{"id":23670,"date":"2016-12-21T07:00:04","date_gmt":"2016-12-21T03:00:04","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=23670"},"modified":"2016-12-21T11:46:42","modified_gmt":"2016-12-21T07:46:42","slug":"islam-dini-sosial-%c9%99dal%c9%99tin-t%c9%99minidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=23670","title":{"rendered":"\u0130slam dini sosial \u0259dal\u0259tin t\u0259minidir"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/av.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/av-300x225.jpg\" alt=\"av\" width=\"300\" height=\"225\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-23683\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/av-300x225.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/av.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>D\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259 insanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si a\u011f\u0131r \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fay\u0131r, ya\u015famaq u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>D\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259 insanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si a\u011f\u0131r \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fay\u0131r, ya\u015famaq u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r. \u018fn z\u0259ngin \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bel\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 ya\u015fayan, zibillikl\u0259rd\u0259n yem\u0259k axtaran insanlar g\u00f6rm\u0259yimiz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259r vicdan sahibi olan h\u0259r k\u0259si narahat edir. Bu narahatl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fayan insanlar\u0131n arzusu eynidir: acl\u0131q, yoxsullu\u011fun bitm\u0259si, \u0259dal\u0259tin, m\u0259rh\u0259m\u0259tin d\u00fcnyaya hakim olmas\u0131.<\/p>\n<p>D\u00fcnyadak\u0131 bu v\u0259ziyy\u0259tin s\u0259b\u0259bi \u0259dal\u0259tsiz g\u0259lir b\u00f6lg\u00fcs\u00fcnd\u0259n qaynaqlan\u0131r. Qurulan sisteml\u0259r z\u0259nginin daha da z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259, kas\u0131b\u0131n is\u0259 v\u0259ziyy\u0259tinin daha da a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. B\u0259zi statistika n\u00fcmun\u0259l\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r salaq:<\/p>\n<p>D\u00fcnya s\u0259rv\u0259tl\u0259rinin 80%-ni d\u00fcnya \u0259halisinin 17%-i istehlak edir, t\u0259qrib\u0259n 5 milyard insan is\u0259 yerd\u0259 qalan 20%-l\u0259 qane olma\u011fa m\u0259cburdur. Bir milyarda yax\u0131n insan gec\u0259 ac yat\u0131r. \u018fn z\u0259ngin y\u00fcz insan\u0131n \u00fcmumi \u0259mlak\u0131 \u0259n kas\u0131b 3.5 milyard insan\u0131n, y\u0259ni d\u00fcnya \u0259halisinin yar\u0131s\u0131n\u0131n \u00fcmumi \u0259mlak\u0131na b\u0259rab\u0259rdir.<\/p>\n<p>1,5 milyard insan elektrikd\u0259n m\u0259hrumdur. Afrikadak\u0131 \u00f6l\u00fcml\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti malyariya, v\u0259ba, t\u0259n\u0259ff\u00fcs yolu v\u0259 ya do\u011fu\u015f \u00f6nc\u0259si infeksiyalar kimi q\u0259rb d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00e7oxdan h\u0259ll yolu tapd\u0131\u011f\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n qaynaqlan\u0131r. 2015-ci ild\u0259 h\u0259r 7 n\u0259f\u0259rd\u0259n biri g\u00fcnd\u0259 1,25 dollarla h\u0259yat\u0131n\u0131 davam etdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n 250 trilyon dollar olaraq hesablanan \u00fcmumi s\u0259rv\u0259tinin yar\u0131s\u0131na \u0259halinin 1%-i, geri qalan dig\u0259r yar\u0131s\u0131na is\u0259 99%-i sahibdir. &#8220;Forbes&#8221; jurnal\u0131n\u0131n siyah\u0131s\u0131nda dollar milyarderi olaraq a\u00e7\u0131qlanan 1.200 n\u0259f\u0259rin \u00fcmumi s\u0259rv\u0259ti 4,5 trilyon AB\u015e dollar\u0131d\u0131r. Eyni siyah\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndak\u0131 62 n\u0259f\u0259rin \u00fcmumi s\u0259rv\u0259ti d\u00fcnyada \u0259n kas\u0131b 3,5 milyard insan\u0131n s\u0259rv\u0259tin\u0259 b\u0259rab\u0259rdir.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n \u0259n g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyatlar\u0131ndan birin\u0259 malik olan AB\u015e-\u0131n \u0259n z\u0259ngin 20%-i b\u00fct\u00fcn s\u0259rv\u0259tl\u0259rin 85%-n\u0259 malikdir. Geri qalan 15% is\u0259 250 milyon n\u0259f\u0259r aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu n\u00fcmun\u0259l\u0259ri \u00e7oxaltmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, lakin bu durumdan \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu n\u0259dir? \u018fvv\u0259ld\u0259 d\u0259 qeyd etdiyim kimi, haz\u0131rk\u0131 sisteml\u0259r bu durumu daha d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259kd\u0259n ba\u015fqa bir i\u015f\u0259 yaram\u0131r. \u0130st\u0259r kapitalizm, ist\u0259r kommunizm sosial \u0259dal\u0259ti t\u0259min etm\u0259d\u0259 u\u011fursuz oldu. Kapitalizm m\u00fclk\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin \u0259lind\u0259 c\u0259ml\u0259y\u0259rk\u0259n , kommunizm insanlar\u0131 z\u0259nginl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k deyil, yoxsulla\u015fd\u0131raraq b\u0259rab\u0259rl\u0259\u015fdirdi.<br \/>\nSosial b\u0259rab\u0259rliyin t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n ideal sistem Quranda bildirilib. Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin (s\u0259v) d\u00f6vr\u00fc m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n sevgi, qarda\u015fl\u0131q, yard\u0131mla\u015fma m\u00fchitind\u0259 nec\u0259 g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131na n\u00fcmun\u0259dir. H\u0259r birimizin bildiyi kimi, M\u0259kk\u0259d\u0259n m\u00fcs\u0259lmanlar M\u0259din\u0259y\u0259 hicr\u0259t ed\u0259rk\u0259n m\u0259din\u0259lil\u0259r evl\u0259rini m\u0259kk\u0259li qardaslar\u0131na a\u00e7m\u0131\u015f, sahib olduqlar\u0131 h\u0259r \u015feyi onlarla b\u00f6l\u00fc\u015fm\u00fc\u015fl\u0259r. \u00d6zl\u0259ri ehtiyac\u0131 olduqlar\u0131 halda, mallar\u0131n\u0131 m\u0259din\u0259li qarda\u015flar\u0131 il\u0259 payla\u015fm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>(M\u00fchacirl\u0259rd\u0259n M\u0259din\u0259d\u0259) \u0259vv\u0259l (orada) yurd salm\u0131\u015f v\u0259 iman g\u0259tirmi\u015f kims\u0259l\u0259r \u00f6z yanlar\u0131na hicr\u0259t ed\u0259nl\u0259ri sevir, onlara verdikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u0259lbl\u0259rind\u0259 pe\u015fman\u00e7\u0131l\u0131q hissi duymurlar. H\u0259tta \u00f6zl\u0259ri ehtiyac i\u00e7ind\u0259 olsalar bel\u0259, onlar\u0131 \u00f6zl\u0259rind\u0259n \u00fcst\u00fcn tuturlar. (H\u0259\u015fr sur\u0259si, 9)<\/p>\n<p>Quran\u0131n m\u00fcxt\u0259lif ay\u0259l\u0259rind\u0259, m\u00fcxt\u0259lif h\u0259disl\u0259rd\u0259 payla\u015fma\u011fa v\u0259 yard\u0131mla\u015fma\u011fa t\u0259\u015fviq edilir. Sad\u0259c\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlara deyil, xristianlara, y\u0259hudi v\u0259 ya b\u00fctp\u0259r\u0259stl\u0259r\u0259 d\u0259 yard\u0131m etm\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t edilir.<\/p>\n<p>Lakin buna baxmayaraq, insanlar aras\u0131nda sevgi v\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259t birliyi olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ild\u0259 t\u0259qrib\u0259n 2 milyon u\u015faq acl\u0131q v\u0259 acl\u0131qla ba\u011fl\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n h\u0259yat\u0131n\u0131 itirir. \u018fr\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u00fcs\u0259lmanlara yard\u0131m etm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, milyonlarla dollarlar\u0131 idman klublar\u0131na v\u0259 \u0259yl\u0259nc\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259rin\u0259 x\u0259rcl\u0259yir. Afrika d\u00fcnyan\u0131n \u0259n z\u0259ngin qit\u0259si olmas\u0131na baxmayaraq, insanlar\u0131n \u0259n yoxsul \u015f\u0259kild\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 qit\u0259dir. Bunun s\u0259b\u0259bi Avropan\u0131n m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 siyas\u0259tini h\u0259l\u0259 d\u0259 davam etdirm\u0259sidir.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada 7 milyard insan ya\u015fay\u0131r. He\u00e7 kim \u201cm\u0259n \u00f6z h\u0259yat\u0131m\u0131 ya\u015fay\u0131m, dig\u0259rl\u0259ri m\u0259ni maraqland\u0131rm\u0131r\u201d dem\u0259m\u0259lidir. D\u00fcnyadak\u0131 \u0259dal\u0259tsizliy\u0259,z\u00fclm\u0259 laqeyd qalmaq Quran \u0259xlaq\u0131na uy\u011fun davran\u0131\u015f deyil. \u0130nsanlar vicdanl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 davran\u0131b m\u00f6htac olanlara yard\u0131m etm\u0259li, \u0259traflar\u0131ndak\u0131lara sevgi v\u0259 m\u0259rm\u0259h\u0259tl\u0259 m\u00fcnasib\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259lidirl\u0259r. D\u00fcnyada eqoizm deyil, sevgi hakim olarsa, yoxsulluq problemi d\u0259 ortadan qalxar.<\/p>\n<p><strong>Aysel V\u0259lizad\u0259<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259 insanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si a\u011f\u0131r \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fay\u0131r, ya\u015famaq u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r. D\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259 insanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si a\u011f\u0131r \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fay\u0131r, ya\u015famaq u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r. \u018fn z\u0259ngin \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bel\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 ya\u015fayan, zibillikl\u0259rd\u0259n yem\u0259k axtaran insanlar g\u00f6rm\u0259yimiz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259r vicdan sahibi olan h\u0259r k\u0259si narahat edir. Bu narahatl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fayan insanlar\u0131n arzusu eynidir: acl\u0131q, yoxsullu\u011fun bitm\u0259si, \u0259dal\u0259tin, m\u0259rh\u0259m\u0259tin d\u00fcnyaya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-23670","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23670","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23670"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23670\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23694,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23670\/revisions\/23694"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23670"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23670"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23670"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}