{"id":21886,"date":"2016-08-23T11:00:18","date_gmt":"2016-08-23T07:00:18","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=21886"},"modified":"2016-08-23T17:46:10","modified_gmt":"2016-08-23T13:46:10","slug":"tamerlan-%c9%99l%c9%99kb%c9%99rov-neft-xxi-%c9%99srin-yeni-t%c9%99zyiq-ciragi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=21886","title":{"rendered":"Tamerlan \u018fL\u018fKB\u018fROV.&#8221;Neft: XXI \u0259srin yeni t\u0259zyiq \u00e7\u0131ra\u011f\u0131&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/m-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/m-2-300x170.jpg\" alt=\"m\" width=\"300\" height=\"170\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-21897\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/m-2-300x170.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/m-2.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u00d6z m\u00f6vcudiyy\u0259ti \u0259rzind\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t bir \u00e7ox m\u00fcharib\u0259 g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr: d\u00fcnya, regional, soyuq v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri. D\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k olard\u0131 ki, bu ham\u0131s\u0131d\u0131r. Ba\u015fqas\u0131n\u0131 tapmaq \u00e7\u0259tindir.Lakin t\u0259r\u0259qqi \u00f6z yerind\u0259 dayanm\u0131r v\u0259 budur, t\u0259r\u0259qqinin yeni k\u00f6rp\u0259 varl\u0131\u011f\u0131- iqtisadiyyata v\u0259 \u00f6lk\u0259nin valyuta ehtiyatlar\u0131na ild\u0131r\u0131m s\u00fcr\u0259til\u0259 z\u0259rb\u0259 vuran \u201cNeft m\u00fcharib\u0259si\u201d v\u0259 ya neft r\u0131\u00e7aq\u0131. \u0130mperiyalar v\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259r d\u00f6vr\u00fc \u00e7oxdan ke\u00e7mi\u015fdir, \u0259g\u0259r \u201cB\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u201d olaraq ikinci variant\u0131 nec\u0259 d\u0259 olsa n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn idis\u0259, lakin bu variant bel\u0259 art\u0131q XX \u0259srd\u0259 v\u0259 XXI \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 malik oldu\u011fu t\u0259sir\u0259 malik deyil.K\u00fctl\u0259vi m\u00fcharib\u0259l\u0259r art\u0131q d\u0259bd\u0259 deyil, k\u00fctl\u0259vi da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 silahlar\u0131n istifad\u0259 olundu\u011fu m\u00fcharib\u0259l\u0259r olmayacaqd\u0131r. \u00c7\u00fcnki onlar h\u0259r \u015fey\u0259 z\u0259rb\u0259 vururlar, h\u0259m d\u0259 he\u00e7 kim \u00f6z resurslar\u0131n\u0131 itirm\u0259k ist\u0259mir, hans\u0131 ki bunlar vasit\u0259sil\u0259 pul qazanmaq olard\u0131.<br \/>\nSuriya v\u0259 Liviyadan olan qa\u00e7q\u0131nlarla ba\u011fl\u0131 olaraq Avropa b\u00f6hran i\u00e7ind\u0259dir. \u015e\u0259rq saxta \u201cm\u00fcs\u0259lmanlar\u201d &#8211; \u0130\u015e\u0130D terror\u00e7ular\u0131 il\u0259 m\u00fckafatland\u0131r\u0131ld\u0131. \u015eahmat taxtas\u0131nda h\u0259r \u015fey d\u00fcz\u00fcl\u00fcb, lakin \u00c7in v\u0259 MDB d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri qal\u0131r. \u00c7in\u0259 t\u0259zyiq etm\u0259k, \u00e7ald\u0131qlar\u0131 il\u0259 onu oynama\u011fa m\u0259cbur etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyildi, a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 sava\u015fma\u011f\u0131n he\u00e7 bir m\u0259nas\u0131 yox idi, bel\u0259 ki bu, sars\u0131d\u0131c\u0131 m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaqd\u0131r.Geriy\u0259 sad\u0259c\u0259 iqtisadi m\u00fcharib\u0259 qal\u0131r ki, burada \u0259sas rollardan birini d\u0259 neft oynay\u0131r.<br \/>\nMDB \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 ke\u00e7\u0259k.<br \/>\nSSR\u0130-nin s\u00fcqutundan sonra, Q\u0259rb ke\u00e7mi\u015f sovet respublikalar\u0131n\u0131 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259y\u0259 \u00e7evir\u0259 bilm\u0259di. Q\u0259rb siyas\u0259t\u00e7il\u0259ri d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri devirm\u0259y\u0259 c\u0259hd etdil\u0259r, lakin Ukrayna istisna olmaqla bunun he\u00e7 bir n\u0259tic\u0259si olmad\u0131. Be\u015finci kolonlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 yekunda z\u0259ifl\u0259di, g\u00f6nd\u0259rilmi\u015f kuklalar \u00f6zl\u0259rinin u\u011fursuzluqlar\u0131 v\u0259 xalq\u0131n q\u0259z\u0259bi n\u0259tic\u0259sind\u0259 gedirl\u0259r. Belarus v\u0259 Rusiyaya qar\u015f\u0131 sanksiyalar yaln\u0131z d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirdi v\u0259 onlar\u0131n daxili bazarlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na t\u0259kan verdi. T\u0259sir metodlar\u0131 kimi h\u0259yat da d\u0259yi\u015fir. Yeni t\u0259sir metodu bazarda neftin qiym\u0259ti oldu. Bu da daha \u00e7ox b\u00fcdc\u0259l\u0259ri neftd\u0259n as\u0131l\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 &#8211; \u015f\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259ri, b\u0259zi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri, MDB d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri (Az\u0259rbaycan, Rusiya, Qazax\u0131stan, T\u00fcrkm\u0259nistan) t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rdi.<br \/>\n\u00abNeft z\u0259rb\u0259si\u00bbnd\u0259 he\u00e7 kim gunahland\u0131r\u0131la bilm\u0259z. Bel\u0259 ki, bazarda neft \u00e7oxal\u0131b v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 qiym\u0259t yaran\u0131r.Bu da  d\u00f6vl\u0259tin iqtisadiyyat\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr v\u0259 \u00f6lk\u0259nin maliyy\u0259 ehtiyatlar\u0131n\u0131 (\u00c7in, Rusiya v\u0259 dig\u0259r b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r), el\u0259c\u0259 d\u0259 iqtisadiyyat\u0131 birba\u015fa neftin qiym\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri (Az\u0259rbaycan. T\u00fcrkm\u0259nistan, Qazax\u0131stan) z\u0259ifl\u0259dir.<br \/>\nN\u0259tic\u0259d\u0259 neft \u00fcz\u0259rind\u0259 oynamaqla v\u0259 bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 dollar\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259kl\u0259 Q\u0259rb, neft istehsal ed\u0259nd\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u0259 tabe etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131 g\u0259lil\u0259rind\u0259n m\u0259hrum edir. Bu, bir t\u0259r\u0259fl\u0259rin q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 v\u0259 t\u0259bii olaraq dig\u0259rl\u0259rinin uduzdu\u011fu oyundur. Bir d\u00f6vl\u0259tin iqtisadiyyat\u0131na v\u0259 onun resurslar\u0131na z\u0259rb\u0259 vurmaq olar, lakin burada bir m\u0259qam var. B\u00f6hranla \u00fczl\u0259\u015fmi\u015f \u00f6lk\u0259daxili resurslar\u0131n\u0131 c\u0259lb edir, fabrik, zavod v\u0259 dig\u0259r m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin tikintisi hesab\u0131na daxili bazar\u0131n inki\u015faf\u0131 ba\u015flan\u0131r. \u0130xrac\u0131 \u0259v\u0259z ed\u0259c\u0259k v\u0259 neftd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 aradan qald\u0131racaq h\u0259r bir \u015fey edilir.<br \/>\nBiziml\u0259 ba\u011fl\u0131 onu dem\u0259k olar ki, Az\u0259rbaycan inki\u015faf etmi\u015f iqtisadiyyat\u0131, q\u00fcdr\u0259tli ordusu, m\u00f6hk\u0259m \u0259xlaqi v\u0259 m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik\u0259z\u0259m\u0259tli xalq\u0131 olan g\u00fccl\u00fc  d\u00f6vl\u0259tdir.<br \/>\nB\u00f6hran  d\u00fcnyaya f\u0259rqli bir rakursdan baxmaq v\u0259 \u0259vv\u0259l m\u00f6vcud olanlar\u0131n \u0259sas\u0131nda daha yax\u015f\u0131n\u0131 yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yeni \u00fcf\u00fcql\u0259r, imkanlar a\u00e7\u0131r.Az\u0259rbaycan daxili resurslar\u0131 v\u0259 bizim Prezidentimiz \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil xalq\u0131n\u0131nhesab\u0131na b\u00f6hrandan layiqli \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7\u0131xacaqd\u0131r. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6z m\u00f6vcudiyy\u0259ti \u0259rzind\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t bir \u00e7ox m\u00fcharib\u0259 g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr: d\u00fcnya, regional, soyuq v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri. D\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k olard\u0131 ki, bu ham\u0131s\u0131d\u0131r. Ba\u015fqas\u0131n\u0131 tapmaq \u00e7\u0259tindir.Lakin t\u0259r\u0259qqi \u00f6z yerind\u0259 dayanm\u0131r v\u0259 budur, t\u0259r\u0259qqinin yeni k\u00f6rp\u0259 varl\u0131\u011f\u0131- iqtisadiyyata v\u0259 \u00f6lk\u0259nin valyuta ehtiyatlar\u0131na ild\u0131r\u0131m s\u00fcr\u0259til\u0259 z\u0259rb\u0259 vuran \u201cNeft m\u00fcharib\u0259si\u201d v\u0259 ya neft r\u0131\u00e7aq\u0131. \u0130mperiyalar v\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259r d\u00f6vr\u00fc \u00e7oxdan ke\u00e7mi\u015fdir, \u0259g\u0259r \u201cB\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u201d [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-21886","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21886","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21886"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21886\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21899,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21886\/revisions\/21899"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21886"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}