{"id":28989,"date":"2018-11-12T11:00:09","date_gmt":"2018-11-12T07:00:09","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=28989"},"modified":"2018-11-12T14:51:30","modified_gmt":"2018-11-12T10:51:30","slug":"almas-ildirim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=28989","title":{"rendered":"Almas \u0130LDIRIM"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Almas-Ildirim.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Almas-Ildirim-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"alignnone size-medium wp-image-28997\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Almas-Ildirim-300x200.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Almas-Ildirim.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>H\u0259yat\u0131<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 tarixin\u0259 Almas \u0130ld\u0131r\u0131m kimi daxil olmu\u015f \u015fairin \u0259sl ad\u0131 \u018fbd\u00fclh\u0259s\u0259ndir. Lakin u\u015faql\u0131qdan onu babas\u0131n\u0131n ad\u0131 il\u0259-Almas \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131lar. \u015eeirl\u0259rini Almas \u0130ld\u0131r\u0131m imzas\u0131yla d\u0259rc etdirdiyind\u0259n bu adla da tan\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 m\u0259\u015fhurla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Almas \u0130ld\u0131r\u0131m 1907-ci il mart ay\u0131n\u0131n 25-d\u0259 Bak\u0131n\u0131n Qala k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015fdur. Az\u0259rbaycanda sovet hakimiyy\u0259ti qurulduqdan sonra Almas \u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n b\u0259y n\u0259slin\u0259 onu sovet totalitar rejimi t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n c\u0259za t\u0259dbirl\u0259rinin h\u0259d\u0259fin\u0259 \u00e7evirir. Varl\u0131 tacir o\u011flu oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 o, Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin \u015f\u0259rq \u0259d\u0259biyyat\u0131 fak\u00fclt\u0259sind\u0259n xaric edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1926-c\u0131 ild\u0259 \u015fair S\u00fcleyman R\u00fcst\u0259m il\u0259 birlikd\u0259 &#8220;D\u00fcn bug\u00fcn&#8221; adl\u0131 \u015feir m\u0259cmu\u0259sinin m\u00fc\u0259llifi olur. 1928-d\u0259 \u015feirl\u0259rind\u0259 ifad\u0259 olunan mill\u0259t\u00e7i ismar\u0131clar\u0131na g\u00f6r\u0259 Da\u011f\u0131stana s\u00fcrg\u00fcn edilir. S\u00fcrg\u00fcnd\u0259 &#8220;Da\u011flardan xatir\u0259l\u0259r&#8221;, &#8220;L\u0259zgi ell\u0259ri&#8221;, &#8220;Kr\u0131mda ax\u015famlar&#8221;, &#8220;S\u0259limxan&#8221; v\u0259 &#8220;G\u00fcnah kimd\u0259dir?&#8221; adl\u0131 \u015feirl\u0259rini yaz\u0131r. 1930-cu ild\u0259 Bak\u0131ya qay\u0131d\u0131b &#8220;Da\u011flar s\u0259sl\u0259n\u0259rk\u0259n&#8221; \u015feirl\u0259r m\u0259cmu\u0259sini n\u0259\u015fr etdirir. Lakin kitab senzuradan ke\u00e7m\u0259yib \u015fairin Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyind\u0259n qovulmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bu d\u0259f\u0259 o T\u00fcrkm\u0259nistana s\u00fcrg\u00fcn edilir. Orada bir m\u00fcdd\u0259t m\u0259kt\u0259b direktoru v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Az\u0259rbaycandan A\u015fqabada g\u00f6nd\u0259ril\u0259n bir QPU agenti (\u018fkb\u0259r Ruhi) \u00f6z m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0131nda bel\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lmi\u015fdi ki, &#8220;A.\u0130ld\u0131r\u0131m ideolojimiz \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rli bir insand\u0131r&#8230;&#8221;. Bundan sonra T\u00fcrkm\u0259nistanda qalmaq Almas \u0130ld\u0131r\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li idi v\u0259 1933-c\u00fc ilin iyun ay\u0131nda o, yenic\u0259 evl\u0259ndiyi Ziv\u0259r xan\u0131m\u0131 v\u0259 \u00fc\u00e7 ayl\u0131q k\u00f6rp\u0259si Az\u0259ri d\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb \u0130rana do\u011fru istiqam\u0259t alan qa\u00e7aq\u00e7\u0131 bir d\u0259v\u0259 karvan\u0131na qo\u015fulur.<\/p>\n<p>S\u0259rh\u0259d g\u00f6z\u0259t\u00e7il\u0259rinin v\u0259 g\u00f6mr\u00fck m\u0259murlar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n \u00e7\u0259tin c\u0131\u011f\u0131rlarla s\u0131ld\u0131r\u0131m qayalar \u00f6t\u00fcb, uca da\u011flar a\u015fd\u0131qdan sonra b\u00f6y\u00fck m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tl\u0259 \u0130ran torpa\u011f\u0131na \u00e7at\u0131rlar. Almas \u0130ld\u0131r\u0131m d\u0259rhal h\u0259bs olunur. 25 g\u00fcn dustaqda qal\u0131r. Onu bol\u015fevik casusu hesab ed\u0259r\u0259k i\u015fg\u0259nc\u0259 verilir, ist\u0259dikl\u0259ri m\u0259lumat\u0131 qoparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn sin\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r soyuq suyun i\u00e7\u0259risind\u0259 saxlay\u0131rlar. Bu i\u015fg\u0259nc\u0259 \u015fairin s\u0259hh\u0259tind\u0259 d\u0259rin izl\u0259r qoyur. O, sa\u011falmaz b\u00f6yr\u0259k x\u0259st\u0259liyin\u0259 m\u00fcbt\u0259la olur. N\u0259hay\u0259t, azad edilib M\u0259\u015fh\u0259d \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 g\u00f6nd\u0259rilir. Burada \u00fcr\u0259yinc\u0259 i\u015f tapa bilm\u0259y\u0259n Almas \u0130ld\u0131r\u0131m \u00e7ox yoxsul, ac\u0131nacaql\u0131 h\u0259yat s\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>Almas \u0130ld\u0131r\u0131m \u0130randa qala bilm\u0259yib tezlikl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 gedir. 1934-c\u00fc ild\u0259 Almas \u0130ld\u0131r\u0131m T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131na q\u0259bul edildi. Almas \u0130ld\u0131r\u0131m T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 katiblikl\u0259, karg\u00fczarl\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olur, ibtidai m\u0259kt\u0259bd\u0259 d\u0259rs deyir. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn t\u0259qrib\u0259n 12 ilini is\u0259 o, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 davam etdirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bucaq m\u00fcdirliyind\u0259 (q\u0259s\u0259b\u0259 b\u0259l\u0259diyy\u0259sind\u0259) \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. 1952-ci ilin 14 yanvar\u0131nda b\u00f6yr\u0259k x\u0259st\u0259liyind\u0259n v\u0259fat ed\u0259n Almas \u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n Az\u0259r, Araz, Orxan v\u0259 Bak\u0131xan adl\u0131 d\u00f6rd o\u011flu olmu\u015fdur. Bak\u0131n\u0131n \u015e\u00fcv\u0259lan k\u0259ndind\u0259 Almas \u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan k\u00fc\u00e7\u0259 vard\u0131r.<\/p>\n<p>1991-c\u00fc ild\u0259 \u015fairin o\u011flu Az\u0259rbaycana ba\u015f \u00e7\u0259k\u0259rk\u0259n q\u0259fl\u0259t\u0259n v\u0259fat edir v\u0259 Ab\u015feronun \u015e\u00fcv\u0259lan k\u0259ndind\u0259 d\u0259fn olunur.<\/p>\n<p>Yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131<br \/>\nV\u0259t\u0259n h\u0259sr\u0259ti, q\u0259ribliyin h\u00fczn\u00fc Almas \u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn \u0259s\u0259rl\u0259rinin apar\u0131c\u0131 ah\u0259ngini t\u0259\u015fkil edir. Almas \u0130ld\u0131r\u0131m T\u00fcrkiy\u0259d\u0259ki on yeddi illik h\u0259yat\u0131nda jurnal v\u0259 m\u0259cmu\u0259l\u0259rd\u0259, q\u0259zetl\u0259rd\u0259 milli \u015feirl\u0259rini n\u0259\u015fr etdirmi\u015f, milliy\u0259t\u00e7i v\u0259 istiqlal\u00e7\u0131 bir \u015fair olaraq tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Yazd\u0131\u011f\u0131 \u015feirl\u0259r &#8220;Bo\u011fulmayan s\u0259s&#8221; ad\u0131 alt\u0131nda \u00e7ap olunmu\u015fdur. Bundan ba\u015fqa, &#8220;Az\u0259rbaycan mahn\u0131lar\u0131&#8221; adl\u0131 kitab\u0131 da var. Az\u0259rbaycan K\u00fclt\u00fcr D\u0259rn\u0259yin\u0259 \u00fczv olan Almas \u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n yaz\u0131lar\u0131 \u201c\u00c7inaralt\u0131\u201d, \u201cOrxun\u201d, \u201cG\u00f6kb\u00f6r\u00fc\u201d, \u201cBoz qurd\u201d, \u201cKommunizml\u0259 m\u00fccadil\u0259\u201d v\u0259 dig\u0259r q\u0259zet v\u0259 d\u0259rgil\u0259rd\u0259 d\u0259rc olunub.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rl\u0259ri<br \/>\nAz\u0259rbaycanca<\/p>\n<p>Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri. Bak\u0131: \u00d6nd\u0259r, 2004, 159 s.<br \/>\nQara dastan (\u015feir v\u0259 poemalar). Bak\u0131: Az\u0259rn\u0259\u015fr, 1994, 143 s.<br \/>\nAz\u0259rbaycan\u0131n did\u0259rgin sal\u0131nm\u0131\u015f \u00f6vlad\u0131 \u015fair Almas \u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n \u015feirl\u0259riyl\u0259. T\u0259rtib ed\u0259ni v\u0259 \u00f6n s\u00f6z\u00fcn m\u00fc\u0259llifi Hac\u0131 Hac\u0131yev. Bak\u0131: 1990, 30<br \/>\nRusca<\/p>\n<p>\u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d; \u0414\u043e \u0441\u0432\u0438\u0434\u0430\u043d\u0438\u044f, \u0411\u0430\u043a\u0443! (c\u0442\u0438\u0445\u0438) (\u0410\u0432\u0442\u043e\u0440\u0441\u043a\u0438\u0439 \u043f\u0435\u0440\u0435\u0432\u043e\u0434 \u0410.\u0424\u0435\u0440\u0435\u0441\u0435\u0442\u0435\u043b\u0438). &#8220;\u041c\u043e\u043b\u043e\u0434\u0451\u0436\u044c \u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0430&#8221;, 1993, 14-24 \u0430\u043f\u0440\u0435\u043b\u044f.<br \/>\n\u041f\u0440\u043e\u0449\u0430\u0439 \u0411\u0430\u043a\u0443!; \u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d (\u0441\u0442\u0438\u0445\u0438) (\u041f\u0435\u0440\u0435\u0432\u043e\u0434 \u0412.\u041a\u0430\u0444\u0430\u0440\u043e\u0432\u0430). &#8220;\u0411\u0430\u043a\u0443&#8221;, 1993, 20 \u0438\u044e\u043b\u044f.<br \/>\n\u0427\u0442\u043e \u0431\u044b\u043b\u043e?; \u041d\u0435 \u0432\u0435\u0440\u043d\u0443\u043b\u0441\u044f (\u0441\u0442\u0438\u0445\u0438) (\u0410\u0432\u0442\u043e\u0440\u0438\u0437\u043e\u0432\u0430\u043d\u043d\u044b\u0439 \u043f\u0435\u0440.\u0410.\u041c\u0430\u043d\u0430\u0444\u043e\u0432\u0430). &#8220;\u041c\u043e\u043b\u043e\u0434\u0451\u0436\u044c \u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0430&#8221;, 1994, 31 \u0434\u0435\u043a\u0430\u0431\u0440\u044f.<br \/>\nHaqq\u0131nda olan \u0259d\u0259biyyat<br \/>\nAz\u0259rbaycanca<\/p>\n<p>A. H\u0259s\u0259no\u011flu. &#8220;\u00d6lm\u0259z e\u015fqim Almas Y\u0131ld\u0131r\u0131m (Almas Y\u0131ld\u0131r\u0131m\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259ti v\u0259 poetikas\u0131), Bak\u0131: Ozan, 2007. 200 s.<br \/>\nA.H\u0259s\u0259no\u011flu.&#8221;Bo\u011fulmayan s\u0259s&#8221; pyesi. &#8220;Yeddi qap\u0131&#8221; kitab\u0131. Bak\u0131: Nurlan, 2004, 344 s.<br \/>\nE.B\u0259\u015firova. Milli azadl\u0131q m\u00fcbarizi Almas \u0130ld\u0131r\u0131m. Bak\u0131: Qartal, 1999, 71 s.<br \/>\nN.\u018fl\u0259kb\u0259rli. \u00dc\u00e7 budaq: \u018fhm\u0259d Cavad, Mikay\u0131l M\u00fc\u015ffiq, Almas \u0130ld\u0131r\u0131m. Bak\u0131: G\u0259nclik, 1999, 191 s.<br \/>\nB.N\u0259biyev. Did\u0259rgin \u015fair. Bak\u0131: Sabah, 134 s.<br \/>\nN.X\u0259zri. Allah\u0131m, m\u0259n ne\u00e7in \u015fair do\u011fuldum. &#8220;\u018fd\u0259b\u0259biyyat v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t&#8221;, 1990, 30 noyabr.<br \/>\nM.M\u0259simo\u011flu. Nerd\u0259 m\u0259ni g\u00fcl qoynunda do\u011furan&#8230; &#8220;Yeni Az\u0259rbaycan&#8221;, 2001, 24 avqust.<br \/>\nM.Teymur. M\u00fchacirl\u0259rimiz. &#8220;Azadl\u0131q&#8221;, 2006, 18 mart.<br \/>\nA.\u00dclvi. Almas \u0130ld\u0131r\u0131m-90. &#8220;Xalq q\u0259zeti&#8221;, 1997, 18 oktyabr.<br \/>\nK.V\u0259liyev. \u018flvida, ey g\u00f6z\u0259l Bak\u0131&#8230; &#8220;A\u00e7\u0131q s\u00f6z&#8221;, 1990, N1, s.18-19.<br \/>\nV.Yusifli.Qara dastan. &#8220;Yeni Az\u0259rbaycan&#8221;, 2003, 27 iyul.<br \/>\nV.Yusifli. &#8220;Yol ver, yol ver \u00f6z yurduma gedim. &#8220;\u0410z\u0259rb\u0430yc\u0430n&#8221;, 2004, s.3.<br \/>\nRusca<\/p>\n<p>\u041a\u0430\u0444\u0430\u0440\u043e\u0432 \u0412. \u0411\u0430\u043a\u0438\u043d\u0435\u0446 \u0432\u043e\u0437\u0432\u0440\u0430\u0448\u0430\u0435\u0442\u0441\u044f \u0432 \u0411\u0430\u043a\u0443 (\u041e \u043f\u043e\u0435\u0437\u0438\u0438 \u0410.\u0418\u043b\u044c\u0434\u044b\u0440\u044b\u043c\u0430). &#8220;\u0411\u0430\u043a\u0443&#8221;, 1993, 20 \u043c\u0430\u044f.<br \/>\n\u041c\u0430\u043d\u0430\u0444\u043e\u0432 \u0410. \u0421\u043e\u043b\u043e\u0432\u0435\u0439 \u043f\u0435\u0447\u0430\u043b\u044c\u043d\u044b\u0445 \u043f\u0435\u0441\u0435\u043d (\u041e \u043f\u043e\u0435\u043c\u0435 \u0410\u043b\u043c\u0430\u0441 \u0418\u043b\u044c\u0434\u044b\u0440\u044b\u043c\u0430). &#8220;\u041c\u043e\u043b\u043e\u0434\u0451\u0436\u044c \u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0430&#8221;, 1993, 22-29 \u043c\u0430\u044f.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259yat\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 tarixin\u0259 Almas \u0130ld\u0131r\u0131m kimi daxil olmu\u015f \u015fairin \u0259sl ad\u0131 \u018fbd\u00fclh\u0259s\u0259ndir. Lakin u\u015faql\u0131qdan onu babas\u0131n\u0131n ad\u0131 il\u0259-Almas \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131lar. \u015eeirl\u0259rini Almas \u0130ld\u0131r\u0131m imzas\u0131yla d\u0259rc etdirdiyind\u0259n bu adla da tan\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 m\u0259\u015fhurla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Almas \u0130ld\u0131r\u0131m 1907-ci il mart ay\u0131n\u0131n 25-d\u0259 Bak\u0131n\u0131n Qala k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015fdur. Az\u0259rbaycanda sovet hakimiyy\u0259ti qurulduqdan sonra Almas \u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n b\u0259y n\u0259slin\u0259 onu sovet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-28989","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edeb"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28989","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28989"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28989\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29003,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28989\/revisions\/29003"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28989"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28989"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28989"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}