{"id":23018,"date":"2016-11-04T05:00:44","date_gmt":"2016-11-04T01:00:44","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=23018"},"modified":"2016-11-04T10:27:47","modified_gmt":"2016-11-04T06:27:47","slug":"m-ali-cinlioglu-26-haziran-1919un-isiginda-ataturku-anlamak-ve-anlatabilmek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=23018","title":{"rendered":"M. Ali C\u0130NL\u0130O\u011eLU.&#8221;26 HAZ\u0130RAN 1919\u2019UN I\u015eI\u011eINDA ATAT\u00dcRK\u2019\u00dc ANLAMAK VE ANLATAB\u0130LMEK&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/s50.radikal.ru\/i128\/1611\/83\/f67c9592169a.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Tokat Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc D\u00fc\u015f\u00fcnce Derne\u011fi 2.Ba\u015fkan\u0131<\/p>\n<p>Milli M\u00fccadelenin ba\u015flang\u0131c\u0131 ve T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin \u00f6n s\u00f6z\u00fc \u00c7anakkale\u2019de yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn akvam-\u0131 be\u015ferin y\u0131\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00c7anakkale, en son 18 Mart 1915 g\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya \u201cGe\u00e7ilmez\u201d, T\u00fcrk\u2019\u00fcn de yenilmez oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Bu y\u00fczden yaz\u0131ma \u00c7anakkale\u2019den ba\u015flama gere\u011fi duydum.<br \/>\n\u00c7anakkale, bir ba\u015fka g\u00fczel, gizemli, do\u011fas\u0131 ba\u015fka denizi bir ba\u015fka, r\u00fczg\u00e2r\u0131 hi\u00e7 dinmeyen esen, solu\u011fu kesen denizi, insan\u0131yla dalga ge\u00e7en, da\u011flar\u0131 i\u00e7inde ya\u015fayana yama\u00e7, yayla orman\u0131 bol, k\u0131\u015f\u0131n \u00fc\u015f\u00fctmeyen kendine s\u0131cak, yabana so\u011fuk, \u00e7ok g\u00f6rkemli, k\u0131y\u0131ya vard\u0131k\u00e7a k\u0131y\u0131 da\u011fa do\u011fru dikilir gibi, geleni de \u00fcrk\u00fct\u00fcr gibi i\u015fte\u2026 250 000 \u015fehidiyle, Mustafa Kemal\u2019i, komutanlar\u0131, Yahya \u00c7avu\u015f\u2019uyla, Koca Seyit\u2019i ile \u00c7anakkale\u2026<br \/>\n1071 den 1453\u2019e kadar gelip ge\u00e7en y\u0131llar\u2026 Ve \u201cHasta Adam\u0131\u201d yok etmek i\u00e7in sevin\u00e7 \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 atan Avrupal\u0131lar\u2026 Korsan kafal\u0131, Avrupal\u0131 emperyalist d\u00fc\u015fl\u00fc, Avrupal\u0131 zevki \u00e2lemdeki \u0130ngilizler. Bu arada Kral George\u2019un tek k\u0131z\u0131 Mary\u2019nin d\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc oluyordu. Winston Churchill\u2019in \u00fcniformas\u0131 ve s\u00fcsl\u00fc \u015fapkas\u0131 denizci k\u0131l\u0131c\u0131yla g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc, yeni kurulan BBC ve 5 \u0130ngiliz liras\u0131 \u00f6deyerek bir \u201cal\u0131c\u0131 telsiz arac\u0131\u201d edinenler e\u011flencelerle g\u00fcnlerini g\u00fcn ediyorlard\u0131.<br \/>\nBu arada \u0130ngiliz gazeteci Ward Price\u2019e, Mustafa Kemal \u201cArt\u0131k sava\u015fmak i\u00e7in bir sebep kalmad\u0131\u201d demi\u015fti. \u201cT\u00fcrkiye i\u00e7in \u00e7izilmesini istedi\u011fimiz s\u0131n\u0131rlar Suriye ve Irak\u2019\u0131 i\u00e7ine alm\u0131yor ama T\u00fcrk \u0131rk\u0131n\u0131n oturdu\u011fu b\u00f6lgelerinin s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z i\u00e7inde kalmas\u0131n\u0131 istiyoruz. \u0130steklerimiz \u00f6nceden ne ise kazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaferden sonra da ayn\u0131d\u0131r. Biz bat\u0131 Anadolu\u2019yu, Meri\u00e7 nehrine kadar Trakya\u2019y\u0131 ve \u0130stanbul\u2019u istiyoruz\u2026\u201d demi\u015ftir.<br \/>\nWord Pirece, Atat\u00fcrk\u2019e m\u00fcttefikler \u0130stanbul\u2019u teslim etmeyi reddederlerse ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 sormu\u015f. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn cevab\u0131 ise kesin; \u201cBa\u015fkentimizi geri almam\u0131z \u015fart. Aksi halde ordumla beraber \u0130stanbul \u00fczerine y\u00fcr\u00fcmek zorunda kalaca\u011f\u0131m ki bu da benim i\u00e7in birka\u00e7 g\u00fcnl\u00fck i\u015ftir. Elbette \u015fehri kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fme yolu ile geri almay\u0131 tercih ederim fakat ilelebet bekleyemem.\u201d s\u00f6zleriyle kesin amac\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nYabanc\u0131lar\u0131n bu d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, hain planlar\u0131 devam ederken Anadolu ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in farkl\u0131 cephelerin i\u00e7indedir. 1915\u2019de \u00c7anakkale Sava\u015f\u0131 ve 1922\u2019de \u0130stiklal Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n en hareketli aylar\u0131 21 g\u00fcn 21 gece s\u00fcren Sakarya Meydan Muhaberesi gibi bu iki b\u00fcy\u00fck sava\u015f\u0131n Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn \u00fcst\u00fcn dehas\u0131 ve askeri bilgi birikimiyle kazan\u0131l\u0131p ulusal kurtulu\u015fa giden yolun ba\u015f\u0131yd\u0131. Onun i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir m\u00fccadele verdi\u011fimiz Ulusal Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131, emperyalist g\u00fc\u00e7lerin i\u00e7 mihraklarla birlik olup, T\u00fcrk Milletini tarihten silme ama\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131 asla unutulmaz bir ders verdi\u011fimizin, yenilmezli\u011fimizin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<br \/>\nBiz, son T\u00fcrk kalesini d\u00fc\u015fmana teslim etmemek i\u00e7in \u201cYa \u0130stiklal ya \u00d6l\u00fcm\u201d parolas\u0131yla sava\u015fa ba\u015flarken, emperyalistler i\u00e7erideki gayrim\u00fcslim milletlerin \u00f6rg\u00fctlenmesini sa\u011flam\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6rne\u011fin \u0130stanbul Rum Patri\u011fi himayesinde kurulan Mavri Mira Cemiyeti, Yunan K\u0131z\u0131l ha\u00e7\u0131, Resmi G\u00f6\u00e7menler Komisyonu, Ermeni Patri\u011fi Zaven Efendi, Rum patri\u011fi ile birlikte b\u00fct\u00fcn Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131nda kurulmu\u015f Pontus cemiyetleri \u00fclkenin par\u00e7alanmas\u0131nda faal haldeyken, do\u011fudaki K\u00fcrt Teali Cemiyeti (K\u00fcrt y\u00fckselme derne\u011fi; Bu derne\u011fin amac\u0131 yabanc\u0131 devletlerin kanad\u0131 alt\u0131nda bir K\u00fcrt h\u00fck\u00fcmeti kurmakt\u0131.) faaliyetlerini T\u00fcrk milletinin par\u00e7alanmas\u0131 i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<br \/>\nBunlara kar\u015f\u0131 da Anadolu\u2019nun bir\u00e7ok yerinde M\u00fcdafaa-i Hukuk Cemiyetleri kurulmu\u015ftur. Anadolu\u2019da kurulmu\u015f olan milis kuvvetleriyle, ayr\u0131 ayr\u0131 b\u00f6lgesel \u00e7at\u0131\u015fmalardan bir \u015fey elde edilemeyece\u011fini g\u00f6ren b\u00fcy\u00fck Atat\u00fcrk nihayetinde bunlar\u0131 milli birliktelik \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda toplamay\u0131 ama\u00e7layarak 15 May\u0131s 1919\u2019da \u0130stanbul\u2019dan hareketle 19 May\u0131s 1919\u2019da Samsun\u2019a \u00e7\u0131k\u0131p, oradan Amasya\u2019ya ge\u00e7erek Amasya Tamimini yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k i\u00e7in \u00e7\u0131k\u0131lan bu yolda daha sonra da Sivas ve Erzurum Kongrelerini yapm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nMilli M\u00fccadele\u2019de al\u0131nan kararlar\u0131n olu\u015fmas\u0131nda Tokat\u2019taki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin olduk\u00e7a ehemmiyetli oldu\u011funu belirtmek i\u00e7in Amasya\u2019dan Sivas\u2019a ge\u00e7erken Tokat\u2019ta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir olay\u0131 kendi s\u00f6ylevinden aktar\u0131yorum:<br \/>\n\u201c25\/ 26 Haziran gecesi yaverim Cevat Abbas beyi \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131m ve: \u201cYar\u0131n sabah karanl\u0131kta Amasya\u2019dan g\u00fcneye gidece\u011fiz\u201d dedim. Bu gidi\u015fimiz gizli tutularak haz\u0131rl\u0131k yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in emir verdim. Bir yandan da 5. T\u00fcmen komutan\u0131 ve kurmaylar\u0131mla gizli olarak \u015fu \u00f6nlemi kararla\u015ft\u0131rd\u0131k: 5. T\u00fcmen komutan\u0131 t\u00fcmeninden se\u00e7me subay ve erlerle olabildi\u011fince g\u00fc\u00e7l\u00fc bir piyade birli\u011fini hemen o geceden ba\u015flayarak \u00e7abucak kuracakt\u0131. Ben 26 Haziran 1919 sabah\u0131 karanl\u0131kta arkada\u015flar\u0131mla birlikte otomobil ile Tokat\u2019a gitmek \u00fczere yola \u00e7\u0131kacakt\u0131m. Birlik kurulur kurulmaz Tokat \u00fczerinden Sivas\u2019a do\u011fru g\u00f6nderilecek ve benimle ba\u011flant\u0131 kurulacakt\u0131. Gidi\u015fimiz hi\u00e7bir yere telle bildirilmeyecek ve elden geldi\u011fince Amasya\u2019da da a\u00e7\u0131\u011fa vurulmayacakt\u0131.<br \/>\n26 Haziran da Amasya\u2019dan yola \u00e7\u0131kt\u0131m Tokat\u2019a var\u0131r varmaz telgrafhaneyi g\u00f6zalt\u0131na ald\u0131rarak benim var\u0131\u015f\u0131m\u0131n Sivas\u2019a ve hi\u00e7bir yere bildirilmemesini sa\u011flad\u0131m. 26\/ 27 Haziran gecesini Tokat\u2019ta ge\u00e7irdim. 27 de Sivas\u2019a do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131m. Otomobille Tokat\u2019tan Sivas\u2019a a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 6 saattir. \u00d6zel bir ama\u00e7 g\u00fcderek telde \u00e7\u0131k\u0131\u015f saatimi bildirdim ama bu telin ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131mdan 6 saat sonra \u00e7ekilmesini ve o zamana dek hi\u00e7bir yoldan Sivas\u2019a bilgi verilmemesini sa\u011flayacak \u00f6nlemleri ald\u0131m.\u201d<br \/>\nTokat Belediye salonunda 25 ki\u015filik ayd\u0131nlara \u00f6zetle: &#8220;&#8230;Hi\u00e7bir savunma vas\u0131tas\u0131na sahip olmasak dahi, di\u015fimiz, t\u0131rna\u011f\u0131m\u0131zla, zay\u0131f ve dermans\u0131z kolumuzla m\u00fccadele ederek \u015feref ve haysiyetimizi, namusumuzu m\u00fcdafaa etmeyi zaruri g\u00f6r\u00fcyorum. Tarih bize, vatan u\u011frunda, can\u0131n\u0131 mal\u0131n\u0131 esirgemeyen milletlerin asla \u00f6lmediklerini, hala ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Ben hayat\u0131m\u0131 hi\u00e7 bir zaman milletimden \u00fcst\u00fcn g\u00f6rmedim ve g\u00f6rmeyece\u011fim. Her an milletim i\u00e7in \u015ferefimle \u00f6lmeye haz\u0131r\u0131m.&#8221;<br \/>\n\u0130\u015fte Atat\u00fcrk, Tokat\u2019tan yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeler neticesi milletinden ald\u0131\u011f\u0131 bu milli ruhun feyzi ile ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n23 Temmuz 1919 Erzurum Kongresi-4 Eyl\u00fcl 1919 Sivas Kongresi \u0130stiklal Sava\u015f\u0131m\u0131z\u0131n as\u0131l temelini olu\u015fturan iki b\u00fcy\u00fck karar kongresidir. Kuvayi Milliye ruhunun yarat\u0131lmas\u0131nda, sava\u015f\u0131n ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131nda 29 Ekim 1923\u2019te kurulan Cumhuriyet\u2019in temellerinin at\u0131lmas\u0131nda Samsun, Amasya ve Tokat\u2019tan sonra bu \u015fehirlerdeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 dikkate almak gerekir.<br \/>\nVe TBMM\u2019nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131, Do\u011fu\u2019da, Bat\u0131\u2019da de\u011ferli komutanlar\u0131n komutas\u0131nda aral\u0131ks\u0131z iki y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcren sava\u015flar&#8230; \u0130\u015fgal kuvvetlerinin bir bir topraklar\u0131m\u0131zdan \u00e7ekilmesi, antla\u015fmalar\u2026 22 A\u011fustos, 26 A\u011fustos, 30 A\u011fustos\u2019ta kazan\u0131lan zaferler. 9 Eyl\u00fcl 1922\u2019de \u0130zmir\u2019de son Yunan kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n denize d\u00f6k\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc\u2026<br \/>\nMilli M\u00fccadelenin sona ermesi, nihayetinde 24 Temmuz 1923\u2019te yap\u0131lan Lozan Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131 ile her \u015fey bitmi\u015f de\u011fildir. Cumhuriyet\u2019in ilan\u0131ndan sonra da yeni kurulan T\u00fcrkiye\u2019yi yine zor \u015fartlar beklemektedir. Ama \u00e7a\u011fda\u015f bir lider olman\u0131n gere\u011fini ta\u015f\u0131yan Gazi Mustafa Kemal b\u00fct\u00fcn imk\u00e2ns\u0131zl\u0131klara ra\u011fmen Milli M\u00fccadelede oldu\u011fu gibi yapaca\u011f\u0131 ink\u0131l\u00e2plarda da \u00fcst\u00fcn dehas\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. O, b\u00fct\u00fcn hayat\u0131 boyunca \u201dben\u201d den s\u0131yr\u0131larak \u201cToplum, millet\u201d olmay\u0131 bilmi\u015ftir.<br \/>\n\u0130\u015fte bizim anlayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, b\u00fcy\u00fck \u00f6nderi bak\u0131n bir \u0130ngiliz devlet adam\u0131 Lord Kinross nas\u0131l anlat\u0131yor: \u201cAtat\u00fcrk\u2019\u00fc Mussolini ve Hitler gibi y\u00f6neticilerden ay\u0131ran nokta i\u015fte bu niteliktir. Onlar her yapt\u0131klar\u0131nda kendilerini d\u00fc\u015f\u00fcnerek hareket ediyorlard\u0131. Oysa Atat\u00fcrk, kendisinden \u00f6tesini 20 \u2013 30 y\u0131l ilerisini g\u00f6rerek hareket edebilme ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir.\u201d<br \/>\nBana g\u00f6re 20 \u2013 30 y\u0131l de\u011fil 100 y\u0131l \u00f6tesini g\u00f6rebilmi\u015f, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin t\u0131pk\u0131 Osmanl\u0131 gibi, t\u0131pk\u0131 Avusturya \u2013 Macaristan gibi g\u00fcn geldi\u011finde par\u00e7alanabilece\u011fini sezinlemi\u015ftir.<br \/>\nD\u00fcnyadaki ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelelerinin s\u00fcrebilece\u011fini s\u00f6ylerken T\u00fcrk milletinin geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler d\u00fczeyine ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in yurdun her k\u00f6\u015fesinde fabrikalar, demiryollar\u0131, limanlar, elektrik santralleri, \u00e7imento fabrikalar\u0131, demir \u00e7elik i\u015fletmeleri, u\u00e7ak motor fabrikas\u0131, mensucat fabrikalar\u0131 yazmakla sayfalar\u0131 dolduracak yat\u0131r\u0131mlar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve 1923 \u2013 1950 aras\u0131nda t\u00fcm bu yat\u0131r\u0131mlar ger\u00e7ekle\u015ftirilirken tek kuru\u015f bile bor\u00e7 al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r. Bor\u00e7 al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 gibi Osmanl\u0131\u2019n\u0131n b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 D\u00fcyun-u Umumiye bor\u00e7lar\u0131 da \u00f6denmi\u015f, Osmanl\u0131\u2019da k\u00f6yl\u00fcden al\u0131nan a\u015far vergisi de kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1929 \u2013 1932 aras\u0131 D\u00fcnya tarihinde \u015fu ana kadar ya\u015fanan en b\u00fcy\u00fck kriz olan \u201c D\u00fcnya ekonomik bunal\u0131m\u0131 d\u00f6nemidir.\u201d<br \/>\nAtat\u00fcrk ve silah arkada\u015flar\u0131n\u0131n d\u00fcnya tarihinde g\u00f6r\u00fclmemi\u015f emperyalizme kar\u015f\u0131 verilen ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesinin bir \u00f6rne\u011fi d\u00fcnyada yoktur. Biz bu ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesinden ne anlayabildik? Ne dersler \u00e7\u0131karabildik? Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn bir dahi oldu\u011funu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya kabul etti, biz T\u00fcrk milleti olarak kabul edemedik. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn kendi d\u00f6neminde 15 y\u0131lda e\u011fitimde, sanayi ve zirai kalk\u0131nma hamlesinde yapt\u0131klar\u0131n\u0131n d\u00fcnyada bir \u00f6rne\u011fi yoktur.<br \/>\nBu hamleler k\u00fclt\u00fcr ve sanat alan\u0131nda da devam etmi\u015f, millet olma, \u00f6ze d\u00f6nme bilincini T\u00fcrk toplumuna vermek ad\u0131na T\u00fcrk Tarih Kurumu\u2019nu, T\u00fcrk Dil Kurumu\u2019nu, Halkevlerini, T\u00fcrk Ocaklar\u0131\u2019n\u0131 kurmu\u015ftur. Bu kurumlar T\u00fcrk birli\u011fini ve dirli\u011fini ya\u015fatmak i\u00e7in kurulmu\u015ftur. Yoksa i\u00e7i bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f bir binada levhas\u0131 bulunsun diye de\u011fil.<br \/>\nAtat\u00fcrk\u2019\u00fcn emanet etti\u011fi siyasi partisi T\u00fcrk siyasi hayat\u0131na ge\u00e7mi\u015finde b\u00fcy\u00fck hizmetler yaparak iz b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda oldu\u011fu gibi Atat\u00fcrk\u2019\u00fc anlamak, anlatabilmek c\u00fcmlesinde bug\u00fcn Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn nas\u0131l anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Koskoca miras\u0131na sahip olup 6 ilkesini benimsedi\u011fini s\u00f6yleyenler iki ilkesini i\u00e7selle\u015ftirip di\u011fer d\u00f6rt ilkeyi neden topluma anlatm\u0131yorlar. Di\u011fer ilkeleri de g\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirilip anlat\u0131labilinirdi. H\u00e2lbuki Atat\u00fcrk\u2019\u00fc iyi okuyup anlasalard\u0131 bir toplumun varl\u0131k sebebinin millet ve milliyet\u00e7ilik oldu\u011funu bilmeleri gerekirdi.<br \/>\nAtat\u00fcrk\u2019\u00fcn milliyet\u00e7ilik anlay\u0131\u015f\u0131 etkin bir \u015foven milliyet\u00e7ilik de\u011fildir. Ziya G\u00f6kalp\u2019in belirtti\u011fi hars (k\u00fclt\u00fcr) milliyet\u00e7ili\u011fidir. O, son d\u00f6nem Osmanl\u0131 ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00fcmmet\u00e7ili\u011fine e\u011filmelerinin, milliyet\u00e7ili\u011fi d\u0131\u015flamalar\u0131n\u0131n olumsuz sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. O\u2019nun milliyet\u00e7ili\u011fi din ve \u0131rk ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetmeksizin milletin tan\u0131m\u0131n\u0131 dil, k\u00fclt\u00fcr ve siyasi birliktelik de\u011ferlerine dayand\u0131ran milliyetperverliktir.<br \/>\nOnun h\u00e2l\u00e2 anla\u015f\u0131lmak istenmeyen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda 3 Mart 1924 tarihinde 429 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019la Ba\u015fvek\u00e2lete ba\u011fl\u0131 (Ba\u015fbakanl\u0131k) Diyanet \u0130\u015fleri Reisli\u011fi, bug\u00fcnk\u00fc ad\u0131yla Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bizzat kurdurmas\u0131 gelir. B\u00f6ylelikle din hizmetlerinin siyasetin d\u0131\u015f\u0131nda ve \u00fcst\u00fcnde tutuldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Bu \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fma O\u2019nun dine kar\u015f\u0131 zay\u0131f oldu\u011funu savunanlara en g\u00fczel cevapt\u0131r.<br \/>\nBeni \u00e7ok duyguland\u0131ran Naz\u0131m Hikmet\u2019in Kuvay\u0131 Milliye \u015eiirinden se\u00e7ti\u011fim 26 A\u011fustos gecesini anlatan \u015fu dizelerini aktarmadan ge\u00e7emeyece\u011fim.<br \/>\n\u201c\u2026<br \/>\nSar\u0131\u015f\u0131n bir kurda benziyordu.<br \/>\nVe mavi g\u00f6zleri \u00e7akmak \u00e7akmakt\u0131.<br \/>\nY\u00fcr\u00fcd\u00fc u\u00e7urumun ba\u015f\u0131na kadar,<br \/>\nE\u011fildi durdu.<br \/>\nB\u0131raksalar ince uzun bacaklar\u0131 \u00fcst\u00fcnde yaylanarak<br \/>\nVe karanl\u0131kta akan bir y\u0131ld\u0131z gibi kayarak<br \/>\nKocatepe\u2019den Afyon ovas\u0131na atlayacakt\u0131.<br \/>\nY\u00fczba\u015f\u0131 sordu: Saat ka\u00e7?<br \/>\nBe\u015f. Yar\u0131m saat sonra demek\u2026<br \/>\nAlacakaranl\u0131kta, bir \u00e7\u0131nar dibinde,<br \/>\nBeygirin yan\u0131nda duran<br \/>\nSark\u0131k, siyah b\u0131y\u0131kl\u0131 s\u00fcvari<br \/>\nK\u0131sa \u00e7izmeleriyle atlad\u0131 at\u0131na.<br \/>\nNurettin E\u015ffak bakt\u0131 saatine<br \/>\nBe\u015f otuz..<br \/>\nVe ba\u015flad\u0131 top\u00e7u ate\u015fiyle<br \/>\nVe fecirle birlikte B\u00fcy\u00fck Taarruz\u2026\u201d<\/p>\n<p>Ve son s\u00f6zlerimizi bir Norve\u00e7 atas\u00f6z\u00fc ve Gazi Mustafa Kemal\u2019in, her zaman mensubu olmaktan gurur duydu\u011fumuz milletimizle ilgili bir vecizesiyle tamamlayal\u0131m:<br \/>\n\u201c\u00c7aresiz kald\u0131\u011f\u0131nda ATAT\u00dcRK gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u201d Biz de \u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fiz.<br \/>\n\u201cNe Mutlu T\u00fcrk\u2019\u00fcm Diyene\u201d Biz de \u00f6yle hissedece\u011fiz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tokat Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc D\u00fc\u015f\u00fcnce Derne\u011fi 2.Ba\u015fkan\u0131 Milli M\u00fccadelenin ba\u015flang\u0131c\u0131 ve T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin \u00f6n s\u00f6z\u00fc \u00c7anakkale\u2019de yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn akvam-\u0131 be\u015ferin y\u0131\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00c7anakkale, en son 18 Mart 1915 g\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya \u201cGe\u00e7ilmez\u201d, T\u00fcrk\u2019\u00fcn de yenilmez oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Bu y\u00fczden yaz\u0131ma \u00c7anakkale\u2019den ba\u015flama gere\u011fi duydum. \u00c7anakkale, bir ba\u015fka g\u00fczel, gizemli, do\u011fas\u0131 ba\u015fka denizi bir ba\u015fka, r\u00fczg\u00e2r\u0131 hi\u00e7 dinmeyen esen, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-23018","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kumbet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23018","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23018"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23018\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23023,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23018\/revisions\/23023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23018"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23018"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23018"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}