{"id":27820,"date":"2018-08-09T08:00:50","date_gmt":"2018-08-09T04:00:50","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=27820"},"modified":"2018-08-09T09:52:17","modified_gmt":"2018-08-09T05:52:17","slug":"az%c9%99rbaycan-respublikasinin-%c9%99m%c9%99kdar-mu%c9%99llimi-asif-cahangirova-aciq-m%c9%99ktub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=27820","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u00fc\u0259llimi Asif Cahangirova a\u00e7\u0131q m\u0259ktub"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/0800.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/0800-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"alignnone size-medium wp-image-27823\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/0800-300x200.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/0800.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u00c7ox h\u00f6rm\u0259tli Asif Bax\u0131\u015f o\u011flu Cahangirov!<\/p>\n<p>Siz \u00f6mr\u00fcn\u00fcz\u00fcn ilk ill\u0259rind\u0259n ta bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r 70 ilin tale y\u00fck\u00fcn\u00fc da\u015f\u0131ya-da\u015f\u0131ya g\u0259lmisiniz. Bu m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m y\u00fcks\u0259klikd\u0259n Sizin u\u011furla davam ed\u0259n b\u0259nz\u0259rsiz v\u0259 t\u0259krars\u0131z h\u0259yat yolunuz g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bu h\u0259yat yolunda n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpan v\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259n hadis\u0259l\u0259rin ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 sad\u0259c\u0259 tarixc\u0259 deyil, ilahinin Sizin kimi bir insana ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 tale kitab\u0131d\u0131r. Onun h\u0259r s\u0259hif\u0259sind\u0259 bir yaz\u0131 var. O yaz\u0131lar\u0131n h\u0259r birind\u0259 Siz vars\u0131n\u0131z. Siz o yaz\u0131larla zaman\u0131n tale kitab\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259xsiyy\u0259tinizl\u0259, m\u0259n\u0259viyyat\u0131n\u0131zla, f\u0259aliyy\u0259tinizl\u0259, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinizl\u0259 b\u0259z\u0259yirsiniz.<\/p>\n<p>Siz Az\u0259rbaycan\u0131n dilb\u0259r gu\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan Qaraba\u011fda do\u011fulmusunuz. H\u0259mi\u015f\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131zla, b\u0259y n\u0259slind\u0259n olma\u011f\u0131n\u0131zla q\u00fcrur hissi ke\u00e7irirsiniz. H\u0259m d\u0259 XVIII \u0259srd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r davam ed\u0259n bir \u015f\u0259c\u0259r\u0259nin davam\u00e7\u0131s\u0131 kimi y\u00fcks\u0259k \u0259xlaq v\u0259 m\u0259n\u0259viyyat missiyas\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Siz bu y\u00fcks\u0259kliyi pill\u0259-pill\u0259 qazanm\u0131s\u0131n\u0131z. Xank\u0259ndind\u0259 ba\u015flayan orta t\u0259hsil ill\u0259rini Sumqay\u0131tda q\u0131z\u0131l medalla ba\u015fa vurmusunuz. El\u0259c\u0259 d\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin kimya fak\u00fclt\u0259sini u\u011furla ba\u015fa \u00e7atd\u0131rm\u0131s\u0131n\u0131z. Kimya\u00e7\u0131 v\u0259 kimya m\u00fc\u0259llimi ixtisaslar\u0131na yiy\u0259l\u0259nmisiniz. Respublikam\u0131zda pe\u015f\u0259kar t\u0259hsil i\u015f\u00e7isi kimi tan\u0131nan v\u0259 uzun ill\u0259r DQMV T\u0259hsil \u015e\u00f6b\u0259sinin r\u0259hb\u0259rl\u0259rind\u0259n biri olmu\u015f m\u0259rhum atan\u0131z Bax\u0131\u015f m\u00fc\u0259llimin \u201cHarda i\u015fl\u0259yirs\u0259ns\u0259, h\u0259mi\u015f\u0259 i\u015fini sev v\u0259 onun ustas\u0131 ol\u201d fikirl\u0259rini h\u0259yat prinsipin\u0259 \u00e7evirmisiniz. Orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 m\u00fc\u0259llim, d\u0259rs hiss\u0259 m\u00fcdiri, direktor, t\u0259hsil \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 m\u00fcdir, T\u0259hsil Nazirliyind\u0259 b\u00f6lm\u0259 m\u00fcdiri, idar\u0259 r\u0259isi, el\u0259c\u0259 d\u0259 Bak\u0131 \u015e\u0259h\u0259r T\u0259hsil \u0130dar\u0259sind\u0259 v\u0259 D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n ofisind\u0259 r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fanda da, son vaxtlar Avropa-Az\u0259rbaycan C\u0259miyy\u0259tind\u0259 t\u0259hsil m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 m\u00fc\u015favir i\u015fl\u0259diyiniz m\u00fcdd\u0259td\u0259 d\u0259 o s\u00f6zl\u0259ri unutmam\u0131s\u0131n\u0131z, h\u0259yat prinsipin\u0259 \u00e7evirmisiniz. D\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k, yaratmaq f\u0259aliyy\u0259tin yara\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7evrilir deyirl\u0259r. H\u0259mi\u015f\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinizd\u0259, add\u0131mlar\u0131n\u0131zda q\u0259tiyy\u0259tli v\u0259 inaml\u0131 olmusunuz.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 m\u00fc\u0259llimlik f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z 70-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 h\u0259m innovativ ideyalar\u0131n\u0131zla, h\u0259m d\u0259 qabaqc\u0131l pedaqoq kimi t\u0259cr\u00fcb\u0259nizl\u0259 t\u0259hsil ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tini c\u0259lb etmisiniz. Eyni zamanda t\u0259lim prosesind\u0259 \u015fagirdl\u0259rin m\u00fcst\u0259qil d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259, t\u0259hliletm\u0259, \u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259, apar\u0131c\u0131 ideyan\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259 v\u0259 sair bacar\u0131qlar\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259rinizl\u0259 maraq do\u011furmusunuz. Bir kimya m\u00fc\u0259llimi kimi \u015fagirdl\u0259rin m\u0259ntiqi v\u0259 t\u0259nqidi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fc formala\u015fd\u0131rmaqla onlar\u0131n idrak f\u0259alli\u011f\u0131n\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259yi d\u0259rsl\u0259rinizin amal\u0131na \u00e7evirmisiniz. Bu g\u00fcn geni\u015f miqyasda yay\u0131lmaqda olan f\u0259al d\u0259rsin ilkin n\u00fcmun\u0259l\u0259rini yaratm\u0131s\u0131n\u0131z. Bu t\u0259cr\u00fcb\u0259niz o d\u00f6vrd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi olsa da, \u00f6z zaman\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f alim-pedaqoqu, SSR\u0130 Pedaqoji Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n akademiki Y.V.Xodakovun mara\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olub. O, m\u00fc\u0259llifi oldu\u011fu \u201cProsve\u015feniya\u201d (Moskva) n\u0259\u015friyyat\u0131nda 1976-c\u0131 ild\u0259 \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u201cPrepodavanie neorqani\u00e7eskoy ximii 7-8 klassax\u201d v\u0259 1980-ci ild\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015f \u201cPrepodavanie neorqani\u00e7eskoy ximii v sredney \u015fkole\u201d adl\u0131 metodik v\u0259saitl\u0259rind\u0259 Sizin t\u0259cr\u00fcb\u0259niz\u0259 istinad edib. He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, bu g\u00fcn h\u0259r k\u0259s g\u0259nc bir m\u00fc\u0259llimin i\u015f t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin ke\u015fmi\u015f SSR\u0130 kimi b\u00f6y\u00fck bir \u00f6lk\u0259 miqyas\u0131nda b\u0259y\u0259nil\u0259r\u0259k d\u0259rslikl\u0259r\u0259 sal\u0131nmas\u0131n\u0131n d\u0259y\u0259rini ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Siz h\u0259m Sumqay\u0131t, h\u0259m d\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin t\u0259hsil idar\u0259l\u0259rind\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Maarif Nazirliyind\u0259 r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131z d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 daim yeniliy\u0259 can atmaqla daha m\u00fct\u0259r\u0259qqi t\u0259hsil texnologiyalar\u0131n\u0131n, s\u0259m\u0259r\u0259li forma, metod v\u0259 vasit\u0259l\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259 idar\u0259etm\u0259 mexanizml\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131na, onlardan istifad\u0259 olunmas\u0131na t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs g\u00f6rt\u0259rmisiniz. Bel\u0259 ki, vaxt\u0131 il\u0259 rayon v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 i\u015f\u0259 d\u00fcz\u0259lm\u0259k ist\u0259y\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259rin qeydiyyata al\u0131nmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klif vermisiniz. H\u0259min t\u0259klif q\u0259bul olunmu\u015f, ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-d\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq m\u00fc\u0259lliml\u0259rin m\u00fcsabiq\u0259 yolu il\u0259 q\u0259buluna ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Yaxud Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 1987-1991-ci ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131da t\u0259hsil prosesinin psixoloji t\u0259minat\u0131 \u00fczr\u0259 x\u00fcsusi sistem yarad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 respublikada ilk m\u0259kt\u0259b psixoloqlar\u0131 1990-1991-ci t\u0259dris ilind\u0259 ke\u00e7mi\u015f Bak\u0131 Pedaqoji Kadrlar\u0131n \u0130xtisasart\u0131rma \u0130nstitutunda haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 birinci olaraq 1991-ci ilin sentyabr\u0131ndan Bak\u0131n\u0131n 20-d\u0259n \u00e7ox m\u0259kt\u0259bind\u0259 psixoloji xidm\u0259t \u00fczr\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>El\u0259c\u0259 d\u0259 Sizin d\u0259st\u0259yinizl\u0259 1989-cu ild\u0259 Bak\u0131n\u0131n 178 n\u00f6mr\u0259li m\u0259kt\u0259bind\u0259 t\u0259bi\u0259t elml\u0259ri fak\u00fclt\u0259si yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u201cEkologiya\u201d f\u0259nninin proqram\u0131 innovativ layih\u0259 kimi haz\u0131rlanm\u0131\u015f, sonralar T\u0259hsil Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiq olunmu\u015fdur. \u018fslind\u0259 bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs haz\u0131rda daha geni\u015f miqyasda yay\u0131lan v\u0259 qlobal t\u0259hsil hadis\u0259sin\u0259 \u00e7evril\u0259n inteqrasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox m\u0259suliyy\u0259tli v\u0259 u\u011furlu bir add\u0131m idi. Eyni zamanda d\u00fcnya t\u0259hsilinin inki\u015faf tendensiyalar\u0131na istinad ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan t\u0259hsilinin g\u0259l\u0259c\u0259k perspektivl\u0259rin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn u\u011furlu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs idi.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, Sizin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fczl\u0259 1989-c\u00fc ild\u0259 Bak\u0131 Yarad\u0131c\u0131 M\u00fc\u0259lliml\u0259r \u0130ttifaq\u0131 t\u0259sis olunmu\u015f, onun vasit\u0259sil\u0259 bir s\u0131ra u\u011furlu lahiy\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Sizin t\u0259tbiq etdiyiniz idar\u0259etm\u0259 modelind\u0259 qabaqc\u0131l t\u0259cr\u00fcb\u0259nin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 yay\u0131lmas\u0131na, m\u00fc\u0259llim v\u0259 r\u0259hb\u0259r t\u0259hsil i\u015f\u00e7il\u0259rinin yarad\u0131c\u0131 f\u0259aliyy\u0259tinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259sin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirilirdi. T\u0259hsilin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Bak\u0131ya tan\u0131nm\u0131\u015f alim-pedaqoqlar, novator m\u00fc\u0259lliml\u0259r, xarici t\u0259hsil ekspertl\u0259ri d\u0259v\u0259t olunur, onlarla g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irilir, m\u00fchazir\u0259l\u0259r, tematik kurslar, interaktiv m\u00fchitd\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fcbadil\u0259l\u0259ri t\u0259\u015fkil edilirdi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda 1999-cu ild\u0259n ba\u015flayan t\u0259hsil islahatlar\u0131 \u00f6lk\u0259mizin t\u0259hsil tarixind\u0259 x\u00fcsusi bir m\u0259rh\u0259l\u0259ni t\u0259\u015fkil edir. Bu m\u0259rh\u0259l\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259hsilinin n\u0259tic\u0259y\u00f6n\u00fcml\u00fc bir xarakter almas\u0131, standart v\u0259 kurikulumlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, yeni texnologiya v\u0259 strategiyalar\u0131n meydana g\u0259lm\u0259si il\u0259 f\u0259rql\u0259nir. Siz h\u0259l\u0259 Bak\u0131 \u015e\u0259h\u0259r T\u0259hsil \u0130dar\u0259sind\u0259 r\u0259is v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fark\u0259n, 2001-ci ild\u0259 paralel olaraq D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 Layih\u0259nin \u0130dar\u0259olunmas\u0131 Qrupunun r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 c\u0259lb olunmusunuz. Direktor kimi i\u015fl\u0259diyiniz d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259ki islahat\u00e7\u0131l\u0131q f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 d\u0259st\u0259k olan t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irmisiniz. Bu m\u00fcdd\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259hsilinin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti, el\u0259c\u0259 d\u0259 perspektivl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Hitendra Piley, Pol Templ, Piter Koul, Fredrik Qolladey, Ksu Di, Rob MkBrayd, Endi Smart, S\u00f6ner Y\u0131ld\u0131r\u0131m kimi d\u00fcnyada m\u0259\u015fhur olan t\u0259hsil \u00fczr\u0259 beyn\u0259lxalq m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7il\u0259rin c\u0259lb olunmas\u0131na nail olmusunuz. \u0130\u015fl\u0259diyiniz 2001-2004-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 t\u0259hsil islahat\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259ziyy\u0259ti D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n audit qrupu (bu qrupa d\u00fcnyada tan\u0131nm\u0131\u015f fin pedaqoqu, t\u0259hsil\u015f\u00fcnas, t\u0259hsil \u00fczr\u0259 beyn\u0259lxalq m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7i Pasi Salber r\u0259hb\u0259rlik edirdi) t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 \u201c\u00e7ox q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f\u201d qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir. M\u0259lum oldu\u011fu kimi, \u201c\u00c7ox q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f\u201d (\u201cHighly satisfactory\u201d) D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 \u015fkalas\u0131nda \u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t hesab olunur.<\/p>\n<p>Tale y\u00fck\u00fcn\u00fc da\u015f\u0131ya-da\u015f\u0131ya \u00f6mr\u00fcn\u00fcz\u00fc \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 s\u0259rf etmisiniz. D\u00fcnyan\u0131n 21 \u00f6lk\u0259sind\u0259 36-ya q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li t\u0259hsil v\u0259 elmi t\u0259dbirl\u0259rin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olmusunuz. H\u0259mi\u015f\u0259 yenilik\u00e7i olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 yeni ideyalar\u0131n m\u00fc\u0259llifi kimi tan\u0131nm\u0131s\u0131n\u0131z. \u0130st\u0259r respublikada v\u0259 ist\u0259rs\u0259 d\u0259 respublikadan k\u0259narda c\u0259miyy\u0259tin m\u00fcxt\u0259lif m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 t\u0259hsill\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar etmisiniz. Bu \u00e7\u0131x\u0131\u015flarda daim m\u00fct\u0259r\u0259qqi ideyalar\u0131n\u0131zla zaman\u0131 qabaqlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 \u00f6t\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rind\u0259 m\u0259kt\u0259b islahatlar\u0131n\u0131n yerind\u0259 saymas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rini \u015fagirdl\u0259rin t\u0259lim v\u0259 t\u0259rbiy\u0259sinin didakdik c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f prinsipl\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259nm\u0259m\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259binin obyektiv konsepsiyas\u0131n\u0131n olmamas\u0131 il\u0259 \u0259sasland\u0131rm\u0131s\u0131n\u0131z. Eyni zamanda t\u0259lim y\u00fck\u00fcn\u00fcn azald\u0131lmas\u0131n\u0131n, \u015fagirdl\u0259rin yarad\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tinin inki\u015faf etdirilm\u0259sinin vacibliyini ir\u0259li s\u00fcrm\u00fcs\u00fcn\u00fcz. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259lim prosesind\u0259 vaxt v\u0259 imkanlar\u0131n olmas\u0131n\u0131 t\u0259klif etmisiniz. H\u0259l\u0259 o ill\u0259rd\u0259 yaz\u0131rd\u0131n\u0131z ki, \u201cyaln\u0131z yarad\u0131c\u0131l\u0131q idrakda sevinc hissi yarad\u0131r\u201d. Siz bu g\u00fcn d\u0259 m\u00fcasir t\u0259lim \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterik olan v\u0259 \u015fagird inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131nda duran yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u0259kt\u0259bin m\u00fch\u00fcm atributlar\u0131ndan biri hesab edirsiniz.<\/p>\n<p>Siz h\u0259m d\u0259 yuxar\u0131 sinifl\u0259rd\u0259 h\u0259ft\u0259lik d\u0259rs y\u00fck\u00fcn\u00fcn 27-28 saat olmas\u0131n\u0131 v\u0259 bu sinifl\u0259rd\u0259 t\u0259dris planlar\u0131n\u0131n onlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k pe\u015f\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan f\u0259nl\u0259r \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 ir\u0259li s\u00fcrm\u00fcs\u00fcn\u00fcz. D\u0259rs proqramlar\u0131n\u0131n u\u015faqlar\u0131n meyl v\u0259 maraqlar\u0131na uy\u011fun olaraq sisteml\u0259\u015fdirilm\u0259sinin z\u0259ruriliyini vur\u011fulam\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Siz m\u0259kt\u0259bi c\u0259miyy\u0259tin ki\u00e7ik modeli adland\u0131r\u0131r, orada olan bo\u015fluqlar\u0131n, \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar\u0131n ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr olunmas\u0131n\u0131 v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 m\u0259kt\u0259bin inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259n yarad\u0131c\u0131 m\u00fchitin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, u\u015faq psixologiyas\u0131n\u0131n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131n\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlara \u0259sas\u0259n diferensial t\u0259limin qurulmas\u0131n\u0131 vacib hesab edirsiniz.<\/p>\n<p>\u0130ndi aktual olan bu pedaqoji m\u0259s\u0259l\u0259nin mahiyy\u0259tind\u0259 dayanan bir vacib c\u0259h\u0259t ondan ibar\u0259tdir ki, t\u0259hsilin h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atan olmas\u0131na \u015f\u0259rait yaran\u0131r. T\u0259hsil alanlar\u0131n f\u0259rdi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri bax\u0131m\u0131ndan ehtiyaclar n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259hsilin m\u0259zmunu onun n\u00fcv\u0259sidir. B\u00fct\u00fcn zamanlar \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 bir apar\u0131c\u0131 fikir h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z q\u00fcvv\u0259sini saxlam\u0131\u015fd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 t\u0259hsilin yenil\u0259\u015fdirilm\u0259si prosesind\u0259 onun m\u0259zmununun d\u00fczg\u00fcn qurulmas\u0131 vacib \u015f\u0259rt hesab edilir. Siz 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259nin \u0259h\u0259miyy\u0259tini x\u00fcsusi olaraq vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131n\u0131z: \u201cT\u0259hsilimizin n\u0259 m\u0259zmunu, n\u0259 d\u0259 h\u0259cmi haqq\u0131nda t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcm\u00fcz yoxdur. \u00c7\u00fcnki bizd\u0259 t\u0259hsilin m\u0259zmun v\u0259 h\u0259cmi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259mi\u015f qal\u0131r\u201d. Art\u0131q bu g\u00fcn t\u0259hsilin n\u0259tic\u0259y\u00f6n\u00fcml\u00fc m\u0259zmununun yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131l\u0131r. Yeni s\u0259ri\u015ft\u0259 \u0259sasl\u0131 standart v\u0259 kurikulumlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>Siz \u00f6t\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 \u015fagird \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, t\u0259hsilin humanistl\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 xeyli ara\u015fd\u0131rmalar aparm\u0131s\u0131n\u0131z. Bu ara\u015fd\u0131rmalarda orta t\u0259hsil\u0259 m\u00fcnasib\u0259tin d\u0259yi\u015film\u0259sini, u\u015faq \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259, onun meyil v\u0259 mara\u011f\u0131na \u0259saslanan t\u0259hsil sistemin\u0259 ke\u00e7ilm\u0259sini t\u0259klif etmisiniz. H\u0259m d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259ni humanistl\u0259\u015fdirm\u0259 m\u00fcst\u0259visind\u0259 h\u0259ll olunan bir m\u0259s\u0259l\u0259 kimi z\u0259ruri saym\u0131s\u0131n\u0131z. Eyni zamanda humanistl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 demokratikl\u0259\u015fdirm\u0259, f\u0259rdil\u0259\u015fdirm\u0259, diferensialla\u015fd\u0131rma v\u0259 inteqrasiyan\u0131 ehtiva ed\u0259n bir anlay\u0131\u015f kimi yana\u015fm\u0131s\u0131n\u0131z. \u018fslind\u0259 Sizin ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u00fcz bu m\u00fcdd\u0259alar n\u0259inki o d\u00f6vr\u00fcn, eyni zamanda h\u0259m d\u0259 bu d\u00f6vr\u00fcn \u00e7ox ciddi pedaqoji m\u0259s\u0259l\u0259sidir. \u00c7\u00fcnki \u015f\u0259xsiyy\u0259tin d\u0259y\u0259rl\u0259r \u0259sas\u0131nda formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, humanist pedaqoji m\u00fchitin yarad\u0131lmas\u0131 m\u00fcasir t\u0259hsil konsepsiyam\u0131z\u0131n mahiyy\u0259t v\u0259 m\u0259zmununu t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6y\u00fck psixoloqu, professor \u018fbd\u00fcl \u018flizad\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259binin probleml\u0259rind\u0259n biri kimi yeni pedaqoji t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 vacib hesab edir v\u0259 onu i\u00e7timai-siyasi hadis\u0259 adland\u0131r\u0131rd\u0131. Eyni zamanda bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lmi\u015fdir ki, \u201cBu g\u00fcn yeni pedaqoji t\u0259f\u0259kk\u00fcr inki\u015faf ed\u0259r\u0259k zaman\u0131n t\u0259hsil konsepsiyas\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdir\u201d. O, bu fikr\u0259 g\u0259l\u0259rk\u0259n inki\u015faf konsepsiyas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan d\u00fcnyan\u0131n Con Nesbitt, Patrisiya Eburdin, Leonid Vladimirovi\u00e7 Zankov, Qreys Krayq kimi m\u0259\u015fhur aliml\u0259rinin ideyalar\u0131na \u0259saslanm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan pedaqoji m\u00fchitind\u0259 is\u0259 Siz\u0259 istinad etmi\u015fdir: \u201cYeni pedaqoji t\u0259f\u0259kk\u00fcr innovasiyad\u0131r, onun formala\u015fmas\u0131 prosesi is\u0259 innovasiya prosesidir&#8230; \u0130nnovasiya prosesi-yeni qaydalar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131, m\u0259nims\u0259nilm\u0259si, t\u0259tbiqi v\u0259 yay\u0131lmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 kompleks f\u0259aliyy\u0259t dem\u0259kdir\u201d.<\/p>\n<p>Siz do\u011fru olaraq \u201cu\u011fursuz \u015fagird yoxdur, s\u0259ri\u015ft\u0259siz m\u00fc\u0259llim vard\u0131r\u201d fikrini m\u00fcasir t\u0259hsili xarakteriz\u0259 ed\u0259n m\u00fcdd\u0259a adland\u0131rm\u0131s\u0131n\u0131z. V\u0259 h\u0259r bir \u015fagirdin potensial\u0131na uy\u011fun d\u0259rs y\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259yi v\u0259 onun inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259yi m\u00fc\u0259llimin v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259n biri hesab edirsiniz. T\u0259bii ki, bel\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r daha \u00e7ox bacar\u0131qlara malik olmal\u0131, h\u0259r zaman \u015fagirdl\u0259rinin f\u00f6vq\u00fcnd\u0259 dayanma\u011f\u0131 ba\u00e7armal\u0131d\u0131rlar. \u015eagirdl\u0259rin maraq v\u0259 diqq\u0259t obyektin\u0259 \u00e7evrilm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>H\u00f6rm\u0259tli Asif m\u00fc\u0259llim, Sizin bir t\u0259hsil m\u00fct\u0259x\u0259ssisi kimi ist\u0259r Az\u0259rbaycan, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 daha geni\u015f m\u0259nada d\u00fcnya t\u0259hsili v\u0259 onun inki\u015faf tendensiyalar\u0131 haqq\u0131nda bilgil\u0259riniz \u00e7oxdur. \u018fn yax\u015f\u0131 c\u0259h\u0259t oras\u0131ndad\u0131r ki, Siz onlara yarad\u0131c\u0131 yana\u015fmaq, Az\u0259rbaycan t\u0259hsili m\u00fcst\u0259visind\u0259 haz\u0131rlanan innovasiyalara m\u0259hz milli \u015f\u0259rait\u0259, s\u0259viyy\u0259y\u0259 uy\u011fun d\u0259y\u0259r verm\u0259yi \u00fcst\u00fcn hesab edirsiniz.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn t\u0259hsilin yeni m\u0259zmunu, f\u0259nl\u0259rin inteqrasiyas\u0131, t\u0259hsil standartlar\u0131n\u0131n xarakteri, yeni kurikulumlar\u0131n h\u0259yati bacar\u0131qlara s\u00f6yk\u0259nm\u0259si, d\u0259rslikl\u0259rin intellektuall\u0131\u011f\u0131, yeni n\u0259sil m\u00fc\u0259lliml\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131ndak\u0131 prioritetl\u0259r, sosial sifari\u015fl\u0259rin yerin\u0259 yetirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan m\u0259kt\u0259bin v\u0259zif\u0259l\u0259ri, t\u0259hsild\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 kimi aktual v\u0259 h\u0259lli vacib hesab edil\u0259n \u00e7oxlu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r vard\u0131r ki, siz onlar haqq\u0131nda zaman\u0131m\u0131zla s\u0259sl\u0259\u015f\u0259n xeyli ara\u015fd\u0131rmalar aparm\u0131\u015f, m\u00fclahiz\u0259l\u0259r s\u00f6yl\u0259misiniz. He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, m\u0259n bu m\u0259ktubumda onlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 sadalamaq fikrind\u0259 deyil\u0259m. Lakin onu dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, Siz h\u0259mi\u015f\u0259 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131zla t\u0259hsil\u0259 ba\u011fl\u0131 adam kimi onun t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015fi olmusunuz. 70 illik \u00f6mr\u00fcn\u00fcz\u00fcn indiki \u00e7a\u011f\u0131nda da h\u0259min missiyan\u0131 u\u011furla davam etdirirsiniz. Siz\u0259 bu yolda cansa\u011fl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 daha b\u00f6y\u00fck yarad\u0131c\u0131l\u0131q u\u011furlar\u0131 arzulay\u0131ram!<\/p>\n<p>70 ya\u015f\u0131n\u0131z m\u00fcbar\u0259k!<\/p>\n<p>\u018fnv\u0259r ABBASOV,<br \/>\npedaqogika \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent, \u018fm\u0259kdar m\u00fc\u0259llim<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7ox h\u00f6rm\u0259tli Asif Bax\u0131\u015f o\u011flu Cahangirov! Siz \u00f6mr\u00fcn\u00fcz\u00fcn ilk ill\u0259rind\u0259n ta bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r 70 ilin tale y\u00fck\u00fcn\u00fc da\u015f\u0131ya-da\u015f\u0131ya g\u0259lmisiniz. Bu m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m y\u00fcks\u0259klikd\u0259n Sizin u\u011furla davam ed\u0259n b\u0259nz\u0259rsiz v\u0259 t\u0259krars\u0131z h\u0259yat yolunuz g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bu h\u0259yat yolunda n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpan v\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259n hadis\u0259l\u0259rin ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 sad\u0259c\u0259 tarixc\u0259 deyil, ilahinin Sizin kimi bir insana ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 tale kitab\u0131d\u0131r. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-27820","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27820","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27820"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27820\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27824,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27820\/revisions\/27824"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}