{"id":21887,"date":"2016-08-23T12:00:20","date_gmt":"2016-08-23T08:00:20","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=21887"},"modified":"2016-08-24T07:10:36","modified_gmt":"2016-08-24T03:10:36","slug":"barat-vusalin-ald%c9%99d%c9%99-poemasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=21887","title":{"rendered":"&#8220;Barat V\u00fcsal\u0131n \u201cAld\u0259d\u0259\u201d poemas\u0131&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/s017.radikal.ru\/i443\/1608\/6e\/226845c655d8.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u018fm\u0259kdar \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t Xadimi Barat V\u00fcsal\u0131n 65 illiyi m\u00fcnasib\u0259ti il\u0259 se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259rinin iki cildliyi \u00e7ap olunmu\u015fdur. AYB-nin Qazax zona filial\u0131n\u0131n s\u0259dri olan Barat V\u00fcsal\u0131n bu iki cildliyinin ikinci cildind\u0259 \u00fc\u00e7 poemas\u0131 yer alm\u0131\u015fd\u0131r. Onlardan \u0259n irih\u0259cmlisi 20 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rinin \u0259ziz xatir\u0259sin\u0259 ithaf olunan \u201cAld\u0259d\u0259\u201d poemas\u0131d\u0131r. Heca v\u0259znind\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131nan bu \u0259s\u0259r proloqla ba\u015flay\u0131b epiloqla tamamlan\u0131r. \u018fs\u0259rd\u0259 on yar\u0131mba\u015fl\u0131qdan istifad\u0259 edilmi\u015fdir ki, b\u0259zi b\u00f6l\u00fcml\u0259r d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 hiss\u0259d\u0259n ibar\u0259dir.<br \/>\n\u018fs\u0259rin proloqunda yurdumuzun tarixin\u0259 \u00fcmumi bax\u0131\u015f edil\u0259r\u0259k bildirilir ki, antit\u00fcrkl\u0259r bo\u015funa haray \u00e7\u0259kibl\u0259r ki, bizim tariximiz yoxdur, \u0259slind\u0259 bizim babalar\u0131m\u0131z tarix yaz\u0131b, amma onu \u00f6yr\u0259n\u0259nl\u0259r olmay\u0131b. Buna inanmayanlara bel\u0259 bir t\u0259cr\u00fcbi n\u0259sih\u0259t verilir: \u201cBu torpa\u011f\u0131n o\u011flunu g\u00f6t\u00fcr t\u0259ndir\u0259 tulla, G\u00f6r\u0259c\u0259ks\u0259n oturub s\u00f6hb\u0259t edir g\u00fcn\u0259\u015fl\u0259\u201d. Poeman\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u201cOdda yanmayan ki\u015fi\u201d adlan\u0131r. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u0259s\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u0259fsan\u0259 v\u0259 r\u0259vay\u0259tl\u0259rin s\u00f6yl\u0259mi bu hiss\u0259d\u0259 d\u0259 var. \u018fr\u0259b pad\u015fah\u0131 bir bahar ax\u015fam\u0131 \u00fc\u00e7 el\u00e7i g\u00f6nd\u0259rir ki, pir baba n\u0259s\u0259 bir m\u00f6c\u00fcz\u0259 g\u00f6st\u0259rs\u0259, ona toxunmayacaqlar, g\u00f6st\u0259r\u0259 bilm\u0259s\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fc tamamlayacaqlar. Pir baba is\u0259 onlar\u0131n g\u0259li\u015finin \u0259sl mahiyy\u0259tini \u00fcr\u0259yind\u0259 hiss el\u0259yir. Y\u0259ni onlar torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259han\u0259 uydurublar. Pir baba da onlar\u0131 qonaq edib, kabab \u00e7\u0259k\u0259rk\u0259n \u015fi\u015fd\u0259n istifad\u0259 etmir. Onun \u0259l-qolunun yanmamas\u0131 el\u00e7il\u0259ri \u00e7a\u015fba\u015f sal\u0131r. Amma g\u0259lm\u0259l\u0259r k\u0259sdikl\u0259ri \u00e7\u00f6r\u0259yi tapdalay\u0131b ki\u015fini t\u0259ndir\u0259 atmaq q\u0259rar\u0131n\u0131 verirl\u0259r. Onun quca\u011f\u0131na bir quzu verib ax\u015fam yanan t\u0259ndir\u0259 at\u0131rlar, s\u0259h\u0259r is\u0259 piri sa\u00e7-saqqal\u0131 buz ba\u011flam\u0131\u015f halda t\u0259ndird\u0259n tap\u0131rlar. Qorxub getm\u0259k ist\u0259y\u0259n el\u00e7il\u0259ri Ald\u0259d\u0259 yenid\u0259n yem\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t edir v\u0259 t\u0259ndird\u0259 quca\u011f\u0131nda bi\u015f\u0259n quzunun \u0259tind\u0259n d\u0259 yollar\u0131na pay qoyur. B\u0259llidir ki, bu r\u0259yav\u0259tin s\u00f6yl\u0259mi \u0259b\u0259s yer\u0259 deyil. Yadellil\u0259r, h\u0259mi\u015f\u0259 b\u0259han\u0259l\u0259rl\u0259 g\u0259libl\u0259r, buna baxmayaraq, t\u00fcrk h\u0259mi\u015f\u0259 onlara t\u00fcrkan\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bildirib. Onlar\u0131n haqs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbut etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00e7\u00f6r\u0259k ver\u0259n, m\u0259rd oldu\u011funu da n\u00fcmayi\u015f etdirib.<br \/>\nPoeman\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc is\u0259 \u201cNalt\u00f6k\u0259n\u201d adlan\u0131r. Ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 \u0259s\u0259bl\u0259\u015f\u0259r\u0259k z\u0259ncir \u00e7eyn\u0259y\u0259n \u0259r\u0259b x\u0259lif\u0259si pir baban\u0131 h\u00fczuruna g\u0259tirm\u0259yi \u0259mr edir. Yol\u00e7ular piri bulaq ba\u015f\u0131nda x\u0259yala dalark\u0259n tap\u0131b, \u0259l-aya\u011f\u0131n\u0131 sar\u0131yaraq ondan n\u00f6vb\u0259ti m\u00f6c\u00fcz\u0259ni ist\u0259yirl\u0259r. Ald\u0259d\u0259 is\u0259 q\u0131m\u0131\u015f\u0131r ki onsuz da bunlar\u0131n da yolu Nalt\u00f6k\u0259n\u0259dir. El\u00e7il\u0259r yoxu\u015fu \u00e7\u0131xmaq ist\u0259yirl\u0259r, \u0259v\u0259zind\u0259 bel\u0259 bir hadis\u0259 ba\u015f verir: \u201c\u00dc\u00e7 g\u00fcnd\u00fc \u0259r\u0259bl\u0259r nalt\u00f6k\u0259nd\u0259di, Yol gedib&#8230; bir add\u0131m atmam\u0131\u015fd\u0131lar\u201d. V\u0259t\u0259n torpa\u011f\u0131 yadellil\u0259ri onu tapday\u0131b i\u015f\u011fal etm\u0259y\u0259 imkan verm\u0259mi\u015fdi. Lakin \u0259r\u0259bl\u0259r d\u0259 yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n bizim torpaqlar\u0131 g\u00f6zalt\u0131 edirl\u0259r. B\u00f6lm\u0259nin \u0259sas ideyas\u0131 bu misralarda ayd\u0131n olur: \u201cG\u0259lirl\u0259r, gedirl\u0259r yen\u0259 d\u0259, baba, S\u0259n varsan, biz var\u0131q, o yoxu\u015f durur!\u201d Bu tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin etiraf\u0131d\u0131r. \u00d6lk\u0259miz el\u0259 bir co\u011frafi m\u0259kanda yerl\u0259\u015fir ki, \u0259ks\u0259r istila\u00e7\u0131lar\u0131n yolu buradan ke\u00e7ib. B\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq, h\u0259l\u0259 d\u0259, h\u0259m mill\u0259timiz. H\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259miz \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131na sahibdir. \u201cOxuyan qar\u011f\u0131lar\u201d adl\u0131 b\u00f6l\u00fcmd\u0259 \u0259r\u0259bl\u0259rin \u0259sl niyy\u0259tl\u0259ri \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Art\u0131q tamamil\u0259 m\u0259lum olur ki, onlar\u0131n Ald\u0259d\u0259 il\u0259 he\u00e7 bir \u015f\u0259xsi-q\u0259zlikl\u0259ri yoxdur, \u0259sas m\u0259qs\u0259d onun v\u0259t\u0259ninin torpaqlar\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259kdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, bu d\u0259f\u0259 daha konkret b\u0259han\u0259yl\u0259 g\u0259lirl\u0259r. X\u0259lif\u0259 el\u00e7il\u0259rin\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131r ki, pir\u0259 b\u00f6htan at\u0131b dey\u0259rsiniz ki, \u201c\u00d6zg\u0259nin torpa\u011f\u0131n\u0131, Torpa\u011f\u0131na qatm\u0131san\u201d. Ald\u0259d\u0259 onlara cavab verir ki, biz yaln\u0131z \u00f6z halal d\u0259d\u0259-baba torpaqlar\u0131m\u0131za sahibik. \u018fr\u0259bl\u0259r is\u0259 \u00f6z yanl\u0131\u015flar\u0131na inadla haqq qazand\u0131r\u0131rlar ki, \u00f6zg\u0259l\u0259r\u0259d\u0259n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z torpaqlar\u0131 biz\u0259 verm\u0259lisiniz. Kimdi bu \u00f6zg\u0259l\u0259r, \u0259g\u0259r o torpaqlar, do\u011frudanda, \u00f6zg\u0259nindirs\u0259, onda n\u0259 f\u0259rqi t\u00fcrk\u00fcn \u0259sar\u0259tind\u0259dir, yoxsa \u0259r\u0259bin?! M\u0259hz bu hiss\u0259d\u0259 poeman\u0131n niy\u0259 \u015f\u0259hidl\u0259r\u0259 ithaf olunmas\u0131n\u0131n \u0259sl mahiyy\u0259ti \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Min ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri davam ed\u0259n \u00f6zg\u0259l\u0259rin torpaq iddialar\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 g\u00fcnd\u0259md\u0259dir. H\u0259l\u0259 d\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259kd\u0259n g\u00f6z\u00fc doymayan b\u0259han\u0259 istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 torpaq iddialar\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259kmirl\u0259r. Bu da onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u0259slind\u0259 bizim bug\u00fcnki probleml\u0259rimizin k\u00f6k\u00fc \u00e7ox q\u0259diml\u0259r\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Poeman\u0131n q\u0259hr\u0259man\u0131 da yadellil\u0259r\u0259 a\u00e7\u0131qca meydan oxuyur ki, m\u0259nim bel\u0259 s\u0131nmaz, odda yanmaz olma\u011f\u0131m\u0131n da s\u0259b\u0259bkar\u0131 \u00f6z torpa\u011f\u0131md\u0131r. \u0130ndi m\u0259n \u00f6z torpa\u011f\u0131m\u0131 \u00f6zg\u0259 torpa\u011f\u0131 bilib ondan nec\u0259 \u0259l \u00e7\u0259kim?! \u018fg\u0259r inanm\u0131rs\u0131n\u0131zsa g\u0259lin m\u0259niml\u0259 v\u0259t\u0259nimi g\u0259zin dey\u0259 onlara t\u0259klif edir. O, Yurd-V\u0259t\u0259n n\u0259\u011fm\u0259sini oxuya-oxuya yola d\u00fc\u015f\u00fcr. O getdiyi yerl\u0259r\u0259 qar\u011f\u0131dan ni\u015fan qoyur ki, el\u00e7il\u0259r d\u0259 yolu tap\u0131b ged\u0259 bilsinl\u0259r. Pirin bir g\u00fcn\u0259 g\u0259zdiyi v\u0259t\u0259ni el\u00e7il\u0259r \u00fc\u00e7 aya g\u0259zdil\u0259r. Bu g\u0259zil\u0259n \u0259razil\u0259rin ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259kl\u0259 \u015fair b\u00fct\u00f6v Az\u0259rbaycan\u0131n x\u0259rit\u0259sini c\u0131z\u0131r. Ni\u015fan \u00fc\u00e7\u00fcn qoyulan qar\u011f\u0131lar da n\u0259\u011fm\u0259 oxuyur. Lakin \u0259r\u0259bin biri bunun topra\u011fa ba\u011fl\u0131l\u0131q olmas\u0131na inanm\u0131r v\u0259 bir qar\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131b ba\u015fqa yerd\u0259 basd\u0131r\u0131r. Bu zaman \u201cEl\u00e7il\u0259r n\u0259\u011fm\u0259 deyil, Bir h\u00f6nk\u00fcrt\u00fc dinl\u0259di\u201d. Bu epizodla Barat m\u00fc\u0259llim \u0259sl t\u00fcrkl\u00fcy\u00fcn mahiyy\u0259tini onu anlamayanlar\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r. O da m\u0259lum olur ki, tanr\u0131 \u00f6z ilahi q\u00fcdr\u0259tini t\u00fcrk\u0259 \u0259r\u0259bd\u0259n daha \u00f6nc\u0259 izah etmi\u015fdir.<br \/>\n\u201cA\u011f\u00e7ay\u0131n Mahpeyk\u0259ri aparmas\u0131\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259 \u0259rini axtaranda balas\u0131n\u0131 itir\u0259n anan\u0131n ah\u0131n\u0131 e\u015fidib g\u0259l\u0259n Ald\u0259d\u0259 yeddi ild\u0259n bir da\u015fan A\u011f\u00e7ay\u0131 da\u015fd\u0131r\u0131r. Bununla da \u201cAld\u0259d\u0259 h\u0259m o\u011flunu, h\u0259m d\u0259 ki, oca\u011f\u0131n\u0131n \u0130stisini itirdi\u201d. Onun itmi\u015f o\u011flu Qoro\u011flunu qurd apar\u0131bm\u0131\u015f. Qurd t\u00fcrk\u00fcn kultudur. Onun apard\u0131\u011f\u0131 u\u015faq yeddi il evin\u0259 d\u00f6n\u0259 bilmir. Balas\u0131n\u0131n v\u0259 arvad\u0131n\u0131n h\u0259sr\u0259tind\u0259n x\u0259st\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n Ald\u0259d\u0259 \u201cYuxusunda bir qurdla Oynayan balas\u0131n\u0131, \u0130gid o\u011flunu g\u00f6rd\u00fc\u201d. Atan\u0131n balas\u0131n\u0131 tapmas\u0131nda yuxu motivind\u0259n istifad\u0259 edildiyi kimi, onun o\u011flunu tan\u0131mas\u0131nda da folklor elementind\u0259n istifad\u0259 edilir. Ata \u00f6z o\u011flunu xal\u0131ndan tan\u0131y\u0131r. Qurddan atan\u0131n halall\u0131q ist\u0259m\u0259si \u0259s\u0259rin \u0259sas ideyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir. Nec\u0259 ki, t\u00fcrk ba\u015fqas\u0131n\u0131n torpa\u011f\u0131na g\u00f6z dikmir, nec\u0259 ki t\u00fcrk\u00fcn qar\u011f\u0131s\u0131 yad torpaqda oxumur (xar\u0131b\u00fclb\u00fcl\u00fc xat\u0131rlayaq), el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u00fcrk ona \u0259ziyy\u0259ti ke\u00e7\u0259n h\u0259r bir k\u0259sd\u0259n halall\u0131q al\u0131r. \u00d6z\u00fc d\u0259 bu halall\u0131\u011f\u0131 ona \u00f6z milli kultu verir. Bu m\u0259qamda \u015fairin ritorikas\u0131 \u00e7ox d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr. \u201cQoro\u011fluyla boz qurdun Qol-boyun dola\u015fmas\u0131 Qorxulu deyildimi?!\u201d Bu, t\u00fcrk\u00fcn d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rini, \u0259n adi bir f\u00fcrs\u0259ti g\u00f6zl\u0259y\u0259n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131 rahat buraxmazd\u0131. \u018fs\u0259rin \u0259n \u0259sas diqt\u0259si d\u0259 odur ki, ata \u00f6z o\u011fluna n\u0259 q\u0259d\u0259r Qoro\u011flu oldu\u011funu des\u0259 d\u0259, u\u015faq \u00f6z\u00fcn\u00fc qurdun o\u011flu san\u0131rd\u0131. N\u0259hay\u0259t ki, u\u015faq b\u00f6y\u00fcy\u0259nd\u0259 anlay\u0131r ki, Qor o\u011flu, ya da qurd o\u011flu olma\u011f\u0131n f\u0259rqi yoxdu, \u0259sas odur ki Yurd o\u011flu olasan. U\u015fa\u011f\u0131n anas\u0131n\u0131n x\u0259yal\u0131 da ona yurdu qoruma\u011f\u0131 tap\u015f\u0131r\u0131r. Anan\u0131n bel\u0259 bir t\u00f6vsiyy\u0259si var.<\/p>\n<p>&#8230;Baxma tufan apar\u0131b,<br \/>\nXan Arazd\u0131, T\u0259rt\u0259rdi,<br \/>\nK\u00fcrd\u00fc qoru, ay o\u011ful,<br \/>\nYurdu qoru, ay o\u011ful!<\/p>\n<p>Ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n \u00fc\u00e7 \u00e7ay b\u00fct\u00f6v Az\u0259rbaycan\u0131n simvoludur. Araz c\u0259nubla \u015fimal\u0131n aras\u0131ndan ke\u00e7\u0259n \u00e7ayd\u0131r. T\u0259rt\u0259r is\u0259 \u0259sas\u0259n haz\u0131rda i\u015f\u011fal olunmu\u015f torpaqlar\u0131m\u0131zdan ax\u0131r. K\u00fcr d\u0259 \u00f6z ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131n\u0131 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Araz K\u00fcr\u0259 qovu\u015fur, K\u00fcr d\u0259 X\u0259z\u0259r\u0259. X\u0259z\u0259rin \u0259traf\u0131nda is\u0259 daha \u00e7ox t\u00fcrk xalqlar\u0131 v\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri yerl\u0259\u015fir. Ana \u00f6z balas\u0131na b\u00fct\u00f6v t\u00fcrk torpaqlar\u0131n\u0131 qoruma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcr. Yen\u0259 d\u0259 t\u00fcrk\u00fcn ba\u015fqalar\u0131n\u0131n torpaqlar\u0131nda g\u00f6z\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131, lakin \u00f6z torpaqlar\u0131na \u0259sl sahiblik etm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si qabard\u0131l\u0131r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 Boz qurd da \u00f6z d\u00fczg\u00fcn m\u00f6vqeyini tutur. O da ata-anas\u0131n\u0131n dediyi s\u00f6zl\u0259ri daim Qoro\u011fluna t\u0259krar edirdi. \u201cO atayd\u0131, bu boz qurd. O anayad\u0131 bu da yurd\u201d. \u018fslind\u0259 \u0259s\u0259rin m\u0259rk\u0259zi x\u0259ttini bu d\u00f6rd \u00fcns\u00fcr t\u0259\u015fkil edir. Ata \u2013 \u00f6vlad\u0131n milli kimliyinin t\u0259yini v\u0259 t\u00fcrkl\u0259rin milli kimlik kultu- Boz qurd. Ana- \u00f6vlad\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259tir\u0259n v\u0259 Ana Yurdda ana dilinin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131. B\u00fct\u00fcn bu komponentl\u0259r milli \u015f\u00fcuru formala\u015fd\u0131r\u0131r. F\u0259rd kim oldu\u011funun f\u0259rqin\u0259 varanda milli v\u0259 b\u0259\u015f\u0259ri oldu\u011funun mahiyy\u0259tini anlay\u0131r. V\u0259 d\u0259rk edir ki, b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riliy\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f s\u0259sl\u0259ri \u0259slind\u0259 milli kimliyini qorumaq dem\u0259kdir. \u00d6z yurdunun qay\u011f\u0131s\u0131na qalmayan insana d\u00fcnyan\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131 he\u00e7 vaxt maraql\u0131 ola bilm\u0259z. Qoro\u011fluna da d\u00fcnyadan ona pay d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259t\u0259nin\u0259 sahibl\u0259nm\u0259yi \u00f6yr\u0259dirl\u0259r.<br \/>\n\u201cBatan g\u00fcn\u0259\u015fin nuru\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fc d\u0259 ibr\u0259tamiz xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. \u00d6l\u00fcm\u00fc yax\u0131nla\u015fan Ald\u0259d\u0259; \u201cHayanda d\u0259fn etm\u0259k g\u0259r\u0259kdi m\u0259ni, Orda dayanacaq at\u0131m &#8211; demi\u015fdi\u201d. T\u00fcrk ki\u015fisi d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 d\u0259, \u00f6l\u00fcm\u0259 d\u0259 ged\u0259nd\u0259 at\u0131na sadiq qal\u0131b. At onu b\u00fct\u00f6v Az\u0259rbaycan co\u011frafiyas\u0131nda g\u0259zdirir. S\u0259h\u0259ndd\u0259n, Alv\u0131zdan, A\u011fr\u0131 da\u011fdan, K\u0259p\u0259zd\u0259n ke\u00e7\u0259n at b\u00fct\u00f6v Az\u0259rbaycan\u0131 dola\u015f\u0131r. Bel\u0259 anla\u015f\u0131l\u0131r ki, bu torpaqlar\u0131n h\u0259r qar\u0131\u015f\u0131na can\u0131n\u0131 tap\u015f\u0131rmaq olar. \u201cAta q\u0259bri\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259 hadis\u0259l\u0259rin d\u00fcy\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131r. Atas\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259nd\u0259n sonra d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r o\u011flunu \u00f6ld\u00fcrm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. Onu tutmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Qara p\u0259hlivan\u0131 g\u00f6nd\u0259rirl\u0259r. Bu \u0259dal\u0259tsiz h\u00fccumun t\u0259sviri il\u0259 \u015fair poeman\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259dini n\u00fcmayi\u015f etdirir:<\/p>\n<p>Atm\u0131\u015fd\u0131 oxunu d\u00fc\u015fm\u0259n h\u0259d\u0259f\u0259,<br \/>\nG\u00fcnahkar cummu\u015fdu g\u00fcnahs\u0131z \u00fcst\u0259.<br \/>\nAllah, bu torpaqda ne\u00e7\u0259nci d\u0259f\u0259<br \/>\nSilahl\u0131 g\u0259lmi\u015fdi silahs\u0131z \u00fcst\u0259.<\/p>\n<p>Qeyri-b\u0259rab\u0259r \u00e7arp\u0131\u015fmada Qoro\u011flunu yen\u0259 d\u0259 v\u0259t\u0259nin qayas\u0131, d\u0259r\u0259si, u\u00e7urumu, duman\u0131 qoruyur. Xeyli t\u0259qib olunan Qoro\u011flu bird\u0259n ayaq saxlay\u0131r. O, Qara p\u0259hlivana bildirir ki, birc\u0259 add\u0131m da atsa, atas\u0131n\u0131n q\u0259brini tapdayacaq. T\u0259bii ki, d\u00fc\u015fm\u0259n buna inanm\u0131r. Lakin t\u00fcrk o\u011flu d\u00fc\u015fm\u0259nini d\u0259 x\u0259b\u0259rdar edir ki, bir add\u0131m da atsan, atam\u0131n q\u0259bri s\u0259ni yand\u0131racaq. D\u00fc\u015fm\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259nliyini edir, q\u0259bri tapdamaq ist\u0259y\u0259nd\u0259 q\u0259bird\u0259n y\u00fcks\u0259l\u0259n alovu g\u00f6r\u00fcr. Qorxuya d\u00fc\u015f\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259n aradan \u00e7\u0131x\u0131r. \u201cCan \u015firin olsa da, qorxma zal\u0131mdan, Tapdama, ay o\u011ful, ata q\u0259brini!\u201d Bu sad\u0259c\u0259 adi bir t\u00f6vsiyy\u0259 deyil, haql\u0131n\u0131n haqq m\u00fcbariz\u0259sind\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 qalib \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131na \u0259minlikdir. Bu t\u00f6vsiyy\u0259d\u0259n sonra \u015f\u0259hidl\u0259r m\u00f6vzusuna ke\u00e7id d\u0259 r\u0259mzi xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. Can n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015firin olsa da, \u015f\u0259hidl\u0259r ata-babalar\u0131n\u0131n q\u0259bri tapdanmas\u0131n dey\u0259 canlar\u0131ndan da ke\u00e7ibl\u0259r. \u018fs\u0259rin final\u0131 olan \u201c\u015e\u0259hid q\u0259birl\u0259ri\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259 min ill\u0259r bundan \u0259vv\u0259l ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259rin eyni b\u0259han\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7a\u011fda\u015f d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 davam etm\u0259si reall\u0131q olaraq g\u00f6st\u0259rilir. \u201cD\u00f6vl\u0259t \u00e7evrili\u015fi edirmi\u015f guya, Bir u\u015faq evind\u0259 yatd\u0131\u011f\u0131 yerd\u0259\u201d &#8211; bu misralar 20 Yanvar q\u0259tliam\u0131n\u0131n \u0259sl mahiyy\u0259tini g\u00f6st\u0259rir. Vaxt\u0131 il\u0259 \u0259r\u0259b x\u0259lif\u0259si Ald\u0259d\u0259nin \u00fcst\u00fcn\u0259 hans\u0131 b\u0259han\u0259l\u0259rl\u0259 adam g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdis\u0259, indi d\u0259 sovet d\u00f6vl\u0259ti eyni b\u0259han\u0259l\u0259rl\u0259 Azadl\u0131q meydan\u0131na qo\u015fun g\u00f6nd\u0259rdi. M\u0259lum oldu ki, \u201cXalq\u0131 qorumurmu\u015f xalq\u0131n d\u00f6vl\u0259ti, Xalqdan qoruyurmu\u015f \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u00f6vl\u0259t?\u201d Zaman d\u0259yi\u015fs\u0259 d\u0259, k\u00f6hn\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r \u00f6z m\u0259krli m\u0259qs\u0259dl\u0259rini d\u0259yi\u015fm\u0259yibl\u0259r. Bununla yana\u015f\u0131, b\u00fct\u00fcn m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc par\u00e7alamalara, m\u0259n\u0259vi a\u015f\u0131nmalara baxmayaraq t\u00fcrk\u00fcn t\u00fcrkan\u0259liyi h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z diqt\u0259sini etm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>H\u0259ddi-h\u00fcdudu yox al\u00e7aql\u0131\u011f\u0131n\u0131n,<br \/>\nG\u00f6r indi g\u0259lmis\u0259n hara P\u0259hlivan?<br \/>\n\u00d6ls\u0259m d\u0259, bir add\u0131m ata bilm\u0259r\u0259m,<br \/>\n\u015e\u0259hid qarda\u015f\u0131m\u0131n, \u015f\u0259hid bac\u0131m\u0131n<br \/>\nQ\u0259bridi qar\u015f\u0131da&#8230; qara P\u0259hlivan!<\/p>\n<p>Qara p\u0259hlivan simvolik d\u00fc\u015fm\u0259n obraz\u0131d\u0131r. \u015e\u0259hidl\u0259rin q\u0259bri is\u0259 biz\u0259 \u00f6lm\u0259zlik \u00f6rn\u0259yidir. Onlar bu torpaqda bu torpaq \u00fc\u00e7\u00fcn can qoydular. Qara P\u0259hlivanlara onlar\u0131n q\u0259brini tapdama\u011fa icaz\u0259 verm\u0259k olmaz. Bu q\u0259birl\u0259r h\u0259m d\u0259 v\u0259t\u0259nin \u00fcmumil\u0259\u015fdirilmi\u015f obraz\u0131d\u0131r. Poemada sad\u0259c\u0259 mifik hadis\u0259l\u0259r t\u0259svir olunmay\u0131b. Tarixi r\u0259vay\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn reall\u0131qlar\u0131 aras\u0131ndak\u0131 ba\u011fl\u0131l\u0131q verilib. D\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rin h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik m\u00f6vqeyind\u0259 qald\u0131\u011f\u0131 b\u0259lli olur. Poeman\u0131n m\u0259na v\u0259 m\u0259ntiq tutumu il\u0259 b\u0259dii tutumu da bir-birini tamamlay\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fclnar S\u018fMA,<br \/>\nAz\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin v\u0259 D\u00fcnya G\u0259nc T\u00fcrk Yazarlar Birliyinin \u00fczv\u00fc,<br \/>\nPrezident t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fc, G\u0259ncl\u0259r m\u00fckafat\u00e7\u0131s\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fm\u0259kdar \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t Xadimi Barat V\u00fcsal\u0131n 65 illiyi m\u00fcnasib\u0259ti il\u0259 se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259rinin iki cildliyi \u00e7ap olunmu\u015fdur. AYB-nin Qazax zona filial\u0131n\u0131n s\u0259dri olan Barat V\u00fcsal\u0131n bu iki cildliyinin ikinci cildind\u0259 \u00fc\u00e7 poemas\u0131 yer alm\u0131\u015fd\u0131r. Onlardan \u0259n irih\u0259cmlisi 20 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rinin \u0259ziz xatir\u0259sin\u0259 ithaf olunan \u201cAld\u0259d\u0259\u201d poemas\u0131d\u0131r. Heca v\u0259znind\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131nan bu \u0259s\u0259r proloqla ba\u015flay\u0131b epiloqla tamamlan\u0131r. \u018fs\u0259rd\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-21887","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21887","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21887"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21887\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21908,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21887\/revisions\/21908"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21887"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}