{"id":24461,"date":"2017-02-23T06:00:56","date_gmt":"2017-02-23T02:00:56","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=24461"},"modified":"2017-02-23T08:41:08","modified_gmt":"2017-02-23T04:41:08","slug":"refik-halit-karay-eskici","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=24461","title":{"rendered":"Refik Halit KARAY.&#8221;ESK\u0130C\u0130&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/0815-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/0815-2-300x199.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"199\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-24467\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/0815-2-300x199.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/0815-2.jpg 720w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Vapur r\u0131ht\u0131mdan kalk\u0131p t\u00e2 Marmara&#8217;ya do\u011fru uzakla\u015fmaya ba\u015flay\u0131nca yolcuyu ge\u00e7irmeye gelenler, \u00fczerlerinden a\u011f\u0131r bir y\u00fck kalkm\u0131\u015f gibi ferahlad\u0131lar:<br \/>\n-\u00c7ocukca\u011f\u0131z Arabistan&#8217;da rahat eder.<br \/>\ndediler, hay\u0131rl\u0131 bir i\u015f yapt\u0131klar\u0131na herkesi inand\u0131rm\u0131\u015f olanlar\u0131n uydurma ne\u015fesiyle, fakat g\u00f6n\u00fclleri isli, evlerine d\u00f6nd\u00fcler.<br \/>\nZaten babadan yetim kalan k\u00fc\u00e7\u00fck Hasan, anas\u0131 da \u00f6l\u00fcnce uzak akrabalar\u0131 ve konu kom\u015funun yard\u0131m\u0131yla halas\u0131n\u0131n yan\u0131na, Filistin&#8217;in \u00fccra bir kasabas\u0131na g\u00f6nderiliyordu.<br \/>\nHasan vapurda e\u011flendi; g\u0131r\u0131l g\u0131r\u0131l i\u015fleyen vin\u00e7lere, \u00fcstleri yaz\u0131l\u0131 cankurtaran simitlerine, kurutulacak \u00e7ama\u015f\u0131rlar gibi iplere as\u0131l\u0131 sandallara, vardiya de\u011fi\u015ftirilirken \u00e7al\u0131nan kampanaya bakarak \u00e7ok e\u011flendi. Be\u015f ya\u015f\u0131nda idi; peltek, \u015firin konu\u015fmalar\u0131yla de g\u00fcverte yolcular\u0131n\u0131 epeyce e\u011flendirmi\u015fti.<br \/>\nFakat vapur, \u015furaya buraya u\u011fray\u0131p bir s\u00fcr\u00fc yolcu b\u0131rakt\u0131ktan sonra s\u0131cak memleketlere yakla\u015f\u0131nca kendisini bir durgunluk ald\u0131: Kalanlar bilmedi\u011fi bir dilden konu\u015fuyorlard\u0131 ve ona \u0130stanbul\u2019daki gibi:<br \/>\n-Hasan gel!<br \/>\n-Hasan git!<br \/>\ndemiyorlard\u0131; ismi de\u011fi\u015fir gibi olmu\u015ftu. Hassen \u015fekline girmi\u015fti:<br \/>\n-Taal hun ya Hassen,<br \/>\ndiyorlard\u0131, yanlar\u0131na gidiyordu.<br \/>\n-Ruh ya Hassen&#8230;<br \/>\nderlerse uzakla\u015f\u0131yordu.<br \/>\nHayfa&#8217;ya \u00e7\u0131kt\u0131lar ve onu bir trene koydular.<br \/>\nArt\u0131k anadili b\u00fcsb\u00fct\u00fcn i\u015fitilmez olmu\u015ftu. Hasan, k\u00f6\u015feye b\u00fcz\u00fcld\u00fc; bir \u015feyler soran olsa da susuyordu, yanaklar\u0131 pen\u00e7e pen\u00e7e, al al olarak susuyordu. Portakal bah\u00e7elerine dalm\u0131\u015f, g\u00f6\u011fs\u00fcnde bir kat\u0131l\u0131k, g\u0131rtla\u011f\u0131nda lokmas\u0131n\u0131 yutamam\u0131\u015f gibi bir sert d\u00fc\u011f\u00fcm, daima susuyordu.<br \/>\nFakat hem p\u00fcr nak\u0131l \u00e7i\u00e7ek a\u00e7m\u0131\u015f, hem yemi\u015flerle donanm\u0131\u015f g\u00fczel, \u0131slak bah\u00e7eler de t\u00fckendi; zeytinlikler de seyrekle\u015fti.<br \/>\nYama\u00e7lar\u0131nda ke\u00e7iler otlayan kuru, yal\u00e7\u0131n, \u00e7atlak da\u011flar aras\u0131ndan ge\u00e7iyorlard\u0131. Bu ke\u00e7iler kapkara, beneksiz kara idi; t\u00fcyleri yeni otomobil boyas\u0131 gibi aynams\u0131 bir cila ile, k\u0131zg\u0131n g\u00fcne\u015f alt\u0131nda, p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l yan\u0131yordu.<br \/>\nBunlar da bitti; g\u00f6z alabildi\u011fine uzanan bir d\u00fczl\u00fc\u011fe \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131; ne a\u011fa\u00e7 vard\u0131, ne dere, ne ev! Yaln\u0131z ara s\u0131ra kocaman kocaman hayvanlara rast geliyorlard\u0131; \u00e7ok uzun bacakl\u0131, \u00e7ok uzun boylu, s\u0131rtlar\u0131 kabar\u0131k, kambur hayvanlar trene bakm\u0131yorlard\u0131 bile&#8230; A\u011f\u0131zlar\u0131nda beyaz\u0131ms\u0131 bir k\u00f6p\u00fck \u00e7i\u011fneyerek dalg\u0131n ve k\u00fcsk\u00fcn arka arkaya, a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r, yumu\u015fak yumu\u015fak, iz b\u0131rakmadan ve toz \u00e7\u0131karmadan gidiyorlard\u0131.<br \/>\n\u00c7ok sabretti, dayanamad\u0131, yan\u0131ndaki askere parma\u011f\u0131yla g\u00f6stererek sordu; o g\u00fcld\u00fc:<br \/>\n-Gemel! Gemel! dedi.<br \/>\nHasan&#8217;\u0131 bir istasyonda indirdiler. Gerdan\u0131ndan, aln\u0131ndan, kollar\u0131ndan ve kulaklar\u0131ndan bi\u00e7im bi\u00e7im, s\u00fcr\u00fc s\u00fcr\u00fc alt\u0131nlar sallanan kara \u00e7ar\u015fafl\u0131, kara \u00e7at\u0131k ka\u015fl\u0131, kara iri benli bir kad\u0131n g\u00f6\u011fs\u00fcne bast\u0131rd\u0131. Anas\u0131n\u0131nkine benzemeyen, tuhaf kokulu, fazla yumu\u015fak, i\u00e7ine g\u00f6m\u00fcl\u00fc verilen cans\u0131z bir g\u00f6\u011f\u00fcs&#8230;<br \/>\n-Ya habibi! Ya ayni!<br \/>\nHalas\u0131n\u0131n yan\u0131ndaki kad\u0131nlar da sar\u0131ld\u0131lar, \u00f6pt\u00fcler, s\u00f6yle\u015ftiler, g\u00fcl\u00fc\u015ft\u00fcler. Bir\u00e7ok \u00e7ocuk da gelmi\u015fti; entarilerinin \u00fcst\u00fcne h\u0131rka yerine elbise ceket giymi\u015f, sa\u00e7lar\u0131 per\u00e7emli, ba\u015flar\u0131 takkeli \u00e7ocuklar&#8230;<br \/>\nHasan durgun, t\u0131kan\u0131kt\u0131; susuyor, susuyordu.<br \/>\n\u00d6yle haftalarca sustu.<br \/>\nAnlamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 Arap\u00e7ay\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck kafas\u0131nda beliren bir inatla konu\u015fmayarak sustu. Daha b\u00fcy\u00fck bir tehlikeden korkarak deniz alt\u0131nda nefes almamaya \u00e7al\u0131\u015fan bir adam gibi t\u0131kand\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyuyordu, yine susuyordu.<br \/>\nHep sustu.<br \/>\n\u015eimdi onun da ku\u015fakl\u0131 entarisi, ceketi, takkesi, k\u0131rm\u0131z\u0131 merkuplar\u0131 vard\u0131. Sa\u00e7lar\u0131n\u0131n ortas\u0131 el ayas\u0131 kadar s\u0131f\u0131r makine ile kesilmi\u015f, aln\u0131na per\u00e7emler uzat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Deri gibi sert, yayvan tand\u0131r ekme\u011fine al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131; yer sofras\u0131nda bunu hem ka\u015f\u0131k, hem \u00e7atal yerine d\u00fcr\u00fcmleyerek kullanmay\u0131 beceriyordu.<br \/>\nBir g\u00fcn halas\u0131 sokaktan ba\u011f\u0131rarak ge\u00e7en bir sat\u0131c\u0131y\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Evin avlusuna s\u0131rt\u0131nda \u00e7uval kapl\u0131 bir yayvan torba, elinde bir ufac\u0131k iskemle ve uzun bir demir par\u00e7as\u0131, da\u011f\u0131n\u0131k k\u0131yafetli bir adam girdi. Torbas\u0131ndan da mukavva gibi b\u00fck\u00fclm\u00fc\u015f bir tomar duruyordu.<br \/>\nKonu\u015ftular, sonra \u00f6n\u00fcne bir s\u00fcr\u00fc patlak, s\u00f6k\u00fck, par\u00e7a par\u00e7a ayakkab\u0131 dizdiler.<br \/>\nSat\u0131c\u0131 iskemlesine oturdu. Hasan da merakla kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7ti. Bu d\u00f6rt yan\u0131 duvarl\u0131, tek kat, bas\u0131k ve toprak evde \u00f6yle can\u0131 s\u0131k\u0131l\u0131yodu ki&#8230; \u015ea\u015farak e\u011flenerek seyrediyordu: Mukavvaya benzetti\u011fi kal\u0131n deriyi iki taraf\u0131 keskin incecik, saps\u0131z b\u0131\u00e7a\u011f\u0131yla kesi\u015fine, a\u011fz\u0131na bir avu\u00e7 \u00e7ivi dolduru\u015funa, sonra bunlar\u0131 birer birer, \u0130stanbul\u2019da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc maymun gibi avurdundan \u00e7\u0131kar\u0131p ayakkab\u0131lar\u0131n alt\u0131na \u00e7abuk \u00e7abuk m\u0131hlay\u0131\u015f\u0131na, deri par\u00e7alar\u0131n\u0131, pis bir suya koyup \u0131slat\u0131\u015f\u0131na, mundar \u00e7anaktaki macuna parma\u011f\u0131n\u0131 dald\u0131r\u0131p tabanlara s\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcne, hepsine bak\u0131yordu. Susuyor ve bak\u0131yordu.<br \/>\nBir aral\u0131k nerede ve kimlerle oldu\u011funu keyfinden unuttu, dalg\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan anadiliyle sordu:<br \/>\n-\u00c7iviler a\u011fz\u0131na batmaz m\u0131 senin?<br \/>\nEskici ba\u015f\u0131n\u0131 hayretle i\u015finden kald\u0131rd\u0131. Uzun uzun Hasan&#8217;\u0131n y\u00fcz\u00fcne bakt\u0131:<br \/>\n-T\u00fcrk \u00e7ocu\u011fu musun be?<br \/>\n-\u0130stanbul\u2019dan geldim.<br \/>\n-Ben de o taraflardan&#8230; \u0130zmit&#8217;ten!<br \/>\nEskicide sa\u00e7 sakal da\u011f\u0131n\u0131k, g\u00f6\u011f\u00fcs ba\u011f\u0131r a\u00e7\u0131k, pantolonu dizlerinden yamal\u0131, di\u015fleri eksik ve surat\u0131 sar\u0131, sapsar\u0131yd\u0131; g\u00f6zlerinin ak\u0131na kadar sar\u0131yd\u0131. T\u00fcrk\u00e7e bildi\u011fi ve \u0130stanbul taraflar\u0131ndan geldi\u011fi i\u00e7in Hasan, \u015fimdi onun sade i\u015fine de\u011fil, y\u00fcz\u00fcne de dikkatle bakm\u0131\u015ft\u0131. G\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fcn ortas\u0131nda, t\u0131pk\u0131 \u00e7enesindeki sakal\u0131 and\u0131ran k\u0131r\u00e7\u0131l, seyrek bir tutam k\u0131l vard\u0131.<br \/>\nDi\u015fsizlikten peltek \u00e7\u0131kan bir sesle tekrar sordu:<br \/>\n-Ne diye d\u00fc\u015ft\u00fcn bu cehennemin buca\u011f\u0131na sen?<br \/>\nHasan anlad\u0131\u011f\u0131 kadar anlatt\u0131.<br \/>\nSonra Kanl\u0131ca&#8217;daki evlerini tarif etti; kom\u015fusunun o\u011flu Mahmut&#8217;la bal\u0131k tuttuklar\u0131n\u0131, anas\u0131 doktora giderken t\u00fcnele bindiklerini, bir kere de kap\u0131ya beyaz boyal\u0131 hasta otomobili geldi\u011fini, i\u00e7inde yataklar serili oldu\u011funu s\u00f6yledi. Bir aral\u0131k da kendisi sordu?<br \/>\n-Sen niye burdas\u0131n?<br \/>\n\u00d6teki ba\u015f\u0131n\u0131 ve elini \u015f\u00f6yle sallad\u0131: Uzun i\u015f manas\u0131na&#8230; ve m\u0131r\u0131ldand\u0131:<br \/>\n-Bir kabahat i\u015fledik de ka\u00e7t\u0131k!<br \/>\nAs\u0131l konu\u015fan Hasan&#8217;d\u0131, alt\u0131 aydan beri susan Hasan&#8230; Durmadan, dinlenmeden, nefes almadan, yanaklar\u0131 sevincinden pembe pembe, dudaklar\u0131 taze, gevrek, billur sesiyle biteviye konu\u015fuyordu. Akl\u0131na ne gelirse s\u00f6yl\u00fcyordu. Eskici hem \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, hem de, ara s\u0131ra &#8220;Ha! Ya? \u00d6yle mi?&#8221; gibi dinledi\u011fini bildiren s\u00f6zlerle onu s\u00f6yletiyordu; art\u0131k eri\u015femeyece\u011fi yurdunun bir deresini, bir r\u00fczg\u00e2r\u0131n\u0131, bir t\u00fcrk\u00fcs\u00fcn\u00fc dinliyormu\u015f gibi hem zevkli, hem yasl\u0131 dinliyordu; ge\u00e7mi\u015f g\u00fcnleri, kaybetti\u011fi yerleri d\u00fc\u015f\u00fcnerek benli\u011fi sars\u0131la sars\u0131la dinliyordu.<br \/>\nDaha \u00e7ok dinlemek i\u00e7in de elini a\u011f\u0131r tutuyordu.<br \/>\nFakat nihayet b\u00fct\u00fcn ayakkab\u0131lar tamir edilmi\u015f, i\u015f bitmi\u015fti. Demirini topraktan \u00e7ekti, k\u00f6selesini d\u00fcrd\u00fc, \u00e7ivi kutusunu kapad\u0131, \u00e7iri\u015f \u00e7ana\u011f\u0131n\u0131 sarmalad\u0131. Bunlar\u0131 hep aheste aheste yapt\u0131.<br \/>\nHasan, y\u00fcre\u011fi burkularak sordu:<br \/>\n-Gidiyor musun?<br \/>\n-Gidiyorum ya, i\u015fimi t\u00fckettim.<br \/>\nO zaman g\u00f6rd\u00fc ki, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuk memleketlisi minimini yavru a\u011fl\u0131yor&#8230; Sessizce, titreye titreye a\u011fl\u0131yor. Yanaklar\u0131ndan g\u00f6zya\u015flar\u0131 birbiri arkas\u0131na, temiz vagon pencerelerindeki ya\u011fmur damlalar\u0131 d\u0131\u015far\u0131n\u0131n rengini ge\u00e7ilen manzaralar\u0131 i\u00e7ine alarak nas\u0131l acele acele, sars\u0131la \u00e7arp\u0131\u015fa d\u00f6k\u00fcl\u00fcrse \u00f6yle, ba\u011fr\u0131n\u0131n sars\u0131nt\u0131lar\u0131yla yerlerinden oynayarak, vuru\u015farak i\u00e7lerinde g\u00fcne\u015fli mavi g\u00f6k, p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l ak\u0131yor.<br \/>\n-A\u011flama be! A\u011flama be!<br \/>\nEskici ba\u015fka s\u00f6z bulamam\u0131\u015ft\u0131. Bunu i\u015fiten \u00e7ocuk h\u0131\u00e7k\u0131ra h\u0131\u00e7k\u0131ra kat\u0131la kat\u0131la a\u011flamaktad\u0131r; bir daha T\u00fcrk\u00e7e konu\u015facak adam bulamayaca\u011f\u0131na a\u011flamaktad\u0131r.<br \/>\n-A\u011flama diyorum sana! A\u011flama.<br \/>\nBunlar\u0131 derken onun da kat\u0131, nas\u0131rla\u015fm\u0131\u015f y\u00fcre\u011fi yumu\u015fam\u0131\u015f, \u015fi\u015fmi\u015fti. \u00d6n\u00fcne ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 amma yapamad\u0131, kendini tutamad\u0131; g\u00f6zlerinin doldu\u011funu ve sakallar\u0131ndan kayan ya\u015flar\u0131n, Arabistan s\u0131ca\u011f\u0131yla yanan k\u0131zg\u0131n g\u00f6\u011fs\u00fcne bir p\u0131nar s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131 kadar serin, \u00fcrpertici, d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc duydu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vapur r\u0131ht\u0131mdan kalk\u0131p t\u00e2 Marmara&#8217;ya do\u011fru uzakla\u015fmaya ba\u015flay\u0131nca yolcuyu ge\u00e7irmeye gelenler, \u00fczerlerinden a\u011f\u0131r bir y\u00fck kalkm\u0131\u015f gibi ferahlad\u0131lar: -\u00c7ocukca\u011f\u0131z Arabistan&#8217;da rahat eder. dediler, hay\u0131rl\u0131 bir i\u015f yapt\u0131klar\u0131na herkesi inand\u0131rm\u0131\u015f olanlar\u0131n uydurma ne\u015fesiyle, fakat g\u00f6n\u00fclleri isli, evlerine d\u00f6nd\u00fcler. Zaten babadan yetim kalan k\u00fc\u00e7\u00fck Hasan, anas\u0131 da \u00f6l\u00fcnce uzak akrabalar\u0131 ve konu kom\u015funun yard\u0131m\u0131yla halas\u0131n\u0131n yan\u0131na, Filistin&#8217;in [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-24461","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kumbet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24461","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24461"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24461\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24468,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24461\/revisions\/24468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24461"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24461"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24461"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}