{"id":27589,"date":"2018-07-20T05:00:49","date_gmt":"2018-07-20T01:00:49","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=27589"},"modified":"2018-07-20T09:06:49","modified_gmt":"2018-07-20T05:06:49","slug":"cagdas-mubariz%c9%99miz-haqqinda-boyuk-dastan-ovcu-romani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=27589","title":{"rendered":"\u00c7a\u011fda\u015f m\u00fcbariz\u0259miz haqq\u0131nda b\u00f6y\u00fck dastan \u2013 \u201cOv\u00e7u\u201d roman\u0131"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yunusoguzkitab.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yunusoguzkitab-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-27594\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yunusoguzkitab-300x200.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yunusoguzkitab.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yunusougz-kitab-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yunusougz-kitab-2-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-27598\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yunusougz-kitab-2-300x200.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yunusougz-kitab-2.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/ovcu.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/ovcu-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-27599\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/ovcu-300x200.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/ovcu.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u0130sa H\u0259bibb\u0259yli: &#8220;Yunus O\u011fuz Az\u0259rbaycan tarixi roman\u0131n\u0131n \u0259sas yarad\u0131c\u0131lar\u0131ndan biridir&#8221;<\/p>\n<p>\u0130yulun 19-da AMEA-n\u0131n Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunda yaz\u0131\u00e7\u0131-publisist, tarixi romanlar m\u00fc\u0259llifi Yunus O\u011fuzun &#8220;Ov\u00e7u&#8221; roman\u0131n\u0131n m\u00fczakir\u0259si ke\u00e7irilib.<br \/>\nAMEA-n\u0131n vitse-prezidenti, Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun direktoru, akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli qeyd edib ki, &#8220;Ov\u00e7u&#8221; roman\u0131 Az\u0259rbaycan ger\u00e7\u0259klikl\u0259ri \u0259sas\u0131nda yaz\u0131l\u0131b. Bildirib ki, Yunus O\u011fuz m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycanda b\u0259dii n\u0259sr sah\u0259sind\u0259 ard\u0131c\u0131l \u00e7al\u0131\u015fan, s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n v\u0259 tarixi m\u00f6vzulara d\u0259rin maraq g\u00f6st\u0259rm\u0259sil\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n v\u0259 \u00f6nd\u0259 ged\u0259n yaz\u0131\u00e7\u0131lardan biridir. Onun 20-y\u0259 q\u0259d\u0259r n\u0259sr \u0259s\u0259ri i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb ki, onlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Az\u0259rbaycan v\u0259 \u00fcmumt\u00fcrk tarixinin aktual probleml\u0259rin\u0259 v\u0259 g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunub. Bel\u0259 n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ki, Yunus O\u011fuz m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fc Az\u0259rbaycan tarixi roman\u0131n\u0131n \u0259sas yarad\u0131c\u0131lar\u0131ndan biridir. Onun yaratd\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan tarixi roman n\u00fcmun\u0259l\u0259ri b\u00f6y\u00fck oxucu mara\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olub, ictimai r\u0259yd\u0259 ciddi \u0259ks-s\u0259da verib. Bunu m\u00fcxt\u0259lif oxucu auditoriyas\u0131ndak\u0131 r\u0259yl\u0259rd\u0259n a\u015fkar g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu o dem\u0259kdir ki, Yunus O\u011fuzun Az\u0259rbaycan tarixi m\u00f6vzusunda yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259ri m\u00fcasir d\u00f6vr v\u0259 m\u00fcasir oxucu \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Bu \u0259s\u0259rl\u0259r \u00f6z tarixi soyk\u00f6k\u00fcm\u00fcz\u00fc d\u0259rind\u0259n d\u0259rk etm\u0259y\u0259, milli tarixi ke\u00e7mi\u015fimizi daha obyektiv g\u00f6rm\u0259y\u0259, tarixi simalar\u0131m\u0131za d\u0259rind\u0259n b\u0259l\u0259d olma\u011fa v\u0259 onlara sahib \u00e7\u0131xma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131ran \u0259s\u0259rl\u0259r oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn oxucular onlar\u0131 sanki m\u00fcasir d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn verilmi\u015f mesaj kimi q\u0259bul edirl\u0259r. Bu onun tarixi m\u00f6vzulara m\u00fcraci\u0259tinin m\u00fcasirlikl\u0259, m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fc il\u0259, onun ideallar\u0131 il\u0259 \u00fczvi sur\u0259td\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Hans\u0131 m\u00f6vzularda yazmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, hans\u0131 tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, b\u00fct\u00fcn hallarda bu \u0259s\u0259rl\u0259rin ortas\u0131ndan q\u0131rm\u0131z\u0131 x\u0259tl\u0259 ke\u00e7\u0259n ideya milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, m\u00fcst\u0259qillik v\u0259 az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131qd\u0131r. Bu Yunus O\u011fuz yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n apar\u0131c\u0131 x\u0259ttidir, ana x\u0259ttidir.<\/p>\n<p>\u0130.H\u0259bibb\u0259yli qeyd edib ki, Yunus O\u011fuzun tarixi m\u00f6vzularda yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259r Az\u0259rbaycan q\u0259d\u0259r T\u00fcrk v\u0259 m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. \u00c7\u00fcnki, o \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 tarixin el\u0259 d\u00f6vrl\u0259rin\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir ki, o zamank\u0131 tarixi \u0259razil\u0259r bu g\u00fcnk\u00fc co\u011frafiya bax\u0131m\u0131ndan bir ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259tin s\u0259rh\u0259dini v\u0259 taleyini \u00f6z\u00fcnd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdirir. Ona g\u00f6r\u0259 Yunus O\u011fuzun \u0259s\u0259rl\u0259ri t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda da b\u00f6y\u00fck maraq do\u011furur v\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 xalqlar\u0131n dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunur. M\u0259s\u0259l\u0259n, onun Teymurl\u0259ng haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 iki cildliyi \u00f6zb\u0259k dilind\u0259 \u00e7ap olunub. Bu bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Yunus O\u011fuzun nailiyy\u0259ti, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck imkanlard\u0131r. Daha d\u0259qiq, Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n n\u00fcfuzunun geni\u015f dair\u0259d\u0259 q\u0259bul olundu\u011funu t\u0259sdiq ed\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli faktd\u0131r. Bu g\u00fcn m\u00fczakir\u0259sini apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z &#8220;Ov\u00e7u&#8221; roman\u0131 da Yunus O\u011fuzun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda indiy\u0259 q\u0259d\u0259r epizodik \u015f\u0259kild\u0259 qoyulan, ba\u015fqa planda qald\u0131r\u0131lan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fcasirlik i\u015f\u0131\u011f\u0131nda bir araya g\u0259tirm\u0259si v\u0259 onun \u0259n m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259yi bacarmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sidir. Bu \u0259s\u0259rd\u0259 tarixin m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rin\u0259 i\u015f\u0131q sal\u0131nmaqla yana\u015f\u0131, bizim h\u0259rb, m\u00fcst\u0259qillik tariximizin \u015f\u0259r\u0259fli hadis\u0259si olan Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259n geni\u015f b\u0259hs olunur. Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259n b\u0259hs olunan m\u0259qamlarda biz o tarixin d\u0259rinlikl\u0259rind\u0259n s\u00fcz\u00fcl\u00fcb g\u0259l\u0259n milli q\u00fcrur hissini, torpaq, V\u0259t\u0259n, d\u00f6vl\u0259t sevgisinin b\u0259dii c\u0259h\u0259td\u0259n m\u00fck\u0259mm\u0259l i\u015fl\u0259ndiyinin v\u0259 oxucuya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u015fahidi oluruq. Hesab edir\u0259m ki, bu \u0259s\u0259r onun bir n\u00f6v indiy\u0259 q\u0259d\u0259rki yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir \u00e7ox x\u0259tl\u0259rin\u0259 yekun vurur, Az\u0259rbaycan ger\u00e7\u0259kliyin\u0259 qay\u0131tmaq bax\u0131m\u0131ndan bir az f\u0259rqli \u0259s\u0259r kimi g\u00f6rs\u0259nir. \u018fg\u0259r indiy\u0259 q\u0259d\u0259rki \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 tarixi m\u00f6vzular\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259n az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q, m\u00fcasirlik ideyalar\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131rd\u0131sa, bu \u0259s\u0259rd\u0259 konkret olaraq m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z tarixi g\u00fcnl\u0259rin hadis\u0259l\u0259ri \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b ki, bu da Yunus O\u011fuzun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yeni hadis\u0259dir. Yax\u015f\u0131 c\u0259h\u0259tdir ki, o, \u00f6z tarixind\u0259n ayr\u0131lmadan tarix\u0259 yenid\u0259n qay\u0131d\u0131b. Bu \u0259s\u0259r Y. O\u011fuzun tarixi m\u00f6vzularla m\u00fcasir m\u00f6vzular\u0131 bir ideya \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdirm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131n real n\u00fcmun\u0259sidir. Bu is\u0259 onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yeni keyfiyy\u0259tidir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bunu ba\u015flayan m\u00fc\u0259llif m\u00fcasir d\u00f6vr haqq\u0131nda yazaca\u011f\u0131 yeni \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 bu x\u0259tti daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k. Bu orjinal janr\u0131 yeni-yeni \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 ortaya qoya bil\u0259c\u0259k&#8221;. <\/p>\n<p>Nizami ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun \u018fd\u0259bi c\u0259r\u0259yanlar sektorunun b\u00f6y\u00fck elmi i\u015f\u00e7isi, filalogiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Elnar\u0259 Qarag\u00f6zova &#8220;&#8221;Ov\u00e7u&#8221; roman\u0131nda tarixilikl\u0259 m\u00fcasirliyin b\u0259dii v\u0259hd\u0259ti&#8221; m\u00f6zusunda m\u0259ruz\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. Qeyd edib ki, &#8220;Ov\u00e7u&#8221; roman\u0131 c\u0259miyy\u0259td\u0259 maraqla qar\u015f\u0131lan\u0131b v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif elmi fikirl\u0259r yaran\u0131b: &#8220;Roman Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rin\u0259 h\u0259sr edil\u0259n ilk \u0259s\u0259rdir. Tarixi romanlar m\u00fc\u0259llifi kimi tan\u0131nan Yunus O\u011fuzun bu \u0259s\u0259ri tamamil\u0259 yeni bir s\u0259pgid\u0259 yaran\u0131b. M\u00fc\u0259llif \u0259vv\u0259lki romanlar\u0131nda bizim ke\u00e7mi\u015f tariximiz\u0259 n\u0259z\u0259r sal\u0131rd\u0131sa, bu \u0259s\u0259rind\u0259 m\u00fcasir tariximizin i\u015f\u0131\u011f\u0131nda ke\u00e7mi\u015fi ara\u015fd\u0131r\u0131b v\u0259 bu g\u00fcn\u00fcm\u00fczl\u0259 ke\u00e7mi\u015fimiz aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fc yarad\u0131b. Bu roman \u0259slind\u0259 bizim \u00e7a\u011fda\u015f m\u00fcbariz\u0259miz haqq\u0131nda b\u00f6y\u00fck dastand\u0131r. \u00c7\u00fcnki, Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri bizim \u00fc\u00e7\u00fcn bir oyan\u0131\u015f m\u0259qam\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259timizin, xalq\u0131m\u0131z\u0131n, Ali Ba\u015f Komandam\u0131z\u0131n \u00f6z torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 azad etm\u0259k \u0259zmini parlaq \u015f\u0259kild\u0259 \u0259ks etdirib&#8221;. E.Qarag\u00f6zova vur\u011fulay\u0131b ki, &#8220;Ov\u00e7u&#8221; roman\u0131 h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck ideoloji m\u0259naya v\u0259 \u00f6n\u0259m\u0259 malikdir. Art\u0131q bu roman \u0259sas\u0131nda bir \u00e7ox t\u0259dqiqatlar apar\u0131l\u0131b v\u0259 elmi m\u0259qal\u0259l\u0259r yaz\u0131l\u0131b: &#8220;Bildiyimiz kimi \u0259s\u0259rd\u0259 \u00fc\u00e7 zaman ax\u0131n\u0131 \u0259ksini tap\u0131b. Alparslan, Nadir \u015eah v\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz. Bu d\u00f6vrl\u0259r \u0259s\u0259rd\u0259 el\u0259 yana\u015f\u0131 verilir ki, h\u0259r \u00fc\u00e7 d\u00f6vrd\u0259 xalq\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259si t\u0259min edilir. M\u0259n is\u0259 dey\u0259rdim ki, \u0259s\u0259rd\u0259 d\u00f6rd zaman v\u0259 d\u00f6rd Murad obraz\u0131 var. Murad\u0131n \u00f6z babas\u0131, usta Murad, xan Murad v\u0259 Murad\u0131n \u00f6z\u00fc. Murad\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulan \u0259s\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan ilk m\u0259qam reintarnasiya m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Bel\u0259likl\u0259, Yunus O\u011fuz \u00f6z \u0259s\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda \u00e7ox az i\u015fl\u0259n\u0259n bir metodoloji vasit\u0259y\u0259 reintarnasiyaya (ruhun yenid\u0259n do\u011fulmas\u0131) m\u00fcraci\u0259t edib. \u018fs\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda ayd\u0131n olur ki, \u0259slind\u0259 Murad\u0131n q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131 bird\u0259n-bir\u0259 yaranmay\u0131b, \u0259srl\u0259rd\u0259n g\u0259l\u0259n bir ruh idi. Bu ruhun yenid\u0259n do\u011fulmas\u0131d\u0131r. Reinternasiya zaman\u0131 q\u0259hr\u0259man\u0131n ruhu zaman ke\u00e7dikc\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n tarixi m\u0259qamlarda meydana \u00e7\u0131xaraq \u00f6z missiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirir. Bu \u0259s\u0259rd\u0259 zaman d\u0259yi\u015fs\u0259 d\u0259 m\u0259kan d\u0259yi\u015fmir. Yunus O\u011fuz q\u0259hr\u0259man\u0131n\u0131n reintarnasiyas\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycanda ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirib. \u00c7\u00fcnki bu torpaqda h\u0259min missiya ba\u015fa \u00e7atmam\u0131\u015fd\u0131. O missiyan\u0131 yerin\u0259 yetrim\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min ruh m\u0259hz bu torpaqda yenid\u0259n do\u011fulmal\u0131 idi&#8221;. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259s\u0259rd\u0259ki Murad dig\u0259r muradlar\u0131n sanki bir toplusudur. Lakin \u0259vv\u0259lkil\u0259rd\u0259n daha m\u00fck\u0259mm\u0259ldir.<\/p>\n<p>AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc Tehran \u018fli\u015fano\u011flu qeyd edib ki, tarixi romanlar m\u00fc\u0259llifi Yunus O\u011fuz \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 \u0259n aktual m\u00f6vzular\u0131 axtar\u0131b tapma\u011f\u0131 bacar\u0131b. Onun \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 bu m\u0259qam yeni keyfiyy\u0259tdir. El\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bir s\u0131ra tarixi romanlar \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tir\u0259 bilib. Dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan Tarixinin m\u00fcxt\u0259lif m\u0259qamlar\u0131ndak\u0131 bo\u015fluqlar\u0131 taparaq inki\u015faf etdirib. Bu \u0259s\u0259rd\u0259 d\u0259 tarixi m\u0259qamlara m\u00fcasir bax\u0131\u015fdan yana\u015f\u0131l\u0131r: &#8220;Ov\u00e7u&#8221; roman\u0131 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259qamlar\u0131na toxundu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fczakir\u0259si vacibdir. Bu \u0259s\u0259ri Yunus O\u011fuzun u\u011furu kimi q\u0259bul etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. O, bir yaz\u0131\u00e7\u0131 kimi daim aktual m\u00f6vzular\u0131 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131b. Onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 tarixi roman\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rinin \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259 yenilikl\u0259r diqq\u0259ti c\u0259lb etm\u0259y\u0259 bilm\u0259z. O, bu \u0259s\u0259rind\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan, el\u0259c\u0259 d\u0259 T\u00fcrk tarixinin m\u00fcxt\u0259lif m\u0259qamlar\u0131na toxunub v\u0259 h\u0259min m\u0259qamlara m\u00fcasir bax\u0131\u015fdan yana\u015f\u0131b. \u018fslind\u0259 &#8220;Ov\u00e7u&#8221; roman\u0131nda Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rinin tarixi mahiyy\u0259ti t\u0259qdim olunub. \u018fs\u0259rd\u0259 yarad\u0131lan Murad obraz\u0131 bir koddur. Tariximizd\u0259 Murad obrazlar\u0131 olsa da h\u0259l\u0259 ki, bu missiya ba\u015fa \u00e7atmay\u0131b&#8221;. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259s\u0259r g\u0259ncl\u0259rin v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik hissinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan da \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir: &#8220;Hesab edir\u0259m ki, bu missiya davam etdirilm\u0259li, yeni-yeni tarixi \u0259s\u0259rl\u0259r yaranmal\u0131 v\u0259 muradlar g\u0259ncl\u0259rimiz\u0259 t\u0259bli\u011f edilm\u0259lidir. N\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, bel\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259r \u00fcmumilikd\u0259 k\u00fctl\u0259vi auditoriya \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir&#8221;. Tehran \u018fli\u015fano\u011flu qeyd edib ki, romanda Ali Ba\u015f Komandan, prezident \u0130lham \u018fliyevin obraz\u0131 var: &#8220;Bu, roman\u00e7\u0131l\u0131q tarixind\u0259 nadir hadis\u0259dir. Yunus O\u011fuz c\u0259sar\u0259t edib ki, Ali Ba\u015f Komandan\u0131n obraz\u0131n\u0131 yarad\u0131b. Asan m\u0259s\u0259l\u0259 deyil ki, Ali Ba\u015f Komandan\u0131n obyektiv b\u0259dii obraz\u0131n\u0131 yaradasan. \u018fd\u0259bi yarad\u0131c\u0131l\u0131qda bu obraz\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 \u00e7ox vacibdir. B\u0259z\u0259n \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131zda s\u0131radan olan m\u00f6vzular\u0131n ard\u0131nca gedil\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131na laz\u0131mi mesajlar \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259 bilm\u0259yib. D\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik m\u0259qam\u0131na, c\u0259miyy\u0259t h\u0259yat\u0131n\u0131n h\u0259lledici m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 toxunmaq bax\u0131m\u0131ndan bel\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rin yaranmas\u0131 vacibdir&#8221;. <\/p>\n<p>Filologiya \u00fczr\u0259 elml\u0259r doktoru \u018flizad\u0259 \u018fsg\u0259rli qeyd edib ki, Yunus O\u011fuz m\u00fcasir Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n hesab olunur. O, haz\u0131rda m\u00fcasir n\u0259srin g\u00fcnd\u0259mind\u0259 olan tan\u0131nm\u0131\u015f yaz\u0131\u00e7\u0131lardan biridir. \u018fs\u0259rin forma v\u0259 strukturuna toxunan alim bildirib ki, &#8220;Ov\u00e7u&#8221; roman\u0131 retrospektiv \u0259s\u0259rl\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Onun tarixi romanlar\u0131 b\u0259dii formaya tarixin g\u0259li\u015fm\u0259sind\u0259n diqq\u0259t y\u00f6n\u0259ltm\u0259k v\u0259 m\u00fcasirliyi ehtiva etm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan diqq\u0259timizi c\u0259lb etm\u0259kd\u0259dir. Bu \u0259s\u0259rd\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, ictimai, sosial v\u0259 b\u0259dii tarixinin g\u0259li\u015fm\u0259si \u0259ksini tap\u0131b. Mahiyy\u0259t is\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, tarixi yadda\u015f anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f oxucuya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Amma d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik v\u0259 tarixi yadda\u015f anlam\u0131nda torpaq m\u0259fhumu x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m k\u0259sb edir. Yunus O\u011fuz \u00e7al\u0131\u015f\u0131b ki, b\u0259dii olaraq bu anlam\u0131 ifad\u0259 etdirsin. O, sanki bizim b\u0259dii yadda\u015f\u0131n b\u0259dii ifad\u0259 formas\u0131n\u0131n tarixi il\u0259 \u0259laq\u0259sini taparaq \u015fal\u0131\u015f\u0131b ki, tarixin yadda\u015f\u0131ndan g\u0259l\u0259n m\u0259n\u0259vi \u0259xlaqi d\u0259y\u0259rl\u0259ri m\u00fcasir oxucuya \u00e7atd\u0131ra bilsin: &#8220;\u0130st\u0259rdim ki, \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 muradlar\u0131n say\u0131 art\u0131r\u0131ls\u0131n. M\u0259s\u0259l\u0259n, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixind\u0259 15-ci \u0259srd\u0259 Murad b\u0259y adl\u0131 bir siyasi xadim olub. \u018fg\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir az d\u0259rinliyi il\u0259 yadda\u015f\u0131m\u0131za k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u00fc\u015f olsaq t\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck v\u0259 turan\u00e7\u0131l\u0131q anlam\u0131 bax\u0131m\u0131ndan bir b\u0259dii \u0259s\u0259rin yaranmas\u0131na ehtiyac var ki, orada m\u0259hz 4-5 Murad obraz\u0131 yaratmaq olar. Yax\u015f\u0131 olar ki, burada Osmanl\u0131 t\u00fcrk tarixi v\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixi ehtiva olunsun. Buna baxmayaraq, &#8220;Ov\u00e7u&#8221; \u0259s\u0259rind\u0259 muradlar\u0131n obraz\u0131 tarixi faktlar bax\u0131m\u0131ndan y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 verilib. Murad Mirz\u0259yev zaman\u0131m\u0131z\u0131n Milli Q\u0259hr\u0259man\u0131d\u0131r. O, Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r q\u0259hr\u0259manl\u0131q n\u00fcmun\u0259si g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n geri qaytar\u0131lmas\u0131nda yax\u0131ndan i\u015ftirak edib. Onun tarixi obraz\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 Yunus O\u011fuzun b\u00f6y\u00fck u\u011furlar\u0131ndan biridir. Bel\u0259 q\u0259hr\u0259manlar tariximizin yadda\u015f qatlar\u0131d\u0131r, onlara zaman-zaman xitab etm\u0259k aktual g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. \u018fs\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan prezidentinin obraz\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 da yerind\u0259dir. El\u0259 bilir\u0259m ki, tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin daha \u0259hat\u0259li v\u0259 obrazl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k b\u0259dii \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 yer almas\u0131na ehtiyac var&#8221;.<\/p>\n<p>Mill\u0259t v\u0259kili Aqil Abbas qeyd edib ki, Yunus O\u011fuz t\u00fcrk tarixini d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259n\u0259r\u0259k \u0259s\u0259r\u0259 \u00e7evirib. O, tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin obraz\u0131n\u0131 yaradanda otaqda oturub yaz\u0131\u00e7\u0131 t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fcn\u00fc ortaya qoymur, q\u0259hr\u0259manlar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u0259razil\u0259r\u0259 ged\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn m\u0259qamlar\u0131 diqq\u0259tl\u0259 \u00f6yr\u0259nir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259r maraqla qar\u015f\u0131lan\u0131r: &#8220;M\u0259lumdur ki, tarixi romanlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r olmal\u0131d\u0131r. Tariximizd\u0259 bel\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r kifay\u0259t q\u0259d\u0259rdir v\u0259 Yunus O\u011fuz da onlar\u0131 \u00f6yr\u0259n\u0259r\u0259k obraza \u00e7evirir. M\u00fc\u0259llif bu \u0259s\u0259rd\u0259 yaln\u0131z Murad obraz\u0131n\u0131 yaratmay\u0131b, tariximizd\u0259ki \u00fc\u00e7 Murada m\u00fcasir bax\u0131mdan yana\u015f\u0131b. Onlar\u0131n Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyind\u0259ki rolunu \u00fcmumil\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k oxucuya t\u0259qdim edib&#8221;. Mill\u0259t v\u0259kili qeyd edib ki, bel\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rin g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda t\u0259bli\u011fin\u0259 ehtiyac var: &#8220;Hesab edir\u0259m ki, bu \u0259s\u0259rin orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 yay\u0131lmas\u0131na ehtiyac duyulur. \u018fmin\u0259m ki, \u0259s\u0259r g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik ruhunun t\u0259rbiy\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynaya bil\u0259r. Eyni zamanda, g\u0259ncl\u0259r\u0259 tariximizi \u00f6yr\u0259d\u0259c\u0259k&#8221;. <\/p>\n<p>T\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i, publisist, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas, filologiya elml\u0259ri doktoru Ramiz \u018fsg\u0259r bildirib ki, Yunus O\u011fuzun tarixi romanlar\u0131 t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda deyil, el\u0259c\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131r. X\u00fcsus\u0259n, \u00d6zb\u0259kistanda onu yax\u015f\u0131 tan\u0131y\u0131rlar. Onun bir s\u0131ra \u0259s\u0259rl\u0259ri \u00f6zb\u0259k dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edil\u0259r\u0259k geni\u015f ictimaiyy\u0259t k\u00fctl\u0259sin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b: &#8220;Yunus O\u011fuz istedadl\u0131, yarad\u0131c\u0131 \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir. Yaratd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rl\u0259 qeyri-adi m\u00fc\u0259llif kimi tan\u0131n\u0131b. Onun \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirdiyi tarixi romanlarda tariximizl\u0259 yana\u015f\u0131, tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rinmiz d\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259bli\u011f olunur&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;Xalq q\u0259zeti&#8221;nin ba\u015f redaktor m\u00fcavini Tahir Ayd\u0131no\u011flu bildirib ki, tarixi \u0259s\u0259rl\u0259r yazmaq \u00fc\u00e7\u00fcn alimlik t\u0259l\u0259b olunur. Yunus O\u011fuz da bel\u0259 alimlik qabiliyy\u0259tin\u0259 malikdir, o, elm adam\u0131d\u0131r, elmi bilikl\u0259rind\u0259n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da istifad\u0259 edir: &#8220;Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n geri qaytar\u0131lmas\u0131nda a\u00e7ar rolunu oynad\u0131. Bu d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259n sonra \u0259s\u0259rl\u0259r yarad\u0131ld\u0131, Nax\u00e7\u0131vanda 11 min hektar \u0259razi erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131ndan asad edildi. \u0130nan\u0131ram ki, bu proses davaml\u0131 olacaq, Ali Ba\u015f Komandan\u0131m\u0131z\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan torpaqlar\u0131m\u0131z geri qaytar\u0131lacaq&#8221;. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, &#8220;Ovcu&#8221; \u0259s\u0259rinin dili olduqca rahat v\u0259 oxunaql\u0131d\u0131r. Yunus O\u011fuz q\u0259hr\u0259man\u0131m\u0131z\u0131 geni\u015f ictimaiyy\u0259t k\u00fctl\u0259sin\u0259 tan\u0131tmaq bax\u0131m\u0131ndan \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n missiyan\u0131 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 yerin\u0259 yetirib.<\/p>\n<p>Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 Rey K\u0259rimo\u011flu qeyd edib ki, \u0259s\u0259rd\u0259ki faktlar t\u0259sad\u00fcfi deyil, reall\u0131qlar\u0131 \u0259ks etdirir. \u018fs\u0259rd\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131 t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fc \u00f6z\u00fcn\u0259 yer alsa da tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259r\u0259 geni\u015f yer verilib: &#8220;Ov\u00e7u&#8221; \u0259s\u0259ri m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Romandak\u0131 Ov\u00e7u kod ad\u0131 olsa da bu d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumi q\u0259bul edilmi\u015f obrazd\u0131r. Bu is\u0259 ona d\u0259lal\u0259t edir ki, m\u00fc\u0259llif Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259ki obrazlar\u0131 \u00fcmumil\u0259\u015fdirib. N\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259r\u0259n \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitl\u0259rimizin h\u0259r biri b\u00f6y\u00fck bir \u0259s\u0259rin obrazlar\u0131d\u0131r. Bel\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rin \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirilm\u0259si v\u0259 ssenaril\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 b\u00f6y\u00fck ehtiyac var&#8221;.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rd\u0259 obraz\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015f Murad Mirz\u0259yevin atas\u0131 Telman Mirz\u0259yev bildirib ki, roman yax\u0131n tariximizi \u0259hat\u0259 edir: &#8220;Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri bir daha g\u00f6st\u0259rdi ki, g\u00fccl\u00fc ordumuz var, Az\u0259rbaycan ordusu torpaqlar\u0131n\u0131 geri qaytarmaq iqtidar\u0131ndad\u0131r. D\u00fczd\u00fcr, Murad \u00f6z murad\u0131na \u00e7atd\u0131, ancaq biz Az\u0259rbaycan xalq\u0131 olaraq h\u0259l\u0259 ki, \u00f6z murad\u0131m\u0131za \u00e7atmam\u0131\u015f\u0131q. \u00dcmid edir\u0259m ki, Ali Ba\u015f Komandan\u0131m\u0131z\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n geri qaytar\u0131lmas\u0131na nail ola bil\u0259c\u0259yik&#8221;. <\/p>\n<p>Sonda &#8220;Ov\u00e7u&#8221; roman\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi Yunus O\u011fuz t\u0259dbir i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edib: &#8220;Hesab edir\u0259m ki, bel\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259r biz\u0259 g\u0259r\u0259kdir. &#8220;Ov\u00e7u&#8221; \u0259s\u0259rind\u0259n sonra Nax\u00e7\u0131vanda 11 min hektar \u0259razimiz i\u015f\u011faldan azad edildi. Dem\u0259li, bu kimi \u0259s\u0259rl\u0259r ordumuzun ruh y\u00fcks\u0259kliyini art\u0131r\u0131r, g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik hissini y\u00fcks\u0259ldir. Odur ki, bu m\u00f6vzu g\u00fcnd\u0259md\u0259 saxlanmal\u0131, yeni-yeni \u0259s\u0259rl\u0259r \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirilm\u0259lidir&#8221;.<\/p>\n<p>M\u0259nb\u0259: http:\/\/www.olaylar.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130sa H\u0259bibb\u0259yli: &#8220;Yunus O\u011fuz Az\u0259rbaycan tarixi roman\u0131n\u0131n \u0259sas yarad\u0131c\u0131lar\u0131ndan biridir&#8221; \u0130yulun 19-da AMEA-n\u0131n Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunda yaz\u0131\u00e7\u0131-publisist, tarixi romanlar m\u00fc\u0259llifi Yunus O\u011fuzun &#8220;Ov\u00e7u&#8221; roman\u0131n\u0131n m\u00fczakir\u0259si ke\u00e7irilib. AMEA-n\u0131n vitse-prezidenti, Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun direktoru, akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli qeyd edib ki, &#8220;Ov\u00e7u&#8221; roman\u0131 Az\u0259rbaycan ger\u00e7\u0259klikl\u0259ri \u0259sas\u0131nda yaz\u0131l\u0131b. Bildirib ki, Yunus O\u011fuz m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycanda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-27589","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edeb"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27589","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27589"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27589\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27605,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27589\/revisions\/27605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}