{"id":26503,"date":"2018-02-07T08:00:10","date_gmt":"2018-02-07T04:00:10","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=26503"},"modified":"2018-02-07T12:35:57","modified_gmt":"2018-02-07T08:35:57","slug":"elcin-huseynb%c9%99yli-yunus-oguzun-ozu-v%c9%99-sozu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=26503","title":{"rendered":"El\u00e7in H\u00dcSEYNB\u018fYL\u0130.&#8221;Yunus O\u011fuzun \u00f6z\u00fc v\u0259 s\u00f6z\u00fc&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/elcin.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/elcin-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-26505\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/elcin-300x200.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/elcin.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>M\u0259n yazar dostum Yunus O\u011fuzu uzun ill\u0259rdir ki, tan\u0131y\u0131ram. Bu yax\u0131nlarda bir t\u0259dbird\u0259 dediyim kimi, 30 ildir, birlikd\u0259 yol g\u0259lirik v\u0259 bu yolun bitm\u0259y\u0259c\u0259yin\u0259 inan\u0131ram. B\u0259ri ba\u015fdan onu da deyim ki, Yunus O\u011fuzla m\u00fc\u0259yy\u0259n ictima-siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259, roman janr\u0131na, onun t\u0259hkiy\u0259 formas\u0131na m\u00fcnasib\u0259td\u0259 fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z olsa da, v\u0259t\u0259n sevgisind\u0259 sabitik. Onu da deyim ki, Yunus O\u011fuz bir t\u00fcrk\u00e7\u00fc v\u0259 mill\u0259t\u00e7i kimi sabit-q\u0259d\u0259mdir. M\u0259n Az\u0259rbaycan bayra\u011f\u0131 haqq\u0131nda onun dan\u0131\u015fark\u0259n nec\u0259 k\u00f6vr\u0259ldiyinin \u015fahidiy\u0259m. Yunus O\u011fuz hans\u0131 t\u0259dbird\u0259 olur-olsun, i\u00e7d\u0259mi, d\u0131\u015fdam\u0131, \u00f6z t\u00fcrk\u00e7\u00fc v\u0259 milli kimliyini daim qabardan v\u0259 bundan q\u0259tiyy\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259y\u0259n insand\u0131r. Bu yaz\u0131mda da t\u0259kc\u0259 onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan yox, h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259xsi d\u0259y\u0259rl\u0259rind\u0259n s\u00f6z a\u00e7acam&#8230;<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Qarl\u0131 q\u0131\u015f g\u00fcnl\u0259rinin birind\u0259, yax\u0131n dostlar\u0131m\u0131z\u0131n birinin m\u0259clisind\u0259 Yunus O\u011fuz qula\u011f\u0131ma p\u0131\u00e7\u0131ldad\u0131:<\/p>\n<p>-\u0130st\u0259yir\u0259m, Nadir \u015eah haqq\u0131nda  dram yazam.<\/p>\n<p>M\u0259n ona q\u0259d\u0259r Yunus O\u011fuzun f\u0259ls\u0259f\u0259, t\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck, onun k\u00f6kl\u0259ri bar\u0259d\u0259 m\u0259qal\u0259 v\u0259 kitablar\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015f idim, h\u0259m d\u0259 onu bir siyas\u0259t\u00e7i kimi taniy\u0131rd\u0131m. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndim v\u0259 yar\u0131zarafat, yar\u0131 ciddi dedim ki,  &#8220;Nadir \u015eah&#8221; dram\u0131n\u0131 N\u0259riman N\u0259rimanov yaz\u0131b, s\u0259n roman yaz.<\/p>\n<p>D\u00fcz\u00fc, onun roman yazaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259mirdim, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 adi bir h\u0259v\u0259s v\u0259 kapriz kimi q\u0259bul el\u0259dim. Amma deyir, s\u0259n sayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 say, g\u00f6r f\u0259l\u0259k n\u0259 deyir.<\/p>\n<p>Yunus O\u011fuz dediyinin \u00fcst\u00fcnd\u0259 durdu v\u0259 &#8220;Nadir \u015eah&#8221; roman\u0131n\u0131 yazd\u0131. Y\u0259ni \u00e7oxlar\u0131n\u0131n, el\u0259 m\u0259nim g\u00f6zl\u0259m\u0259diyim kimi, maraql\u0131 v\u0259 oxunaql\u0131 bir \u0259s\u0259r ortaya qoydu. H\u0259min roman\u0131n komp\u00fcter variant\u0131n\u0131 da m\u0259n\u0259 g\u00f6nd\u0259rdi v\u0259 m\u0259n 30 illik dostumun bu yaz\u0131s\u0131na sevinm\u0259y\u0259 bilm\u0259zdim. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 y\u0131\u011fcam bir giri\u015fl\u0259 \u0259s\u0259rd\u0259n par\u00e7an\u0131 &#8220;Ulduz&#8221; jurnal\u0131n\u0131n ilk s\u0259hif\u0259sind\u0259 d\u0259rc el\u0259dim v\u0259 h\u0259min y\u0131cam giri\u015fi burda t\u0259krar edir\u0259m:<\/p>\n<p>&#8220;Yunus O\u011fuz Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259tind\u0259 daha \u00e7ox  siyas\u0259t\u00e7i v\u0259 t\u00fcrk\u00e7\u00fc kimi tan\u0131n\u0131r. Onun son kitab\u0131 da el\u0259 t\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fckl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r v\u0259 &#8220;T\u00fcrk\u00fcn tarixin\u0259 yeni bir bax\u0131\u015f&#8221; adlan\u0131r. Amma q\u0259l\u0259m dostumuz son ill\u0259r tarixl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259r yazmaqla bizl\u0259ri sevindirm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. &#8220;Atilla&#8221; dram\u0131n\u0131 yenic\u0259 bitirmi\u015f q\u0259l\u0259m dostum &#8220;Nadir \u015eah&#8221; tarixi roman\u0131na da son n\u00f6qt\u0259ni qoymaq \u00fczr\u0259dir.<\/p>\n<p>Yunus O\u011fuz tariximizd\u0259 bo\u015f qalan sah\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259kl\u0259 b\u00f6y\u00fck bir i\u015fin alt\u0131na girib. \u015e\u00fcbh\u0259siz, ist\u0259nil\u0259n  tarixi \u0259s\u0259r oxucular t\u0259r\u0259find\u0259n birm\u0259nal\u0131 qar\u015f\u0131lanm\u0131r. Amma bu, \u0259sas deyil. \u018fsas odur ki, \u00fcmumilli d\u0259y\u0259r da\u015f\u0131yan tarixi m\u0259qamlara ba\u015f vurasan, qalan\u0131 ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131lar\u0131n i\u015fidir v\u0259 z\u00f6vq m\u0259s\u0259l\u0259sidir. H\u0259r halda, tariximiz t\u0259z\u0259d\u0259n yaz\u0131lmal\u0131 v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259lidir. \u0130nan\u0131ram ki, Yunus O\u011fuzun bu roman\u0131 tariximizi yenid\u0259n \u00f6yr\u0259nm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan \u00f6z qiym\u0259tini alacaq&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>M\u0259n bu s\u0259tirl\u0259ri t\u0259z\u0259d\u0259n \u00e7ap el\u0259m\u0259kl\u0259 t\u0259krar\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259qs\u0259di g\u00fcdm\u00fcr\u0259m, sad\u0259c\u0259 bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, Yunus O\u011fuz haqq\u0131nda fikirl\u0259rim s\u0259mimi v\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259zdir&#8230;<\/p>\n<p>H\u0259min vaxt q\u0259dim-qay\u0131m dostum t\u0259klif el\u0259di ki, kitaba \u00f6n s\u00f6z\u00fc d\u0259 m\u0259n yaz\u0131m, amma fikirl\u0259\u015fdim ki, Yunuz nasir kimi \u0259d\u0259biyyat al\u0259min\u0259 ilk q\u0259d\u0259m qoydu\u011fundan \u00f6n s\u00f6z\u00fc d\u0259 samball\u0131 bir \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas yazsa, daha yax\u015f\u0131 olar. Bel\u0259 d\u0259 oldu. V\u0259 d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz\u00fcn bilim v\u0259 fikir adam\u0131, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas &#8211; akademik Nizami C\u0259f\u0259rov kitaba geni\u015f\u00fcr\u0259kli v\u0259 s\u0259xav\u0259tli \u00f6n s\u00f6z yazd\u0131. Sonra onun Atat\u00fcrk M\u0259rk\u0259zind\u0259ki t\u0259qdimat m\u0259rasimind\u0259 d\u0259 i\u015ftirak v\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f el\u0259yib dostumuzu qutlad\u0131q.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>\u0130kinci bir ha\u015fiy\u0259 \u00e7\u0131x\u0131m.<\/p>\n<p>Yunus t\u0259p\u0259rli v\u0259 diqq\u0259tcil adamd\u0131r. O dost dediyi adam\u0131n xeyir-\u015f\u0259rind\u0259  h\u0259mi\u015f\u0259 onun yan\u0131nda olur, t\u0259k buraxm\u0131r.<\/p>\n<p>Yunusla xeyli xarici s\u0259f\u0259rl\u0259rimiz d\u0259, olub m\u0259ml\u0259k\u0259timiz\u0259 d\u0259 gen bol s\u0259f\u0259rl\u0259r etmi\u015fik v\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn dostlu\u011funu s\u00f6vq-t\u0259bii n\u00fcmayi\u015f etdirib. Onunla qarl\u0131-\u015faxtal\u0131, boranl\u0131-ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 X\u0131z\u0131 s\u0259f\u0259rimiz is\u0259 ayr\u0131 bir s\u00f6hb\u0259tin m\u00f6vzusudur v\u0259 h\u0259min s\u0259f\u0259r bar\u0259d\u0259 bir zamanlar yazm\u0131\u015fam&#8230;<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da demi\u015fdim ki, Yunus O\u011fuz harda olur-olsun \u00f6z kimliyini qabardan v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 d\u00f6\u015f-d\u00f6\u015f\u0259 g\u0259l\u0259n adamd\u0131r. Londona s\u0259f\u0259rimiz zaman\u0131 Trafalqar meydan\u0131ndan ke\u00e7irdik. Biziml\u0259 birg\u0259 erm\u0259nil\u0259r, g\u00fcrc\u00fcl\u0259r v\u0259 ba\u015fqa mill\u0259tin da n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri vard\u0131. Bir n\u0259f\u0259r asfalt\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0131 qraffiti il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful idi v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin bayraqlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kirdi. Onlar\u0131n aras\u0131nda Az\u0259rbaycan bayra\u011f\u0131 da vard\u0131, amma erm\u0259n bayra\u011f\u0131 yox idi. Erm\u0259nil\u0259rd\u0259n biri c\u0131rnad\u0131 v\u0259 qay\u0131td\u0131 ki, b\u0259s  erm\u0259ni bayra\u011f\u0131 onlar\u0131n aras\u0131nda niy\u0259 yoxdu? Yunusun haz\u0131rcavabl\u0131\u011f\u0131 ham\u0131m\u0131za l\u0259zz\u0259t el\u0259di v\u0259 g\u00fclm\u0259yimiz\u0259 s\u0259b\u0259b oldu:<\/p>\n<p>-Erm\u0259ni bayra\u011f\u0131 var da, o dey orda.<\/p>\n<p>-Harda? -erm\u0259ni ka\u0131xd\u0131<\/p>\n<p>-Rus bayra\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7ind\u0259.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, h\u0259min erm\u0259ni dem\u0259y\u0259 s\u00f6z tapmad\u0131, el\u0259c\u0259 p\u0259rt v\u0259 m\u0259yus oldu&#8230;<\/p>\n<p>Buradaca qeyd edim ki, tarixi romanlara bizim f\u0259rqli bax\u0131\u015f\u0131m\u0131z var. Yunus romana epos t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc il\u0259 yana\u015f\u0131r v\u0259 b\u0259dii t\u0259hkiy\u0259y\u0259 daha \u00e7ox \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir. B\u0259nd\u0259niz is\u0259 tarixi romana akademik yana\u015f\u0131r, y\u0259ni tarixi faktlar\u0131 daha \u00e7ox qabard\u0131r. Yunus &#8220;bir tarixi c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259  roman yazmaq olar&#8221; deyir, m\u0259ns\u0259 &#8220;\u00e7ox tarixi c\u00fcml\u0259d\u0259n&#8221; deyir\u0259m. Amma \u00f6z\u00fc demi\u015f, he\u00e7 zaman bir-birimizi q\u0131sqanmam\u0131\u015f\u0131q, \u00e7\u00fcnki h\u0259r ikimiz Az\u0259rbaycana, onun tarixin\u0259 xidm\u0259t edirik. Nec\u0259 xidm\u0259t edirik, buras\u0131 bizim yox, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnaslar\u0131n i\u015fidir.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131n\u0131 m\u0259n \u00e7oxdan ba\u015flam\u0131\u015fam v\u0259 onu davam etdirm\u0259y\u0259 Yunusun son iki roman\u0131n\u0131n t\u0259siri oldu. \u00c7\u00fcnki h\u0259min \u0259s\u0259rl\u0259rin b\u0259dii redaktoru oldum v\u0259 onlar\u0131 t\u0259hlil etm\u0259y\u0259 geni\u015f imkan yarand\u0131. Onu da deyim ki, buna q\u0259d\u0259r Yunus O\u011fuzun &#8220;\u018fmir Teymur&#8221;, &#8220;T\u0259hmasib \u015eah&#8221;, &#8220;Cadug\u0259r v\u0259 \u015eah arvad\u0131&#8221; romanlar\u0131 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rd\u00fc v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 xarici dil\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunaraq, b\u00f6y\u00fck u\u011fur qazand\u0131. S\u00f6z\u00fcm bunda yox, g\u0259l\u0259k m\u0259tl\u0259b \u00fcst\u00fcn\u0259.<\/p>\n<p>\u00d6nc\u0259 b\u0259dii redaktoru oldu\u011fum  birinci romandan &#8211; &#8220;Atab\u0259y Eld\u0259niz&#8221;d\u0259n ba\u015flayaq v\u0259 \u00f6z t\u0259hlilim\u0259 ke\u00e7m\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l h\u00f6rm\u0259tli akademik Nizami C\u0259f\u0259rovun romana giri\u015f s\u00f6z\u00fcnd\u0259n bir epizodla tan\u0131\u015f olaq:<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;Roman\u0131n bir ideya- estetik m\u0259ziyy\u0259ti tarixi faktlara sona q\u0259d\u0259r s\u0259daq\u0259tliliyi, m\u0259nb\u0259l\u0259rin verdiyi kifay\u0259t q\u0259d\u0259r z\u0259ngin m\u0259lumatlara \u0259saslanmas\u0131d\u0131rsa, dig\u0259ri h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri z\u0259d\u0259l\u0259m\u0259d\u0259n, t\u0259hrif el\u0259m\u0259d\u0259n Atab\u0259yl\u0259r d\u00f6vr\u00fc tarixinin ideya (v\u0259 iddia!) m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259ril\u0259 dolu f\u0259ls\u0259f\u0259sini ortaya \u00e7\u0131xarmaq, h\u0259min m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin xalqlar\u0131n taleyin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 ayr\u0131- ayr\u0131 tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin formala\u015fmas\u0131na nec\u0259 t\u0259sir etdiyini g\u00f6st\u0259rm\u0259k c\u0259hdidir&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>&#8220;Atab\u0259y Eld\u0259niz&#8221; roman\u0131nda Yunus O\u011fuz \u00e7ox sevdiyi v\u0259 daim b\u0259hr\u0259l\u0259ndiyi t\u0259s\u0259vv\u00fcf elminin daha d\u0259rinliyin\u0259 enir v\u0259 Ba\u015f D\u0259d\u0259nin dilind\u0259n maraql\u0131 \u0259hvalatlar n\u0259ql edir. Ba\u015f D\u0259d\u0259nin fikrinc\u0259, insan \u00f6z tarixini daha yax\u015f\u0131 bilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Roman maraqla oxunur. \u00c7\u00fcnki t\u0259hkiy\u0259 d\u0259, s\u00fcjet d\u0259, intriqa da oxucunu \u00f6z arxas\u0131nca apara bilir.<\/p>\n<p>B\u0259ri ba\u015fdan qeyd edim ki, roman\u0131 oxuya-oxuya m\u00fc\u0259llifin g\u00f6z\u00fcnd\u0259n yay\u0131nm\u0131\u015f m\u0259qamlara da, korrekt\u0259 x\u0259talar\u0131na da d\u00fcz\u0259li\u015f el\u0259dim. V\u0259 bu m\u0259nada oxucular v\u0259 vicdan\u0131m qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u0259miz\u0259m.<\/p>\n<p>Yenid\u0259n romana qay\u0131daq.<\/p>\n<p>\u015e\u0259ms\u0259ddin Eld\u0259nizin qul h\u0259yat\u0131, Ba\u011fdada ged\u0259n karvandak\u0131 arabadan y\u0131x\u0131lmas\u0131 \u00e7ox maraql\u0131 t\u0259svir olunub v\u0259 vizual xarakterlidir. H\u0259min d\u00f6vr\u00fcn ab-havas\u0131, h\u00f6kmdarlar aras\u0131nda intriqa, xa\u015fxa\u015fil\u0259rin ruhu v\u0259 ya\u015fam qaydalar\u0131 m\u0259n\u0259 inand\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259sir ba\u011f\u0131\u015flad\u0131. D\u00fczd\u00fc, bir ne\u00e7\u0259 m\u0259qamda polemikalar\u0131m\u0131z da oldu. M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259n o fikird\u0259y\u0259m ki, 12 -ci \u0259srd\u0259 insanlar &#8220;siz&#8221;l\u0259 dan\u0131\u015fmay\u0131blar, h\u00f6kmdaralara da &#8220;s\u0259n&#8221; dey\u0259 m\u00fcraci\u0259t edibl\u0259r, amma Yunus O\u011fuz bununla raz\u0131la\u015fm\u0131r v\u0259 hesab edir ki, m\u00fcasir oxucuyla b\u0259z\u0259n ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc dild\u0259 t\u0259mas qurmaq vacibdir. Eld\u0259niz, ya Eld\u0259giz m\u0259s\u0259l\u0259si d\u0259 x\u0131rda m\u00fcbahis\u0259 do\u011furdu, Amma yen\u0259 d\u0259 h\u0259r\u0259 \u00f6z fikrind\u0259 qald\u0131.<\/p>\n<p>Bir fikirl\u0259 yarad\u0131c\u0131 adamlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti raz\u0131la\u015f\u0131r ki, yaz\u0131\u00e7\u0131 bir \u0259s\u0259ri bitir\u0259nd\u0259n sonra \u00e7ox nadir hallarda k\u0259nar fikirl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131r. \u018fs\u0259r yaz\u0131ld\u0131, qurtard\u0131, \u00e7\u00fcnki ona q\u0259d\u0259r \u00f6z\u00fc bu bar\u0259d\u0259 xeyli d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb-da\u015f\u0131n\u0131r, h\u0259r \u015feyi saf-\u00e7\u00fcr\u00fck edir.<\/p>\n<p>M\u00f6m\u00fcin\u0259 Xatunun Eld\u0259niz t\u0259r\u0259find\u0259n xilas olmas\u0131 \u0259sl \u015e\u0259rq vriant\u0131d\u0131r. H\u0259m orta \u0259srl\u0259r, h\u0259m d\u0259 ondan \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrl\u0259r idar\u0259\u00e7ilikd\u0259 v\u0259 q\u0259tll\u0259rd\u0259 ad\u0259t\u0259n z\u0259h\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edirdil\u0259r. Bu m\u0259qam roman\u0131n vacib m\u0259qamlar\u0131ndan birdir v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259tl\u0259bl\u0259r\u0259, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 a\u00e7ar rolu oynay\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rd\u0259 Atab\u0259y Eld\u0259nizin hakimiyy\u0259t yollar\u0131 ard\u0131c\u0131ll\u0131qla verilib.<\/p>\n<p>Xa\u015fxa\u015f\u0131l\u0259r v\u0259 onlar\u0131n h\u0259yat t\u0259rzi, f\u0259dail\u0259rin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus d\u00f6y\u00fc\u015f t\u0259rzi v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si, hakiml\u0259rin\u0259 sadiqliyi diqq\u0259ti \u00e7\u0259kir. Onlar yapon ninzalar\u0131n\u0131, Fransa, \u0130spaniya gizli polisini, sovet x\u0259fiyy\u0259sini xat\u0131rlad\u0131r. Ham\u0131s\u0131n\u0131n insanlara m\u00fcnasib\u0259td\u0259 \u00f6z \u00fcsulu var.  Onlar bir yer\u0259 x\u00fcsusi m\u0259qs\u0259dl\u0259 gedir (roman\u0131n dili il\u0259 des\u0259k &#8220;s\u0131z\u0131r&#8221;) v\u0259 zaman\u0131 \u00e7atanda ald\u0131qlar\u0131 tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 yerin\u0259 yetirirl\u0259r: \u00f6z \u00f6l\u00fcml\u0259ri bahas\u0131na olsa bel\u0259, bir n\u00f6v xarici antik\u0259\u015ffiyyat\u00e7\u0131lar, c\u0259suslar kimi.<\/p>\n<p>\u0130lk bax\u0131\u015fdan romanda obraz v\u0259 sur\u0259tl\u0259r \u00e7ox g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Amma onlar\u0131n \u00e7oxu yard\u0131m\u00e7\u0131 personajlard\u0131r, y\u0259ni roman\u0131n ideyas\u0131na, s\u00fcjetin\u0259 xidm\u0259t edir. \u018fslind\u0259 is\u0259 apar\u0131c\u0131 obrazlar bir ne\u00e7\u0259dir: Atab\u0259y, M\u00f6min\u0259 Xatun, Qutluq b\u0259y, \u0259s\u0259ri n\u0259ql ed\u0259n Ba\u015f D\u0259d\u0259, Ba\u015f imam, X\u0259lif\u0259 v\u0259 s.<\/p>\n<p>Romanda el dili, xalq dili, z\u0259rb m\u0259s\u0259ll\u0259r \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n:<\/p>\n<p>&#8220;Bir ki\u015finin qolunda bir el birl\u0259\u015f\u0259r, bir alim \u0259traf\u0131ndasa el-oba, d\u00fcnya inki\u015faf ed\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;D\u0259v\u0259y\u0259 min\u0259n qoyunlar aras\u0131nda gizl\u0259n\u0259 bilm\u0259z&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;Qurd \u00f6z qon\u015fusunu yem\u0259z&#8221;.<\/p>\n<p>&#8221; D\u0259yirmanda do\u011fulan si\u00e7an g\u00f6y gurultusundan qorxmaz&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;Qoca \u00f6k\u00fcz baltadan \u00e7\u0259kinm\u0259z&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;T\u0259l\u0259d\u0259n qorxan qu\u015f q\u0131rx il ha\u00e7a a\u011fac\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 qonmaz&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;K\u0259m\u0259ndl\u0259 da\u011f \u0259yilm\u0259z&#8221;. v\u0259 s.<\/p>\n<p>Romanda \u00e7ox adam\u0131n n\u0259inki bildiyi, he\u00e7 e\u015fitm\u0259diyi &#8220;batin  v\u0259 batil elmi&#8221; haqq\u0131nda Ba\u015f D\u0259d\u0259nin dilind\u0259n n\u0259ql edilir. Ba\u015f D\u0259d\u0259d deyir ki,  \u0259sl batinl\u0259r elmi sev\u0259rl\u0259r, yalan\u00e7\u0131 batinl\u0259r is\u0259 q\u0259tli v\u0259 qan-qadan\u0131. Batil elmi is\u0259 se\u00e7ilmi\u015fl\u0259r\u0259 aiddir.<\/p>\n<p>Romanda 12-ci \u0259sr ad\u0259t-\u0259n\u0259nl\u0259ri, geyimi t\u0259svir olunur. B\u0259zi epizodlarda oxucu, sanki kinoya bax\u0131r, \u00e7\u00fcnki t\u0259svirl\u0259rd\u0259 vizuall\u0131q var.<\/p>\n<p>M\u00f6min\u0259 Xatun, Atab\u0259y Eld\u0259nizin xarakteri \u0259s\u0259r boyu m\u00fcxt\u0259lif  istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131r. Y\u0259ni situasiya onlar\u0131n xarakterinin a\u00e7ar\u0131 rolu oynay\u0131r ki, bu da m\u00fcasir roman\u00e7\u0131l\u0131qda vacib \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>\u00dcmum\u0259n, roman h\u0259m b\u0259dii d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259, h\u0259m d\u0259 tarix\u0259 f\u0259rdi bax\u0131\u015f m\u0259nas\u0131nda maraq do\u011furur&#8230;<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Yunus O\u011fuzun son \u0259s\u0259ri &#8220;Ov\u00e7u&#8221; roman\u0131d\u0131r. Bu \u0259s\u0259r milli q\u0259hr\u0259man, mahir k\u0259\u015ffiyyat\u00e7\u0131 v\u0259 komandir Murad Mirz\u0259yevin v\u0259 dostlar\u0131n\u0131n f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131ndan b\u0259hs edir.<\/p>\n<p>M\u0259lum aprel sava\u015f\u0131na ilk fundamental reaksiya bax\u0131m\u0131ndan bu roman qiym\u0259tlidir. Burada Murad\u0131n g\u0259nclik ill\u0259ri, sevgisi, v\u0259t\u0259n e\u015fqi, g\u00f6st\u0259rdiyi q\u0259hr\u0259manl\u0131qlar f\u0259rqli t\u0259hkiy\u0259 \u00fcslubunda q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131n\u0131b. Y\u0259ni m\u00fc\u0259llif q\u0259hr\u0259man\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131na xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131qla yox, situasiyan\u0131n diqt\u0259 v\u0259 t\u0259l\u0259b etdiyi hadis\u0259l\u0259r fonunda i\u015f\u0131q sala bilib.<\/p>\n<p>&#8220;Ov\u00e7u&#8221;nun vacib m\u0259qamlar\u0131ndan biri d\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259ki epizodlar\u0131n h\u0259rb qanunlar\u0131na uy\u011fun i\u015fl\u0259nm\u0259sidir. \u018fs\u0259rd\u0259 h\u0259m ali ba\u015f komandan\u0131n, h\u0259m m\u00fcdafi\u0259 nazirirnin, h\u0259m d\u00f6vl\u0259t m\u0259murlar\u0131n\u0131n, h\u0259m d\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r\u0259 m\u0259sul generalitetin d\u00f6y\u00fc\u015f haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u00fcharib\u0259 s\u0259viyy\u0259si d\u0259qiqilikl\u0259 t\u0259svir olunur. \u018fn \u0259sas\u0131 is\u0259 m\u00fcharib\u0259ni do\u011furan s\u0259b\u0259bl\u0259r, Az\u0259rbaycan ordusunun q\u0131sa m\u00fcadd\u0259tli h\u00fccum s\u0259b\u0259bl\u0259ri motivl\u0259\u015fdirilir.<\/p>\n<p>\u0130nan\u0131ram ki, bu \u0259s\u0259r  Az\u0259rbaycan h\u0259rb tarixind\u0259 ya\u015fayacaq v\u0259 h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259rimizin kitabxanalar\u0131nda \u00f6z layiqli yerini tutacaq.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259r haqq\u0131nda bu y\u0131\u011fcam qeydl\u0259rimi, say\u011f\u0131l\u0131 oxucular bu yax\u0131nlarda n\u0259\u015fr edil\u0259c\u0259k &#8220;Ov\u00e7u&#8221; roman\u0131 vasit\u0259sil\u0259 geni\u015fl\u0259ndir\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>Siz\u0259 bir  sirr d\u0259 a\u00e7\u0131m: Yunus O\u011fuz daha bir tarixi roman \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yir v\u0259 bu \u0259s\u0259rin d\u0259 geni\u015f oxucu k\u00fctl\u0259si qazanaca\u011f\u0131na \u0259min\u0259m&#8230;<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259lik bu q\u0259d\u0259r&#8230;Qalanlar\u0131n sonra yazaram&#8230;T\u0259z\u0259 romanlardan sonra&#8230;<\/p>\n<p>2009-2018<\/p>\n<p>Bak\u0131<\/p>\n<p><strong>M\u0259nb\u0259: http:\/\/olaylar.az\/<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259n yazar dostum Yunus O\u011fuzu uzun ill\u0259rdir ki, tan\u0131y\u0131ram. Bu yax\u0131nlarda bir t\u0259dbird\u0259 dediyim kimi, 30 ildir, birlikd\u0259 yol g\u0259lirik v\u0259 bu yolun bitm\u0259y\u0259c\u0259yin\u0259 inan\u0131ram. B\u0259ri ba\u015fdan onu da deyim ki, Yunus O\u011fuzla m\u00fc\u0259yy\u0259n ictima-siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259, roman janr\u0131na, onun t\u0259hkiy\u0259 formas\u0131na m\u00fcnasib\u0259td\u0259 fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z olsa da, v\u0259t\u0259n sevgisind\u0259 sabitik. Onu da deyim ki, Yunus O\u011fuz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-26503","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26503","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26503"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26503\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26509,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26503\/revisions\/26509"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26503"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26503"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}