{"id":28886,"date":"2018-11-07T06:00:28","date_gmt":"2018-11-07T02:00:28","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=28886"},"modified":"2018-11-07T09:39:44","modified_gmt":"2018-11-07T05:39:44","slug":"d%c9%99yan%c9%99t-osmanli-heyd%c9%99r-%c9%99liyevin-muasir-az%c9%99rbaycani-yaxud-xaosdan-sabitliy%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=28886","title":{"rendered":"D\u0259yan\u0259t OSMANLI.&#8221;Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131, yaxud xaosdan sabitliy\u0259&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/heyder-E-300x196.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/heyder-E-300x196-300x196.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"196\" class=\"alignnone size-medium wp-image-28888\" \/><\/a><\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn ziddiyy\u0259tli prosesl\u0259ri il\u0259 1993-c\u00fc il m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tariximizd\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f ili olaraq xat\u0131rlan\u0131r. O zaman \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n hadis\u0259l\u0259r d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizi v\u0259 insanlar\u0131 ciddi s\u0131naqlarla \u00fcz-\u00fcz\u0259 qoymu\u015fdu. Bu m\u0259qam h\u0259r \u015fey v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n taleyi dem\u0259k idi. Art\u0131q G\u0259nc\u0259d\u0259 qarda\u015f qan\u0131 t\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 c\u0259miyy\u0259t dem\u0259k olar ki, v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259nmi\u015fdi. O vaxtk\u0131 iqtidar\u0131n v\u0259 siyasi y\u00f6n\u0259timin b\u00f6y\u00fck s\u0259hvl\u0259ri s\u0259b\u0259bind\u0259n 4 iyundan b\u015flayaraq \u00f6lk\u0259d\u0259 getdikc\u0259 geni\u015f miqyas alan anarxiyadan sui-istifad\u0259 ed\u0259n t\u0259cav\u00fczkar Erm\u0259nistan\u0131n silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri d\u0259 c\u0259bh\u0259 x\u0259ttind\u0259 h\u0259ml\u0259l\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirmi\u015fdi. Torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n etibarl\u0131 m\u00fcdafi\u0259si t\u0259min olunmam\u0131\u015fd\u0131. Orduda vahid komandanl\u0131q yox idi. H\u0259r hans\u0131 qeyri-d\u00fczg\u00fcn q\u0259rar d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin m\u0259hvi il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259rdi. \u0130nsanlar\u0131m\u0131z\u0131n azadl\u0131q arzusu v\u0259 ist\u0259kl\u0259ri yar\u0131 yoldaca q\u0131r\u0131l\u0131b qala bil\u0259rdi. Bir s\u0131ra daxili v\u0259 xarici d\u00fc\u015fm\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259rin da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 n\u0259z\u0259rl\u0259ri Az\u0259rbaycana dikilmi\u015fdi. Yeni yaranm\u0131\u015f g\u0259r\u011fin siyasi \u015f\u0259raitd\u0259 h\u0259min q\u00fcvv\u0259l\u0259r C\u0259nub Qafqaz regionundak\u0131 maraqlar\u0131n\u0131 perspektivi b\u00f6y\u00fck olan Az\u0259rbaycan\u0131 par\u00e7alamaqla h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 idil\u0259r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q m\u00fcnbit ictimai-siyasi z\u0259min d\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131. Ancaq xalq bu t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259ri vaxt\u0131nda duyaraq \u00e7\u0259tin situasiyadan, a\u011f\u0131r imtahandan mane\u0259l\u0259ri yararaq aln\u0131 a\u00e7\u0131q \u00e7\u0131xd\u0131. Mill\u0259t \u00f6z d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si, a\u011fl\u0131 il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t istiqam\u0259tini \u2013 xaosdan sabitliy\u0259 aparan yolu se\u00e7di. Uzun ill\u0259r Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 onu \u00f6z \u0259ll\u0259ri il\u0259 qurub-yaratm\u0131\u015f, iqtisadiyyat\u0131n\u0131 v\u0259 c\u0259miyy\u0259tini inki\u015faf etdirmi\u015f, bununla yana\u015f\u0131, \u00f6z\u00fc d\u0259 d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259ti qazanm\u0131\u015f b\u00f6y\u00fck siyas\u0259t\u00e7i Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 \u00fcz tutdu\u2026 Bu, m\u00fcr\u0259kk\u0259b, t\u0259hl\u00fck\u0259li prosesl\u0259rd\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u0259n \u0259n optimal \u00e7\u0131x\u0131\u015f variant\u0131, alternativsiz se\u00e7im idi. V\u0259 sonrak\u0131 hadis\u0259l\u0259r d\u0259 g\u00f6st\u0259rdi ki, xalq\u0131n bu se\u00e7imd\u0259 q\u0259tiyy\u0259tliliyi, irad\u0259si, yenid\u0259n \u00f6z unudulmaz r\u0259hb\u0259rin\u0259 s\u0259daq\u0259t n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259si, onun m\u00fcdrikliyin\u0259 tap\u0131nmas\u0131 \u00fcmumilikd\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin xilas\u0131 kimi h\u0259yati m\u0259na k\u0259sb ed\u0259n bir missiyn\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1993-c\u00fc ilin 15 iyununa q\u0259d\u0259rki hadis\u0259l\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 hakimiyy\u0259tl\u0259 xalq aras\u0131nda birliyin olmamas\u0131n\u0131, d\u00f6vl\u0259t id\u0259r\u0259\u00e7iliyind\u0259 bo\u015flu\u011fun h\u00f6km s\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u00fc s\u00fcbut edirdi. Yuxar\u0131 r\u0259hb\u0259rlik e\u015falonunda tez-tez d\u0259yi\u015f\u0259n s\u0259ri\u015ft\u0259siz kadrlar\u0131n ba\u015f\u0131 k\u00fcrs\u00fc davas\u0131na qar\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131ndan d\u00f6vl\u0259tin m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 idar\u0259 olunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si tamamil\u0259 unudulmu\u015f, bununla da hakimiyy\u0259tin yerl\u0259rd\u0259 sosial-siyasi dayaqlar\u0131 sars\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Orduda k\u00f6k salm\u0131\u015f korrupsiya, d\u00f6vl\u0259t \u0259mlak\u0131n\u0131n da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131 iqtisadiyyata ciddi z\u0259rb\u0259l\u0259r vururdu.<\/p>\n<p>Taprixi 15 iyundan sonra respublikan\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda bir canlanma, d\u00f6v\u0259l\u0259t\u00e7ilikd\u0259 b\u00f6y\u00fck quruculu\u011fun \u0259saslar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131 v\u0259 bu proses sonrak\u0131 ill\u0259r \u0259rzind\u0259 davaml\u0131 sur\u0259td\u0259 bir-birini \u0259v\u0259zl\u0259y\u0259n u\u011furlarla m\u00fc\u015fayi\u0259t olundu. Heyd\u0259r \u018fliyev ilkin olaraq xalq\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n, d\u00f6vl\u0259ti a\u011f\u0131r siyasi, iqtisadi b\u00f6hrandan qurtarmaqla h\u0259yati d\u00f6n\u00fc\u015f\u0259 ba\u015flama\u011f\u0131n m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc y\u0259qinl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k bu i\u015fd\u0259 b\u00f6y\u00fck v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik, irad\u0259 v\u0259 z\u0259ka n\u00fcmayi\u015f etdirdi. M\u0259hz bu taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin realla\u015fmas\u0131ndan sonra  b\u00fct\u00fcn diqq\u0259t c\u0259bh\u0259 x\u0259tind\u0259 m\u00fcdafi\u0259y\u0259 v\u0259 bununla yana\u015f\u0131, iflic olmu\u015f iqtisadiyyat\u0131n reablitasiyas\u0131na y\u00f6n\u0259ldildi. B\u00f6y\u00fck Qurtulu\u015fdan d\u0259rhal sonra xalq\u0131n lideri  daxili v\u0259ziyy\u0259tin stabill\u0259\u015fm\u0259sinin qay\u011f\u0131s\u0131na qald\u0131. V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n rahat g\u00fcn-g\u00fcz\u0259ran\u0131na q\u0259nim k\u0259silmi\u015f, yenic\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapan milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 h\u0259r v\u0259chl\u0259 mane olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan qanunsuz silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259r z\u0259r\u0259rl\u0259\u015fdirildi, ictimai asayi\u015f b\u0259rpa olundu. \u015e\u00fcbh\u0259siz, b\u00fct\u00fcn bunlar g\u0259rgin z\u0259hm\u0259tl\u0259r bahas\u0131na ba\u015fa g\u0259ldi. Sonralar da qanunla hesabla\u015fmaq ist\u0259m\u0259y\u0259n iddias\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259n b\u00f6y\u00fck olan bu q\u00fcvv\u0259l\u0259r iki d\u0259f\u0259 \u2013 1994-c\u00fc ilin oktyabr\u0131nda v\u0259 1995-ci ilin mart\u0131nda d\u00f6vl\u0259t \u00e7evrili\u015fin\u0259 c\u0259hd etdil\u0259r. Lakin yen\u0259 d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin v\u0259 xalq\u0131n birl\u0259\u015fmi\u015f b\u00f6y\u00fck irad\u0259si hakimiyy\u0259ti qeyri-qanuni yolla \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ciddi-c\u0259hdl\u0259 s\u0259y g\u00f6st\u0259r\u0259nl\u0259rin yaratd\u0131\u011f\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcn g\u0259ldi. Bununla da c\u0259miyy\u0259timizin h\u0259yat\u0131 yenid\u0259n t\u0259bii axara d\u00fc\u015fd\u00fc. 1995-ci ild\u0259n is\u0259 c\u0259bh\u0259  x\u0259tind\u0259 at\u0259\u015fk\u0259s bar\u0259d\u0259 raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259 yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 daxil oldu. \u018fslind\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 Erm\u0259nistan c\u0259bh\u0259d\u0259 daha ir\u0259lil\u0259y\u0259 bilm\u0259diyini, itkil\u0259rinin artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcb at\u0259\u015fi dayand\u0131rma\u011fa m\u0259cbur oldu. M\u00fcharib\u0259d\u0259n h\u0259r ev\u0259, ail\u0259y\u0259 yerikl\u0259y\u0259n g\u00f6z ya\u015f\u0131, qan izi k\u0259sildi. Mill\u0259t fasil\u0259siz h\u00fcznd\u0259n ayr\u0131l\u0131b g\u0259l\u0259c\u0259k haqq\u0131nda, azadl\u0131q v\u0259 m\u00fcst\u0259qillik arzular\u0131n\u0131n daha ker\u00e7\u0259k ifad\u0259si bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 macal tapd\u0131. Art\u0131q xarici investisiyalar\u0131n Az\u0259rbaycana t\u0259hl\u00fck\u0259siz ax\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmid k\u00f6rp\u00fcs\u00fc sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Da\u011f\u0131lm\u0131\u015f iqtisadiyyat\u0131 m\u00fcasir d\u00fcnyan\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259ri s\u0259viyy\u0259sind\u0259 b\u0259rpa etm\u0259k, ordu qurculu\u011fu prosesin\u0259 ke\u00e7m\u0259k mahiyy\u0259t etibaril\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259m\u0259l add\u0131mlar idi v\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 c\u0259bh\u0259d\u0259 at\u0259\u015fk\u0259sin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131ndan sonra h\u0259yata v\u0259siq\u0259 ala bildi. Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 inteqrasiyas\u0131 prosesinin ilk t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259ri g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259, d\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l strukturlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r qurulma\u011fa start verildi.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131, d\u00fcnya birliyind\u0259 \u00f6z\u00fc bar\u0259d\u0259 formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u00fclhsev\u0259r, demokratik imic, bir s\u00f6zl\u0259, b\u00fct\u00fcn tarixi nailiyy\u0259tl\u0259rimiz \u00f6z m\u0259nb\u0259yini Milli Qurtulu\u015f g\u00fcn\u00fc kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin ali hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 hadis\u0259sind\u0259n g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr. \u0130ndi xalq\u0131n taleyind\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli yer tutan h\u0259min tarixd\u0259n 24 illik m\u00fcdd\u0259t \u00f6t\u00fcr. Az\u0259rbaycan qabaqc\u0131l Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri c\u0259rg\u0259sind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 layiqli m\u00f6vqe qazanm\u0131\u015f, b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259ri qurmu\u015fdur. M\u00fcasir Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qurucusu Heyd\u0259r \u018fliyev hakimiyy\u0259tin v\u0259 xalq\u0131n h\u0259mr\u0259yliyi kontekstind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf ed\u0259n d\u00fcnyan\u0131n harmoniyas\u0131 il\u0259, demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 uy\u011fun olaraq ya\u015famas\u0131 ideologiyas\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259m \u0259saslar\u0131n\u0131 yaratm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130ctimai-siyasi, iqtisadi, m\u0259d\u0259ni-m\u0259n\u0259vi h\u0259yatda ged\u0259n reablitasiya i\u015fl\u0259ri el\u0259 u\u011furla v\u0259 sistematik \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r (v\u0259 davam edir!) ki, xalq b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 potensial\u0131n\u0131 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 ortaya qoymaq imkan\u0131 qazana bilmi\u015fdir. H\u0259m d\u0259 bu prosesl\u0259rin t\u0259kc\u0259 normal axarda getm\u0259si t\u0259min olunmaqla bitm\u0259mi\u015f, d\u00f6vl\u0259t eyni zamanda, kompleks iqtisadi, h\u00fcquqi, aqrar islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini  himay\u0259 etm\u0259y\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 g\u00fcc tapm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda Heyd\u0259r \u018fliyevin  yaratd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyn inki\u015faf\u0131 v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si ideyalar\u0131n\u0131n \u00f6z\u0259yini t\u0259\u015fkil ed\u0259n demokratiya, \u0259dal\u0259t v\u0259 humanizm prinsipl\u0259ri ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n normal qism\u0259n az itkil\u0259rl\u0259 \u00f6t\u00fc\u015fm\u0259yin, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00fcmumi quruculu\u011fun t\u0259rkib hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrm\u0259yin  bir n\u00f6v s\u0259b\u0259bkar\u0131 olmu\u015fdur. B\u00f6y\u00fck \u00f6nd\u0259rimiz insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259minat\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycanda demokratik, h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funun \u0259sas strateji amill\u0259rind\u0259n biri hesab etmi\u015f v\u0259 bunun h\u00fcquqi aspektl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirmi\u015fdir. Bu amil is\u0259 d\u00fcnyan\u0131n h\u0259lledici siyasi dair\u0259l\u0259rind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin n\u00fcfuzunun m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sind\u0259, n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Avropa \u015euras\u0131na q\u0259bul olunmas\u0131nda dig\u0259r prinsipl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 x\u00fcsusil\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcmumilikd\u0259 tarixi t\u0259cr\u00fcb\u0259 v\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar da s\u00fcbuta yetirdi ki, Heyd\u0259r \u018fliyevin  Az\u0259rbaycan iqtidar\u0131na ikinci g\u0259li\u015fi t\u0259kc\u0259 xalq\u0131 v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n qurtarmaqla bitm\u0259di, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259nin daimi etibarl\u0131 m\u00fcdafi\u0259sini realla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131. Qurtulu\u015f geni\u015f anlamda, xarkterin\u0259 g\u00f6r\u0259, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 xalq\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, m\u0259n\u0259vi, ruhi, m\u0259d\u0259ni m\u00f6vcudlu\u011fu, sabah\u0131 (g\u0259l\u0259c\u0259yi) il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edirdi.<\/p>\n<p>Qurtulu\u015f g\u00fcn\u00fcn\u00fcn Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tin\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259r indi zaman ke\u00e7dikc\u0259 daha d\u0259rind\u0259n d\u0259rk olunur. \u018fn b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri odur ki, Heyd\u0259r \u018fliyevin Qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 d\u00fcnyan\u0131n diqq\u0259tini Az\u0259rbaycana c\u0259lb ed\u0259 bildi v\u0259 bu m\u0259nada q\u0131sa zamanda \u00f6lk\u0259miz beyn\u0259lxalq iqtisadi sistem\u0259 daxil oldu. Bu inteqrasiyan\u0131n 1994-c\u00fc ild\u0259 q\u0259rbin iri neft \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 imzalanm\u0131\u015f m\u0259\u015fhur \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb kimi b\u00f6y\u00fck bir ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 var. X\u0259z\u0259r h\u00f6vz\u0259sinin Az\u0259rbaycan sektorunda z\u0259ngin energi ehtiyatlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259si ideyas\u0131 d\u00fcnyamiqyasl\u0131 kompleks iqtisadi layih\u0259l\u0259rin birba\u015fa respublikam\u0131zla ba\u011flanmas\u0131n\u0131 real m\u00fcst\u0259viy\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131. Bel\u0259 bir siyas\u0259tin say\u0259sind\u0259 iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n daha y\u00fcks\u0259k formada t\u0259kam\u00fcl\u00fcn\u00fc h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 Az\u0259rbaycanda sabitliyin, ictimai t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin d\u00f6nm\u0259z xarakter almas\u0131na g\u00fccl\u00fc t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdi. \u0130ctimai qayda-qanun m\u00fchitinin, qanun\u00e7ulu\u011fun aliliyinin b\u0259rpas\u0131 ona imkan yaratd\u0131 ki, m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259ti beyn\u0259lxalq al\u0259min h\u00fcquqi subyekti kimi tan\u0131dan, ictimai qurulu\u015fu m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n amill\u0259rd\u0259n olan ilk Konstitusiya q\u0259bul edildi. V\u0259 daxili, eyni zamanda, xarici arenada \u00e7\u0259miyy\u0259tin h\u0259yat\u0131nda h\u0259qiqi azadl\u0131q ab-havas\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnm\u0259sin\u0259, iqtisadi, elmi, m\u0259d\u0259ni, m\u0259n\u0259vi potensial\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131na, h\u00fcquqi bax\u0131mdan k\u00f6kl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin yaln\u0131z inki\u015faf s\u0259ciyy\u0259si da\u015f\u0131mas\u0131na b\u00f6y\u00fck bir impuls verdi.<\/p>\n<p>C\u0259miyy\u0259tin v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin v\u0259ziyy\u0259tinin ayr\u0131-ayr\u0131 m\u0259qamlar\u0131na  n\u0259z\u0259r yetir\u0259rk\u0259n ayd\u0131nca g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki,  \u00f6t\u0259n 11 illik quruculuq m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ke\u00e7diyi t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u0259hz \u00fcmummilli liderin ideyalar\u0131na s\u00f6yk\u0259n\u0259n  effektiv xarici siyas\u0259t, m\u00fcharib\u0259nin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131, s\u00fclh\u0259 nail olunmas\u0131, d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q qurulmas\u0131y\u00f6n\u00fcm\u00fcnd\u0259 davaml\u0131 siyas\u0259tin y\u00fcrydylm\u0259si prosesi \u00fcz\u0259rind\u0259 qazan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r\u2026<\/p>\n<p>Milli \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev d\u00f6vl\u0259tin v\u0259 xalq\u0131n m\u00fcasir v\u0259ziyy\u0259tinin m\u00fcr\u0259kk\u0259bliyini vaxt\u0131nda qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k quruculuq, xilaskarl\u0131q missiyas\u0131na bel\u0259 bir m\u0259suliyy\u0259tl\u0259, milli t\u0259ss\u00fcbke\u015flik hissi il\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131: \u00abAz\u0259rbaycan Res\u00e7publikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini qoruma\u011f\u0131, m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259yi \u00f6z\u00fcm \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n \u0259sas v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri hesab edir\u0259m. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi 1918-ci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f ilk Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131n\u0131n  \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0131nda m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259rl\u0259, d\u00fcnyada ged\u0259n prosesl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 olaraq t\u0259min olunmal\u0131d\u0131r. Bu sah\u0259d\u0259 m\u0259n daim \u00e7al\u0131\u015faca\u011fam v\u0259 he\u00e7 kimin \u015f\u00fcbh\u0259si olmas\u0131n ki, \u00f6mr\u00fcm\u00fcn bundan sonrak\u0131 hiss\u0259sini harada olursa-olsun, yaln\u0131z v\u0259 yaln\u0131z Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi inki\u015faf etm\u0259sin\u0259 h\u0259sr ed\u0259c\u0259y\u0259m. Bununla \u0259laq\u0259dar olaraq bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, m\u0259nim fkrimc\u0259, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 onun ba\u015f\u0131na n\u0259 g\u0259lirs\u0259-g\u0259lsin, m\u00fcst\u0259qilliyini itirm\u0259y\u0259c\u0259k, yenid\u0259n he\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259tin \u0259sar\u0259ti alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259c\u0259k\u00bb.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 \u00fcmummilli liderinbel\u0259 bir milli ideologiyaya ba\u011fl\u0131  strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tlii siyasi x\u0259tt g\u00f6t\u00fcrm\u0259si h\u0259qiq\u0259td\u0259 sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin liderliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n suverenliyin\u0259 v\u0259 inki\u015faf\u0131na d\u00f6nm\u0259z xarakter verdi. V\u0259 m\u0259hz bu ideologiya yenl\u0259\u015fmi\u015f Az\u0259rbaycan\u0131 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri, milli x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 b\u00fct\u00fcn tarixi nailiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 birg\u0259 d\u00fcnyada siyas\u0259ti, iqtisadiyyat\u0131 s\u0259rb\u0259st olan \u00f6lk\u0259 kimi  tan\u0131td\u0131, qoruyub saxlanmas\u0131n\u0131 t\u0259min etdi. V\u0259 bu g\u00fcn bizim \u00f6lk\u0259d\u0259 milliy\u0259tind\u0259n, dini v\u0259 siyasi bax\u0131\u015flar\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar Heyd\u0259r \u018fliyevin formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131, b\u0259lalardan qurtard\u0131\u011f\u0131,  siyas\u0259ti d\u0259, iqtisadiyyat\u0131 da s\u0259rb\u0259st olan m\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131n demokratiyas\u0131ndan, u\u011furlar\u0131ndan, t\u0259bii ehtiyatlar\u0131ndan kifay\u0259t q\u0259d\u0259r normal s\u0259viyy\u0259d\u0259 faydalana bilirl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259nb\u0259: http:\/\/www.ataturk.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00fct\u00fcn ziddiyy\u0259tli prosesl\u0259ri il\u0259 1993-c\u00fc il m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tariximizd\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f ili olaraq xat\u0131rlan\u0131r. O zaman \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n hadis\u0259l\u0259r d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizi v\u0259 insanlar\u0131 ciddi s\u0131naqlarla \u00fcz-\u00fcz\u0259 qoymu\u015fdu. Bu m\u0259qam h\u0259r \u015fey v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n taleyi dem\u0259k idi. Art\u0131q G\u0259nc\u0259d\u0259 qarda\u015f qan\u0131 t\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 c\u0259miyy\u0259t dem\u0259k olar ki, v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259nmi\u015fdi. O vaxtk\u0131 iqtidar\u0131n v\u0259 siyasi y\u00f6n\u0259timin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-28886","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28886","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28886"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28886\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28899,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28886\/revisions\/28899"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28886"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}