{"id":24595,"date":"2017-03-04T09:00:04","date_gmt":"2017-03-04T05:00:04","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=24595"},"modified":"2017-03-04T09:35:30","modified_gmt":"2017-03-04T05:35:30","slug":"q%c9%99rib-ruhlara-oxunan-n%c9%99gm%c9%99l%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=24595","title":{"rendered":"&#8220;Q\u018fR\u0130B RUHLARA OXUNAN N\u018f\u011eM\u018fL\u018fR&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/rafiqoday.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/rafiqoday-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-23069\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/rafiqoday-300x200.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/rafiqoday-768x512.jpg 768w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/rafiqoday.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Qar\u015f\u0131m\u0131zda \u015fair, publisist Rafiq Oday\u0131n yenic\u0259 ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z 2016-c\u0131 ild\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015f \u201cQ\u0259rib ruhlar\u0131n n\u0259\u011fm\u0259si\u201d kitab\u0131 var. Kitaba \u201cOxucu q\u0259lbin\u0259 \u00fcnvanlanan poeziya\u201d adl\u0131 \u00f6n s\u00f6z yazan filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Avtandil A\u011fbaba b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t\u0259 qatla\u015faraq \u015fairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na geni\u015f diapazonda bir \u0259d\u0259bi ekskurs edib. Biz d\u0259 onun b\u0259l\u0259d\u00e7iliyi il\u0259 \u015fairin \u0259s\u0259rl\u0259rinin ideyas\u0131na, m\u00f6vzulara yana\u015fma s\u0259ri\u015ft\u0259sin\u0259 diqq\u0259t yetirdik, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 q\u0259lbinin s\u0259sini e\u015fitm\u0259y\u0259 s\u0259y g\u00f6st\u0259rdik.<br \/>\nY\u0259ni fikir, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259, m\u00fc\u015fahid\u0259, hadis\u0259l\u0259ri ya\u015famaq, insanlar\u0131 oxumaq, m\u0259n\u0259vi do\u011fmal\u0131q, d\u0259rdl\u0259r\u0259 d\u0259rman axtarmaq, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc \u00e7\u0259tin probleml\u0259rin h\u0259llini aramaq sevdas\u0131 bir z\u0259ncirin h\u0259lq\u0259sind\u0259 yer alm\u0131\u015f kimi, R.Oday poeziyas\u0131n\u0131n ruhunun, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n incil\u0259ri kimi \u0259d\u0259bi t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fcnd\u0259 t\u0259c\u0259ss\u00fcm olunur:<\/p>\n<p><strong>Bu sin\u0259min da\u011f \u0259rid\u0259n ah\u0131 y\u00fcz,<br \/>\nSon p\u0259nah\u0131m, g\u0259l sin\u0259md\u0259n ah\u0131 \u00fcz.<br \/>\nM\u0259ni edib qara sevda \u0259siri,<br \/>\nG\u00f6r ha\u00e7and\u0131 o maralg\u00f6z, ahu \u00fcz. <\/strong><\/p>\n<p>R.Oday\u0131n da bir \u00e7ox s\u00f6z-s\u0259n\u0259t adamlar\u0131n\u0131n t\u0259nqid etdiyi kimi, var-d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 q\u00fcrr\u0259l\u0259n\u0259n, \u00f6z\u00fcn\u00fc insanlardan ayr\u0131 tutub g\u00f6yl\u0259rd\u0259 hiss ed\u0259n adamlara m\u00fcnasib\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsusdur.<br \/>\nS\u00f6z\u00fcn bu m\u0259qam\u0131nda h\u0259m d\u0259 ictimai taleyini ya\u015fayan \u015fairi oxuculara t\u0259qdim etm\u0259yi m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun bilirik. Rafiq Oday Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar v\u0259 Jurnalistl\u0259r Birliyinin \u00fczv\u00fc, Az\u0259rbaycan Jurnalistl\u0259r Birliyi Sumqay\u0131t \u015f\u0259h\u0259r t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n s\u0259dri, G\u00fcnd\u0259lik Analitik \u0130nformasiya Agentliyinin v\u0259 Az\u0259rbaycan M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u018fd\u0259biyyat portal\u0131n\u0131n t\u0259sis\u00e7isi v\u0259 direktoru, \u0259m\u0259kdar jurnalistdir. Rafiq m\u00fc\u0259llim \u201cQ\u0259rib ruhlar\u0131n n\u0259\u011fm\u0259si\u201d kitab\u0131ndak\u0131 poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r \u201cBir yol ba\u015flam\u0131\u015fam\u201d, \u201cGec\u0259l\u0259r i\u00e7im\u0259 g\u00f6y\u00fcz\u00fc ya\u011far\u201d, \u201c\u00d6m\u00fcr gedir \u00f6z k\u00f6\u00e7\u00fcnd\u0259\u201d, \u201cQaraba\u011f \u015fik\u0259st\u0259si\u201d, \u201c\u018flli min d\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 var \u0259llimin\u201d, \u201c\u018fd\u0259bi-t\u0259nqidi m\u0259qal\u0259l\u0259r\u201d, \u201c\u015e\u0259rur folkloru\u201d, \u201cH\u0259yat\u0131n ya\u015fama d\u00fcsturu\u201d \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 oxucular\u0131n r\u0259\u011fb\u0259tini qazanm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n\u201cQ\u0259rib ruhlar\u0131n n\u0259\u011fm\u0259si\u201d kitab\u0131nda t\u0259qdim olunmu\u015f b\u00f6lm\u0259l\u0259r d\u0259 \u015fairin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinin ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 prinsipi i\u0259 s\u0131ralanm\u0131\u015fd\u0131r. Y\u0259ni, \u201cAz\u0259rbaycan deyil\u0259nd\u0259\u201d ilk anda yada d\u00fc\u015f\u0259n ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259ti boyu \u00f6lk\u0259nin, xalq\u0131n m\u0259nafeyin\u0259 uy\u011fun olaraq g\u00f6rd\u00fcy\u00fc irimiqyasl\u0131 i\u015fl\u0259rinin \u0259z\u0259m\u0259tli panoram\u0131 g\u00f6z\u00fcm\u00fcz \u00f6n\u00fcnd\u0259 canlan\u0131r:<\/p>\n<p><strong>S\u0259n z\u00fclm\u0259t gec\u0259l\u0259rin bir \u00fcmid \u00e7\u0131ra\u011f\u0131san,<br \/>\nS\u0259n elin a\u011fsaqqal\u0131, s\u0259n yurdun daya\u011f\u0131san,<br \/>\nS\u0259n h\u00fcrriyy\u0259t s\u0259das\u0131, zadl\u0131q sora\u011f\u0131san,<br \/>\nH\u0259r qar\u0131\u015fda izin var, bu izi silm\u0259k \u00e7\u0259tin,<br \/>\nS\u0259n ulu \u00f6nd\u0259ris\u0259n bu xalq\u0131n, bu mill\u0259tin.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cQ\u0259z\u0259ll\u0259r, r\u00fcbail\u0259r\u201d R.Oday\u0131n klassik \u00fcslubda da poetik \u0259s\u0259rl\u0259r \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirdiyini g\u00f6st\u0259rir. Y\u0259ni m\u00fc\u0259llif \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u015fairlik istedad\u0131 il\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0259ks\u0259r n\u00f6v v\u0259 janrlar\u0131nda h\u0259yat\u0131n dikt\u0259 etdiyi ger\u00e7\u0259k hadis\u0259l\u0259ri b\u0259dii fakta \u00e7evirib, \u00f6z\u00fcn\u0259xas \u015ftrixl\u0259r, detallarla t\u0259svir edir. Poetik fikrin ifad\u0259sin\u0259 tap\u0131nm\u0131\u015f da\u011f boyda v\u0259t\u0259n d\u0259rdl\u0259rini b\u00f6l\u0259r\u0259k x\u0131rda-x\u0131rda s\u0259rgil\u0259y\u0259n \u015fair:<\/p>\n<p><strong>S\u0259ninl\u0259y\u0259m, T\u00fcrk o\u011flu,<br \/>\nRuhunu oyaq saxla,<br \/>\nBu yerd\u0259n ke\u00e7\u0259n zaman<br \/>\nBir anl\u0131q ayaq saxla,<br \/>\nSilah\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 tut,<br \/>\nPatronda\u015f\u0131 saz eyl\u0259,<br \/>\nYan\u0131nda daraq saxla\u201d,<\/strong> &#8211; dey\u0259r\u0259k onu v\u0259t\u0259n v\u0259 xalq yolunda m\u00fcs\u0259ll\u0259h \u0259sg\u0259r olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. \u015eairin bu b\u00f6lm\u0259d\u0259ki bir \u00e7ox \u015feirl\u0259rini oxuyanda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcn-g\u00fczar\u0131n ger\u00e7\u0259k t\u0259svirin\u0259 \u0259lvanl\u0131q g\u0259tir\u0259n xalq deyiml\u0259rinin t\u0259sirini duyuruq. Rafiq Oday\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda xalqdan g\u0259l\u0259n bayat\u0131 ruhu, x\u0259lqilik var.<br \/>\n\u201cS\u0259n\u0259 ehtiyac\u0131m var\u201d b\u00f6lm\u0259si il\u0259 t\u0259qdim olunmu\u015f \u015feirl\u0259r ilk bax\u0131\u015fda oxucuya sevgi, m\u0259h\u0259bb\u0259t motivind\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rin yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 \u0259sas verir. Amma burda da m\u00fc\u0259llif saf duy\u011fular\u0131n sad\u0259c\u0259 t\u0259svirind\u0259 qalmay\u0131b, o s\u0259mimi hissl\u0259ri bir i\u015f\u0131q t\u0259ki, nur t\u0259ki insanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259 sa\u00e7\u0131r. Onun ist\u0259yi, g\u00f6z\u0259l\u0259, yara ehtiyac\u0131 h\u0259ssas q\u0259lbli insanlara b\u0259sl\u0259diyi bir k\u00f6n\u00fcl ehtiyac\u0131na \u00e7evrilir. \u201cK\u0259r\u0259m et\u201d \u015feirind\u0259ki:<\/p>\n<p><strong>G\u00fcn boyu g\u00f6r ne\u00e7\u0259 d\u0259rd m\u0259nd\u0259n ke\u00e7ir,<br \/>\nToplu m\u0259nd\u0259n ke\u00e7ir, f\u0259rd m\u0259nd\u0259n ke\u00e7ir,<br \/>\nBir az da sevgini qat, m\u0259nd\u0259n ke\u00e7ir,<br \/>\nBu q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tindi y\u0259ni? &#8211; k\u0259r\u0259m et!<\/strong><\/p>\n<p>Sonuncu b\u00f6lm\u0259, \u201c\u00dcnvanl\u0131 \u015feirl\u0259r\u201dd\u0259 \u00e7ox d\u0259rgil\u0259rd\u0259, kitablarda rastla\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z ail\u0259-\u00f6vlad, dost-tan\u0131\u015f ad\u0131na yaz\u0131lm\u0131\u015f t\u0259rifl\u0259r, m\u0259dhl\u0259r deyil, m\u0259hz c\u0259miyy\u0259tin, \u0259d\u0259bi m\u00fchitin tan\u0131d\u0131\u011f\u0131, q\u0259bul etdiyi s\u00f6z-s\u0259n\u0259t adamlar\u0131na b\u0259sl\u0259diyi inam\u0131n\u0131n, \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n, taleyind\u0259n duy\u011fuland\u0131\u011f\u0131 \u0259d\u0259bi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinin b\u0259hr\u0259sidir. \u00d6z h\u0259mkarlar\u0131, \u0259d\u0259biyyat adamlar\u0131 il\u0259 d\u0259rdl\u0259\u015fm\u0259si, b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259sidir. \u201cQ\u0259l\u0259m dostum Vaqif Mehdiy\u0259\u201d, \u201cD\u00fcnya saxlamal\u0131yd\u0131 onu\u201d (Vaqif \u0130brahimin xatir\u0259sin\u0259), \u201cBu h\u0259yat\u0131n ta n\u0259sind\u0259n ke\u00e7m\u0259din\u201d (Otuz illik qay\u0131m-q\u0259dim dostum K\u0259mal\u0259ddin Q\u0259dim\u0259), \u201cS\u0259n\u0259 s\u00f6z verdiyim \u015feir\u201d (\u015fair\u0259 Adil\u0259 N\u0259z\u0259r\u0259), \u201cBa\u015f\u0131n sa\u011f olsun, V\u0259t\u0259n\u201d (\u015e\u0259hid Elman M\u00fcsl\u00fcm o\u011flu Abbasovun unudulmaz xatir\u0259sin\u0259) \u0259s\u0259rl\u0259ri dediyimiz\u0259 misald\u0131r. Bax, budur \u015fair Rafiq Oday\u0131n m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131&#8230;<br \/>\nKitabdak\u0131 b\u00fct\u00fcn \u015feirl\u0259rl\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131m, lirik-f\u0259ls\u0259fi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r, q\u0259z\u0259ll\u0259r, r\u00fcbail\u0259r, t\u0259cnis, g\u0259rayl\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn milli avaz\u0131, t\u0259bii deyiml\u0259rl\u0259 t\u0259sviri, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik notlar\u0131nda s\u0259sl\u0259n\u0259n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131, saf duy\u011fular\u0131n s\u0259n\u0259tkarcas\u0131na t\u0259r\u0259nn\u00fcm\u00fc haqq\u0131nda t\u0259\u0259ss\u00fcratlar\u0131m q\u0259rib ruhlara s\u0259sl\u0259n\u0259n n\u0259\u011fm\u0259l\u0259r kimi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rimi qanadland\u0131rd\u0131 v\u0259 \u201cQ\u0259rib ruhlar\u0131n n\u0259\u011fm\u0259si\u201d \u015feirl\u0259r toplusu haqq\u0131nda bu ki\u00e7ik qeydl\u0259rimi ifad\u0259 etm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b oldu. Bu q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259ldim ki, Rafiq Oday Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131nda \u00f6z s\u00f6z\u00fc, d\u0259st-x\u0259tti olan milli-b\u0259\u015f\u0259ri d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259 malik \u015fairdir, \u0259d\u0259biyyat adam\u0131d\u0131r<\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259f\u0259q NAS\u0130R,<br \/>\n\u201cRespublika\u201d q\u0259zeti<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qar\u015f\u0131m\u0131zda \u015fair, publisist Rafiq Oday\u0131n yenic\u0259 ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z 2016-c\u0131 ild\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015f \u201cQ\u0259rib ruhlar\u0131n n\u0259\u011fm\u0259si\u201d kitab\u0131 var. Kitaba \u201cOxucu q\u0259lbin\u0259 \u00fcnvanlanan poeziya\u201d adl\u0131 \u00f6n s\u00f6z yazan filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Avtandil A\u011fbaba b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t\u0259 qatla\u015faraq \u015fairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na geni\u015f diapazonda bir \u0259d\u0259bi ekskurs edib. Biz d\u0259 onun b\u0259l\u0259d\u00e7iliyi il\u0259 \u015fairin \u0259s\u0259rl\u0259rinin ideyas\u0131na, m\u00f6vzulara yana\u015fma s\u0259ri\u015ft\u0259sin\u0259 diqq\u0259t yetirdik, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-24595","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24595","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24595"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24595\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24596,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24595\/revisions\/24596"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24595"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24595"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24595"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}