{"id":26179,"date":"2017-11-30T07:00:01","date_gmt":"2017-11-30T03:00:01","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=26179"},"modified":"2017-11-30T14:14:16","modified_gmt":"2017-11-30T10:14:16","slug":"mustafa-coskun-bir-folklor-arastirmacisi-kultur-adami-hayrettin-koyuncu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=26179","title":{"rendered":"Mustafa CO\u015eKUN.”B\u0130R FOLKLOR ARA\u015eTIRMACISI, K\u00dcLT\u00dcR ADAMI HAYRETT\u0130N KOYUNCU”"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Hasan Akar ve Mahmut Hasg\u00fcl hocalar\u0131m benden Hayrettin Koyuncu Bey\u2019le bir r\u00f6portaj ger\u00e7ekle\u015ftirmemi istediklerinde biraz \u00e7ekindi\u011fimi s\u00f6ylemeliyim. Zira Hayrettin Bey zor bir insand\u0131. Her \u015feyi kolayca be\u011fenmezdi. Ele\u015ftirel y\u00f6n\u00fc \u00e7ok kuvvetliydi. Ya yine yazd\u0131klar\u0131m\u0131za bir kulp takmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa. Sonra O\u2019nun engin ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcne s\u0131\u011f\u0131narak \u201cpeki\u201d dedim. Ama bir taraftan da kendi mek\u00e2n\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirirsem bu r\u00f6portaj\u0131 benim de sa\u011flam dayana\u011f\u0131m olurdu. Nihayetinde s\u0131cak bir yaz g\u00fcn\u00fc \u00f6\u011fle sular\u0131nda Tokat Gezirlik mevkiindeki \u00e7iftli\u011finde d\u00f6rt g\u00f6n\u00fcl dostu bulu\u015ftuk. Misafirperverli\u011fine daha \u00f6nceleri de \u015fahit oldu\u011fumuz Hayrettin Beyin kendi haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcve\u00e7le elma, erik, kiraz, vi\u015fne a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n g\u00f6lgesinde karn\u0131m\u0131z\u0131 bir g\u00fczel doyurduktan sonra semaver \u00e7ay\u0131n\u0131n e\u015fli\u011finde r\u00f6portaj\u0131m\u0131z\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Hasan ve Mahmut Beyler sadece dinleyici olarak kat\u0131lacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek kenarda ses kayd\u0131n\u0131 yapt\u0131lar.
\nHayrettin Bey, siz Tokat\u2019\u0131n ve hatta T\u00fcrkiye\u2019nin e\u011fitim d\u00fcnyas\u0131na bir\u00e7ok kademede hizmet ettiniz. Ayr\u0131ca k\u00fclt\u00fcr, sanat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na da ara\u015ft\u0131rmac\u0131 s\u0131fat\u0131yla de\u011ferli katk\u0131lar\u0131n\u0131z oldu. Folklor dal\u0131nda kaynak niteli\u011finde eserler verdiniz, yaz\u0131lar yazd\u0131n\u0131z; televizyon ve radyo programlar\u0131na kat\u0131larak ilimizi temsil ettiniz. Bunlarla beraber d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi, ideallerinizi, sosyal ve mill\u00ee duygular\u0131n\u0131z\u0131 da \u00f6\u011frenmek istiyoruz. Bu sebeple bizler de K\u00fcmbet dergisi olarak sizi okuyucular\u0131m\u0131zla bulu\u015fturmak diledik. Bu r\u00f6portaj iste\u011fimizi kabul etti\u011finiz i\u00e7in dergimiz ad\u0131na te\u015fekk\u00fcr ediyorum.
\nM\u00fcsaadenizle ilk sorumuz \u015f\u00f6yle olsun: Re\u015fadiyeli ve Re\u015fadiye sevdal\u0131s\u0131 oldu\u011funuzu sizi yak\u0131ndan tan\u0131yanlar iyi bilirler. Ancak bize aileniz ve \u00e7ocuklu\u011funuz hakk\u0131nda biraz daha bilgi verebilir misiniz?
\nEfendim, evvela ben te\u015fekk\u00fcrle ba\u015flamak isterim. Beni b\u00f6yle bir \u015feye lay\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz i\u00e7in. Bunun yan\u0131 s\u0131ra ilk sorunuz Re\u015fadiye Sevdal\u0131l\u0131\u011f\u0131. Re\u015fadiye sevdal\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u015fu: Re\u015fadiyelilikte bir \u00f6zellik vard\u0131r. Her Re\u015fadiyeli Re\u015fadiye\u2019yi sevmek zorundad\u0131r. Re\u015fadiye sevgim elbette vard\u0131, olacakt\u0131. Artt\u0131, azalmad\u0131. Bunda \u015funun da katk\u0131s\u0131 var. Re\u015fadiye kendi ya\u011f\u0131 ile kavrulmu\u015f olan bir il\u00e7edir. Ben \u015f\u00f6yle b\u00f6yle \u00f6mr\u00fcm\u00fcn 40 y\u0131l\u0131n\u0131 Re\u015fadiye\u2019de ge\u00e7irdi\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsem Re\u015fadiye devletin yapt\u0131\u011f\u0131 pek b\u00fcy\u00fck bir \u015fey g\u00f6rmedi. Hep kendi imk\u00e2nlar\u0131yla kendini bir yerlere getirdi. Onun i\u00e7in de bu il\u00e7enin bir bireyi olarak mutlaka ona katk\u0131da bulunmam\u0131z gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle Re\u015fadiye\u2019ye olan sevgim artm\u0131\u015ft\u0131r.
\nHayrettin bey bu cevaplar\u0131 verirken \u00f6nceden planlamad\u0131\u011f\u0131m bir soru akl\u0131ma geldi. Sordum. \u00d6nce bir durgunla\u015ft\u0131, yutkundu konu\u015fmak istedi, konu\u015famad\u0131. Bir sesin sahiden bu kadar h\u00fcz\u00fcnlendi\u011fini ilk defa duydum. Bir s\u00fcre r\u00f6portaj\u0131m\u0131za ara verdik. Bah\u00e7edeki tavuklardan ve Kangal k\u0131rmas\u0131ndan bahsettik. Birka\u00e7 bardak \u00e7aydan sonra anlatmaya devam etti.
\n1938 Re\u015fadiye do\u011fumluyum. Asl\u0131m\u0131z Re\u015fadiye\u2019nin Kuyucak K\u00f6y\u00fc\u2019ndendir. \u00c7ocuklu\u011fum k\u0131\u015flar\u0131 Re\u015fadiye\u2019de, yazlar\u0131 k\u00f6y\u00fcm\u00fczde ge\u00e7ti. Kalabal\u0131k bir ailemiz vard\u0131. Babam\u0131n \u00fc\u00e7 han\u0131m\u0131 vard\u0131, ben \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc han\u0131m\u0131ndan ikinci \u00e7ocu\u011fuyum. Benden b\u00fcy\u00fck olan 1939 depreminde enkaz alt\u0131nda kalm\u0131\u015f. \u0130kisi k\u0131z, be\u015fi erkek yedi karde\u015ftik. Koyun s\u00fcr\u00fclerimiz vard\u0131. Ben \u00e7obanl\u0131k yapmay\u0131 \u00e7ok severdim. \u00d6\u011fretmen okulunda okurken bile yazlar\u0131 koyun g\u00fcderdim. Karde\u015flerimden biri ortaokul bitirdi, di\u011ferleri ilkokuldan sonra okumad\u0131lar. Hali vakti yerinde bir aileydik.
\nHayat\u0131n\u0131z nerede ge\u00e7ti?
\n\u00d6\u011frenim hayat\u0131m 3 a\u015famal\u0131d\u0131r; \u0130lk\u00f6\u011fretim Re\u015fadiye Gazipa\u015fa \u0130lkokulu, Ortaokul k\u0131sm\u0131 Akp\u0131nar \u00d6\u011fretmen Okulu, Lise k\u0131sm\u0131 \u00c7orum \u00d6\u011fretmen Okulu, Y\u00fcksek\u00f6\u011frenim Samsun E\u011fitim Enstit\u00fcs\u00fc Edebiyat B\u00f6l\u00fcm\u00fc. Bende \u00c7orum \u00d6\u011fretmen Okulu a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak etki b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. O okuldan \u00e7ok \u015fey ald\u0131m. Sosyal y\u00f6n\u00fcm o okulda geli\u015fti. Edebiyat hocam\u0131z bug\u00fcn \u00fclkemizde isim yapm\u0131\u015f bir edebiyat\u00e7\u0131 ve yazar olan Adnan Binyazar\u2019d\u0131.
\n\u00d6\u011fretmen okulunda ka\u00e7 y\u0131l\u0131nda mezun oldunuz?
\n1958-59 y\u0131l\u0131 mezunuyum.
\n\u00d6\u011fretmenlik mesle\u011fini ni\u00e7in se\u00e7tiniz? Bu se\u00e7imin bilin\u00e7li bir se\u00e7im oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?
\n\u00d6\u011fretmenlik mesle\u011fini ben se\u00e7medim. Ben ilkokulu bitirdi\u011fimde Re\u015fadiye\u2019de ortaokul yoktu. Beni Niksar\u2019a ortaokula g\u00f6nderdiler. 1 hafta sonra Niksar\u2019dan ka\u00e7\u0131p geri k\u00f6ye gittim. O zamanlar 5 y\u0131ll\u0131k \u00f6\u011fretmen okullar\u0131 s\u0131navlar\u0131 oluyordu. O s\u0131navlara girdim ve \u00f6\u011fretmen okulunu kazand\u0131m. \u00d6\u011fretmenli\u011fi de \u00e7ok sevdim, \u015fimdi de seviyorum.
\nMeslek hayat\u0131n\u0131z\u0131 nerelerde ya\u015fad\u0131n\u0131z? Meslek hayat\u0131n\u0131zda ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00f6d\u00fcller oldu mu?
\n\u00d6\u011fretmenli\u011fe ilk olarak Denizli\u2019nin K\u0131n\u0131kl\u0131 K\u00f6y\u00fc\u2019nde ba\u015flad\u0131m. O k\u00f6y \u015fimdi Denizli ile birle\u015fti. \u00c7ok g\u00fczel bir k\u00f6yd\u00fc. \u00c7ok g\u00fczel insanlar\u0131 vard\u0131. Orada bir y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fabildim. E\u015fim \u00c7orumludur ve okul arkada\u015f\u0131md\u0131r. O, \u00c7orum\u2019da g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ben de e\u015f durumundan 1961 y\u0131l\u0131nda \u00c7orum\u2019a geldim. \u00c7orum\u2019un Bo\u011faba\u011f\u0131 K\u00f6y\u00fc\u2019nde 7 y\u0131l \u00f6\u011fretmenlik yapt\u0131m. Daha sonra Samsun E\u011fitim Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fc bitirince \u00c7orum Halk E\u011fitim Ba\u015fkan\u0131 olarak atand\u0131m. \u00c7orum\u2019da Milli E\u011fitim m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve Y\u00fcksekokul m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yapt\u0131m. \u00c7orum Hitit \u00dcniversitesi Makine Meslek Y\u00fcksekokulu kurucu m\u00fcd\u00fcr\u00fcy\u00fcm. Bu okul \u00c7orum\u2019daki \u00fcniversitenin temeli olmu\u015ftur.
\nGe\u00e7en y\u0131l da oradan bir plaket ald\u0131n\u0131z.
\nPlaket de\u011fil, \u00d6mr\u00fcm\u00fcn en b\u00fcy\u00fck \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc oradan ald\u0131m.
\nDaha sonra Tokat Milli E\u011fitim m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na atand\u0131m. Tokat\u2019ta 5 y\u0131l k\u00fclt\u00fcr i\u015fleri a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olmak \u00fczere di\u011fer birimlerden de g\u00f6revli il milli e\u011fitim m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131ktan sonra emekli oldum.
\nMeslek hayat\u0131mda bakanl\u0131\u011f\u0131n ve di\u011fer kurumlar\u0131n lay\u0131k g\u00f6rd\u00fckleri takdir, te\u015fekk\u00fcr gibi \u00e7ok \u00f6d\u00fcller var. Ancak beni \u00e7ok mutlu edeni, az \u00f6nce bahsetti\u011fim \u00fczere \u00c7orum Hitit \u00dcniversitesi\u2019nin verdi\u011fi \u00f6d\u00fcld\u00fcr. \u00c7orum Hitit \u00dcniversitesi 40 y\u0131l sonra beni buldu ve \u00c7orum\u2019a \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. B\u00fcy\u00fck bir s\u00fcrprizle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. 90 ki\u015filik bir dersli\u011fe ad\u0131m\u0131 vermi\u015flerdi. Bunu, ya\u015fam\u0131m\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00f6d\u00fcl\u00fc olarak de\u011ferlendiriyorum.
\nEvet, b\u00fcy\u00fck bir vefa \u00f6rne\u011fi. (Burada g\u00f6zlerinin yine doldu\u011funu s\u00f6ylemeliyim.)
\n\u00c7orumun sizin i\u00e7in \u00f6nemli oldu\u011funu anlad\u0131m bu konu\u015fmalar\u0131n\u0131zdan. Ne kadar \u00f6nemli?
\n\u0130kinci ilim diyebilirim g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131yla. Neden \u00f6yle? \u00d6\u011fretmen okulu y\u0131llar\u0131mda amat\u00f6r futbol oynuyordum. Orada bir kul\u00fcpte de oynad\u0131m. Halkla b\u00fct\u00fcnle\u015ftim. Halk beni \u00e7ok seviyordu. Yani sadece bir \u00f6\u011frenci de\u011fildim. Sosyal ve sportif y\u00f6nden de halkla beraber. \u00c7evre k\u00f6ylerlede ili\u015fkilerimiz vard\u0131. Onlar\u0131n elinden tuttum. Ba\u015fka yerlerde olsam da o k\u00f6yl\u00fcleri hi\u00e7 unutmad\u0131m. Hal\u00e2 ili\u015fkilerimiz devam ediyor.
\n\u00d6\u011fretmenlik mesle\u011fini ni\u00e7in se\u00e7tiniz? Bu se\u00e7imin bilin\u00e7li bir se\u00e7im oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?
\nRe\u015fadiye\u2019nin Kuyucak k\u00f6y\u00fcnden \u00e7\u0131k\u0131p da \u00f6\u011fretmen olmak o y\u0131llarda kolay bir \u015fey de\u011fil. Onu biz se\u00e7medik. A\u00e7\u0131lan her s\u0131nava giriyorduk. Hangisini kazan\u0131rsak oraya gidiyorduk. Hatta \u00f6\u011fretmenlerin y\u00f6nlendirmesiydi bu. \u201c\u015eu s\u0131nava gir, bir \u015fey olursun o\u011flum \u201c diyorlard\u0131, biz de giriyorduk. Biz hangi s\u0131nav oldu\u011funu dahi bilmiyorduk. Re\u015fadiye\u2019de ortaokul yokken ben Niksar\u2019a okula gittim. Bir hafta kadar sonra Niksar\u2019dan ka\u00e7t\u0131m. \u0130yi ki s\u0131navlara girmi\u015fim. \u00d6\u011fretmenli\u011fi seviyorum. Ger\u00e7i bir ara hukuka kaymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Samsun E\u011fitim Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fc kazan\u0131nca vazge\u00e7tim. E\u011fitimci olu\u015fumdan memnunum.
\nHayrettin Bey \u015fimdi biraz da sizin di\u011fer y\u00f6nlerinize de\u011finelim istiyorum. Halk bilimi ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 oldu\u011funuzu biliyoruz. Bunun sebebi neydi? Daha biraz daha ileri giderek soray\u0131m. \u00d6zel bir sebebi var m\u0131yd\u0131?
\nBunun sebebi \u00f6zel de\u011fil de \u015f\u00f6yle: Ben edebiyata kar\u015f\u0131 \u00f6\u011frencili\u011fimde de duyarl\u0131yd\u0131m. \u00d6yle \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir \u00f6\u011frenci de\u011fildim. Hele matematik, fizik, kimya dersleri hak getire. Ama edebiyata kar\u015f\u0131 \u00f6zel ilgim ve merak\u0131m kendili\u011finden vard\u0131. Evde elime ge\u00e7en her t\u00fcrl\u00fc eseri okurdum.
\nBu arada Hasan hoca a\u011fa\u00e7lar aras\u0131nda dola\u015f\u0131yor baz\u0131lar\u0131 hen\u00fcz olgunla\u015fmam\u0131\u015f meyvelerin tad\u0131na bak\u0131yordu.
\nM\u00fczikle aran\u0131z nas\u0131ld\u0131? Mesela M\u00fczik dersiyle?
\n\u00d6\u011fretmen okullar\u0131nda \u00f6nde gelen bir dersti. \u0130kmale kal\u0131rd\u0131m o zamanlar. Benim m\u00fczi\u011fimde nota bilgisi yoktu ki. Edebiyata gelecek olursak, ona kar\u015f\u0131 \u00f6zel ilgimi \u015f\u00f6yle s\u00f6yleyeyim. Kerime Nadir\u2019in 18 roman\u0131n\u0131 2 ayda okumu\u015ftum. O zamanlar onlar modayd\u0131. Okumaya kar\u015f\u0131 ilgim vard\u0131. Bu okumalar\u0131m s\u0131ras\u0131nda bir \u015feyler oldu. Ben k\u00f6yl\u00fc \u00e7ocu\u011fuyum. K\u00f6yden geliyorum. T\u00fcrk\u00fcy\u00fc, masal\u0131, hik\u00e2yeyi halkta g\u00f6rd\u00fcm. Yak\u0131nlar\u0131m\u0131z anlatt\u0131, birilerinden dinledik derken bir de biraz kendimi buldu\u011fumda T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcm a\u011f\u0131r basmaya ba\u015flad\u0131. T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc de\u011ferlendirirken bakt\u0131m e\u011fitim enstit\u00fclerinde, liselerde, \u00f6\u011fretmen okullar\u0131nda okudu\u011fumuz derslerin aras\u0131nda edebiyat\u0131m\u0131z bir \u00f6zellik g\u00f6steriyor. Biliyorsunuz d\u00f6rt b\u00f6l\u00fcml\u00fck bir edebiyatt\u0131r. Divan, Tanzimat, Servet-i F\u00fcnun, Fecr-i \u00c2ti, bir de sonuna koyduklar\u0131 T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye y\u00f6nelik b\u00fcy\u00fck geli\u015fmelerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, de\u011fer verildi\u011fi Cumhuriyet d\u00f6nemi. Bu d\u00f6rt tanesinin i\u00e7inde halk dili yok edilmek \u00fczere sanki tanzim edilmi\u015f gibiydi. Halk dili T\u00fcrk\u00e7eyi koruyanlar yaln\u0131zca halk ozanlar\u0131 olmu\u015f. Bunlar neyle korumu\u015flar? Halk kendini korumu\u015f, bur arada dilini korumu\u015f. Maniyle, t\u00fcrk\u00fcyle, destanla. Bunlar\u0131 da ileti\u015fim arac\u0131 olarak kullanm\u0131\u015f.
\nFolklor ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 olman\u0131z\u0131n nedenleri nelerdir?
\nFolklorun tamam\u0131 ile olan ba\u011f\u0131m halk edebiyat\u0131ndan gelir. Halk edebiyat\u0131 do\u011frucudur. Kendinde olan\u0131 d\u0131\u015fa vurur. Kat\u0131ks\u0131zd\u0131r. Bunun i\u00e7inde t\u00fcrk\u00fcler de toplumun ya\u015fam aynas\u0131d\u0131r. T\u00fcrk\u00fcler \u00f6yk\u00fcl\u00fc de\u011filse, manilerden olu\u015fur. Maniler toplumda y\u0131llarca ileti\u015fim arac\u0131 g\u00f6revi yapm\u0131\u015flard\u0131r.
\n\u00d6rne\u011fin bir hasret yans\u0131mas\u0131;
\n\u015eu uzun gecenin gecesi olsun
\nS\u0131lada bir evin bacas\u0131 olsun
\nDediler ki nazl\u0131 y\u00e2rin \u00e7ok hasta
\nBa\u015f\u0131nda okuyan hocas\u0131 olsun
\nT\u00f6reye tepki;
\nYaylan\u0131n \u00e7imeninde
\nYay\u0131l\u0131yor geyikler
\nBu y\u0131lki sevdal\u0131\u011fa
\nKar\u0131\u015fmas\u0131n b\u00fcy\u00fckler<\/p>\n

Sevgiliye sitem;
\nKarakoyun sa\u00e7a\u011f\u0131
\nK\u0131ndan \u00e7ektim p\u0131\u00e7a\u011f\u0131
\nKavlimiz b\u00f6yle miydi
\nYi\u011fitlerin al\u00e7a\u011f\u0131<\/p>\n

\u00d6rnekler \u00e7o\u011falt\u0131labilir.
\nHalk Edebiyat\u0131 \u00f6zellikle de halk ozanlar\u0131 T\u00fcrk Dili\u2019nin tapu senetleridir. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde 600 sene kullan\u0131mdan uzak tutulan T\u00fcrk Dili\u2019ni halk ozanlar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ta\u015f\u0131m\u0131\u015flard\u0131r. Son zamanlarda t\u00fcrk\u00fclerimizde de bir yozla\u015fma olu\u015fmu\u015f, hem s\u00f6zleri hem besteleri asl\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7arp\u0131kl\u0131\u011f\u0131, baz\u0131 \u201cuyduruk\u201d mahalli sanat\u00e7\u0131lar k\u00f6r\u00fcklemi\u015flerdir. Ben, kendi y\u00f6remiz t\u00fcrk\u00fclerinden \u00f6yk\u00fcs\u00fc olanlar\u0131 derledim ve asl\u0131na uygun olarak kitapla\u015ft\u0131rd\u0131m. T\u00fcrk\u00fclerimizi hem kom\u015fu illerin sahiplenmesinden kurtarmak, hem de asl\u0131na uygun olarak korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in bu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yapt\u0131m. Beni bu ara\u015ft\u0131rmalara iten k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn k\u00f6kl\u00fc bir par\u00e7as\u0131 olan t\u00fcrk\u00fclerimizin korunmas\u0131nda hizmette bulunmak arzusudur.
\nT\u00fcrk\u00fclere konu olan olaylar\u0131 yak\u0131ndan incelediniz, baz\u0131 t\u00fcrk\u00fc kahramanlar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fmeleriniz oldu. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sizi nas\u0131l etkiledi?
\n\u0130ncelemeye ald\u0131\u011f\u0131m t\u00fcrk\u00fcn\u00fcn olu\u015fumunu \u00e7ok ve de\u011fi\u015fik ki\u015filerden dinlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. E\u011fer varsa birinci a\u011f\u0131zdan, de\u011filse ikinci veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u011f\u0131zdan dinlemeyi \u00f6ne ald\u0131m. Tutarl\u0131l\u0131k g\u00f6rmedi\u011fim, olaylar\u0131 \u00e7arp\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015fanlara itibar etmedim. Olay\u0131n ya\u015fayan kahraman\u0131 olarak g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm K\u0131ymet t\u00fcrk\u00fcs\u00fcn\u00fcn kahraman\u0131 K\u0131ymet ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm. Benim g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcmde kendisi 73 ya\u015f\u0131nda idi. Ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n buruklu\u011fu \u00fczerindeydi. Olay\u0131n tamam\u0131n\u0131 kendi a\u011fz\u0131ndan dinleme f\u0131rsat\u0131 yakalad\u0131m ama bir yan etken engelledi.
\nG\u00fcp\u00fcr t\u00fcrk\u00fcs\u00fcn\u00fc hem o\u011flundan, hem yak\u0131nlar\u0131ndan hem de \u00e7etedeki arkada\u015flar\u0131ndan Cayman lakapl\u0131 Bereketli\u2019li bir \u015fahsiyetten dinledim ama ben y\u00f6resel g\u00f6r\u00fc\u015flere de de\u011fer vererek olay\u0131n ger\u00e7ek y\u00f6n\u00fcn\u00fc yans\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. \u00c7o\u011fu kere t\u00fcrk\u00fclerdeki s\u00f6zler olaylar\u0131n en b\u00fcy\u00fck tan\u0131\u011f\u0131 ve size yol haritas\u0131 olabiliyor.
\nBilinmeyenleri ya da yanl\u0131\u015f bilinenleri ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131mda de\u011fi\u015fik bir heyecan ya\u015fad\u0131m.
\nDerleme yapmak bilgi ve dikkat ister. Siz bu konuda nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131n\u0131z?
\nBu konuya 30 y\u0131l\u0131m\u0131 verdim. Bu arada da elbette ki deneyim kazand\u0131m. Kazand\u0131\u011f\u0131m deneyimi iyi kulland\u0131m. \u201cHey Onbe\u015fli T\u00fcrk\u00fcs\u00fc\u201dn\u00fc Adana ve Yozgat sahiplendi. Bu t\u00fcrk\u00fcn\u00fcn Tokat t\u00fcrk\u00fcs\u00fc oldu\u011funu ispatlamak i\u00e7in \u00e7ok \u00e7aba harcad\u0131m. T\u00fcrk\u00fcn\u00fcn Adana\u2019ya ait oldu\u011funu savunan ki\u015filerden en az 3-4 tanesi ile g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcp konuyu tart\u0131\u015ft\u0131m. T\u00fcrk\u00fcn\u00fcn s\u00f6zlerinden y\u00fcr\u00fcyerek Adana s\u00f6z literat\u00fcr\u00fcn\u00fc inceledim. Tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m ki\u015filer s\u0131radan ki\u015filer de\u011fildi. K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nda ve Konservatuvar \u2019da g\u00f6revli ki\u015filerdi. Ordulu ve Sivasl\u0131 sanat\u00e7\u0131lar da Tokat t\u00fcrk\u00fclerini sahiplendiler. Onlarla da \u00e7ok didi\u015ftim. Sivasl\u0131lar mahkemeye bile verdiler. 2 sene mahkemeye gittim.
\nYazar denilince akl\u0131ma \u00e7ay ve bir \u015fey daha gelir. \u00c7aylar\u0131m\u0131z\u0131 tazeledikten sonra sordum.
\nBir yerel gazetede k\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131 yaz\u0131yorsunuz. Herkesin bir yazma nedeni vard\u0131r. Sizi yazmaya y\u00f6nelten nedir?
\nYazmak \u00e7ok g\u00fczel bir \u015fey, toplumun s\u00f6zc\u00fcs\u00fc oluyorsunuz. \u00c7irkinlikleri ve g\u00fczellikleri ortaya koyuyorsunuz. S\u00f6ylenmesi gerekip de s\u00f6ylenemeyenleri s\u00f6yleyebilmenin de mutlulu\u011funu duyuyorsunuz. Bu mutluluk, yapt\u0131klar\u0131n\u0131z toplum yarar\u0131na olursa de\u011ferli oluyor. Yazmak beni toplumla b\u00fct\u00fcnle\u015ftiriyor. Kendi g\u00fcc\u00fcm kadar\u0131 ile topluma \u0131\u015f\u0131k tutmak, bilgi birikimimi toplumla payla\u015fmak, toplumun sorunlar\u0131n\u0131 g\u00fcncelle\u015ftirmek; Cumhuriyet\u2019e olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131 ayakta tutmak ve ona destek olmak, \u00fclke \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n savunucusu olmak d\u00fc\u015f\u00fcncesi beni yazmaya y\u00f6neltmi\u015ftir.
\nGenellikle yaz\u0131lar\u0131n okuyucuya ne verdi\u011fi sorulur. Ben yazman\u0131n size ne katt\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormak istiyorum \u015fimdi?
\nYaz\u0131lar\u0131mda ayr\u0131m yapm\u0131yorum. \u00c7arp\u0131kl\u0131k nerede varsa oraya vuruyor, g\u00fczellik nerede varsa onu \u00f6v\u00fcyorum. Genel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m cumhuriyet, demokrasi ve Atat\u00fcrk ilkeleridir. Yaz\u0131ya bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131nca yazmak ki\u015fili\u011fimi koruyor, kendime g\u00fcvenimi \u00e7o\u011falt\u0131yor, toplumda yerimi b\u00fcy\u00fct\u00fcyor. Kendimi yenileme f\u0131rsat\u0131 buluyorum.
\nTemel yazma ilkeniz nedir?
\n\u00dclkemin e\u011fitimine, k\u00fclt\u00fcr\u00fcne, halk\u0131n bilin\u00e7lenmesine hizmette bulunmak, Cumhuriyet ve Atat\u00fcrk \u0130lkeleri\u2019nin savunucusu olmak yazma ilkelerimin ba\u015f\u0131nda gelir.
\nYaz\u0131n\u0131z yay\u0131mland\u0131ktan sonra sonu\u00e7lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan sizi en \u00e7ok mutlu eden ve en \u00e7ok \u00fczen yaz\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 hat\u0131rl\u0131yor musunuz?
\nAsl\u0131nda yaz\u0131lar\u0131ma \u00e7ok ki\u015fisel bakm\u0131yorum. Toplumcu bir anlay\u0131\u015f\u0131m var. Sordunuz diye s\u00f6yleyeyim. Beni mutlu eden \u00e7ok yaz\u0131lar\u0131m oldu. Bunu toplumdan ald\u0131\u011f\u0131m tepkilerle de\u011ferlendiriyorum. Sonucu \u00fcz\u00fcnt\u00fc getiren bir yaz\u0131 hat\u0131rlam\u0131yorum. Milletvekillerine trafik dokunulmazl\u0131\u011f\u0131, ailelerine devlet taraf\u0131ndan yurtd\u0131\u015f\u0131 gezileri gibi bir\u00e7ok avantaj\u0131n sa\u011flanmas\u0131na ili\u015fkin teklif g\u00fcndeme geldi\u011finde yazd\u0131\u011f\u0131m tepki yaz\u0131s\u0131, son zamanlarda Abd\u00fclhamit\u2019in torunu Nilhan Osmano\u011flu\u2019nun \u201cBu parlamenter sistem can\u0131m\u0131za yetti\u201d gibi s\u00f6zlerine verdi\u011fim tepki yaz\u0131s\u0131 \u00e7ok tepki g\u00f6renlerdendir.
\nBana okumu\u015ftunuz. Hen\u00fcz yay\u0131mlanmam\u0131\u015f bir \u015fiiriniz var. Onu dergimiz okurlar\u0131yla payla\u015fmak ister misiniz?
\nD\u00fcz yaz\u0131y\u0131 daha \u00e7ok kullan\u0131yorum. Her gen\u00e7 (!) gibi benim de \u015fiir denemelerim oldu, oluyor. Hangisini kastetti\u011fini anlad\u0131m. San\u0131yorum han\u0131m\u0131ma yazd\u0131\u011f\u0131m bir \u015fiir vard\u0131, onu istiyorsunuz. Bu \u015fiiri evlili\u011fimizin 50. y\u0131l\u0131nda yazd\u0131m. \u015eimdi 57. y\u0131l\u0131 bitiriyoruz. Belki 60. y\u0131l\u0131m\u0131zda bir \u015fiir daha yazar\u0131m. (\u00dc\u00e7 y\u0131l m\u0131 bekleyece\u011fiz) Evet \u015fiirimi size sunuyorum.<\/p>\n

50 y\u0131l seni okudum yaprak yaprak
\nG\u00fcl s\u00fcmb\u00fcl demedim solar diye
\nHercai bir menek\u015fe gibi dizedim
\nGeride kalan ya\u015fam\u0131m\u0131 sevginle bezedim<\/p>\n

\u015eiirim olsan az gelir dizeler
\nR\u00fcyam olsan bitmez geceler
\nDudak dudak yazsam seni
\nNe harfler yeter ne heceler<\/p>\n

Sevginle ge\u00e7mi\u015f 50 y\u0131ll\u0131k d\u00fcnde
\nVarsa gelecek t\u00fcm g\u00fcn\u00fc de
\nKan\u0131mla tenimle sana veriyorum
\nBu sevgililer g\u00fcn\u00fcnde<\/p>\n

Bu sevgi \u015fiirini dinledikten sonra ve soraca\u011f\u0131m soruya ba\u011fl\u0131 olarak \u015fimdi abi diyebilirim. Hayrettin abi geni\u015f bir \u00e7evreniz var. Kolay ileti\u015fim kurabiliyorsunuz. Bunun kayna\u011f\u0131 nedir?
\nKendimi hep toplumun bir bireyi olarak g\u00f6rd\u00fcm. \u0130yiye evet, k\u00f6t\u00fcye hay\u0131r dedim. Do\u011frulu\u011fu sermaye, itibar\u0131 servet olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Ya\u015fam\u0131m\u0131 b\u00f6yle kuramlad\u0131m, b\u00f6yle de s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorum. \u0130lkelerimden \u00f6d\u00fcn vermedim. \u00dclke \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ilke \u00e7\u0131karlar\u0131mdan \u00f6nde tuttum. Toplumun d\u0131\u015f\u0131na hi\u00e7 \u00e7\u0131kmad\u0131m. \u00c7evreyi de b\u00f6yle edindim. Sosyal kimli\u011fime de bu yoldan ula\u015ft\u0131m.
\nZaman zaman okullarda konferans veriyorsunuz. Gen\u00e7lerle birlikte bir ya\u015fant\u0131n\u0131z var. Onlara ne mesaj vermek istiyorsunuz? Yani onlardan ne bekliyorsunuz?
\nGen\u00e7ler gelece\u011fimizdir. Onlar\u0131 bilgiyle donatarak gelece\u011fe haz\u0131rlamam\u0131z laz\u0131m. Orta\u00f6\u011fretimdeki ve Y\u00fcksek\u00f6\u011fretimdeki hocal\u0131\u011f\u0131mda \u00f6\u011frencilerime bir \u015fey anlatt\u0131\u011f\u0131mda; \u201cBeni dinleyin ama inanmay\u0131n. S\u00f6ylediklerimin do\u011fru veya yanl\u0131\u015f oldu\u011funu ara\u015ft\u0131r\u0131n. Karar\u0131n\u0131z\u0131 ondan sonra verin.\u201d derdim. \u00d6\u011frencilerimi ara\u015ft\u0131rmaya y\u00f6nlendirirdim. Bununla s\u00f6ylediklerimde do\u011fruluk pay\u0131 \u00e7ok olursa \u00f6\u011frencilerimin g\u00fcvenini kazan\u0131rd\u0131m. O zaman o \u00f6\u011frenciyi daha kolay i\u015flerdim. Onlar\u0131 biat k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131m. Bug\u00fcn gen\u00e7lerimizin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu sanal yeti\u015fiyor. Yanl\u0131\u015f ve tehlikeli bir yol.
\nGen\u00e7lerimize s\u00f6yleyece\u011fim \u00e7ok okumalar\u0131, biat k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden uzak durmalar\u0131, ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve bilimsellik taraftar\u0131 olmalar\u0131. Gen\u00e7lerin parolas\u0131 vatan, i\u015fareti millet, hedefi cumhuriyet ve Atat\u00fcrk \u0130lkeleri olmal\u0131d\u0131r. Gen\u00e7ler tarihimizi \u00f6zellikle Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 \u00e7ok iyi \u00f6\u011frenmelidir. D\u00fcnyaya \u00f6rnek bir sava\u015ft\u0131r. K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc iyi \u00f6\u011frenip, devam\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131rlar. Gen\u00e7li\u011fin yolu Ulu \u00d6nder Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn dedi\u011fi gibi m\u00fcspet ilim olmal\u0131d\u0131r. Kalk\u0131nman\u0131n ve \u00e7a\u011f\u0131 yakalaman\u0131n yolu buradan ge\u00e7er.
\nMilli \u00f6zellik g\u00f6steren t\u00fcrk\u00fcler icra edilirken d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131ndan her t\u00fcrl\u00fc m\u00fczik aleti kullan\u0131l\u0131r oldu. Bu duruma bak\u0131\u015f\u0131n\u0131z nas\u0131l?
\nT\u00fcrk\u00fcler do\u011fa\u00e7lamad\u0131r. M\u00fczi\u011fini yan\u0131nda getirir. T\u00fcrk\u00fc yak\u0131c\u0131 ayn\u0131 zamanda bestesini de yapar. T\u00fcrk\u00fcler halk edebiyat\u0131 \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Halk edebiyat\u0131n\u0131n i\u00e7inde t\u00fcrk\u00fcler, t\u00fcrk\u00fclere ses e\u015fli\u011fi eden m\u00fczik aletleri de belli olur. Yani Anadolu\u2019nun m\u00fczik aletleri ba\u011flama, kaval, zurna, sipsi, tulum, kemen\u00e7e ve benzerleri\u2026 T\u00fcrk\u00fcler onlarla daha g\u00fczeldir. Gitar ve benzeri aletlerin t\u00fcrk\u00fclere e\u015flik etmesi bana biraz yaban geliyor.<\/p>\n

\u00d6nceki soruya verilen cevaptan bu sorunun cevab\u0131n\u0131 tahmin edebilirsiniz ama ben yine de soray\u0131m
\nT\u00fcrk\u00fclerimizin yeni d\u00fczenlemelerle seslendirilmesini nas\u0131l buluyorsunuz?
\nT\u00fcrk\u00fcler anonim oldu\u011fu zaman daha ger\u00e7ek\u00e7i, daha do\u011fal ve daha g\u00fczeldir. Anonim t\u00fcrk\u00fc ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yler. Yeni d\u00fczenlemelerde g\u00fcfteci suyu sabunu hesaba katar. Bunlar\u0131n da g\u00fczelleri yok mu? Hem de \u00e7ok var. Ama yine de t\u00fcrk\u00fcn\u00fcn g\u00fczelini \u00f6zellikle s\u00f6z y\u00f6n\u00fcnden t\u00fcrk\u00fc yak\u0131c\u0131 \u00fcretir. Ger\u00e7i g\u00fcn\u00fcm\u00fczde t\u00fcrk\u00fc yak\u0131c\u0131 da kalmad\u0131 ama yine de benim \u00f6zlemim onlarad\u0131r.
\nT\u00fcrk\u00fclerimizi ve di\u011fer folklor \u00f6\u011felerimizi gen\u00e7lere sevdirmek i\u00e7in \u00f6nerileriniz nelerdir?
\nBu bir olgudur. Yaparak, ya\u015fayarak \u00f6\u011frenilir. \u00c7ocuk, y\u00f6renizi her \u015feyi ile ya\u015famal\u0131d\u0131r. Ezgisiyle, horonu ile halay\u0131 ile \u00f6yk\u00fcs\u00fc ile masal\u0131 ile\u2026 Ama bug\u00fcn bu zorla\u015ft\u0131. Sanal cihazlar bir\u00e7ok \u015feyi ald\u0131 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Folklorumuzu genelde k\u00f6y d\u00fc\u011f\u00fcnlerinde g\u00f6r\u00fcyoruz. Hatta diyebiliriz ki folklorumuz k\u00f6ylerde ya\u015fan\u0131yor. Folkloru e\u011fitimin i\u00e7ine mutlaka sokmal\u0131y\u0131z. T\u00fcrk\u00fcler kendini ya\u015fatabiliyor. Bunda mahalli sanat\u00e7\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131 oluyor. Halk oyunlar\u0131m\u0131z ayn\u0131 \u015fansa sahip de\u011fil. O, korunmaya al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Gen\u00e7lere t\u00fcrk\u00fclerimizi ve folklorumuzu gen\u00e7leri onun i\u00e7inde tutarak sevdirebiliriz.
\nYaz\u0131lar\u0131n\u0131zda kesik (eksiltili) c\u00fcmle kullan\u0131yorsunuz. Bu \u00f6zel bir se\u00e7im mi?
\n\u00d6zel bir se\u00e7im de\u011fil ama uzun s\u00f6z ne kadar s\u0131k\u0131c\u0131 olursa uzun c\u00fcmle de o kadar yorucu olur diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Devrik c\u00fcmle, kesik c\u00fcmle bana yaz\u0131lar\u0131mda kolayl\u0131k ve ak\u0131c\u0131l\u0131k sa\u011fl\u0131yor. Kesik c\u00fcmle ile uzun s\u00f6zden kesinti yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 ve okuyucuyu yormad\u0131\u011f\u0131m\u0131 san\u0131yorum. Yani bir t\u00fcr s\u00f6z tasarrufu yap\u0131yorum.
\nBen de alaca\u011f\u0131m mesaj\u0131 ald\u0131m. G\u00fcve\u00e7 ba\u015fta bitmi\u015fti. Karpuz da bitti. Sohbete dal\u0131nca semaverdeki \u00e7ay bitti, k\u00f6z bitti. Bu demek ki, bu g\u00fcnl\u00fck s\u00f6z bitti. Hayrettin Bey l\u00fctfedip bize zaman ay\u0131rd\u0131n\u0131z. Bu s\u0131cac\u0131k ve samimi sohbetiniz i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ediyorum. Tad\u0131 dama\u011f\u0131m\u0131zda bir g\u00fcve\u00e7 sohbetinde tekrar bulu\u015fmak \u00fczere.
\nBu r\u00f6portaj\u0131n edit\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapan k\u0131z\u0131m G\u00fclbeniz Co\u015fkun\u2019 a da ayr\u0131ca te\u015fekk\u00fcr ediyorum<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hasan Akar ve Mahmut Hasg\u00fcl hocalar\u0131m benden Hayrettin Koyuncu Bey\u2019le bir r\u00f6portaj ger\u00e7ekle\u015ftirmemi istediklerinde biraz \u00e7ekindi\u011fimi s\u00f6ylemeliyim. Zira Hayrettin Bey zor bir insand\u0131. Her \u015feyi kolayca be\u011fenmezdi. Ele\u015ftirel y\u00f6n\u00fc \u00e7ok kuvvetliydi. Ya yine yazd\u0131klar\u0131m\u0131za bir kulp takmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa. Sonra O\u2019nun engin ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcne s\u0131\u011f\u0131narak \u201cpeki\u201d dedim. Ama bir taraftan da kendi mek\u00e2n\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirirsem bu r\u00f6portaj\u0131 benim […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-26179","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kumbet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26179"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26189,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26179\/revisions\/26189"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}