdi hik\u00e2yeden hareketle baz\u0131 de\u011ferlendirmeler yapmak istiyorum. Da\u011f ile K\u00f6ro\u011flu aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131nt\u0131 babas\u0131 Deli Yusuf\u2019a dayan\u0131r. Deli Yusuf;<br \/>\n\u201cBen y\u00fck\u00fcm\u00fc da\u011f ba\u015f\u0131na \u00e7ezersem<br \/>\nS\u0131ra s\u0131ra ko\u00e7 yi\u011fidi dizersem<br \/>\nYi\u011fitler destinde bade s\u00fczersem<br \/>\nArar\u0131m bunlar\u0131 bir g\u00fcn olur ki\u201d<\/p>\n<p>Bir ba\u015fka d\u00f6rtl\u00fckte<br \/>\n\u201cBen Yusuf Beyiydim kendi ba\u015f\u0131ma<br \/>\nD\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr\u00fcm ko\u00e7 yi\u011fidi pe\u015fime<br \/>\nK\u00fc\u00e7\u00fck Ali \u00e7\u0131kar da\u011flar ba\u015f\u0131na<br \/>\nArar\u0131m sizleri bir g\u00fcn olur ki\u201d<br \/>\nMara\u015f anlat\u0131s\u0131. (Boratav: 1983,143)<br \/>\nK\u00f6ro\u011flu bu ba\u011f\u0131 da\u011flar karde\u015fimdir ifadesiyle kuvvetlendiriyor, bir T\u00fcrkmen anlat\u0131s\u0131nda.<br \/>\n\u201cBir zamanlar safa s\u00fcr\u00fcp gezerdim<br \/>\nOnda sendin menim garda\u015f\u0131m da\u011flar\u201d<br \/>\n(Koro\u011flu: 1956,165)<\/p>\n<p>Deli Yusuf bir nasihatinde;<br \/>\n\u201cDeli Yusuf derler benim ad\u0131ma<br \/>\n\u0130\u015fte nasihatim budur zat\u0131na<br \/>\nRahmetme bir kulun asla dad\u0131na<br \/>\nKesmeli kervan\u0131 al\u0131p gelmeli.\u201d<\/p>\n<p>Nasihatine \u015f\u00f6yle devam ediyor:<br \/>\n\u201cBir yi\u011fit hayk\u0131r\u0131p meydana girse<br \/>\nArka verip s\u0131\u011f\u0131nacak yer gerek<br \/>\n\u00c7aml\u0131bel\u2019e metin kale yapmaya<br \/>\nKendi yi\u011fit \u00f6z\u00fc metin er gerek.\u201d<br \/>\n(Boratav: 1983,145)<\/p>\n<p>Day\u0131k\u0131z\u0131 Hanife S\u00fcr\u00fcc\u00fco\u011flu ile e\u015fimin akrabalar\u0131ndan S\u00fcleyman G\u00f6z\u00fcpek Boluz k\u00f6y\u00fcnde \u00f6\u011fretmenlik yapmakta idiler. Bu k\u00f6y hakk\u0131nda kar\u0131\u015f\u0131k bir n\u00fcfusa sahip oldu\u011funu, T\u00fcrk, Ermeni ve benzeri gibi ahalinin bu k\u00f6yde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ettiler, Y\u0131l 1975.<br \/>\n16 ve 17. Y\u00fczy\u0131llarda Osmanl\u0131\u2019da ticaret yabanc\u0131lar\u0131n ellerindeydi. Ayvaz\u2019\u0131n bir bezirg\u00e2n ile s\u00f6yle\u015fisi onlar\u0131n ifadesine a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmektedir. Bezirg\u00e2n muhtemelen Ermeni as\u0131ll\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Ayvaz;<br \/>\n\u201c Yolun ba\u00e7\u00e7\u0131s\u0131y\u0131m hem zorbay\u0131m<br \/>\nBen de K\u00f6ro\u011flu\u2019nun Han Ayvaz\u0131y\u0131m<br \/>\nOl Hakk\u0131n emrine ben de raz\u0131y\u0131m<br \/>\nSay bin alt\u0131n\u0131 da gel ge\u00e7 irmeni\u201d<br \/>\nBize g\u00f6re Bolus- \u00c7aml\u0131bel aras\u0131 at ile 1- 1.30 saatlik bir yoldur. Dil canl\u0131 bir varl\u0131kt\u0131r. Kelimelerden ses d\u00fc\u015fer ya da t\u00fcrer. Ru\u015fen- \u00dcr\u015fen, kahvehane-kahvane. Birinde ses t\u00fcremi\u015f, di\u011ferinde ses d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. T\u00fcrk halk\u0131 yabanc\u0131 as\u0131ll\u0131 kelimelerde genellikle ses d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr, t\u00fcretir, T\u00fcrk\u00e7eye uydurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Burada da s\u00f6yleyi\u015f zorlu\u011fu sebebiyle d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f olsa gerek.<br \/>\nDi\u011fer bir husus ise Tokat Osmanl\u0131lar d\u00f6neminde \u0130pek ve Baharat yollar\u0131 \u00fczerinde idi. Bu sebeple \u00f6nemli bir ticaret merkezi vasf\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yordu. Y\u00f6rede halk\u0131n al\u0131\u015fveri\u015fini yapmas\u0131 i\u00e7in yer yer Pazar kurulmaktad\u0131r. Bug\u00fcn \u00c7aml\u0131bel il\u00e7esinde kurulan Pazar muhtemelen 16-17. Y\u00fczy\u0131llarda Boluz k\u00f6y\u00fcnde kuruluyordu. Tokat\u2019tan temin edilen \u00fcr\u00fcn kervanlarla ba\u015fka yerlere, ba\u015fka yerden temin edilen \u00fcr\u00fcn Tokat\u2019a getirilirdi. K\u00f6ro\u011flu\u2019nun a\u015fa\u011f\u0131daki d\u00f6rtl\u00fc\u011f\u00fc bu durumu ifade etmektedir.<br \/>\n\u201c Tokat kervan\u0131ndan ald\u0131m bak\u0131r\u0131<br \/>\n\u0130ncitmeyin fukaray\u0131 fakiri<br \/>\nTuran seli gibi boz \u0131rak\u0131y\u0131<br \/>\n\u0130\u00e7irin beylere ta ben gelene\u201d (Boratav: 1983,197)<br \/>\nd\u00f6rtl\u00fc\u011f\u00fc de K\u00f6ro\u011flu\u2019nun Tokat\u2019ta bir m\u00fcddet ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc kuvvetlendirmektedir.<br \/>\nYer isimleri bir yerin tapu senedidir. O \u015fehir il\u00e7e ve beldenin tarihi, co\u011frafya, \u00e7evre \u00f6zelliklerini anlat\u0131r.<br \/>\nYukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya ifade etti\u011fimiz aradaki ba\u011flara ve ba\u011flant\u0131lara g\u00f6re K\u00f6ro\u011flu\u2019nun hayat\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn Tokat-\u00c7aml\u0131bel\u2019inde ge\u00e7ti\u011fini ifade etmek yerinde olur kanaatindeyiz. Edebiyat tarih\u00e7ileri ve tarih\u00e7ilerin ar\u015fivler ve Tokat\u2019ta yapaca\u011f\u0131 m\u00fc\u015fterek bir \u00e7al\u0131\u015fma ile baz\u0131 ger\u00e7eklerin ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 inanc\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yoruz. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u00d6RO\u011eLU Kimli\u011fi ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fleri iki grupta toplamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Birinci grupta; M. Fuad K\u00f6pr\u00fcl\u00fc, Zeki Velidi Togan, Ziya G\u00f6kalp, M. Fahrettin K\u0131rz\u0131o\u011flu, Evvelbek Kondratyev, Dursun Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve Fikret T\u00fcrkmen\u2019e g\u00f6re K\u00f6ro\u011flu Orta Asya\u2019da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, olduk\u00e7a eski ve muhtemelen T\u00fcrk boylar\u0131n\u0131n tam olarak gruplara ayr\u0131lmas\u0131ndan \u00f6nceki d\u00f6nemde ya\u015fam\u0131\u015f eski bir O\u011fuz &#8211; T\u00fcrkmen kahraman\u0131d\u0131r. Bu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-21537","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkiy-dbiyyati"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21537","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21537"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21537\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21554,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21537\/revisions\/21554"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21537"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21537"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21537"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}