{"id":28563,"date":"2018-09-14T06:30:02","date_gmt":"2018-09-14T02:30:02","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=28563"},"modified":"2018-09-14T11:05:42","modified_gmt":"2018-09-14T07:05:42","slug":"m-necati-gunes-nalbantlik-ve-niksarda-eski-nalbantlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=28563","title":{"rendered":"M. Necati G\u00dcNE\u015e.&#8221;NALBANTLIK VE N\u0130KSAR&#8217;DA ESK\u0130 NALBANTLAR&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/0600-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/0600-1-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"alignnone size-medium wp-image-28560\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/0600-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/0600-1.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/0600-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/0600-2-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"alignnone size-medium wp-image-28561\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/0600-2-300x200.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/0600-2.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/0600-3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/0600-3-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"alignnone size-medium wp-image-28562\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/0600-3-300x200.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/0600-3.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/0600-4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/0600-4-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"alignnone size-medium wp-image-28564\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/0600-4-300x200.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/0600-4.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>E\u011fitimc<\/p>\n<p>&#8220;Bir m\u0131h bir nal\u0131 kurtar\u0131r, Bir nal bir at\u0131, Bir at bir komutan\u0131, Bir komutan bir orduyu, Bir ordu bir \u00fclkeyi kurtar\u0131r.&#8221;<br \/>\nNalbant, Arap\u00e7a &#8220;na&#8217;l&#8221; ve Fars\u00e7a &#8220;bend&#8221; kelimelerinin birle\u015fimiyle olu\u015fmu\u015f bir kelime olup, TDK B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fckte, &#8220;Hayvanlar\u0131n aya\u011f\u0131na nal \u00e7akan kimse&#8221; olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Biraz daha geni\u015f ifade ile nalbant; atlar\u0131n ayaklar\u0131na, arazi ko\u015fullar\u0131na kar\u015f\u0131 korumak amac\u0131yla nal takan veya y\u0131pranan nal\u0131 de\u011fi\u015ftiren ki\u015fidir.<br \/>\nBinek hayvanlar\u0131yla ilgili ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir sanat olan nalbantl\u0131k, demircilikle birlikte geli\u015fmi\u015ftir. Eski d\u00f6nemlerde hayvanlar\u0131n ayaklar\u0131na ve toynaklar\u0131na ke\u00e7e, kal\u0131n bez ya da k\u00f6seleden yap\u0131lan ayakl\u0131klar tak\u0131l\u0131rd\u0131. Dayan\u0131ks\u0131z bu ayakl\u0131klar\u0131n yerini zamanla madeni nallar ald\u0131. Ge\u00e7mi\u015fte ula\u015f\u0131m, ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k ve \u00e7e\u015fitli hizmetlerde hayvanlar\u0131n yayg\u0131nca kullan\u0131m\u0131yla nalbantl\u0131k motorlu ara\u00e7lar\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131na de\u011fin \u00f6nemini korudu.<br \/>\nAskerlikte at ve kat\u0131r\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemden dolay\u0131 hemen b\u00fct\u00fcn ordularda uzun y\u0131llar nalbantl\u0131kla ilgili birimlere yer verildi. \u00d6rne\u011fin Osmanl\u0131 ordusunun nalbant gereksinimini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in 1888&#8217;de Askeri Baytar Mektebi&#8217;nde modern nalbantl\u0131k dersleri verilmeye ba\u015flad\u0131. Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131&#8217;nda da Konya&#8217;da nalbant yeti\u015ftiren bir okul a\u00e7\u0131ld\u0131. Baz\u0131 Meslek Y\u00fcksek Okullar\u0131&#8217;nda iki y\u0131ll\u0131k e\u011fitimle nalbant yeti\u015ftirilmekte iken g\u00fcn\u00fcm\u00fczde b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ad\u0131 de\u011fi\u015fmi\u015f ve &#8220;At\u00e7\u0131l\u0131k ve Antren\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc&#8221; ad\u0131 alt\u0131nda e\u011fitimlerine devam etmektedirler.<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de 1960&#8217;l\u0131 y\u0131llara de\u011fin k\u0131rsal kesimdeki en itibarl\u0131 mesleklerden biri olan nalbantl\u0131k, teknolojinin geli\u015fmesiyle birlikte eski \u00f6nemini kaybetmi\u015ftir.<br \/>\nNal ve nalbantl\u0131k k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde o kadar yer etmi\u015f ki bir\u00e7ok atas\u00f6z\u00fc ve deyim olu\u015fmu\u015f. Bunlardan birka\u00e7\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz.<br \/>\nATAS\u00d6ZLER\u0130:<br \/>\nAcemi nalbant g\u00e2vur e\u015fe\u011finde \u00f6\u011frenir\/ At \u00f6l\u00fcr nal\u0131 kal\u0131r, yi\u011fit \u00f6l\u00fcr nam\u0131 kal\u0131r\/Ata binen nal\u0131n\u0131, m\u0131h\u0131n\u0131 arar\/ Atlar nallan\u0131rken kurba\u011falar ayak uzatmaz\/ Bir m\u0131h bir nal kurtar\u0131r, bir nal bir at kurtar\u0131r<br \/>\nDEY\u0130MLER:<br \/>\nAt nal\u0131 kadar\/ Deve nalbanda bakar gibi\/ Hem nal\u0131na hem m\u0131h\u0131na (vurmak)\/ \u00dc\u00e7 nalla bir ata kald\u0131<br \/>\nNal deyip m\u0131h dememek\/Nal toplamak\/Nallar\u0131 dikmek\/Yok devenin nal\u0131\/Nal\u0131n\u0131 s\u00f6kmek i\u00e7in \u00f6lm\u00fc\u015f e\u015fek aramak<br \/>\nN\u0130KSAR&#8217;DA NALBANTLAR<br \/>\nSivas eyaleti, Tokat sanca\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 Niksar kazas\u0131na ait 1840 y\u0131l\u0131 Temett\u00fcat Defterlerine g\u00f6re nalbantlar\u0131n mahallelere ve k\u00f6ylere g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 \u015f\u00f6yledir:<br \/>\nBengiler Mahallesi: \u0130brahim A\u011fa, Kilimcio\u011flu Bekta\u015f, Zifera\u011fas\u0131o\u011flu Hac\u0131 Hasan, Duvak\u00e7\u0131o\u011flu Ahmet A\u011fa, Ah\u0131shavi S\u00fcleyman A\u011fa.<br \/>\nCellehane(\u00c7ilhane) Mahallesi: Mustafao\u011flu Ahmet, Osman A\u011fa, Ali Bazo\u011flu Mustafa A\u011fa, Ahishavi Durak Usta, Karamustafao\u011flu \u0130brahim.<br \/>\nCedit Mahallesi: Sar\u0131saliho\u011flu Mustafa, H\u00fcseyino\u011flu Yusuf A\u011fa.<br \/>\nKiremitli Mescit Mahallesi: Karacao\u011flu Muhsin.<br \/>\nMatori (Maduru) Mahallesi: Matarac\u0131 Hac\u0131 S\u00fcleyman A\u011fa.<br \/>\nDere\u00e7ay Mahallesi: Marazo\u011flu Halil.<br \/>\nH\u00fcsamettin(Kar\u015f\u0131ba\u011f) Mahallesi: Marazo\u011flu Hac\u0131 Osman<br \/>\nKazganc\u0131 Mahallesi: Y\u00fczba\u015f\u0131o\u011flu \u0130smail<br \/>\nAyvas\u00f6n\u00fc Mahallesi: Caniko\u011flu \u0130brahim A\u011fa.<br \/>\nBa\u015f\u00e7iftlik K\u00f6y\u00fc: Bekir Usta<\/p>\n<p>Cumhuriyet d\u00f6nemine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise ula\u015fabildi\u011fimiz nalbantlar \u015f\u00f6yle s\u0131ralan\u0131yor.<br \/>\n1.Salih TAN\u00c7 (1893-1969), Ta\u015fra Mah. 2. Mehmet \u00d6Z\u00dcBEK, Ta\u015fra Mah. 3. \u015e\u00fckr\u00fc \u015eENEL, Ta\u015fra Mah. 4. \u0130brahim \u00c7a\u011fhan, Ayvaz\u00f6n\u00fc Mah. 5.H\u00fcseyin D\u0130N\u00c7ER, Ta\u015fra Mah. 6. Mustafa D\u00dcNDAR, Kuz Mah. 7. Ahmet KAYNAR, Kalei\u00e7i Mah. 8. Sabri BENDUYLU, Ta\u015fra Mah. 9. S\u0131tk\u0131 G\u00d6ZE, Bengiler Mah. 10.Abdurrahman YURDAER, Ta\u015fra Mah. 11.Hac\u0131 Mustafa KARASOY, \u00c7epnibey Mah. 12. Ahmet KARASOY, \u00c7epnibey Mah. 13. Hac\u0131 Ali CAN\u0130KL\u0130, \u00c7ilhane Mah.<br \/>\n14. Osman CAN\u0130KL\u0130, \u00c7ilhane Mah. 15. Mustafa DEM\u0130REL, Ta\u015fra Mah. 16. Mustafa TA\u00c7, Ta\u015fra Mah. 17. Nurettin TA\u00c7, Ta\u015fra Mah. 18. Mahmut T\u00fcrkekul, Bengiler Mah. 19. Kaya ELD\u0130VENC\u0130, Maduru Mah. 20. Niyazi ELD\u0130VENC\u0130, Maduru Mah. 21. Cafer \u00c7A\u011eHAN, Haneg\u00e2h Mah. 22. Ahmet TEPEBA\u015eI, Kar\u015f\u0131ba\u011f (H\u00fcsam) Mah. 23. Selahattin K\u00d6KSALAN, Ta\u015fra Mah. 24. Sakin D\u00dcD\u00dcK\u00c7\u00dc, Kalei\u00e7i Mah. 25. Dada\u015f Sabri Usta, \u00c7\u00f6re\u011fib\u00fcy\u00fck. 26. Kenan Erayd\u0131n, Kar\u015f\u0131ba\u011f Mah. 27. \u0130dris KARAKA\u015e, K\u00fclek\u00e7i K\u00f6y\u00fc<\/p>\n<p>1928-Niksar do\u011fumlu Kaya Eldivenci nalbantl\u0131\u011fa 15 ya\u015f\u0131nda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor:<br \/>\nNiksar-1928 do\u011fumluyum. Maduru mahallesindeniz, bize Kavlaklar diyorlar. Babam Osman Eldivenci. Gaziahmet \u0130lkokuluna gittim, 7 y\u0131l okudum. Benim oyunum da horoz d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fcrmekti. Arkada\u015flar\u0131m a\u015f\u0131k oynar, ben horoz d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrd\u00fcm. Babamlar Sel\u00e2fendilerin \u00e7iftlikte ortak\u00e7\u0131l\u0131k yaparlard\u0131. Ben 15 ya\u015f\u0131na kadar o \u00e7iftlikten H\u00fcseyin amcam\u0131n d\u00fckk\u00e2n\u0131na bostan ta\u015f\u0131d\u0131m. 15 ya\u015f\u0131mdan sonra Ta\u015fra mahallesinden Nalbant Salih Ustan\u0131n yan\u0131na \u00e7\u0131rak girdim. Askere gitmeden ayr\u0131ld\u0131m. Gaganlar\u0131n han\u0131 vard\u0131, Halim A\u011fan\u0131n han\u0131n\u0131n alt\u0131nda askere gidene kadar nalbantl\u0131k yapt\u0131m. Halim A\u011fan\u0131n han\u0131, Nalbantlar Camisinin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki aral\u0131ktan \u00e7\u0131k\u0131lan o arka sokakta idi. Askerlik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc art\u0131k kendi ad\u0131ma de\u011fi\u015fik yerlerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Karde\u015fim Niyazi askerden geldikten sonra T\u0131ra\u015fl\u0131o\u011flu&#8217;nun Han\u0131n\u0131 beraber \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131k. Birader ayn\u0131 zamanda hafta i\u00e7inde yapt\u0131\u011f\u0131 nallar\u0131 di\u011fer malzemelerle beraber Akku\u015f pazar\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcp sat\u0131yordu, o ge\u00e7imini ayn\u0131 zamanda pazarc\u0131l\u0131kla da sa\u011fl\u0131yordu.<br \/>\nEskiden o kadar \u00e7ok nalbant vard\u0131 ki!<br \/>\nBenim bildiklerim Ta\u015fra&#8217;dan Mehmet (\u00d6z\u00fcbek) Usta vard\u0131, Onun d\u00fckk\u00e2n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da, Leylekli K\u00f6pr\u00fc&#8217;n\u00fcn alt\u0131nda idi. Hatta askerden geldikten sonra iki sene onun yan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Mehmet Ustan\u0131n o\u011fullar\u0131 Durmu\u015f ve Duran (\u00d6z\u00fcbek) ustalar idi, iki karde\u015f de nalbant idiler. Duran a\u011fabey sonradan \u00c7ar\u015f\u0131ba\u015f\u0131&#8217;nda bakkall\u0131k yapt\u0131. Onlar\u0131n \u00e7\u0131ra\u011f\u0131 nalbant Kenan vard\u0131, daha sonra jipcilik yapt\u0131. Yine Ta\u015fra mahallesinden Nalbant H\u00fcseyin vard\u0131. Kep\u00e7elinin orada, Dr. H\u00fcsamettin Beyin muayenehanesinin hemen arkas\u0131ndaki handa idi. Nalbant Mahmut, Hac\u0131 Ali vard\u0131 benden b\u00fcy\u00fck. Hac\u0131 Osman, T\u0131r\u0131klar\u0131n Hac\u0131 Mustafa ve karde\u015fi Ahmet Karasoy vard\u0131. Kocaa\u011falar\u0131n han\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor ve nalbantl\u0131k yap\u0131yorlard\u0131.<br \/>\nBenim zaman\u0131mda a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 15-16 tane nalbant d\u00fckk\u00e2n\u0131 vard\u0131. Akranlar\u0131mdan Ta\u015fra mahallesinden Mustafa ve Nurettin Ta\u00e7 karde\u015fler, Urumo\u011fullar\u0131ndan Selahattin, Nalbant Abdullah vard\u0131. Nalbant Dada\u015f Sabri Erzurum&#8217;dan gelme idi ve Fatl\u0131l\u0131 Ali \u00c7avu\u015f\u2019un evinin alt\u0131nda nalbantl\u0131k yapard\u0131. \u00dcnye Hamam\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131da oturuyordu. Nalbant S\u0131tk\u0131 vard\u0131. Ethem Dicle ise \u00f6nce han \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yordu daha lokantac\u0131l\u0131\u011fa ba\u015flamam\u0131\u015ft\u0131.<br \/>\nKara m\u0131h, d\u00f6kme m\u0131ha g\u00f6re daha sa\u011flam olurdu<br \/>\nBir tezg\u00e2h, bir \u00f6rs, iki \u00e7eki\u00e7, bir yonacak, bir kerpeten, bir k\u0131ska\u00e7 olur. \u00c7eki\u00e7lerden biri nal \u00e7akmaya biri nal d\u00f6vmeye kullan\u0131l\u0131r. T\u00f6rp\u00fc, burunsak (Yava\u015fak), ip, kesim makas\u0131, nal, m\u0131h.<br \/>\nNallar\u0131 kendimiz yapard\u0131k. Ben k\u0131y\u0131 vurmak \u015fart\u0131yla be\u015f dakikada bir nal d\u00f6kerdim. \u00dc\u00e7 sene Salih Usta&#8217;ya nal d\u00f6vd\u00fcm, hem de nal \u00e7akt\u0131m. Bir de nal\u0131n haz\u0131r\u0131 vard\u0131, haz\u0131r kesilmi\u015fi pres nal derlerdi. Atlar\u0131n nallar\u0131 bir numaradan be\u015f numaraya kadar b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6reydi. Saclar\u0131n kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 da milim milimdi. \u0130ki milim, \u00fc\u00e7 milim, d\u00f6rt milime kadar pres nal vard\u0131. Pres nallar\u0131 da yine at\u0131n aya\u011f\u0131na g\u00f6re \u00f6rs \u00fczerinde \u00e7eki\u00e7leyip \u015fekil veriyorduk.<br \/>\nM\u0131hlar\u0131m\u0131z yani nal \u00e7ivileri iki cins olurdu. Biri haz\u0131r d\u00f6kme m\u0131h, di\u011feri de demircilerin yapt\u0131\u011f\u0131 kara m\u0131h. Kara m\u0131h\u0131 hem Niksar&#8217;daki baz\u0131 demirciler yapar, hem de Zile&#8217;den ve Su\u015fehri&#8217;nden gelirdi. Y\u00fck ta\u015f\u0131yan araba atlar\u0131 i\u00e7in demircilerin elde d\u00f6verek yapt\u0131\u011f\u0131 kara m\u0131h kullan\u0131rd\u0131k. Haz\u0131r d\u00f6kme m\u0131ha g\u00f6re daha sa\u011flam ve dayan\u0131kl\u0131 olurdu. D\u00f6kme m\u0131hlar ise tez a\u015f\u0131n\u0131rd\u0131.<br \/>\nAt yatarken nal \u00e7ak\u0131lmaz<br \/>\nAt, e\u015fek, kat\u0131r, \u00f6k\u00fcz gibi hayvanlara nal \u00e7ak\u0131l\u0131r. Demirden halka vard\u0131r, at\u0131 oraya yular\u0131ndan kip\u00e7e ba\u011flar, ya sahibine ya da \u00e7\u0131ra\u011f\u0131na tuttururduk. Ondan sonra nalbant ba\u015flar \u00e7al\u0131\u015fmaya. \u00d6nce aya\u011f\u0131n\u0131 t\u0131rna\u011f\u0131n\u0131 yontar, uzayan t\u0131rnaklar\u0131n\u0131 keser, sonra oraya aya\u011f\u0131na g\u00f6re nal\u0131n\u0131 koyarak \u00e7akard\u0131k. At\u0131n t\u0131rna\u011f\u0131n\u0131n ucunu kesip de t\u00f6rp\u00fcleyerek \u015fekil vermeye k\u0131racak derlerdi ve son i\u015flemdi.<br \/>\nAt\u0131n kuyru\u011funu dirse\u011finden ba\u011flarsan at k\u0131mramaz, hareket etmez. Fazla hay\u0131n atlar\u0131 burunsakla (yava\u015fakta derler) burnunu k\u0131st\u0131r\u0131rs\u0131n, o zaman onun a\u00e7\u0131s\u0131yla pek fazla k\u0131mramazlard\u0131. At yatarken nal \u00e7ak\u0131lmaz.<br \/>\nBen han\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m zamanlarda hafta aras\u0131 k\u00f6ylere gidiyordum. 11-12 k\u00f6ye ben \u00f6k\u00fcz \u00e7akmaya giderdim. Elm\u00fcd\u00fc&#8217;de \u00e7ok \u00f6k\u00fcz \u00e7akard\u0131m. Zera&#8217;dan Keltepe&#8217;den Ba\u015f\u00e7iftlik\u2019e 10 sene gittim. Niksar&#8217;da dersen 11-12 tane k\u00f6ye gittim: G\u00fcd\u00fckl\u00fc, Onan, Le\u011fen, Eryaba, oradan bu yann\u0131 d\u00f6n\u00fcnce Arguslu (Ard\u0131\u00e7l\u0131), Buhan\u0131, Zera, Ustahasan, Ehen, Hac\u0131l\u0131, Tis, Sulug\u00f6l, Ere\u00e7. K\u00f6ylerde at, e\u015fek, kat\u0131r \u00e7akard\u0131m ama en \u00e7ok \u00f6k\u00fcz \u00e7akard\u0131m. O zamanlar trakt\u00f6rler yoktu, trakt\u00f6r\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fi o zamanlar \u00f6k\u00fczler yapard\u0131, dolay\u0131s\u0131yla biz de k\u00f6ylerde en \u00e7ok \u00f6k\u00fczlere nal \u00e7akard\u0131k. Senede bir bahar\u0131n bir de harmanda k\u00f6ylere giderdik. \u00d6zellikle harman d\u00f6nemi hep k\u00f6ylerde olurduk, \u00e7\u00fcnk\u00fc hayvanlar\u0131 nallatman\u0131n \u00fccreti harman d\u00f6neminde ayn\u00ee olarak \u00f6denirdi. Mesela bir \u00e7ift \u00f6k\u00fcz\u00fc bir \u00f6l\u00e7ek bu\u011fdaya \u00e7ak\u0131yorduk. Bir \u00f6l\u00e7ek bu\u011fday o zaman 25 kiloydu. Sonradan motorlar \u00e7\u0131kt\u0131, trakt\u00f6rler \u00e7\u0131kt\u0131, \u00f6k\u00fcz i\u015fleri biraz gev\u015fedi. Ondan sonra ben de art\u0131k k\u00f6ye gitmeyi yava\u015f yava\u015f b\u0131rakt\u0131m.<br \/>\nEn \u00e7ok Ba\u015f\u00e7iftlik&#8217;e gidiyordum, 600 hane vard\u0131 o zamanlar. Normalde bir gitmemde 15-20 g\u00fcn kal\u0131yordum. Bir keresinde han\u0131m\u0131 \u00e7ocuklar\u0131 da ald\u0131m ev tuttum, Ba\u015f\u00e7iftlik&#8217;te \u00fc\u00e7 ay kald\u0131m. Per\u015fembe Yaylas\u0131&#8217;nda ise daha \u00e7ok at olurdu. Elm\u00fcd\u00fc\u2019ye \u00f6k\u00fcz \u00e7akmaya giderdim. Oradan da Per\u015fembeye ge\u00e7erdim. Elm\u00fcd\u00fc&#8217;den Per\u015fembe Yaylas\u0131&#8217;na da\u011f yolu vard\u0131, oradan giderdim.<br \/>\nNalbantl\u0131ktan h\u0131rdavat\u00e7\u0131l\u0131\u011fa ge\u00e7en Cafer \u00c7a\u011fhan ise Nalbantl\u0131k y\u0131llar\u0131n\u0131 bak\u0131n nas\u0131l anlat\u0131yor.<br \/>\n1935 Niksar do\u011fumluyum. Babam Ha\u015faro\u011flu \u0130brahim \u00c7a\u011fhan, mahallede iki devre muhtarl\u0131k yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bizim mahallenin ismi \u00e7ok. Eski ismi Haneg\u00e2h Mahallesi, \u015fimdiki Gazi Osmanpa\u015fa Mahallesi. K\u00fclt\u00fcr Mahallesi ve Ayvaz\u00f6n\u00fc&#8217;de derlerdi. Burada do\u011fup b\u00fcy\u00fcmeyim \u00e7ok \u015f\u00fck\u00fcr.<br \/>\n\u0130lkokulu Albayrak&#8217;ta okudum. \u0130lkokul bittikten sonra bir m\u00fcddet bah\u00e7\u0131vanl\u0131k yapt\u0131ktan sonra babam dedi ki; &#8220;Seni bir sanata vereyim, Terzi Duran \u00c7ekeno\u011flu akrabam\u0131z. \u0130ster ona, ister Nalbant Mehmet Usta&#8217;ya git.&#8221; Ben de Leylekli k\u00f6pr\u00fcye geldim, bakt\u0131m. Duran abinin oraya girmeye utand\u0131m, oradan a\u015fa\u011f\u0131ya indik. K\u00f6pr\u00fcn\u00fcn beri taraf\u0131ndayd\u0131 Mehmet (\u00d6z\u00fcbek) ustan\u0131n d\u00fckk\u00e2n\u0131. Nasip nalbantl\u0131km\u0131\u015f, nalbant olduk. Mehmet \u00d6z\u00fcbek benim esas ustamd\u0131r. 1958&#8217;de askerden gelince nalbantl\u0131k mesle\u011fine devam ettim ve h\u00e2l\u00e2 bu d\u00fckk\u00e2nday\u0131m. Duran \u00d6z\u00fcbek ile de ayn\u0131 bu d\u00fckk\u00e2nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Bir arada yan\u0131m\u0131zda han ve kahve vard\u0131, onu da \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131k ve b\u00f6yle devam ettik. Ondan sonra bakt\u0131k ki nalbantl\u0131k gitgide d\u00fc\u015f\u00fcyor biz de \u00e7e\u015fitleri de\u011fi\u015ftirdik ve bu \u015fekilde ufak tefek i\u015fler ile u\u011fra\u015f\u0131yoruz. Nalbantl\u0131\u011f\u0131 b\u0131rakal\u0131 20-25 sene oldu. \u00c7ok \u015f\u00fck\u00fcr bir avaral\u0131k bir me\u015fgale olarak bu h\u0131rdavat i\u015fini y\u00fcr\u00fct\u00fcyoruz. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131zda yeti\u015ftirdik \u00e7ok \u015f\u00fck\u00fcr. Biri Ankara&#8217;da biri Konya&#8217;da, i\u015fleri de g\u00fczel.<br \/>\nEski Nalbantlardan hat\u0131rlad\u0131klar\u0131m<br \/>\nEski nalbantlara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda D\u0131\u015f (Ta\u015fra) mahallesinden Nalbant Sabri Usta, \u015e\u00fckr\u00fc Usta vard\u0131 o da d\u0131\u015f mahalleden. Sonra Mustafa Usta han\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda o eski ustalardan, Salih Usta \u00e7ok derin ustayd\u0131 bazen derdi ki \u00e7ocuklar biz geldik gidiyoruz, size baz\u0131 \u015feyler \u00f6\u011freteyim derdi. Mesela hayvanlar\u0131n yaras\u0131n\u0131 oksijenle y\u0131kad\u0131ktan sonra toz \u015feker ekin bunu kurutuyor derdi. Ben de pek hevesim olmad\u0131\u011f\u0131ndan pek de \u00fczerine d\u00fc\u015fmedim, her adama bu s\u0131rr\u0131 vermezdi ama bana da verdi. \u0130\u015fine \u00e7ok titiz bir adamd\u0131. Onun damad\u0131 Kaya Usta da nalbantt\u0131. Bir de bir hi\u00e7 unutam\u0131yorum, \u015furada demirciler vard\u0131, \u015furada da Pazar yeri vard\u0131 Mustafa Emmi ine\u011fi getirdi, burada ine\u011fin \u015furas\u0131ndan b\u00f6\u011fr\u00fcnden k\u0131zg\u0131n demiri soktular. Eli ile ine\u011fin \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f etlerini ald\u0131. \u00d6yle tedavi etmi\u015fti, o da hayret bir \u015fey. B\u00f6yle bir vakit ge\u00e7irdik i\u015fte.<br \/>\nNalbantl\u0131k nedir, Nalbant ne i\u015f yapar?<br \/>\nHayvanlar rahat y\u00fcr\u00fcs\u00fcn diye icat edilmi\u015f bir \u015fey. O da hayret hayvan\u0131n aya\u011f\u0131na m\u0131h\u0131 \u00e7ak\u0131yorsun hi\u00e7 ac\u0131m\u0131yor ama usul\u00fc ile \u00e7akarsan. Tabii \u00e7iviler d\u0131\u015far\u0131ya do\u011fru meyillidir ona dikkat etmek gerekir.<br \/>\n\u015eimdi diyelim hayvan gayet sert, ba\u015f olmuyor. Burnuna a\u011fa\u00e7tan yap\u0131lm\u0131\u015f k\u0131skac\u0131 tak\u0131yoruz. Hatta bir g\u00fcn \u00fc\u00e7 d\u00f6rt ki\u015fi burada \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz ba\u015f edemedik hayvanla. K\u00f6yl\u00fc vatanda\u015f\u0131n biri geldi \u201cYahu ne u\u011fra\u015f\u0131yorsunuz\u201d dedi \u201cNe yapal\u0131m&#8221; dedim. &#8220;At\u0131n kafas\u0131n\u0131 yukar\u0131ya ba\u011flayal\u0131m, burnuna k\u0131skac\u0131 tak\u0131p yem torbas\u0131na ta\u015f doldural\u0131m. O zaman rahat durur&#8221; dedi. \u00d6yle yapt\u0131k da rahatl\u0131kla \u00e7akt\u0131k nal\u0131. Hi\u00e7 bilmedi\u011fimiz bir \u015feydi. Ama el elden \u00fcst\u00fcnd\u00fcr derler ya. Kat\u0131rlara nal \u00e7akmas\u0131 daha zor oluyor. Onlar daha hay\u0131n oluyor, hi\u00e7 durmuyorlar, zahmetli oluyor. En uysal olan\u0131 da merkepler, atlar\u0131n ise uysal olan\u0131 da var yaramaz olan\u0131 da.<br \/>\n\u015eimdi nal\u0131 \u00e7akarken bir adam hayvan\u0131n aya\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok sa\u011flam ve gayet d\u00fcz tutacak. Yani a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru tutarsa derin ka\u00e7ar, derin ka\u00e7mamas\u0131 i\u00e7in d\u00fcz tutmak suretiyle t\u0131rnak yonulur. Ondan sonra da nal\u0131 uydurup t\u0131rna\u011fa g\u00f6re takar\u0131z. \u0130\u015fte b\u00f6yle yani, k\u00f6yl\u00fcler bile al\u0131\u015ft\u0131lar. K\u00f6yl\u00fc nal\u0131n\u0131 m\u0131h\u0131n\u0131 al\u0131yor, kendisi yap\u0131yor. \u015eimdi nalbant arayan yok, kendileri yap\u0131yorlar.<br \/>\nG\u00fcn\u00fcm\u00fczde nallar\u0131 Zile&#8217;den temin ediyoruz. Eskiden s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz, yeti\u015ftiremiyoruz. Buradan \u00e7e\u015fit g\u00f6t\u00fcrd\u00fcm Zile\u2019ye, oradan da malzeme al\u0131yoruz. Zile\u2019nin demircilerine dedim ki; Siz yapamaz m\u0131s\u0131n\u0131z, aha size at, e\u015fek nal\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fc getirdim. H\u00e2l\u00e2 benim g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm \u00f6l\u00e7\u00fcye g\u00f6re at nal\u0131 e\u015fek nal\u0131 yap\u0131yorlar. Dolay\u0131s\u0131yla al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131k \u015fimdi kamyon i\u015fi Samsun\u2019a ve Sivas\u2019a Zile&#8217;den g\u00f6nderiyorlar, \u00e7al\u0131\u015fkan adamlar. Mesela Ali \u00d6zpar\u0131n, \u0130shak Ta\u015fer ondan sonra Sabri ve Mustafa Kansular biraderler. Hurda toplay\u0131p onlara sat\u0131yorduk, g\u00fczel adamlar Allah selamet versin Bunlar toptan demir i\u015fleri ile u\u011fra\u015f\u0131yorlar.<br \/>\n\u00c7iviler T\u00fcrkiye\u2019de \u00fcretiliyor, \u00f6nceden \u0130sve\u00e7\u2019ten geliyordu. Nallar \u015furada (hepsini g\u00f6stererek anlat\u0131yor). Bu at nal\u0131, \u015fu da merkep nal\u0131. Bunlar Zile\u2019de yap\u0131l\u0131yor \u015fimdi eskiden biz yap\u0131yorduk. Nalbant yap\u0131s\u0131 olsa daha kal\u0131n olur, demirci yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ince oluyor.<br \/>\nNalbant Pala Mustafa TA\u00c7&#8217;\u0131n yan\u0131nda \u00e7\u0131rakl\u0131\u011fa ba\u015flayan S\u0131tk\u0131 \u00dcnl\u00fc o y\u0131llar\u0131 hi\u00e7 unutamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor:<br \/>\n1941 Niksar do\u011fumluyum. Babam beni Nalbant Mustafa Ta\u00e7&#8217;\u0131n yan\u0131na \u00e7\u0131rakl\u0131\u011fa verdi. Ben onun yan\u0131nda i\u015fe ba\u015flad\u0131m. Benim \u00e7\u0131rakl\u0131\u011f\u0131m Halin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki Oruco\u011fun d\u00fckk\u00e2n\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde yanan yerde ba\u015flad\u0131. 1960 senesinde oras\u0131 yand\u0131. Pazartesi Pazar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fimdiki Aile Sa\u011fl\u0131k Merkezi&#8217;nin oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck binan\u0131n oldu\u011fu yerdeydi. Ondan sonra bizim evin alt\u0131na g\u00f6\u00e7t\u00fck. Mustafa amcayla beraber bizim evin alt\u0131na ikamet ettik. Askerde radyat\u00f6r tamircili\u011fini \u00f6\u011frenmi\u015ftim. Niksar&#8217;a d\u00f6n\u00fcnce ustam Mustafa Ta\u00e7 ile nalbantl\u0131\u011f\u0131 b\u0131rak\u0131p bu i\u015fe ba\u015flad\u0131k. Daha sonra ise ben s\u0131nav\u0131 kazanarak tekelde i\u015fe ba\u015flad\u0131m ve oradan emekli oldum.<br \/>\nNalbant Erbaal\u0131 \u015e\u00fckr\u00fc usta varm\u0131\u015f. Burada evlenmi\u015f burada kalm\u0131\u015f. Ben ustamdan duydu\u011fumu s\u00f6yl\u00fcyorum. 50 senesinde vefat etti. Nalbant \u015e\u00fckr\u00fc usta \u00e7ok naml\u0131 bir ustaym\u0131\u015f. Kendisi pala b\u0131y\u0131kl\u0131ym\u0131\u015f. Ustalar\u0131n\u0131n vasiyeti olan palab\u0131y\u0131k nam\u0131n\u0131 ustalar\u0131m\u0131n ikisi de &#8211; Mustafa ve Nurettin Ta\u00e7- \u00f6lene kadar y\u00fcr\u00fctt\u00fcler.<br \/>\nAzg\u0131n hayvanlar\u0131n nallanmas\u0131 \u00e7ok zor olurdu.<br \/>\nAzg\u0131n bir hayvan oldu\u011funda g\u00fcc\u00fcm\u00fcz yetmedi\u011finden burun k\u0131skac\u0131 derlerdi daha da ba\u015f edemedikleri zaman \u00f6n aya\u011f\u0131n\u0131 ba\u011flarlar, arka aya\u011f\u0131n\u0131 daha hoplatamaz. Mesela k\u00f6ylere \u00f6k\u00fcz \u00e7akmaya giderdik ustamla. G\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn yetmedi\u011fi b\u00fcy\u00fck hayvanlarda \u00f6n iki aya\u011f\u0131n\u0131 ba\u011flarlar arka aya\u011f\u0131ndan da bir iple germe\u00e7 yaparlar, arka aya\u011f\u0131 \u00f6ne geldim mi yan\u0131na devirmeye mecburdur. O zamanda hayvanlar \u00e7\u00f6kerlerdi. Ayaklar\u0131n\u0131 ba\u011flarlar, boyunduru\u011fu kald\u0131r\u0131rlar, alt\u0131na \u00fc\u00e7ayak dald\u0131r\u0131rlar ve hayvan\u0131 yukar\u0131 kald\u0131r\u0131rlard\u0131. \u00d6k\u00fcz aya\u011f\u0131nda \u00e7ak\u0131lma \u00f6yleydi.<br \/>\nHer nalband\u0131n gitti\u011fi k\u00f6yler vard\u0131<br \/>\nOva k\u00f6ylerine daha \u00e7ok giderdik. Buzk\u00f6y\u00fc, Eskidir, Camidere, Fatl\u0131&#8230; Buralara \u00e7ok giderdik. Zaten her nalband\u0131n gitti\u011fi k\u00f6yler vard\u0131. Di\u011fer nalbantlar o k\u00f6ylere gitmezlerdi. K\u00f6ylerde para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 de\u011fil de bu\u011fday kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u015f yap\u0131l\u0131rd\u0131. K\u00f6yl\u00fcde para olmazd\u0131 ki. \u0130\u015fte kiminden bir \u015finik, kiminden iki \u00f6l\u00e7ek, alaca\u011f\u0131 ne kadarsa harman zaman\u0131 araba ile gidilir alacak kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 o bu\u011fdaylar toplan\u0131rd\u0131. Yani takas usul\u00fc ge\u00e7erliydi.<br \/>\nNallar\u0131m\u0131z\u0131 kendimiz haz\u0131rlard\u0131k<br \/>\nNallar\u0131 haz\u0131r ald\u0131klar\u0131 zamanda oluyordu ama genelde kendileri haz\u0131rlarlard\u0131. Vatanda\u015f\u0131n istedi\u011fi kal\u0131nl\u0131kta sacdan mastarla nal kesilirdi. Saclar\u0131 keserken usta tutar, \u00e7\u0131rak vururdu. Nal kesildikten sonra \u015fekil verilir ve yine nal\u0131n k\u0131y\u0131lar\u0131na vura vura k\u0131y\u0131lama yaparlard\u0131. B\u00f6ylece hayvan\u0131n kaymas\u0131 \u00f6nlenirdi. Daha sonra \u00fc\u00e7 bir tarafa, \u00fc\u00e7 di\u011fer tarafa olmak \u00fczere alt\u0131 delik delerlerdi. Fazla t\u0131rnak atan hayvanlarda nallar\u0131n \u00f6n\u00fcne de \u00fc\u00e7er tane kanca gibi vururlar ki ta\u015fta tutsun diye. Tabi bu her ustaya mahsus de\u011fil. At arabalar\u0131n\u0131 ko\u015fulan atlar\u0131n nallar\u0131n\u0131n \u00f6nleri daha fazlad\u0131r, ta\u015flara vurmas\u0131n diye.<br \/>\nHayvan\u0131 nallamadan \u00f6nce rahatlat\u0131rd\u0131k.<br \/>\nNalbantl\u0131kta esas ustal\u0131k yonacakla t\u0131rna\u011f\u0131n al\u0131nmas\u0131 ve m\u0131h (\u00e7ivi) \u00e7almakt\u0131r. Yonacakla t\u0131rna\u011f\u0131 fazla al\u0131rsan\u0131z ete gelir hayvan topallar. Yine nal\u0131 m\u0131hlarken \u00e7ok derine \u00e7akarsan\u0131z ete gelir, hemen d\u0131\u015far\u0131 verirseniz t\u0131rna\u011f\u0131 k\u0131rar. M\u0131h\u0131 uygun \u015fekilde \u00e7akt\u0131ktan sonra t\u0131rnaktan \u00e7\u0131kan m\u0131h\u0131n ucunu kerpetenle \u00e7evirip fazlal\u0131\u011f\u0131n\u0131 kesmek gerekir.<br \/>\nNalbantlar bir de atlara berberlik yaparlard\u0131. Atlar\u0131n s\u0131rt\u0131n\u0131n yanmamas\u0131 i\u00e7in senede iki defa \u00f6zellikle s\u0131rt b\u00f6lgesindeki k\u0131llar\u0131 k\u0131rkarlard\u0131.<br \/>\nYine nal \u00e7akmadan \u00f6nce atlar\u0131 rahatlatmak i\u00e7in, \u00f6nce ka\u015fa\u011f\u0131 ile sonra da gebre (At\u0131 t\u0131mar etmekte kullan\u0131lan k\u0131ldan kese) ile t\u0131mar ederlerdi. Nas\u0131l hamama gidenler orada keselenip kirlerinden kurtuluyorlarsa; at\u0131nda s\u0131rt\u0131ndaki toz ve kirden kurtulmas\u0131 i\u00e7in \u0131slat\u0131lan gebre ile ka\u015f\u0131r gibi temizlenirlerdi.<\/p>\n<p>\u00c7epnibey Mahallesinden Ali Y\u00fccel Karasoy ise babas\u0131n\u0131n nalbantl\u0131k y\u0131llar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor:<br \/>\n1960 Niksar do\u011fumluyum. \u00c7epnibey Mahallesinde oturuyorum. Eskiden n\u00fcfus kayd\u0131m\u0131z Bennak Mahallesindeydi. Ailemize Kara Yusuf o\u011fullar\u0131 diyorlar. Fakat bir kom\u015fumuzun bir laf\u0131yla T\u0131r\u0131klar da deniyor ama tapu kay\u0131tlar\u0131nda Karayusufo\u011fullar\u0131 olarak ge\u00e7iyor.<br \/>\nBabam Ahmet Karasoy ile amcam Mustafa Karasoy eskiden Ziraat Bankas\u0131\u2019n\u0131n \u00fcst\u00fcnde Kocaa\u011falar\u0131n han\u0131nda nalbantl\u0131k yaparlar ve han\u0131 i\u015fletirlermi\u015f. Nalbant Mahmut\u2019la birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 da s\u00f6ylerdi. Zamanla nalbantl\u0131k mesle\u011finin \u00f6nemini azaltmas\u0131 \u00fczerine babam evin \u00f6n\u00fcnde nalbantl\u0131\u011fa devam etmeye ba\u015flad\u0131. Eski nalbantlardan oldu\u011fundan \u00f6zellikle yukar\u0131 k\u00f6yl\u00fcler genelde babama gelirler, hayvanlar\u0131n\u0131 yani atlar\u0131n\u0131 e\u015feklerini nallatmak i\u00e7in s\u0131raya girer, bizim bah\u00e7eye hayvanlar\u0131n\u0131 ba\u011flarlard\u0131. Nalbantl\u0131k mesle\u011fi arabalar \u00e7o\u011fal\u0131nca bitti, k\u00f6reldi iyice ancak babam \u00f6lene kadar nalbantl\u0131k mesle\u011fi ne devam etti. Babam tan\u0131nm\u0131\u015f bir nalbantt\u0131. Onun i\u00e7inde bir me\u015fgale oldu son d\u00f6nemlerinde.<br \/>\nBabam ayn\u0131 zamanda hayvanlar\u0131n ayaklar\u0131nda hastal\u0131k oldu\u011funda onlar\u0131 da tedavi ediyordu. \u00d6zellikle hayvanlar topallad\u0131klar\u0131nda, ayaklar\u0131na basamad\u0131klar\u0131nda babam onlar\u0131 tedavi ediyordu. Hayvanlar\u0131n ayaklar\u0131ndan kan al\u0131yordu, \u00f6zel b\u0131\u00e7a\u011f\u0131 vard\u0131 onunla hayvanlar\u0131n t\u0131rnaklar\u0131n\u0131n \u00fcst k\u0131sm\u0131ndan kan al\u0131rd\u0131. Tabii nereden alaca\u011f\u0131n\u0131 kendisi biliyordu.<br \/>\nBabam nallar\u0131 kendi imal ediyordu. \u00c7ar\u015f\u0131dan kal\u0131n sac al\u0131yor, onlar\u0131 kesiyor deliyor \u015fekillendiriyor ve kullan\u0131yordu. Tabii ki \u00e7ar\u015f\u0131dan haz\u0131r nal ald\u0131\u011f\u0131 da oluyordu. Evimizin alt\u0131ndaki nalbant odas\u0131nda \u00f6rs\u00fc, \u00e7ekici her t\u00fcrl\u00fc aleti vard\u0131. Orada imalat\u0131n\u0131 yap\u0131yordu. Tabii nallar\u0131n kal\u0131plar\u0131 vard\u0131, o kal\u0131plar b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re numaral\u0131yd\u0131. O kal\u0131plara g\u00f6re \u00e7iziyor, kesiyor deliyordu. Nallar\u0131n \u00f6zel \u00e7ivileri de vard\u0131, ayn\u0131 zamanda \u00e7ivi de imal ediyordu. F\u0131r\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde ate\u015f yak\u0131yor, demirleri eritiyor, bilhassa \u00f6k\u00fczler ve atlar i\u00e7in \u00f6zel \u00e7ivileri imal ediyordu. \u015eapkal\u0131 \u00e7ivi derdik biz onlara, onlardan yapard\u0131 babam.<br \/>\nBizim eve ilk girildi\u011finde alt katta sa\u011fda ah\u0131r\u0131m\u0131z, sol tarafta ise nalbant odas\u0131 vard\u0131. Babam genelde sol taraftaki o odada \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Nallar\u0131, \u00e7ivileri orada imal ederdi.<br \/>\nNal \u00e7akma i\u015fini al\u0131rs\u0131n istedi\u011fimizde \u00f6nce hayvan\u0131n aya\u011f\u0131na tuttuktan sonra yonacakla nal\u0131n yerle\u015ftirecek yeri ayarlard\u0131. T\u0131rna\u011f\u0131n\u0131 al\u0131r d\u00fczeltir nal\u0131 oraya yerle\u015ftirirdi. Nal\u0131 \u00e7akt\u0131ktan sonra t\u0131rna\u011f\u0131n\u0131 t\u00f6rp\u00fcler sanki manik\u00fcr pedik\u00fcr yapard\u0131&#8230;<br \/>\nU\u011fur G\u00fcl, dedesi 1309 (1893) do\u011fumlu Salih Ustay\u0131 anlat\u0131yor:<br \/>\nSalih (Tan\u00e7) Usta Niksar&#8217;\u0131n en eski nalbantlar\u0131ndan imi\u015f. I. D\u00fcnya Harbi&#8217;nde ve Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131&#8217;nda alt\u0131 y\u0131l sava\u015fm\u0131\u015f. I. D\u00fcnya Harbi&#8217;nde Arap topraklar\u0131nda Yemen&#8217;de, Sana&#8217;da sava\u015fm\u0131\u015f. Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131nda s\u00fcvari askeri imi\u015f, hep \u00f6nlerde sava\u015fm\u0131\u015flar. \u0130stikl\u00e2l Sava\u015f\u0131 madalyas\u0131 vard\u0131.<br \/>\nDedem nalbantl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcvari askeri oldu\u011fu i\u00e7in askerde \u00f6\u011frenmi\u015f. Sadece nalbant de\u011fildi, bir veteriner kadar hayvan hastal\u0131klar\u0131ndan anlar, tedavi ederdi. Mesela so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na yakalanan hayvanlar i\u00e7in orta boy bir balkaba\u011f\u0131 se\u00e7ip onu b\u00fct\u00fcn olarak pi\u015firttiriyordu. Daha sonra o b\u00fct\u00fcn balkaba\u011f\u0131n\u0131n \u00fczerine delikler deliyordu ve yem torbas\u0131n\u0131n i\u00e7ine koyduruyor, hayvanlar\u0131n onu solumas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yordu.<br \/>\nNal kesece\u011fi zaman e\u011fer \u00e7\u0131raklar\u0131 yoksa beni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r ve o\u011flum gel, \u00e7eki\u00e7 vur derdi. Ben de sava\u015f an\u0131lar\u0131n\u0131 anlat\u0131rsan \u00e7eki\u00e7 vururum derdim. O sava\u015f an\u0131lar\u0131n\u0131 dinlemek \u00e7ok ho\u015fuma giderdi. Hatta at pisliklerinin i\u00e7inden arpa tanelerini temizleyip yediklerini anlat\u0131r, anlat\u0131rken g\u00f6zleri dalar o g\u00fcnlere gider ve her seferinde de a\u011flard\u0131.<br \/>\nDedem atl\u0131 asker yani s\u00fcvari oldu\u011fu i\u00e7in askerde nalbantl\u0131\u011f\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015f ve askerden d\u00f6nd\u00fckten sonra nalbantl\u0131k yapmaya ba\u015flam\u0131\u015f. 1309 (M.1893) do\u011fumlu olan dedem 1969&#8217;da 86 ya\u015f\u0131nda vefat etti. Dedemin yan\u0131nda bir\u00e7ok nalbant yeti\u015fti. Bildiklerim babam damad\u0131 Mehmet Kaya G\u00fcl, yine bizim mahalleden (Ta\u015fra Mah.) Selahattin \u015eim\u015fek, Mustafa Demirel, Kaya ve Niyazi Eldivenci karde\u015fler, Hac\u0131 Ali ve Osman Canikli Karde\u015fler&#8230;<br \/>\nKAYNAK K\u0130\u015e\u0130LER:<br \/>\n1.Kaya ELD\u0130VENC\u0130 (N\u0130KSAR-1928) 2.Cafer \u00c7A\u011eHAN (Niksar-1935) 3.S\u0131tk\u0131 \u00dcNL\u00dc (Niksar-1941) 4.Nurettin CAN\u0130KL\u0130(Niksar-1947) 5.U\u011fur G\u00dcL(Niksar-1954) 6.Ali Y\u00fccel KARASOY(Niksar-1960)<\/p>\n<p>KAYNAKLAR:<br \/>\n1.Dr. Co\u015fkun \u00c7AKIR; 19. Y\u00fczy\u0131lda Bir Anadolu \u015eehri N\u0130KSAR (Ekonomik ve Sosyal Yap\u0131), Alfa Yay., 2001, \u0130stanbul<br \/>\n2.http:\/\/www.tdk.gov.tr\/index.php\u2026<br \/>\n3. http:\/\/www.unutulmussanatlar.com\/2015\/09\/nalbantclk.html<br \/>\n4. http:\/\/meslekler.com.tr\/N2.html<br \/>\n5. http:\/\/www.nkfu.com\/nal-ile-ilgili-atasozleri-deyimler-ve-\u2026\/<br \/>\n6. https:\/\/www.lafsozluk.com\/\u2026\/nal-nedir-ne-demektir-ilgili-de\u2026<br \/>\nFoto\u011fraflar M. Necati G\u00dcNE\u015e, Kemal \u00d6ZBAY, Murat TA\u00c7, Muzaffer TA\u00c7, Ekrem TA\u00c7, U\u011fur G\u00dcL ve \u00dcnal T\u00dcRKEKUL ar\u015fivlerinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>E\u011fitimc &#8220;Bir m\u0131h bir nal\u0131 kurtar\u0131r, Bir nal bir at\u0131, Bir at bir komutan\u0131, Bir komutan bir orduyu, Bir ordu bir \u00fclkeyi kurtar\u0131r.&#8221; Nalbant, Arap\u00e7a &#8220;na&#8217;l&#8221; ve Fars\u00e7a &#8220;bend&#8221; kelimelerinin birle\u015fimiyle olu\u015fmu\u015f bir kelime olup, TDK B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fckte, &#8220;Hayvanlar\u0131n aya\u011f\u0131na nal \u00e7akan kimse&#8221; olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Biraz daha geni\u015f ifade ile nalbant; atlar\u0131n ayaklar\u0131na, arazi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-28563","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kumbet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28563","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28563"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28563\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28567,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28563\/revisions\/28567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28563"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28563"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28563"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}