{"id":26162,"date":"2017-11-30T01:00:19","date_gmt":"2017-11-29T21:00:19","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=26162"},"modified":"2017-11-30T13:20:40","modified_gmt":"2017-11-30T09:20:40","slug":"%c9%99dal%c9%99t-r%c9%99sulova-mir-c%c9%99lal-pasayevin-yaradiciliginda-hekay%c9%99-janri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=26162","title":{"rendered":"\u018fdal\u0259t R\u018fSULOVA.&#8221;Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda hekay\u0259 janr\u0131&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/edebiyyat-az.com_.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/edebiyyat-az.com_-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-26126\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/edebiyyat-az.com_-300x200.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/edebiyyat-az.com_.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 Nizami ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun \u0259m\u0259kda\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Mir C\u0259lal Pa\u015fayev Az\u0259rbaycan Sovet \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. 20-ci ill\u0259rin sonunda yarad\u0131c\u0131l\u0131q al\u0259min\u0259 \u015feirl\u0259 g\u0259lmi\u015f yaz\u0131\u00e7\u0131 tezlikl\u0259 istedadl\u0131 o\u00e7erk v\u0259 hekay\u0259l\u0259ri il\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan sovet n\u0259srinin inki\u015faf\u0131 tarixind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u0259xsus yeri olan Mir C\u0259lal\u0131n \u0259sas \u0259s\u0259rl\u0259ri rus v\u0259 ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 xalqlar\u0131 dill\u0259rind\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilmi\u015fdir.<br \/>\nT\u0259l\u0259b\u0259lik v\u0259 m\u00fc\u0259llimlik ill\u0259rind\u0259, G\u0259d\u0259b\u0259y v\u0259 Kirovabadda (G\u0259nc\u0259d\u0259) i\u015fl\u0259y\u0259nd\u0259, Kazanda ali t\u0259hsil alanda, A\u011f d\u0259niz \u2013 Baltik kanal\u0131nda yarad\u0131c\u0131l\u0131q ezamiyy\u0259tin\u0259,<br \/>\nsonralar respublika q\u0259zetl\u0259rind\u0259 i\u015fi il\u0259 \u0259laq\u0259dar m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259r\u0259 gedib, m\u00fcxt\u0259lif adamlarla g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 Mir C\u0259lal bir yaz\u0131\u00e7\u0131 kimi h\u0259yat\u0131 d\u0259rind\u0259n m\u00fc\u015fahid\u0259 etmi\u015f,<br \/>\n\u00f6yr\u0259nmi\u015fdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rinin h\u0259yat mayas\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 g\u00fccl\u00fc olmu\u015f, oxucular\u0131 maraqland\u0131ran m\u00fch\u00fcm suallara cavab vermi\u015fdir. Otuzuncu ill\u0259rd\u0259 tez-tez o\u00e7erkl\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib, h\u0259yat\u0131n n\u0259bzini tutma\u011f\u0131 bacaran yaz\u0131\u00e7\u0131 bir ne\u00e7\u0259 s\u0259hif\u0259lik y\u0131\u011fcam \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 quruculuq \u0259z\u0259m\u0259tini, yarad\u0131c\u0131 \u0259m\u0259yin b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u00fcn\u00fc t\u0259r\u0259nn\u00fcm ed\u0259r\u0259k \u0259m\u0259k z\u0259rb\u0259\u00e7il\u0259rinin portretl\u0259rini yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan sovet hekay\u0259 janr\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda \u0259dibin m\u00fch\u00fcm rolu t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 qeyd olunmu\u015fdur.<br \/>\nMir C\u0259lal g\u00f6rk\u0259mli hekay\u0259\u00e7idir, sovet \u0259d\u0259biyyat\u0131nda bu janr\u0131n istedadl\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. \u018fdib yarad\u0131c\u0131l\u0131q d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259, \u018f.Haqverdiyev, S.S.Axundov kimi yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri davam v\u0259 inki\u015faf etdirmi\u015fdir. Mir C\u0259lal\u0131n m\u00f6vzu dair\u0259si geni\u015fdir. Onun hekay\u0259l\u0259rini iki qism\u0259 b\u00f6lm\u0259k olar. Yumoristik-satirik \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 k\u00f6hn\u0259 ad\u0259tl\u0259ri, h\u0259l\u0259 d\u0259 \u015f\u00fcurlarda ya\u015famaqda olan x\u00fcsusi m\u00fclkiyy\u0259t\u00e7ilik hissl\u0259rini, laqeyidlik v\u0259 t\u0259nb\u0259lliyi, b\u00fcrokratizm v\u0259 uy\u011funla\u015fman\u0131 amans\u0131z t\u0259nqid at\u0259\u015fin\u0259 tutan yaz\u0131\u00e7\u0131 ilk hekay\u0259si \u201cH\u0259kim Cinay\u0259tov\u201d dan ba\u015flayaraq, \u0259s\u0259rl\u0259rinin m\u0259rk\u0259zin\u0259 ciddi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik ictimai problem qoymu\u015f, xalq\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rinin zirv\u0259sind\u0259n, n\u00f6qsan v\u0259 k\u0259sirl\u0259ri k\u0259skin t\u0259nqid at\u0259\u015fin\u0259 tutmu\u015fdur.<br \/>\n\u201cAnket Anketov\u201d, \u201c\u0130clas qurusu\u201d, \u201cT\u0259z\u0259 toyun n\u0259zak\u0259t qaydalar\u0131\u201d kimi onlarca hekay\u0259l\u0259rini buna aid etm\u0259k olar. Mir C\u0259lal lirik hekay\u0259l\u0259rind\u0259 yeni insan\u0131, onun y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259rini t\u0259r\u0259nn\u00fcm etm\u0259kl\u0259 ciddi \u0259xlaqi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri qabaqc\u0131l m\u00f6vqel\u0259rd\u0259n i\u015f\u0131qland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nYumor v\u0259 satira Mir C\u0259lal yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri olmu\u015fdur. Onun ilk hekay\u0259l\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259r\u0259n, \u0259s\u0259rd\u0259n-\u0259s\u0259r\u0259 g\u00fccl\u0259n\u0259n inc\u0259 yumor b\u00f6y\u00fck t\u0259rbiy\u0259vi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. \u018fdib h\u0259yat\u0131n inki\u015faf s\u00fcr\u0259tind\u0259n geri qalanlara, avaml\u0131\u011fa g\u00fcl\u00fcr, yalan\u00e7\u0131 v\u0259 \u0259li\u0259yriliyi, \u015f\u0259xsi m\u0259nf\u0259\u0259tini g\u00fcdm\u0259k, xalq m\u0259nafeyin\u0259 laqeyidlik kimi n\u00f6qsanlar\u0131 amans\u0131z satira at\u0259\u015fin\u0259 tutur.<br \/>\nB\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti daha da g\u00fccl\u0259nir. O, \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 sovet adamlar\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259n\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t v\u0259 igidlikl\u0259rini, s\u0259daq\u0259tl\u0259rini v\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 inamlar\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n maraql\u0131 hekayy\u0259l\u0259r yazm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 d\u0259 o \u00f6z \u00fcz\u0259rind\u0259 diqq\u0259tl\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015f, \u0259s\u0259rl\u0259rinin s\u0259n\u0259karl\u0131q s\u0259viyy\u0259sin\u0259 x\u00fcsusi fikir vermi\u015fdir. M\u0259hs buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259min \u0259s\u0259rl\u0259r bu g\u00fcn d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tini itirm\u0259mi\u015fdir.<br \/>\n\u018fdib B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra hekay\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259yat\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rin\u0259 toxunmu\u015fdur. O, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya g\u0259ncl\u0259rinin Lenin\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259tind\u0259n:- \u201c\u00c7in Q\u0131z\u0131\u201d, sovet adamlar\u0131n\u0131n s\u00fclh u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259sind\u0259n:- \u201cS\u00fclh ist\u0259yirl\u0259r\u201d, B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na qay\u011f\u0131dan:- \u201c\u018fsg\u0259r o\u011flu\u201d, &#8211; \u201cAqil \u0130nsan\u201d hekay\u0259l\u0259rini yazm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nRealist \u0259dib adi g\u00f6r\u00fcn\u0259n hadis\u0259l\u0259ri q\u0259l\u0259m\u0259 alark\u0259n \u00fcmumil\u0259\u015fdirici, m\u0259nal\u0131, z\u0259ruri t\u0259f\u0259rr\u00fcatlar\u0131 yerind\u0259 i\u015fl\u0259tm\u0259kl\u0259 canland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u0259hn\u0259ni geni\u015fl\u0259ndirir, sur\u0259tl\u0259rin hissl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131 ictimai \u0259laq\u0259l\u0259rini d\u0259 a\u00e7\u0131r. \u201c\u0130ftixar\u201d hekay\u0259sind\u0259 qoca m\u00fc\u0259llim iyirmi il \u0259vv\u0259l \u0259lifba \u00f6yr\u0259tdiyi \u015fagirdl\u0259rinin m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259rini, \u015f\u0259xsi xo\u015fb\u0259xtlikl\u0259rini g\u00f6r\u00fcb deyir: &#8211; \u201c M\u0259n inan\u0131ram ki,sizin ictimai xidm\u0259tiniz \u00e7ox y\u00fcks\u0259k olacaqd\u0131r. Bizd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 bel\u0259 olur, t\u0259l\u0259b\u0259 m\u00fc\u0259llimini, \u015fagird ustas\u0131n\u0131, \u00f6vlad atas\u0131n\u0131 \u00f6t\u00fcr.<br \/>\nYaz\u0131\u00e7\u0131 bir s\u0131ra ba\u015fqa hekay\u0259l\u0259rind\u0259 izl\u0259diyi bu inki\u015faf\u0131 sosyalizmin qanunauy\u011funlu\u011fu kimi g\u00f6st\u0259rir v\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131r. Mir C\u0259lal\u0131n hekay\u0259l\u0259ri h\u0259yatilik, ictimai m\u0259zmunun g\u00fccl\u00fcl\u00fcy\u00fc, s\u0259n\u0259tkarl\u0131q s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259kliyi il\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Onun hekay\u0259l\u0259ri inand\u0131r\u0131c\u0131 sur\u0259td\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, o \u00f6lk\u0259mizin h\u0259yat\u0131nda ba\u015f vermi\u015f d\u0259yi\u015fiklik v\u0259 yeniliyin t\u0259r\u0259nn\u00fcm\u00e7\u00fcs\u00fc, ehtirasl\u0131 m\u00fcdafiy\u0259\u00e7isidir. \u0130nc\u0259 bir h\u0259ssasl\u0131qla q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131n daxili al\u0259mini a\u00e7an yaz\u0131\u00e7\u0131 oxucunu m\u0259n\u0259vi pakl\u0131\u011fa, yarad\u0131c\u0131 \u0259m\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Mir C\u0259lal\u0131n \u201cSubayl\u0131q f\u0259ls\u0259f\u0259si\u201d v\u0259 \u201c\u0130nsanl\u0131q f\u0259ls\u0259f\u0259si\u201d adl\u0131 iki hekay\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r salaq. Birincid\u0259 \u201cSubayl\u0131q sultanl\u0131qd\u0131r\u201d dey\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259n ba\u015fqa kims\u0259 haqq\u0131nda fikirl\u0259\u015fm\u0259y\u0259n, ictimai h\u0259yatdan, v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q borcunun icras\u0131ndan geri \u00e7\u0259kil\u0259n, \u00f6mr\u00fcn m\u0259nas\u0131n\u0131 h\u0259rcayi keyfd\u0259 g\u00f6r\u0259nl\u0259rin \u00e7\u00fcr\u00fck \u201cf\u0259ls\u0259f\u0259l\u0259rini\u201d q\u0259z\u0259bl\u0259 r\u0259dd ed\u0259n m\u00fc\u0259llif, ikincid\u0259 insan \u0259z\u0259m\u0259tinin m\u0259nas\u0131n\u0131, \u00f6lm\u0259zliyini \u015fairan\u0259 boyalarla h\u0259kk etmi\u015fdir. B\u0259nna Bax\u0131\u015f vaxts\u0131z \u00f6l\u0259nd\u0259n sonra i\u015f yolda\u015flar\u0131 ail\u0259sini yaddan \u00e7\u0131xarm\u0131r, \u00f6zl\u0259rini namuslu \u0259m\u0259k dostlar\u0131n\u0131 kollektivin daimi \u00fczv\u00fc bilir, o\u011flu Nadiri atas\u0131na \u0259v\u0259z haz\u0131rlamay\u0131nca, \u015f\u0259klini \u015f\u0259r\u0259f l\u00f6vh\u0259sind\u0259n g\u00f6t\u00fcrm\u00fcrl\u0259r. Yaz\u0131\u00e7\u0131 \u201ctik\u0259nl\u0259r, quranlar n\u0259slini\u201d t\u0259msil ed\u0259nl\u0259r aras\u0131nda insani m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri alq\u0131\u015flay\u0131r. Mir C\u0259lal \u201cT\u0259sad\u00fcf ya z\u0259rur\u0259t\u201d hekay\u0259sind\u0259 xalqlar dostlu\u011funu t\u0259r\u0259nn\u00fcm edir, \u201cinsanl\u0131q f\u0259ls\u0259f\u0259sinin\u201d h\u00f6km s\u00fcrd\u00fcy\u00fc c\u0259miyy\u0259td\u0259 inki\u015faf\u0131 sovet h\u0259yat\u0131n\u0131n qanunu, z\u0259rur\u0259ti kimi m\u0259naland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nPartiyan\u0131n XX qurultay\u0131ndan sonra Mir C\u0259lal yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259hat\u0259 dair\u0259si daha da geni\u015fl\u0259nmi\u015fdir, g\u00fccl\u00fc satirik q\u0259l\u0259mi il\u0259 o \u00f6z\u00fcn\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 yaz\u0131s\u0131n\u0131 \u201cM\u0259z\u0259li hekay\u0259l\u0259r\u201d ad\u0131 alt\u0131nda birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 ayd\u0131n m\u00fcnasib\u0259tini amans\u0131z bir kinay\u0259 il\u0259 bildirmi\u015fdir. Zahir\u0259n XX \u0259srin m\u0259d\u0259ni adam\u0131 kimi geyin\u0259n, ancaq qohumunun m\u0259sul v\u0259zif\u0259d\u0259 olmas\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, \u201cv\u0259h\u015fi heyvan etinas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n\u201d har\u0131nlar\u0131n, s\u00f6zd\u0259 komsomol y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc kimi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rini alq\u0131\u015flayan, amma Bak\u0131da qalma\u011fa, i\u015fin asan\u0131ndan, v\u0259zif\u0259nin b\u00f6y\u00fcy\u00fcnd\u0259n yap\u0131\u015fma\u011fa c\u0259hd ed\u0259n, bu yolda \u00e7irkin vasit\u0259l\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259y\u0259nl\u0259rin, g\u0259nclik q\u00fcrurunu tapdayan, \u015f\u0259xsi m\u0259nf\u0259\u0259ti olmayan yerd\u0259 salam verm\u0259y\u0259n yaltaqlar\u0131n, m\u0259d\u0259niyy\u0259td\u0259n k\u0259nar savads\u0131zlar\u0131n, \u00f6z\u00fcnd\u0259n bacar\u0131ql\u0131, h\u00f6rm\u0259tli i\u015f yolda\u015f\u0131n\u0131n \u201cd\u0259risini soya bilm\u0259diyi\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u0259ss\u00fcf ed\u0259n vicdans\u0131z q\u0259ddarlar\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131 q\u0259z\u0259bl\u0259 g\u00fcl\u00fcr v\u0259 lab\u00fcdl\u00fcy\u00fcn\u00fc inand\u0131r\u0131c\u0131 verir. Onun \u201cG\u0259nc \u015fairin \u0259riz\u0259si\u201d, \u201cS\u0259yyah xan\u0131m\u201d, \u201cXarici naxo\u015fluq\u201d, \u201cQ\u0259bul imtahanl\u201d, \u201cM\u0259nim s\u0259mimi dostum\u201d, \u201cRola girib\u201d, \u201c\u0130ki q\u0131z bir o\u011flan\u201d kimi hekay\u0259l\u0259ri m\u00fch\u00fcm ictimai-\u0259xlaqi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259sr olunmu\u015fdur.<br \/>\nMir C\u0259lal \u00f6z\u00fcn\u00fcn ilk hekay\u0259l\u0259rinin m\u00f6vzusunu Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n inqilabdan \u0259vv\u0259lki h\u0259yat\u0131ndan alm\u0131\u015f, z\u0259hm\u0259tke\u015fl\u0259rin h\u00fcquqsuzlu\u011funu, azadl\u0131q v\u0259 sovet hakimiyy\u0259ti u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259ni real planda canland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Sosializmin q\u0259l\u0259b\u0259sinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 otuzuncu ill\u0259rd\u0259 xalq\u0131n inqilabi m\u00fcbariz\u0259 tarixinin q\u0259hr\u0259manl\u0131q s\u0259hif\u0259l\u0259rin\u0259 maraq artm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nYaz\u0131\u00e7\u0131 s\u00f6z\u0259 insan\u0131n t\u0259f\u0259kk\u00fcr v\u0259 hissinin, m\u0259d\u0259ni s\u0259viyy\u0259sinin, hadis\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259tinin ifad\u0259si kimi bax\u0131r. Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n dilinin ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etdiyi ideyan\u0131n ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7ilir. \u018fdib h\u0259yat\u0131, q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 material\u0131 yax\u015f\u0131 bildikd\u0259 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc d\u0259 ayd\u0131n olur. Buradan da dilin v\u0259 forman\u0131n ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 do\u011fur. Mir C\u0259lal\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rinin, x\u00fcsusil\u0259 ki\u00e7ik hekay\u0259l\u0259rinin b\u00f6y\u00fck m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tinin sirri d\u0259 bundad\u0131r.<br \/>\nA.S.Pu\u015fkin yaz\u0131rd\u0131 ki, \u201cd\u0259qiqlik v\u0259 q\u0131sal\u0131q n\u0259srin \u00fcmd\u0259 l\u0259yaq\u0259tidir, n\u0259sr fikir v\u0259 yen\u0259 d\u0259 fikir t\u0259l\u0259b edir, bunsuz g\u00f6z\u0259l ifad\u0259 he\u00e7 n\u0259y\u0259 d\u0259ym\u0259z\u201d. \u2013 M.C\u0259lal bu fikri b\u0259y\u0259nir v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirdi.<br \/>\nMir C\u0259lal dilin sad\u0259liyi, x\u0259lqiliyi, d\u0259qiqliyi u\u011frunda ard\u0131c\u0131l m\u00fcbariz\u0259 aparan \u0259dibl\u0259rd\u0259ndir.<br \/>\nMir C\u0259lal XX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 elmi tarixind\u0259 \u015f\u00f6hr\u0259t tapm\u0131\u015f parlaq \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir. Yetmi\u015f illik \u00f6mr\u00fcn\u00fcn tam yar\u0131m \u0259srini \u00e7\u0259tin, lakin m\u0259nal\u0131 v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli b\u0259dii, elmi v\u0259 pedaqoji yarad\u0131c\u0131l\u0131q i\u015fin\u0259 h\u0259sr etmi\u015fdir. B\u00f6y\u00fck u\u011furlarla n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n bu \u00e7ox\u015fax\u0259li sah\u0259l\u0259rin h\u0259r \u00fc\u00e7\u00fc yana\u015f\u0131 inki\u015fafda bir-birini tamamlay\u0131b z\u0259nginl\u0259\u015fdirmi\u015f v\u0259 dol\u011funla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. O, milli \u015fifahi \u0259d\u0259biyyat\u0131n, klassik v\u0259 m\u00fcasir b\u0259dii n\u0259srin \u0259n yax\u015f\u0131 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0131nda yeti\u015fib, mahir hekay\u0259 ustas\u0131 v\u0259 roman\u00e7\u0131 kimi y\u00fcks\u0259lmi\u015fdir. M\u00fc\u0259llifin onlarla hekay\u0259 v\u0259 novellas\u0131, \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n q\u0131z\u0131l fonduna d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr.<br \/>\n\u0130lk hekay\u0259 v\u0259 o\u00e7erkl\u0259ri 1930-cu ild\u0259 \u00e7ap olunmu\u015fdur. D\u00f6vr\u00fcn\u00fcn ruhuna uy\u011fun olaraq \u201cSa\u011flam yollarda\u201d (1932) adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ilk o\u00e7erkl\u0259r kitab\u0131nda o m\u00fcasir h\u0259yat v\u0259 insanlarla ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rini q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131rd\u0131. \u018fdib sovet d\u00f6vr\u00fc Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda hekay\u0259 janr\u0131n\u0131n, inki\u015faf\u0131nda b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. 30-cu ill\u0259rd\u0259 \u0259d\u0259biyyata \u201cMirz\u0259\u201d, \u201cH\u0259kim Cinay\u0259tov\u201d, \u201cM\u0259rk\u0259z adam\u0131\u201d, \u201cKa\u011f\u0131zlar al\u0259mi\u201d, \u201cT\u0259z\u0259 toyun n\u0259zak\u0259t qaydalar\u0131\u201d, \u201cBostan o\u011frusu\u201d, \u201cK\u0259l\u0259nt\u0259rovlar ail\u0259si\u201d, \u201cAnket Anketov\u201d tipli d\u0259y\u0259rli hekay\u0259l\u0259r g\u0259tirmi\u015f Mir C\u0259lal t\u0259nqid oxunu h\u0259d\u0259f\u0259 qar\u015f\u0131 c\u0259sar\u0259tl\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259 bilirdi. \u00d6z\u00fcn\u0259 m\u0259xsus realist q\u0259l\u0259mil\u0259 savads\u0131z mirz\u0259l\u0259ri, ba\u015fgirl\u0259y\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259ri, cinay\u0259tkar h\u0259kiml\u0259ri, \u201cn\u0259zak\u0259t\u201d p\u0259rd\u0259si alt\u0131nda \u00e7irkin simalar\u0131n\u0131 gizl\u0259d\u0259nl\u0259ri, b\u00fcrokrat Anket Anketovlar\u0131 v\u0259ziyy\u0259t v\u0259 \u015f\u0259raiti ger\u00e7\u0259kliyind\u0259 r\u00fcsvay edib, oxucuya tan\u0131d\u0131rd\u0131.<br \/>\nM\u0259nfi ehtiraslar\u0131n t\u0259siri il\u0259 biri dig\u0259rind\u0259n qisas alma\u011fa can atan qarda\u015flar da, d\u0259m-d\u0259sgah h\u0259risi v\u0259 \u0259siri \u0259r-arvadlar da m\u00fc\u0259llifin diqq\u0259tind\u0259n yay\u0131nm\u0131rd\u0131. Onun g\u00fcl\u00fc\u015f\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t verdiyi, komik duy\u011fu v\u0259 inc\u0259 idrak qabiliyy\u0259ti ilk hekay\u0259sind\u0259n ( \u201cM\u00fc\u0259llim\u201d, \u201cQ\u0131z\u0131l G\u0259nc\u0259\u201d, 1930) ba\u015flayaraq getdikc\u0259 g\u00fccl\u0259nmi\u015fdir. \u201cKa\u011f\u0131zlar al\u0259mi\u201d v\u0259 \u201cAnket Anketov\u201d da b\u00fcrokratik i\u015f \u00fcsulu v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzi t\u0259nqid-if\u015fa obyekti sr\u00e7ilmi\u015fdi. R\u0259isi oldu\u011fu trestd\u0259 adamlar\u0131 \u015f\u0259xsi l\u0259yaq\u0259tin\u0259, bacar\u0131\u011f\u0131na, xarakterin\u0259 g\u00f6r\u0259 yox, \u201cli\u00e7ni delo\u201d suna g\u00f6r\u0259 n\u00f6vl\u0259r\u0259 ay\u0131ran, canl\u0131 insanlara \u201ci\u015f qovluqlar\u0131n\u0131n s\u0259yyar k\u00f6lg\u0259l\u0259ri\u201d kimi baxan, h\u0259r k\u0259sin t\u0259rc\u00fcmeyi \u2013 hal\u0131nda \u201c\u0259mma\u201d tap\u0131b onu \u00f6z\u00fcnd\u0259n as\u0131l\u0131 etm\u0259k ist\u0259y\u0259n Anket Anketov tipi kimi \u00fcmumil\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.<br \/>\nM\u00fc\u0259llifin \u0259lvan m\u00f6vzulu hekay\u0259l\u0259rind\u0259, m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259ri, \u0259xlaqi-t\u0259rbiy\u0259vi motivl\u0259ri, ail\u0259-m\u0259i\u015f\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, adi \u0259hvalatlar\u0131, d\u0259rin m\u0259tl\u0259bl\u0259ri, aktual v\u0259 g\u0259r\u0259kli hadis\u0259l\u0259ri h\u0259v\u0259sl\u0259 oxucuya \u00e7atd\u0131r\u0131rd\u0131. Yumoristik v\u0259 satirik \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 lirika oldu\u011fu kimi, lirik \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u0259 \u00e7ox vaxt m\u0259nal\u0131 g\u00fcl\u00fc\u015f, t\u0259nqidi ruh vard\u0131r, \u201cQonaqp\u0259r\u0259st\u201d, \u201cDost g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc\u201d, \u201cVicdan \u0259zab\u0131\u201d, \u201cM\u00fcalic\u0259\u201d, \u201cH\u0259kim hekay\u0259l\u0259ri\u201d (1938-1939) silsil\u0259sind\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131 yaln\u0131z m\u0259n\u0259viyyatca yox, fiziki c\u0259h\u0259td\u0259n d\u0259 sa\u011flam adamlar yeti\u015fdirm\u0259yi vacib say\u0131r, b\u0259dii \u0259yanilikl\u0259 z\u0259r\u0259rli v\u0259rdi\u015f, yaln\u0131z etiqad v\u0259 \u0259xlaqi naqislik hallar\u0131na qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131. O, b\u0259z\u0259n s\u0259rt, k\u0259skin, b\u0259z\u0259n d\u0259 m\u00fclayim-yumu\u015faq, ay\u0131ld\u0131c\u0131-safla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fcl\u00fc\u015f\u0259 arxalan\u0131rd\u0131sa, b\u0259z\u0259n d\u0259 lirik \u2013psixoloji motiv v\u0259 m\u0259qamlara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirdi.<br \/>\nMir C\u0259lal \u0259d\u0259biyyata \u201cyenil\u0259\u015f\u0259n insan\u201d sur\u0259tl\u0259ri d\u0259 g\u0259tirdi. \u018fm\u0259k\u00e7i insan\u0131n, x\u00fcsus\u0259n Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131n\u0131n taleyi, fikri-m\u0259n\u0259vi t\u0259kam\u00fcl\u00fc \u0259dibi ciddi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n problem idi. Bu bax\u0131mdan \u201cD\u0259rgah q\u0131z\u0131\u201d, \u201cG\u00f6z\u00fcn ayd\u0131n\u201d, \u201cBadam\u0131n l\u0259zz\u0259ti\u201d, \u201cNan\u0259nin h\u00fcn\u0259ri\u201d forma v\u0259 m\u0259zmun x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri, b\u0259dii detallar\u0131, m\u00fcqayis\u0259 v\u0259 t\u0259svirl\u0259ri il\u0259 cazib\u0259li hekay\u0259l\u0259rdi. Amma onlar \u0259sas\u0259n sovet ideologiyas\u0131, sosialist varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259b v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259ri m\u00f6vqeyind\u0259n q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131. Qad\u0131n\u0131n yenilik axtar\u0131\u015flar\u0131, h\u00fcququ u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 c\u0259hdl\u0259ri, \u015f\u0259xsi-ictimai t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskarl\u0131\u011f\u0131 sosial m\u00fchit v\u0259 amill\u0259rin t\u0259siri, yeni \u0259laq\u0259 v\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin n\u0259tic\u0259si kimi \u00fcmumil\u0259\u015fdirilmi\u015fdi.<br \/>\n1941-1945-ci ill\u0259r m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Mir C\u0259lal daha da f\u0259lla\u015fd\u0131, \u201cYollar\u201d, \u201cAnalar\u0131n \u00fcsyan\u0131\u201d, \u201cV\u0259t\u0259n yaralar\u0131\u201d, \u201cM\u0259rcan n\u0259n\u0259\u201d, \u201cHval\u0131 adam\u201d, \u201cSilah qarda\u015flar\u0131\u201d kimi \u00e7oxlu hekay\u0259l\u0259r yazd\u0131. Bunlar\u0131n b\u0259zisind\u0259 s\u0259f\u0259rb\u0259rlik ruhu v\u0259 c\u0259bh\u0259y\u0259 yollanmaq \u0259zmi \u0259ks etdirilirdis\u0259, dig\u0259r qismind\u0259 fa\u015fizm\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 qalxan d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc sur\u0259ti yaratm\u0131\u015fd\u0131. S\u00f6z yox ki, Mir C\u0259lal da b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259ni V\u0259t\u0259n kimi q\u0259bul edir, onun m\u00fcxt\u0259lif milli t\u0259rkibli ordusuna \u00fcmidl\u0259r b\u0259sl\u0259yirdi. Ona g\u00f6r\u0259 \u0259sg\u0259rin h\u0259m fiziki h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi qudr\u0259ti ayd\u0131n hiss olunurdu., \u201cV\u0259t\u0259n yaralar\u0131\u201d o zaman b\u00f6y\u00fck r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131land\u0131, d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rin, \u201coxucular\u0131n \u0259lind\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259n bir \u0259s\u0259r\u201d oldu.<br \/>\nMir C\u0259lal h\u0259rbi-v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik m\u00f6vzusunda yazd\u0131\u011f\u0131 kimi, arxa c\u0259bh\u0259 adamlar\u0131ndan, onlar\u0131n i\u015f, arzu v\u0259 qay\u011f\u0131lar\u0131ndan, sevinc v\u0259 k\u0259d\u0259rind\u0259n d\u0259 h\u0259ssasl\u0131qla dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131. O, hekay\u0259l\u0259rind\u0259 odlu publisistikaya, h\u0259zin lirikaya, b\u0259dii g\u00fcl\u00fc\u015f\u0259 d\u0259 m\u00fcraci\u0259t edirdi. H\u0259yatla \u00f6l\u00fcm\u00fcn t\u0259zad\u0131ndan t\u0259sirli s\u0259hn\u0259l\u0259r d\u0259 yarad\u0131rd\u0131. \u201cAnalar\u0131n \u00fcsyan\u0131\u201d nda co\u015fqun publisistika il\u0259 t\u0259sirli lirika uyu\u015fub birl\u0259\u015firs\u0259,- \u201cX\u0259b\u0259r-\u0259t\u0259rsiz\u201d d\u0259 h\u0259m konkret hissi, h\u0259zin ah\u0259ngi, inc\u0259 ruhu il\u0259 s\u0259ciyy\u0259vidirs\u0259 \u201c\u018fr v\u0259 arvad\u201d m\u0259nal\u0131 yumor v\u0259 satira x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 se\u00e7ilirdi&#8230;<br \/>\nM\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 Mir C\u0259lal h\u0259yat\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir, se\u00e7diyi m\u00f6vzunu ayd\u0131n bax\u0131\u015fla i\u015fl\u0259yib b\u0259dii \u015f\u0259kil\u0259 salma\u011fa can at\u0131rd\u0131. \u201cOd i\u00e7ind\u0259n \u00e7\u0131xanlar\u201d (1945) silsil\u0259 hekay\u0259l\u0259rind\u0259 g\u00f6zl\u0259ri d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015f insanlar haqq\u0131nda s\u00f6hb\u0259t a\u00e7\u0131r, onlar\u0131n f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131n\u0131, arzu v\u0259 m\u0259qs\u0259dl\u0259rini i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131rd\u0131. Dig\u0259r bir s\u0131ra hekay\u0259l\u0259rind\u0259 is\u0259 m\u00fcharib\u0259 siyas\u0259tini pisl\u0259m\u0259k, xalq\u0131n z\u00fclm\u0259, \u0259sar\u0259t\u0259, haqs\u0131zl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131, s\u00fclh v\u0259 azadl\u0131q u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f ideyas\u0131 \u0259sasd\u0131r.<br \/>\nBu \u0259s\u0259rl\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 \u201cBadam a\u011faclar\u0131\u201d x\u00fcsusi se\u00e7ilir v\u0259 n\u0259srimizin qiym\u0259tli n\u00fcman\u0259si kimi diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Real fakt, m\u0259nal\u0131 t\u0259f\u0259rr\u00fcat v\u0259 canl\u0131 xarakter vasit\u0259sil\u0259, m\u00f6hk\u0259m sujetd\u0259 t\u0259bii \u0259ks olunmu\u015f hadis\u0259 v\u0259 v\u0259ziyy\u0259t \u0259sas\u0131nda m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 siyas\u0259tinin mahiyy\u0259ti a\u00e7\u0131l\u0131rd\u0131. \u018fdibin realist \u00fcslubunu, t\u0259svir-t\u0259c\u0259ss\u00fcm \u00fcsulunu \u0259lvanla\u015fd\u0131ran bir keyfiyy\u0259tburada da g\u00f6zl\u0259nirdi. H\u0259yat fakt\u0131n\u0131n, ictimai hadis\u0259nin, m\u0259n\u0259vi-psixoloji ovqat\u0131n inikas\u0131 ideya-b\u0259dii m\u0259zmunun t\u0259l\u0259bi il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r.<br \/>\nT\u0259rbiy\u0259 problemi, m\u00fc\u0259llim-\u015fagird-t\u0259l\u0259b\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri Mir C\u0259lal\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda x\u00fcsusi yer tutur. A\u011f\u0131ll\u0131, namuslu, m\u0259rd \u00f6vlad, h\u0259qiqi v\u0259t\u0259nda\u015f b\u00f6y\u00fctm\u0259k haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n, z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n, yollar axtaran ata-analar\u0131, baba-n\u0259n\u0259l\u0259ri, m\u00fc\u0259llim-t\u0259rbiy\u0259\u00e7il\u0259ri s\u0259n\u0259tkar m\u0259har\u0259tl\u0259 t\u0259svir edir, \u00e7ox vaxt onlar\u0131n yaddaqalan maraql\u0131 sur\u0259tl\u0259rini yarad\u0131rd\u0131. T\u0259rbiy\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131 ki, quru n\u0259sih\u0259t\u00e7iliy\u0259 uymas\u0131n, h\u0259yati m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r\u0259, h\u0259ssas m\u00fc\u0259llim-yaz\u0131\u00e7\u0131 duy\u011fu v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259saslans\u0131n. Diqq\u0259t\u0259layiq u\u011furu da o zaman qazan\u0131rd\u0131 ki, qabaqc\u0131l m\u00f6vqed\u0259n q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rind\u0259 lirik fikirl\u0259 hissin, \u0259qll\u0259 emosiyan\u0131n, b\u0259dii t\u0259f\u0259kk\u00fcrl\u0259 elmi m\u00fclahiz\u0259nin, yaz\u0131\u00e7\u0131l\u0131qda m\u00fc\u0259llimlik m\u0259har\u0259tinin v\u0259hd\u0259tin\u0259 nail olurdu. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, t\u0259rbiy\u0259-\u0259xlaq problemin\u0259 dair el\u0259 m\u00f6vzular se\u00e7ib, el\u0259 hadis\u0259 v\u0259 sur\u0259tl\u0259r q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131rd\u0131 ki, onlar oxucunu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcb, m\u0259n\u0259viyyatca safla\u015fd\u0131r\u0131r, d\u00fczg\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259ndirir, m\u0259h\u0259bb\u0259t v\u0259 nifr\u0259t duy\u011fular\u0131 il\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirirdi., \u201c\u018fsg\u0259r o\u011flu\u201d, \u201cUlduz\u201d, \u201cPlovdan sonra\u201d, \u201cNazik m\u0259tl\u0259b\u201d, \u201cNax\u0131\u015f\u201d, \u201cVicdan m\u00fchakim\u0259si\u201d, \u201cM\u00fcdafi\u0259 v\u0259kili\u201d v\u0259.s. bel\u0259 hekay\u0259l\u0259rd\u0259ndir.<br \/>\n\u0130nsan h\u0259yat\u0131n\u0131 v\u0259 t\u0259bi\u0259tini g\u00f6z\u0259l g\u00f6rm\u0259k Mir C\u0259lal\u0131n ictimai-estetik ideallar\u0131n\u0131n \u00f6z\u0259yini t\u0259\u015fkil edir, m\u0259nfiliy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 z\u0259rur\u0259tini d\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259ndirirdi. \u201cS\u0259yyah xan\u0131m\u201d, \u201cXarici naxo\u015fluq\u201d, \u201cDil v\u0259 \u0259m\u0259l\u201d, \u201cHeyk\u0259l u\u00e7ulanda\u201d, \u201cRola girib\u201d, \u201cOyana baxan\u201d, \u201cM\u0259h\u0259bb\u0259t, yaxud q\u0259lp pul\u201d, \u201cHesap dostlar\u0131\u201d, \u201cNe\u00e7\u0259 c\u00fcr salam var\u201d, \u201cM\u00f6h\u00fcr v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t\u201d hekay\u0259l\u0259rind\u0259, adlar\u0131ndan da g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, m\u00fc\u0259llifi daha \u00e7ox h\u0259yat\u0131n neqativ hallar\u0131, m\u0259nfilik v\u0259 eyb\u0259c\u0259rliyin m\u00fcxt\u0259lif t\u0259zah\u00fcrl\u0259ri narahat edirdi. Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 konkret bax\u0131\u015f\u0131, satira v\u0259 yumora m\u00fcraci\u0259ti obyektin d\u0259rki, m\u0259zmun v\u0259 mahiyy\u0259ti il\u0259 \u00fczvi \u015f\u0259kild\u0259 ba\u011flan\u0131rd\u0131. Bir \u00e7ox hallarda qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131rma \u00fcsulundan, b\u0259dii t\u0259zad v\u0259 ziddiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 edilirdi.<br \/>\n\u201cMir C\u0259lal uzun\u00e7ulu\u011fu, s\u00f6z\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fc xo\u015flam\u0131r, y\u0131\u011fcam, konkret v\u0259 t\u0259bii yaz\u0131rd\u0131. Bu, onun \u00fcslub x\u00fcsusiyy\u0259ti idi. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 ba\u015fqalar\u0131na da t\u00f6vsiy\u0259 edir, imkan d\u00fc\u015fd\u00fckc\u0259 \u00f6yr\u0259dir, m\u00fczakir\u0259 v\u0259 redakt\u0259 zaman\u0131 k\u00f6m\u0259yini \u0259sirg\u0259mirdi\u201d. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, akademik M\u0259mm\u0259d Arif Mir C\u0259lal\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n ald\u0131\u011f\u0131 xo\u015f, g\u00fccl\u00fc, unudulmaz t\u0259\u0259ss\u00fcrat\u0131n ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bini, h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l, onun \u00fcslubundak\u0131 s\u0259mimiyy\u0259t, sad\u0259lik v\u0259 t\u0259biilikl\u0259 ba\u011flay\u0131r, bu c\u0259h\u0259ti \u0259n yax\u015f\u0131 yaz\u0131\u00e7\u0131lara xas keyfiyy\u0259t kimi y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirirdi.<br \/>\nMir C\u0259lal hekay\u0259l\u0259rind\u0259n birind\u0259 ki\u00e7ik m\u0259clis \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda m\u00fch\u00fcm h\u0259yat problemin\u0259 dair ba\u015flanm\u0131\u015f m\u00fcbahis\u0259 v\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259ri qocaman m\u00fc\u0259llimin dili il\u0259 yekunla\u015fd\u0131r\u0131r, \u00fcr\u0259kd\u0259 onlar\u0131 c\u0259sar\u0259tl\u0259, son d\u0259r\u0259c\u0259 aktual s\u0259sl\u0259n\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc, geni\u015f m\u0259nal\u0131 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lirdi. O, h\u0259mi\u015f\u0259 xalq\u0131n azad, xo\u015fb\u0259xt, m\u0259d\u0259ni, savadl\u0131, intellektual s\u0259viyy\u0259li v\u0259 xo\u015f g\u00fcz\u0259ranl\u0131 g\u00f6rm\u0259k ist\u0259mi\u015f, bu n\u0259cib, ali arzu-\u00fcmidl\u0259 d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f, yaz\u0131b yaratm\u0131\u015f, \u0259lind\u0259n g\u0259l\u0259ni \u0259sirg\u0259m\u0259mi\u015fdir. Mir C\u0259lal\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fl\u0131ca t\u0259dqiq obyekti, h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l insand\u0131r, onun m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131, fikri-hissi h\u0259yat\u0131, m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tidir. \u0130nand\u0131r\u0131c\u0131 sur\u0259tl\u0259r, xarakterl\u0259r yaratmaq t\u0259l\u0259bi Mir C\u0259lal\u0131 daim ciddi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrm\u00fc\u015f v\u0259 \u0259ks\u0259r hallarda o m\u0259qs\u0259din\u0259 nail olmu\u015fdur.<br \/>\n\u018fdibin ruh y\u00fcks\u0259kliyi il\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 hekay\u0259l\u0259ri z\u0259ngin irsind\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutmu\u015f aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 m\u00fcasirliyini qoruyub saxlam\u0131\u015fd\u0131r. Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin \u0259s\u0259rl\u0259ri indi d\u0259 sevil\u0259-sevil\u0259 oxunur, m\u00fcasirl\u0259rimiz t\u0259r\u0259find\u0259n ad\u0131 ehtiramla \u00e7\u0259kilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 Nizami ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 Mir C\u0259lal Pa\u015fayev Az\u0259rbaycan Sovet \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. 20-ci ill\u0259rin sonunda yarad\u0131c\u0131l\u0131q al\u0259min\u0259 \u015feirl\u0259 g\u0259lmi\u015f yaz\u0131\u00e7\u0131 tezlikl\u0259 istedadl\u0131 o\u00e7erk v\u0259 hekay\u0259l\u0259ri il\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan sovet n\u0259srinin inki\u015faf\u0131 tarixind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u0259xsus yeri olan Mir C\u0259lal\u0131n \u0259sas \u0259s\u0259rl\u0259ri rus v\u0259 ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 xalqlar\u0131 dill\u0259rind\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilmi\u015fdir. T\u0259l\u0259b\u0259lik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-26162","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26162"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26162\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26165,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26162\/revisions\/26165"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}