{"id":26185,"date":"2017-11-30T08:00:51","date_gmt":"2017-11-30T04:00:51","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=26185"},"modified":"2017-11-30T14:19:31","modified_gmt":"2017-11-30T10:19:31","slug":"nihat-aymak-gurbet-boyle-yasanir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=26185","title":{"rendered":"Nihat AYMAK.”GURBET B\u00d6YLE YA\u015eANIR”"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

1970 y\u0131l\u0131nda Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019ten Niksar\u2019a ta\u015f\u0131nd\u0131k. Ortaokul talebesi oldu\u011fum 1973 y\u0131l\u0131n\u0131n bir yaz g\u00fcn\u00fcnde rahmetli babam\u0131n \u00e7ar\u015f\u0131dan eve d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcndeki heyecan\u0131n\u0131 hi\u00e7 unutamam. Annem, a\u011fabeyim, ablam ve ben anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 can kula\u011f\u0131yla dinlerken inanmakta zorlan\u0131yorduk. \u201cSeferberlikte askere gidip d\u00f6nmeyen Ahmet a\u011fabeyim ya\u015f\u0131yormu\u015f. \u0130ran\u2019daym\u0131\u015f, o\u011flu geldi g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck.\u201d
\n1914 y\u0131l\u0131nda Ruslarla sava\u015fmak \u00fczere 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n do\u011fu cephesine gidip d\u00f6nmeyen ve kendisinden hi\u00e7 haber al\u0131namay\u0131p \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen Ahmet amcam\u0131n o\u011flu oldu\u011funu s\u00f6yleyen bir delikanl\u0131 gelip yar\u0131m yamalak T\u00fcrk\u00e7esiyle \u201cBen sizin ye\u011feninizim\u201d diyor. Babam heyecanla hem anlat\u0131yor hem a\u011fl\u0131yordu:
\n-Halde sebze sat\u0131yordum. Bizim k\u00f6yl\u00fc bir gen\u00e7 geldi yan\u0131ma ve \u201cSana bir m\u00fcjdem var, \u0130ran\u2019daki a\u011fabeyinin o\u011flu geldi, kahvede oturuyor, haydi gidelim yan\u0131na\u201d dedi. \u015ea\u015f\u0131rd\u0131m, ne \u0130ran\u2019\u0131, ne a\u011fabeyi, ne ye\u011feni? dedim. Ko\u015ftum kahveye. Beni g\u00f6ren bir delikanl\u0131 sar\u0131ld\u0131 boynuma \u201camcam\u201d diye. Me\u011fer Ahmet a\u011fabeyim \u00f6lmemi\u015f, Ruslara esir d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, sonra ka\u00e7\u0131p \u0130ran\u2019a s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f orada kal\u0131p evlenmi\u015f, \u00e7olu\u011fa \u00e7ocu\u011fa kar\u0131\u015fm\u0131\u015f. K\u00fc\u00e7\u00fck o\u011flu Ahad T\u00fcrkiye\u2019ye okumak i\u00e7in gelmi\u015f. Gelirken babas\u0131ndan buralar\u0131n ve bizim isimlerimizi alm\u0131\u015f, geldi buldu bizi. \u015eimdi k\u00f6yde, Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019te di\u011fer amcalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda.
\n\u0130nan\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 bir hik\u00e2ye idi. Birka\u00e7 g\u00fcn sonra Ahmet amcam\u0131n o\u011flu Ahad a\u011fabeyim Niksar\u2019a bize geldi. Askerli\u011fini bitirmi\u015f, \u00dcniversite okumak i\u00e7in \u00fclkemize gelmi\u015f gen\u00e7, yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131, g\u00fcler y\u00fczl\u00fc bir delikanl\u0131. Can\u0131m\u0131z kaynad\u0131 \u0131s\u0131nd\u0131k hemen birbirimize. Sanki y\u0131llard\u0131r aileden biriydi. Az bildi\u011fi T\u00fcrk\u00e7esiyle anla\u015f\u0131yorduk. Asl\u0131nda anla\u015fmam\u0131z dilimizle de\u011fil, g\u00f6zlerimiz ve g\u00f6n\u00fcllerimizleydi.
\n\u00dcniversiteyi T\u00fcrkiye\u2019de bitirip Ankara\u2019da tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 Selma yengemle evlendi. 1977 y\u0131l\u0131nda \u0130ran\u2019a gitti ve bir daha haberle\u015femedik, g\u00f6r\u00fc\u015femedik.
\n\u0130ki ay kadar \u00f6nce Facebookta ye\u011fenim Banu ile Ahad abim ve Selma yengemin bir arada oldu\u011fu foto\u011fraf\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Hemen telefona sar\u0131l\u0131p ye\u011fenimi arad\u0131m. Birlikte olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi ve k\u0131rk y\u0131l sonra telefonla da olsa Ahad a\u011fabeyimin sesini duyuyordum. 5 May\u0131s 2017 g\u00fcn\u00fc ablam ve e\u015fimle birlikte Ankara\u2019da evinde misafir olduk. Gece yar\u0131s\u0131na kadar anlatt\u0131klar\u0131 ile hem h\u00fcz\u00fcnlendik, hem g\u00f6zya\u015f\u0131 d\u00f6kt\u00fck. Onun anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 onun a\u011fz\u0131 ile yazmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m ve dinlemeye de\u011fer ya\u015fanm\u0131\u015f bir gurbet hik\u00e2yesi olu\u015fuverdi. Ben de \u201cGurbet B\u00f6yle Ya\u015fan\u0131r\u201d dedirten bu hik\u00e2yeyi payla\u015fmak istedim sizlerle:
\n\u201cBabam bize T\u00fcrkiye\u2019yi, do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019i ve ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 pek anlatmazd\u0131, anlatmak istemezdi. Anlatmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zaman a\u011flard\u0131, biz de dayanamazd\u0131k a\u011flamas\u0131na ve yar\u0131m b\u0131rakt\u0131r\u0131rd\u0131k. \u00c7o\u011fu zaman dal\u0131p dal\u0131p giderdi. Biz anlard\u0131k onun neleri d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc. Anlatt\u0131klar\u0131ndan hat\u0131r\u0131mda kalanlar var elbette.
\nBabam hen\u00fcz on be\u015f on alt\u0131 ya\u015flar\u0131nda iken k\u00f6ye elek halbur satmak i\u00e7in u\u011frayan kad\u0131nlardan biri, harmana babam\u0131n yan\u0131na gelip \u0131srarla fal\u0131na bakmak isteyince dayanamaz ve bakt\u0131r\u0131r fal\u0131na. Ancak s\u00f6yledikleri babam\u0131 hem \u00fczer hem sinirlendirir. Eve geldi\u011finde annesi ondaki de\u011fi\u015fikli\u011fi fark edip: \u201cSana ne oldu Ahmet?\u201d diye sorar. Anlat\u0131r annesine: \u201cFalc\u0131 kad\u0131n\u0131n anlatt\u0131klar\u0131ndan etkilendim. Bu memleketin ne ekme\u011fi ne suyu sana nasip olacak. Buran\u0131n bir di\u015f \u00e7\u00f6p\u00fcnde bile nasibin yok. Sen en k\u0131sa zamanda buradan gitmelisin dedi.\u201d Annesi teselli etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r: \u201cO kad\u0131n ne biliyormu\u015f ki, senden bir \u015feyler alabilmek i\u00e7in konu\u015fmu\u015f i\u015fte\u201d diyerek.
\nBirka\u00e7 y\u0131l sonra Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu ile Ruslar aras\u0131nda harp ba\u015flar ve seferberlik ilan edilir. K\u00f6yde kad\u0131nlar \u00e7ocuklar ve ihtiyarlar kal\u0131r sadece. Di\u011fer gen\u00e7lerle birlikte babam da askere al\u0131n\u0131r ve do\u011fu cephesine sevk edilir. Ne tam te\u00e7hizatl\u0131 asker k\u0131yafeti, ne de silah. Bir gece giri\u015ftikleri muharebede baca\u011f\u0131na isabet eden bir Moskof kur\u015funu sonucu hareket kabiliyetini yitirip esir d\u00fc\u015fer Ruslara. Nahcivan\u2019daki hastaneye kald\u0131r\u0131l\u0131r ve tedavisi ba\u015flar. Baca\u011f\u0131ndaki kur\u015fun yaras\u0131 ate\u015fini y\u00fckseltir, titremeyle birlikte sanki yanmaktad\u0131r v\u00fccudu. Doktorlar babam\u0131n dosyas\u0131na bakt\u0131ktan sonra kendi aralar\u0131nda: \u201cBu T\u00fcrk\u2019\u00fc i\u011fne vurmak suretiyle bu gece \u00f6ld\u00fcrelim\u201d diye konu\u015furlar. Rus\u00e7a ve T\u00fcrk\u00e7e bilen bir hem\u015fire bu konu\u015fmay\u0131 duyduktan sonra babam\u0131n yan\u0131na gelip: \u201cAhmet, sen beni kendine karde\u015f bil ve benim s\u00f6z\u00fcm\u00fc dinle. Doktorlar Rus\u00e7a konu\u015furken ben duydum, bu gece sana i\u011fne vuracaklar ve \u00f6ld\u00fcrecekler. Sen gen\u00e7sin yaz\u0131k sana. \u00c7\u0131k g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetti\u011fi yere kadar ko\u015f, ka\u00e7 buradan.\u201d
\nElbiselerini getirir ve giydirir. Ate\u015fler i\u00e7inde hasta olan babam kur\u015fun yaral\u0131 baca\u011f\u0131yla \u00e7\u0131kar hastaneden ve karanl\u0131kta ka\u00e7maya ba\u015flar. Bir tarafta baca\u011f\u0131ndaki yara, di\u011fer yanda y\u00fcksek ate\u015fli hastal\u0131\u011f\u0131 nereye gitti\u011fini bilmeden ko\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ortal\u0131k ayd\u0131nlanmaya ba\u015flay\u0131nca uzaktaki Rus askerlerini fark edip bir \u00e7al\u0131l\u0131\u011f\u0131n i\u00e7ine gizlenir. A\u00e7l\u0131k, susuzluk, hastal\u0131k ve can korkusu i\u00e7inde bekler ak\u015fam\u0131n olmas\u0131n\u0131. Karanl\u0131k \u00e7\u00f6k\u00fcp etraf g\u00f6r\u00fcnmez olunca \u00e7al\u0131l\u0131ktan \u00e7\u0131k\u0131p ko\u015fmaya ba\u015flar yeniden. G\u00fcnd\u00fczleri \u00e7al\u0131lar\u0131n i\u00e7inde kendini gizleyen, geceleri ortal\u0131k a\u011farana kadar ko\u015fmak suretiyle g\u00fcnlerce s\u00fcrer bu ka\u00e7\u0131\u015f. Rast geldi\u011fi dereden su i\u00e7er, \u00f6lmemek i\u00e7in a\u011fa\u00e7 yapraklar\u0131 ve zehirli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin etti\u011fi otlardan yiyerek hayatta kalmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bir hafta s\u00fcren bu ka\u00e7\u0131\u015fta \u00fczerindeki elbiseler ve aya\u011f\u0131ndaki eski postal param par\u00e7a olmu\u015ftur.
\nSabah olup ortal\u0131k ayd\u0131nland\u0131\u011f\u0131nda uzakta g\u00f6r\u00fcnen k\u00f6y\u00fc fark eder. Hem sevinir hem korkar. Bir m\u00fcddet \u00e7evreyi izler, Rus askeri var m\u0131 diye. G\u00fcne\u015f hayli y\u00fckselmi\u015ftir. A\u011f\u0131r a\u011f\u0131r y\u00fcr\u00fcr k\u00f6ye yakla\u015fmak i\u00e7in. Bir m\u00fcddet sonra ezan sesi gelir kula\u011f\u0131na. \u0130nanamaz, r\u00fcya g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc san\u0131r bir an. Ezan\u0131 dinlerken g\u00f6zya\u015flar\u0131na h\u00e2kim olamaz. Rusya\u2019da olmad\u0131\u011f\u0131 kesindir ancak kendi \u00fclkesi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde mi, yoksa ba\u015fka bir yerde mi oldu\u011funu kestiremez. K\u00f6ye yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman buran\u0131n b\u00fcy\u00fck bir kasaba oldu\u011funu fark eder. Caminin \u00f6n\u00fcne geldi\u011finde kimse yoktur d\u0131\u015far\u0131da. Akan \u00e7e\u015fmeden kana kana su i\u00e7ip abdest al\u0131r. Camiye girdi\u011finde da\u011f\u0131lmak \u00fczeredir cemaat. Namaz\u0131n\u0131 k\u0131l\u0131p d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131nca be\u015f alt\u0131 ki\u015fi etraf\u0131n\u0131 sarar. Dilleri farkl\u0131d\u0131r, anlamaz konu\u015fmalar\u0131n\u0131. Elbisesi param par\u00e7a, kendisi perme peri\u015fan vaziyette olan babam\u0131n konu\u015fmas\u0131ndan T\u00fcrk oldu\u011funu anlay\u0131p bir eve g\u00f6t\u00fcr\u00fcp yemek ikram ederler. Buras\u0131 \u0130ran\u2019da Tebriz\u2019e bir bu\u00e7uk saat mesafedeki Aher kasabas\u0131d\u0131r. O y\u0131llarda \u0130ran\u2019da da k\u0131tl\u0131k ve a\u00e7l\u0131k vard\u0131r. Ruslar \u0130ran\u2019a sald\u0131r\u0131p istila ederler. Amerikal\u0131lar ve \u0130ngilizler Basra k\u00f6rfezini himayelerine al\u0131rlar. Dil bilmeyen yol bilmeyen babama caminin kenar\u0131nda bir yer g\u00f6sterirler yatmas\u0131 i\u00e7in. Bazen birileri evine g\u00f6t\u00fcr\u00fcr yeme\u011fe, bazen yemesi i\u00e7in yiyecek getirirler.
\nBabam\u0131n T\u00fcrk oldu\u011funu \u00f6\u011frenen \u00fc\u00e7 ki\u015fi bir ak\u015fam\u00fcst\u00fc atlarla gelip kasaban\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir yere g\u00f6t\u00fcr\u00fcrler. Ate\u015fler yak\u0131lm\u0131\u015f etler k\u0131zart\u0131lmakta, kebaplar haz\u0131rlanmaktad\u0131r. Babam ne oldu\u011funu anlamaz ama birbirlerinin dillerini bilmedikleri i\u00e7in sorular\u0131na cevap da alamaz. Yerler i\u00e7erler ve yatarlar. Sabah olur babam bakar ki yiyecek bol, ne ararsan var. On ki\u015fi kadar olan grubun hepsi atl\u0131d\u0131r. Babam\u0131n anlayaca\u011f\u0131 birka\u00e7 T\u00fcrk\u00e7e kelime ve i\u015faret diliyle geceleri Ruslar\u0131n i\u015fgal etti\u011fi k\u00f6ylere bask\u0131n yaparak onlar\u0131 korkutacaklar\u0131n\u0131 anlat\u0131rlar. Babama verdikleri g\u00f6rev gece bask\u0131na gittiklerinde T\u00fcrk\u00e7e olarak ba\u011f\u0131r\u0131p \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131d\u0131r. G\u00fcya \u0130ranl\u0131lar Osmanl\u0131 askeriyle bir olup Ruslara sald\u0131rd\u0131 izlenimini vermektir. Gece olur babamda bir ata biner ve giderler bask\u0131n yapmaya. K\u00f6ye girince T\u00fcrk\u00e7e olarak ba\u011f\u0131r\u0131r \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r, bir m\u00fcddet sonra geri kamp kurduklar\u0131 yere gelirler. Sabah oldu\u011funda bakar ki kendisiyle gece gidenler bir s\u00fcr\u00fc koyun, kuzu, tavuk, horoz ne varsa getirmi\u015fler. Birka\u00e7 gece devam eder bu \u015fekilde. Ak\u015fama kadar koyunlar kesilir, etler kebaplar yenir ve uyunur.
\nBabam\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7mi\u015f baca\u011f\u0131n\u0131n yaras\u0131 iyile\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak fark eder ki; bunlar e\u015fk\u0131yad\u0131rlar ve babam\u0131n T\u00fcrk\u00e7e ba\u011f\u0131rmas\u0131 sonucu k\u00f6yl\u00fcler yabanc\u0131lar\u0131n bask\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp sinecekler ve onlar da istedikleri gibi h\u0131rs\u0131zl\u0131k ve ya\u011fma yapacaklard\u0131r. Kendi kendine s\u00f6ylenir: \u201cDurum anla\u015f\u0131ld\u0131, bunlar e\u015fk\u0131ya ve beni de kullan\u0131yorlar. Bana haram yemek yak\u0131\u015fmaz. Bu g\u00fcne kadar haram lokma bo\u011faz\u0131mdan ge\u00e7medi ki bundan sonra ge\u00e7sin.\u201d Ancak bunlardan kurtulman\u0131n kolay olmayaca\u011f\u0131n\u0131 da tahmin etmektedir. Kendine g\u00f6re bir ka\u00e7\u0131\u015f ve bunlardan kurtulu\u015f plan\u0131 yapar. Bana e\u015fgene getirin der. E\u015fgene koyunun etli kemiklerinin kaynat\u0131lmas\u0131 sonucu meydana gelen ya\u011fl\u0131 sudur. Tirit yap\u0131larak i\u00e7mesi \u00e7ok lezzetli olur. Babama hizmette kusur etmedikleri i\u00e7in hemen e\u015fgene yap\u0131p getirirler. S\u0131cak s\u0131cak i\u00e7er ve g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131p r\u00fczg\u00e2ra kar\u015f\u0131 oturur. Esen so\u011fuk r\u00fczg\u00e2r babam\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6z\u00fcn\u00fc iyice \u015fi\u015firir sabaha kadar. Uykudan kalk\u0131p babam\u0131 g\u00f6renler \u015fa\u015f\u0131r\u0131rlar. \u201cHastay\u0131m, \u00f6l\u00fcyorum beni doktora yeti\u015ftirin\u201d der. Kendilerine laz\u0131m olaca\u011f\u0131 i\u00e7in mecburen hemen ata bindirirler, yan\u0131na da iki atl\u0131 katarlar koruyucu olarak. \u0130ki atl\u0131 e\u015fli\u011finde babam Tebriz\u2019e var\u0131r. Samil Emr camisinin yan\u0131nda dururlar. Babam der: \u201cBen \u00f6nce bir banyo yapay\u0131m, b\u00f6yle kirli pasl\u0131 gitmeyeyim doktorun yan\u0131na.\u201d Olur derler ve babam hamama girmek i\u00e7in ayr\u0131l\u0131r. Ancak gizlice bir d\u00fckk\u00e2na gidip elbise ve \u015fapka ald\u0131ktan sonra hamama girer. Y\u0131kand\u0131ktan sonra eski elbiseleri orada b\u0131rak\u0131p yenilerini giyer, ba\u015f\u0131na \u015fapkay\u0131 koyar ve d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kar. Yan yan y\u00fcr\u00fcr tan\u0131nmamak i\u00e7in. Ona refakat eden koruyuculara tan\u0131nmadan ko\u015fa ko\u015fa uzakla\u015f\u0131r ve Tebriz \u00e7ar\u015f\u0131s\u0131na kar\u0131\u015f\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i Bulma Kurumuna gidip kaydolur. Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019te Kur\u2019an Kursuna gitti\u011fi i\u00e7in okuma yazmas\u0131 vard\u0131r. Bu sayede Devlet Demir Yollar\u0131nda i\u015fe ba\u015flar bir m\u00fcddet sonra.
\nRuslar zaman zaman \u0130ran\u2019a sald\u0131r\u0131r ve istila ederler. Babam\u0131n T\u00fcrk oldu\u011funu bilseler hemen \u00f6ld\u00fcr\u00fcrler. T\u00fcrk oldu\u011funu gizleyebilmek i\u00e7in Tebrizli bir kad\u0131nla evlenmek ister. Ancak bir g\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in bek\u00e2r bir k\u0131z al\u0131p onu y\u00fcz \u00fcst\u00fc b\u0131rakm\u0131\u015f olmayay\u0131m diye dul bir kad\u0131nla evlenmeyi uygun bulur.
\n\u0130\u015f yerinde edindi\u011fi arkada\u015flar\u0131 ve kurdu\u011fu dostluklar neticesinde babam\u0131n arad\u0131\u011f\u0131 bir dul kad\u0131n bulurlar ve evlendirirler. Babam bu kad\u0131n\u0131 sever, iyi anla\u015f\u0131rlar ve bir erkek bir k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 d\u00fcnyaya gelir. O\u011flunun ad\u0131n\u0131 Osmanl\u0131 Sultan\u0131 Abd\u00fclhamit\u2019e olan muhabbetinden dolay\u0131 Hamit koyar. K\u0131z\u0131n\u0131n ad\u0131 ise Ziynet. Ruslar\u0131n istila ve bask\u0131lar\u0131 devam etmektedir ve babam T\u00fcrk oldu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131ndan korktu\u011fu i\u00e7in tayinini Basra K\u00f6rfezinin yan\u0131nda bir yere \u00e7\u0131kart\u0131r. Yedi sene kadar orada \u00e7al\u0131\u015f\u0131p ortal\u0131k durulduktan sonra geri Tebriz\u2019e d\u00f6ner. Ancak han\u0131m\u0131 hastalan\u0131r ve vefat eder. \u00d6len han\u0131m\u0131 annemin halas\u0131 olur. Akrabalar bu iki k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocu\u011fa kim bakacak diyerek ye\u011feni Fatma\u2019y\u0131 yani annemi babamla evlendirirler. Dokuz \u00e7ocuk da annemden d\u00fcnyaya gelir. Bunlar Murat, K\u00e2mil, Mehmet, Cemal, Ahad (ben), Hatice, Menije, Mina, \u015eehin (T\u00fcrk\u00e7ede \u015eehnaz)
\nPuryusuf soyad\u0131n\u0131 al\u0131r babam. Dedesinin ad\u0131 Yusuf oldu\u011fu i\u00e7in Yusuf o\u011flu anlam\u0131nda. Babama mahallede Osmanl\u0131 Ahmet derlerdi. Osmanl\u0131 Rus Sava\u015f\u0131 ve Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 bitiyor, Osmanl\u0131 Devleti y\u0131k\u0131l\u0131yor arkas\u0131ndan Kurtulu\u015f sava\u015f\u0131 ba\u015fl\u0131yor ve T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti kuruluyor. 1939 y\u0131l\u0131nda Erzincan ve Re\u015fadiye Depremi olup her taraf y\u0131k\u0131l\u0131yor. Babam\u0131n k\u00f6ye yani Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019e g\u00f6nderdi\u011fi mektuplara kar\u015f\u0131l\u0131k gelmeyince aileden kimse kalmad\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Evlenip iki \u00e7ocu\u011fu olduktan sonra han\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc, arkas\u0131ndan annemle evlenmesi ve \u00e7ocuk say\u0131s\u0131n\u0131n on bire \u00e7\u0131kmas\u0131 ile ge\u00e7im derdi derken T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nme arzusu yok oluyor ister istemez. Babam derin d\u00fc\u015f\u00fcncelere \u00e7ok dalar, g\u00f6z\u00fcnden ya\u015f hi\u00e7 eksik olmazd\u0131.
\nTebriz\u2019de liseyi bitirdikten sonra askerli\u011fimi yap\u0131p geldim. \u00dcniversite okumak i\u00e7in Fransa\u2019ya gitmek istiyordum. Ancak bunu ailem uygun g\u00f6rmedi. T\u00fcrkiye\u2019de okuyan kom\u015fumuzun o\u011flu Hasan bir ak\u015fam bize oturmaya geldi. T\u00fcrkiye\u2019yi ve okuma \u015fartlar\u0131n\u0131 \u00e7ok methetti. O ak\u015fam T\u00fcrkiye\u2019ye gitmeye karar verdim. Hasan Ankara Bah\u00e7elievler\u2019de kald\u0131\u011f\u0131 evin adresini verdi. T\u00fcrkiye\u2019ye gidece\u011fim en \u00e7ok babam\u0131 heyecanland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Ondan T\u00fcrkiye\u2019yi, Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019i, karde\u015flerini, akrabalar\u0131n\u0131 ve ni\u015fanl\u0131s\u0131 G\u00fcll\u00fc\u2019y\u00fc \u00e7ok dinlemi\u015ftim.
\nAnkara\u2019ya geldim ama T\u00fcrk\u00e7em \u00e7ok zay\u0131f. Geldi\u011fimin ertesi g\u00fcn\u00fc gezmek i\u00e7in An\u0131tkabir\u2019e gittim. Orada bir grupla tan\u0131\u015ft\u0131m. Bir k\u0131zla bir delikanl\u0131 aras\u0131nda tart\u0131\u015fma ba\u015flad\u0131, neredeyse kavga edecekler. Delikanl\u0131n\u0131n kolundan tutup yar\u0131m yamalak T\u00fcrk\u00e7emle: \u201cNi\u00e7in sen b\u00f6yle kad\u0131nla kavgaya tutu\u015fuyorsun, gel benimle gidelim\u201d dedim ve y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015flad\u0131k. Dedim sen nerelisin? Dedi ben Tokat Turhall\u0131y\u0131m. \u015eok oldum birden.
\n-Ben de Tokatl\u0131y\u0131m.
\n-Ne Tokatl\u0131s\u0131 sen \u0130ranl\u0131 de\u011fil misin?
\n-Benim asl\u0131m Tokat Niksarl\u0131, deyip anlatt\u0131m \u00f6zetle babam\u0131n hik\u00e2yesini.
\n\u015ea\u015f\u0131rd\u0131 tabi. Anlatt\u0131m babam\u0131n hik\u00e2yesini k\u0131saca. Sarma\u015f dola\u015f olduk. \u201cBen yar\u0131n seni bindireyim otob\u00fcse g\u00f6ndereyim Tokat\u2019a git amcalar\u0131n\u0131 bul\u201d dedi. Ertesi g\u00fcn otob\u00fcse bindirip Tokat\u2019a u\u011furlad\u0131 beni.
\nTokat\u2019ta otob\u00fcsten indim do\u011fru d\u00fcr\u00fcst T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fam\u0131yorum, bir yer bilmiyorum. Do\u011fru polis karakoluna gittim. \u0130ranl\u0131 oldu\u011fumu s\u00f6yleyip pasaportumu g\u00f6stererek burada amcalar\u0131m\u0131n oldu\u011funu ve onlar\u0131 bulmaya geldi\u011fimi anlatt\u0131m. Niksar ve Ba\u015f\u00e7iftlik deyince komiser bir polis memuru \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p: \u201cBunu talebe pansiyonuna g\u00f6t\u00fcr\u201d dedi. Bana da, orada her il\u00e7eden talebelerin oldu\u011funu ve akrabalar\u0131n\u0131 bulmam\u0131n kolay olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.
\nGelip pansiyonun m\u00fcd\u00fcr\u00fcne durumu anlatt\u0131k. Anons ettiler \u201cNiksar\u2019dan Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019ten olan \u00f6\u011frenciler buraya gelsin\u201d diye. Be\u015f alt\u0131 ki\u015fi geldi. Onlara durumumu anlatarak amcalar\u0131m\u0131 bulmama yard\u0131mc\u0131 olmalar\u0131n\u0131 istediler. Beni getiren polis memuru gece burada kalaca\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yledi. Etraf\u0131m\u0131z\u0131 saran talebelerle konu\u015furken biri: \u201cBen Ba\u015f\u00e7iftlikliyim\u201d dedi ve babam\u0131n m\u00fcezzin day\u0131s\u0131n\u0131n torunu \u00e7\u0131kt\u0131. Dedi ben senin amcalar\u0131n\u0131 da akrabalar\u0131n\u0131 da biliyorum sabah Niksar\u2019a birlikte gideriz. Heyecan\u0131mdan gece uyuyamad\u0131m.
\nAkrabam olan talebeyle bindi\u011fimiz minib\u00fcs bir saatti a\u015fan yolculuktan sonra bizi Niksar\u2019a getirdi. Bir kahvehaneye girdik. \u201cSen burada otur, ben \u015fimdi senin Musa amcan\u0131 getireyim\u201d deyip gitti. Az sonra bakt\u0131m kar\u015f\u0131dan yan\u0131nda birisiyle geliyor. Sand\u0131m ki yan\u0131ndaki babam, \u00f6yle benziyor. Geldi kucakla\u015ft\u0131k \u00f6p\u00fc\u015ft\u00fck ama inanam\u0131yor benim ye\u011feni oldu\u011fuma. Nas\u0131l inans\u0131n ki? Elli dokuz y\u0131l sonra \u0130ran\u2019l\u0131 bir delikanl\u0131 gelmi\u015f ben a\u011fabeyinin o\u011fluyum diyor. O g\u00fcne kadar seferberlikte \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr olarak bilinen ve kendisinin sa\u011f oldu\u011fuyla ilgili hi\u00e7bir haber al\u0131namayan a\u011fabeyinin o\u011fluyum diyorum. \u0130nanmas\u0131 g\u00fc\u00e7 tabi. Birlikte Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019e gittik. \u015eakir amcam\u0131n evinde bir araya geldik di\u011fer amcalar\u0131mla. Ancak herkes \u015foka girmi\u015f gibi, kimse inanam\u0131yor. Onlar bir g\u00fcn a\u011fabeylerinin sa\u011f oldu\u011funu duyacaklar\u0131n\u0131 hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015fler ki! Nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcnler, sa\u011f kalsayd\u0131 en ge\u00e7 be\u015f on y\u0131l sonra d\u00f6ner gelirdi k\u00f6y\u00fcne, annesine, babas\u0131na, karde\u015flerine ve ni\u015fanl\u0131s\u0131na.
\nBen a\u011fabeyiniz Ahmet\u2019in o\u011fluyum diyorum ama inanm\u0131yorlar halen. Kendilerine birinin \u015faka yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar belki de. \u201c\u0130spat et a\u011fabeyimizin o\u011flu oldu\u011funu\u201d dediler. Bu benim i\u00e7in zor olmayacakt\u0131.
\n-Tamam, ispat edece\u011fim. Siz b\u00fcy\u00fckten k\u00fc\u00e7\u00fc\u011fe s\u0131ralan\u0131n dedim. S\u0131raland\u0131lar ve ben ba\u015flad\u0131m saymaya.
\n-Sen Yusuf amcam, sen Musa amcam, sen \u015eevket amcam, sen en k\u00fc\u00e7\u00fck \u015eakir amcam. Babam\u0131n ni\u015fanl\u0131s\u0131 vard\u0131 G\u00fcll\u00fc.
\nBen \u00f6yle deyince bir sessizlik kaplad\u0131 odan\u0131n i\u00e7ini. Y\u00fczlerdeki h\u00fczn\u00fc hissettim ve g\u00f6zleri ya\u015fard\u0131 hepsinin.
\n-O vefat etti.
\nAsl\u0131nda h\u00fcz\u00fcnlenmelerinin ger\u00e7ek sebebi babam\u0131n ni\u015fanl\u0131s\u0131 G\u00fcll\u00fc\u2019n\u00fcn vefat etmesinden \u00e7ok, babam\u0131n \u00f6lm\u00fc\u015f olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp Yusuf amcamla evlendirmi\u015f olmalar\u0131yd\u0131. Mezar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na gidip birlikte dua ettik.
\nBirka\u00e7 g\u00fcn sonra Niksar\u2019a geldim ve Musa amcamla postaneye gidip \u0130ran\u2019a telefon etmek istedi\u011fimi s\u00f6yledim. Y\u00fcksek tarifeli olan \u201cacele\u201d yazd\u0131rmam\u0131za ra\u011fmen \u00fc\u00e7 saat bekledikten sonra telefon ba\u011flant\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131. Babama amcalar\u0131m\u0131 buldu\u011fumu s\u00f6ylerken ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z duygu selini kelimelerle ifade edemem.
\nBen Ankara\u2019ya d\u00f6n\u00fcp T\u00fcrk\u00e7e kursuna ba\u015flad\u0131m. Amcalar\u0131m \u0130ran\u2019a babam\u0131n yan\u0131na gittiler ve bir ay kald\u0131lar orada. Sonra babamla annem geldiler. Babam altm\u0131\u015f y\u0131l \u00f6nce ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yurduna, vatan\u0131na, k\u00f6y\u00fcne d\u00f6nd\u00fc. Babas\u0131, annesi, amcalar\u0131, k\u0131z karde\u015fi ve ni\u015fanl\u0131s\u0131 rahmetli olmu\u015flard\u0131 ama d\u00f6rt erkek karde\u015fi ile \u00e7ocukluk ve gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131 arkada\u015flar\u0131ndan \u00e7o\u011fu sa\u011f idi. B\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 gibi de\u011fildi tabi hi\u00e7bir yer ve hi\u00e7bir \u015fey. Koyun g\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc, at ko\u015fturdu\u011fu yerler, ekip bi\u00e7ti\u011fi tarlalar, s\u00f6\u011f\u00fct dikti\u011fi bah\u00e7e kenarlar\u0131, meyvesini yedi\u011fi \u00e7\u00f6rd\u00fck a\u011fa\u00e7lar\u0131, suyunu i\u00e7ti\u011fi g\u00f6zeler ve \u00e7e\u015fmeler \u00e7ok de\u011fi\u015fmi\u015f \u00e7ok farkl\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Aylarca kald\u0131 babam Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019te. \u0130lk g\u00fcnler zor konu\u015ftu\u011fu T\u00fcrk\u00e7esi sonralarda g\u00fczelle\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Konu\u015ftuk\u00e7a haf\u0131zas\u0131 hat\u0131rlad\u0131 ana lisan\u0131n\u0131.
\nBir g\u00fcn telefon geldi babamdan ve beni Ankara\u2019dan Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019e \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yordu. Geldim ki hastalanm\u0131\u015f yat\u0131yor. Tabi merak ve heyecan var, h\u00fcz\u00fcn ve g\u00f6zya\u015f\u0131 var, hava de\u011fi\u015fikli\u011fi ve beslenme farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 da eklenince hastalanm\u0131\u015f. Askerde s\u0131hhiye olup d\u00f6nd\u00fckten sonra Ba\u015f\u00e7iftlik ve \u00e7evre k\u00f6ylerin doktoru ve i\u011fnecisi olan H\u00fcseyin Memi\u015f\u2019in babama yapt\u0131\u011f\u0131 i\u011fne siyatik sinire rast gelmi\u015f. Baca\u011f\u0131n\u0131n \u00fczerine basam\u0131yor, ac\u0131dan duram\u0131yor.
\nBabam ve annem \u0130ran\u2019a geri d\u00f6necekler. Art\u0131k babam\u0131n evi, yurdu, \u00e7ocuklar\u0131, torunlar\u0131, d\u00fcn\u00fcrleri ve arkada\u015flar\u0131 \u0130ran\u2019da. Do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc, \u00e7ocukluk ve ilk gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fi, b\u00fcy\u00fcklerinin kabirlerinin bulundu\u011fu Ba\u015f\u00e7iftlik art\u0131k onun yurdundan \u00f6te bir ziyaret yeri. G\u00f6zya\u015flar\u0131 i\u00e7inde vedala\u015f\u0131p ayr\u0131ld\u0131 Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019ten. Sapa sa\u011flam gelmi\u015fti ama d\u00f6n\u00fc\u015fte hastayd\u0131 ve elindeki bastona yaslanarak y\u00fcr\u00fcyordu. Niksar\u2019a geldi\u011fimizde hamama g\u00f6t\u00fcr\u00fcp baca\u011f\u0131na masaj yapt\u0131m. \u00c7\u0131kt\u0131k ve Musa amcamla \u00e7ocuklar\u0131 bizi Ankara\u2019ya yolcu ediyorlard\u0131. Otob\u00fcse binerken baston akl\u0131na geldi. Y\u00fcr\u00fcrken faydas\u0131 olur diye vermi\u015flerdi karde\u015fleri Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019te. Hamama girdi\u011fimizde elbiselerimizi \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z odan\u0131n duvar\u0131na asm\u0131\u015ft\u0131k. \u00c7\u0131k\u0131\u015fta y\u00fcr\u00fcmesi rahatlay\u0131nca ihtiya\u00e7 duymay\u0131nca unuttuk ast\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerde bastonu. Hen\u00fcz on be\u015f on alt\u0131 ya\u015flar\u0131ndayken Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019e gelen bir falc\u0131 kad\u0131n\u0131n s\u00f6zleri geldi babam\u0131n akl\u0131na ve k\u0131s\u0131k bir sesle \u015fu c\u00fcmleyi s\u00f6yledi: \u201cFalc\u0131 kad\u0131n daha \u00e7ocuklu\u011fumda, buradan sana bir di\u015f \u00e7\u00f6p\u00fc de nasip olmayacak demi\u015fti. \u0130\u015fte bak Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019te elime verilen baston bile hamamda as\u0131l\u0131 kald\u0131.\u201d
\n\u0130ran\u2019a geldik, doktorlara gittik ama babam\u0131n baca\u011f\u0131 d\u00fczelmedi bir t\u00fcrl\u00fc. Ona T\u00fcrkiye\u2019den ve Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019ten kalan baca\u011f\u0131ndaki a\u011fr\u0131 ve aksayarak y\u00fcr\u00fcmesi oldu. Bu a\u011fr\u0131 ile birlikte her g\u00fcn ve her an T\u00fcrkiye\u2019yi ve do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019i g\u00f6rd\u00fc, oralar\u0131 yan\u0131nda hissetti.
\nBen 1977 y\u0131l\u0131nda Ege \u00dcniversitesi Ziraat Fak\u00fcltesini bitirip T\u00fcrkiye\u2019den ayr\u0131ld\u0131m. \u0130ran\u2019da \u015eah R\u0131za Pehlevi y\u00f6netimini devirmek i\u00e7in ba\u015flat\u0131lan devrimle birlikte meydana gelen kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sonucu amcalar\u0131mla irtibat\u0131m\u0131z koptu. Rumi 1310, miladi 1884 y\u0131l\u0131nda Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019te d\u00fcnyaya gelen babam\u0131n hasret, h\u00fcz\u00fcn, \u00f6zlem ve g\u00f6zya\u015f\u0131 dolu hayat\u0131 1994 y\u0131l\u0131nda do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc diyardan binlerce kilometre uzakl\u0131ktaki \u0130ran\u2019da Tebriz\u2019de nihayet bulup Rahmet-i Rahman\u2019a kavu\u015ftu. Rabbim merhametiyle, rahmetiyle muamele etsin. Makam\u0131 cennet olsun in\u015fallah.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1970 y\u0131l\u0131nda Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019ten Niksar\u2019a ta\u015f\u0131nd\u0131k. Ortaokul talebesi oldu\u011fum 1973 y\u0131l\u0131n\u0131n bir yaz g\u00fcn\u00fcnde rahmetli babam\u0131n \u00e7ar\u015f\u0131dan eve d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcndeki heyecan\u0131n\u0131 hi\u00e7 unutamam. Annem, a\u011fabeyim, ablam ve ben anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 can kula\u011f\u0131yla dinlerken inanmakta zorlan\u0131yorduk. \u201cSeferberlikte askere gidip d\u00f6nmeyen Ahmet a\u011fabeyim ya\u015f\u0131yormu\u015f. \u0130ran\u2019daym\u0131\u015f, o\u011flu geldi g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck.\u201d 1914 y\u0131l\u0131nda Ruslarla sava\u015fmak \u00fczere 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n do\u011fu cephesine gidip d\u00f6nmeyen […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-26185","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kumbet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26185","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26185"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26185\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26194,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26185\/revisions\/26194"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26185"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26185"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26185"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}