{"id":29763,"date":"2019-02-07T10:00:44","date_gmt":"2019-02-07T06:00:44","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=29763"},"modified":"2019-02-07T13:25:47","modified_gmt":"2019-02-07T09:25:47","slug":"k%c9%99nan-aydinoglu-z%c9%99limxan-yaqub-yaradiciliginda-turk-islam-%c9%99xlaqi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=29763","title":{"rendered":"K\u0259nan AYDINO\u011eLU.\u201cZ\u0259limxan Yaqub yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcrk-islam \u0259xlaq\u0131\u201d"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/1902788_614529541965133_896121757_n.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/1902788_614529541965133_896121757_n-225x300.jpg\" alt=\"1902788_614529541965133_896121757_n\" width=\"225\" height=\"300\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-15561\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/1902788_614529541965133_896121757_n-225x300.jpg 225w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/1902788_614529541965133_896121757_n.jpg 591w\" sizes=\"auto, (max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/a><\/p>\n<p>G\u00fcnd\u0259lik Analitik \u0130nformasiya Agentliyinin<br \/>\nM\u0259tbuat xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri,<br \/>\nAz\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar v\u0259 Jurnalistl\u0259r Birlikl\u0259rinin \u00fczv\u00fc.<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrk-islam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00f6n\u0259mli \u015fairl\u0259rind\u0259n olan Z\u0259limxan Yaqubun m\u00fcxt\u0259lif ill\u0259rd\u0259 xalq \u015feiri \u00fcslubunda (x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 qo\u015fma, g\u0259rayl\u0131) \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirdiyi \u0259d\u0259bi-b\u0259dii n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259 T\u00fcrk-m\u00fcs\u0259lman \u0259xlaq\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir. Zaman-zaman Allah v\u0259 \u201dQuran\u201d inam\u0131na sadiq qalan t\u00fcrkl\u0259rin c\u0259sar\u0259ti, q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 dastansaya\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259ri h\u0259r bir t\u00fcrk\u00fcn g\u00f6z\u00fcnd\u0259 canlan\u0131r. T\u00fcrkl\u0259rin islam m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 b\u0259x\u015f etdiyi g\u00f6z\u0259l \u0259xlaq, Allah v\u0259 \u201cQuran\u201da inam, islam dinin\u0259 v\u0259 t\u00fcrk dilin\u0259 sadiqlik, m\u00f6hk\u0259m etiqad, t\u00fcrk\u00fcn al q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngli bayra\u011fa, torpa\u011fa ruhu, can\u0131 q\u0259d\u0259r ba\u011flanmaq, vahid bir ad alt\u0131nda-b\u00f6y\u00fck t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259ti qurmaq (Bu m\u0259nada, Z\u0259limxan Yaqub Az\u0259rbaycan S\u0259f\u0259vi d\u00f6vl\u0259tinin qurucusu \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tayi ideologiyas\u0131na d\u0259rind\u0259n b\u0259l\u0259d oldu\u011funu yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 boyu \u015feirl\u0259rind\u0259 oxucusuna \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131 da unutmur) v\u0259 \u0259razil\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k t\u00fcrkl\u0259rin zaman\u0131n astanas\u0131ndan s\u00fcz\u00fcl\u0259r\u0259k g\u0259lmi\u015f \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin z\u0259nginliyind\u0259n x\u0259b\u0259r ver\u0259n faktlar\u0131ndan biridir.  T\u0259bii ki, sadalanan y\u00fcks\u0259k \u0259xlaqi keyfiyy\u0259tl\u0259r, humanizm kimi \u0259n \u00fclvi hissl\u0259r \u015fair yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas \u00f6z\u0259yini t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Z\u0259ngin v\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 boyu T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin\u0259, \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131na m\u00fcraci\u0259t etm\u0259si is\u0259 Ustad Z\u0259limxan Yaqubun \u0259s\u0259rl\u0259rinin m\u00f6vzu-ideya, forma-m\u0259zmun c\u0259h\u0259td\u0259n b\u0259nz\u0259rsizliyini g\u00f6st\u0259r\u0259n n\u00f6vb\u0259ti u\u011fur kimi q\u0259bul edilm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq, m\u0259hz Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259sini, A\u015f\u0131q \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 d\u0259rind\u0259n bil\u0259n Z\u0259limxan Yaqubun T\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131 sah\u0259sind\u0259ki yorulmaz f\u0259aliyy\u0259ti, xidm\u0259ti Qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259tinin paytaxt\u0131 Ankaradak\u0131 T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 Beyn\u0259lxalq Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Beyn\u0259lxalq \u00d6d\u00fcl Komit\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n layiqinc\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirildi. Bel\u0259 ki, ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n qurumun 7 fevral 2014-c\u00fc il tarixli q\u0259rar\u0131yla T\u00fcrk \u0259d\u0259biyyat\u0131na y\u00fcks\u0259k xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Beyn\u0259lxalq Nazim Hikm\u0259t \u015eeir M\u00fckafat\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olundu.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin 12 yanvar 2004-c\u00fc il tarixli \u201cAz\u0259rbaycan dilind\u0259 lat\u0131n qrafikas\u0131 il\u0259 k\u00fctl\u0259vi n\u0259\u015frl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d s\u0259r\u0259ncam\u0131na \u0259sas\u0259n, Xalq \u015fairi Z\u0259limxan Yaqubun \u201cSe\u00e7ilmi\u015f \u018fs\u0259rl\u0259ri\u201dnin ikicildliyi \u201c\u015e\u0259rq-Q\u0259rb\u201d N\u0259\u015friyyat Evi t\u0259r\u0259find\u0259n k\u00fctl\u0259vi tirajla (25000) \u00e7ap olunmu\u015f v\u0259 \u00f6lk\u0259 kitabxanalar\u0131na h\u0259diyy\u0259 olunmu\u015fdu. N\u0259fis t\u0259rtibatla \u00e7ap olunan ikicildliyin h\u0259r birind\u0259 B\u00f6y\u00fck T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00fcnl\u00fc \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u015feirl\u0259r ayr\u0131ca b\u00f6lm\u0259 kimi oxucuya t\u0259qdim olunur. <\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck co\u015fqu v\u0259 ilhamla q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131nan bu s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259rl\u0259rinin v\u0259 n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin h\u0259r birind\u0259 m\u00fc\u0259llifin ke\u00e7irdiyi iftixar hissi duyulur. Eyni zamanda, bu \u0259s\u0259rl\u0259rin h\u0259r biri. b\u00f6y\u00fck t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tinin, m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin, \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n, inc\u0259s\u0259n\u0259tinin,  tarixinin q\u0259diml\u0259r\u0259 gedib \u00e7\u0131mas\u0131ndan x\u0259b\u0259r ver\u0259n \u0259sas v\u0259 yegan\u0259 m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n hesab olunmal\u0131d\u0131.<\/p>\n<p>Zaman etibar\u0131 il\u0259 o\u011fuz dill\u0259rinin ilk b\u00f6y\u00fck \u015fairi Yunus \u018fmr\u0259nin ruhuna h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiram \u0259lam\u0259ti olaraq \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirdiyi \u0259d\u0259bi-b\u0259dii n\u00fcmun\u0259sind\u0259 Z\u0259limxan Yaqub sufi \u015fairin Uca Allaha ba\u011fl\u0131 olmas\u0131ndan, T\u00fcrk\u00fcn ana yurdunda-Sar\u0131caqayadan Anadoluya q\u0259d\u0259r geni\u015f bir \u0259razini \u0259hat\u0259 etm\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259r verir:<\/p>\n<p>Do\u011fulan \u00e7ox olsa da, neyl\u0259sin do\u011fan ana,<br \/>\nH\u0259r g\u00fcn d\u00fcnyaya g\u0259lmir n\u0259 Yunus, n\u0259 M\u00f6vlana.<br \/>\nDahilik z\u0259rr\u0259-z\u0259rr\u0259 hopur iliy\u0259, qana,<br \/>\nD\u00fcnyan\u0131n yax\u015fi \u015feri h\u0259r g\u00fcn yaz\u0131lan deyil!<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rl\u0259rini fars dilind\u0259 yazmas\u0131na baxmayaraq, ilk d\u0259f\u0259 t\u00fcrk dilind\u0259 s\u00f6yl\u0259y\u0259n, XIII \u0259sr t\u0259s\u0259vv\u00fcf poeziyas\u0131n\u0131n ilk b\u00f6y\u00fck n\u00fcmay\u0259nd\u0259si M\u00f6vlana C\u0259lal\u0259ddin Rumiy\u0259 h\u0259sr etdiyi \u201cM\u00d6VLANA T\u00dcRB\u018fS\u0130ND\u018f\u201d \u0259s\u0259ri deyil\u0259ni \u0259d\u0259bi fakt kimi bir daha t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p>2006-ci ild\u0259 \u201c\u015e\u0259rq-Q\u0259rb\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n k\u00fctl\u0259vi tirajla n\u0259\u015fr olunan \u201cSe\u00e7ilmi\u015f \u018fs\u0259rl\u0259ri\u201dnin iki cildliyinin ikinci cildind\u0259 T\u00fcrk-islam \u0259xlaq\u0131n\u0131n kodeksl\u0259rind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k h\u0259min \u0259d\u0259bi-b\u0259dii n\u00fcmun\u0259l\u0259rini \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirm\u0259si \u0259slind\u0259 Z\u0259limxan Yaqub yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259srar\u0259ngizliyind\u0259n, m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259mliyind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir.<\/p>\n<p>M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 T\u00fcrk-\u0130slam \u0259xlaq\u0131n\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n Z\u0259limxan Yaqub \u0259s\u0259rl\u0259ri tarix boyu t\u00fcrk xalq\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k \u0259xlaq sahibi olmas\u0131n\u0131 bir daha s\u00f6z\u00fcn h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131nda oxucunun g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259 canland\u0131rmaya bilmir.Bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 \u0259sas\u0131 XIII \u0259srd\u0259 Yunus \u018fmr\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cV\u0259hd\u0259ti-v\u00fccud\u201d f\u0259ls\u0259f\u0259sinin yaxud da M\u00f6vlana C\u0259lal\u0259ddin Ruminin z\u0259rr\u0259nin-insan\u0131n b\u00fct\u00f6v\u0259-Allaha yax\u0131nla\u015fmas\u0131 f\u0259ls\u0259f\u0259sinin qaranl\u0131\u011f\u0131na dalmas\u0131ndan ir\u0259li g\u0259l\u0259n faktordur.<\/p>\n<p>Qars\u0131n xocas\u0131 F\u00f6vzi pa\u015fa okul m\u00fcdiri \u015eahm\u0259t Bilgir\u0259 ulu sevgil\u0259rl\u0259 \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 \u201c\u015eAHM\u018fT XOCA\u201d \u015feirind\u0259 poetik olunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan poeziya h\u0259v\u0259skarlar\u0131n\u0131n q\u0259lbini t\u00fcrk-islam \u0259xlaq\u0131n\u0131n \u00e7alarlar\u0131 il\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>Qars il\u0259 oyan\u0131rd\u0131m, Konya il\u0259 yat\u0131rd\u0131m,<br \/>\n\u018fn \u015firin arzular\u0131n xo\u015f \u0259trin\u0259 bat\u0131rd\u0131m.<br \/>\nBu torpaqla g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 lap \u00e7oxdan can at\u0131rd\u0131m,<br \/>\nYax\u015f\u0131 ki, \u00f6mr\u00fcm s\u0259n\u0259 tu\u015f oldu, \u015eahm\u0259t Qoca!<\/p>\n<p>\u201cQOCAT\u018fP\u018f CAMES\u0130ND\u018f\u201d \u015feirind\u0259 b\u0259nd\u0259nin m\u0259rh\u0259m\u0259ti il\u0259 geni\u015f olan Uca Allah\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259yilm\u0259yini minn\u0259tdarl\u0131q \u0259lam\u0259ti kimi oxucunun n\u0259z\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Qocat\u0259p\u0259 camesi\u2026 namaz c\u00fcm\u0259 namaz\u0131,<br \/>\nTanr\u0131n\u0131n xidm\u0259tind\u0259 y\u00fcz min adam var az\u0131.<br \/>\n\u0130lk d\u0259f\u0259 silk\u0259l\u0259ndi q\u0259lbim, quhum, varl\u0131\u011f\u0131m,<br \/>\n\u018fyilm\u0259k-ucal\u0131\u011fa m\u0259nim minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m.<\/p>\n<p>T\u00fcrk \u00f6vlad\u0131n\u0131n n\u0259 krala, n\u0259 \u015faha, n\u0259 zora, n\u0259 d\u0259 silaha \u0259yilm\u0259diyini bel\u0259 g\u00f6st\u0259rir:<\/p>\n<p>T\u00fcrk \u00f6vlad\u0131 \u0259yilm\u0259z n\u0259 krala, n\u0259 \u015faha,<br \/>\nT\u00fcrk \u00f6vlad\u0131 \u0259yilm\u0259z n\u0259 zora, n\u0259 silaha.<\/p>\n<p>T\u00fcrk-m\u00fcs\u0259lman \u0259xlaq\u0131n\u0131n \u0259sas konsepsiyas\u0131 olan Yaradanlar\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259li olan uca Allaha, b\u0259nd\u0259l\u0259r\u0259 qiyam\u0259t\u0259 q\u0259d\u0259r do\u011fru yol g\u00f6st\u0259r\u0259n ilahi, nurani, s\u0259mavi kitaba-\u201cQuran\u201da tabe olmaq Z\u0259limxan Yaqub \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n d\u0259 yan ke\u00e7mir.Bu konsepsiya zaman-zaman T\u00fcrk-m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u0259n \u00f6n\u0259mli s\u00f6z s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edib.M\u00fcasir \u00e7a\u011fda\u015f d\u00f6vrd\u0259 is\u0259 bu \u0259n\u0259n\u0259vi konsepsiyan\u0131 Z\u0259limxan Yaqub \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 y\u00fcks\u0259k T\u00fcrk v\u0259 M\u00fcs\u0259lman ruhunda davam etdirir. H\u0259tta, \u201cSe\u00e7ilmi\u015f \u018fs\u0259rl\u0259ri\u201dnin I v\u0259 II cildind\u0259 \u201cM\u018fL\u018fK DODA\u011eINDA D\u0130N\u018fN N\u018f\u011eM\u018fL\u018fR\u201d, \u201cT\u018fB\u0130\u018fT ALLAHIN \u015eAH \u018fS\u018fR\u0130D\u0130\u201d b\u00f6lm\u0259si deyil\u0259nl\u0259ri geni\u015f oxucu k\u00fctl\u0259sinin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259 canland\u0131r\u0131r<br \/>\n.<br \/>\n1991-ci ild\u0259 \u201cG\u0259nclik\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k tirajla n\u0259\u015fr olunan v\u0259 1995-ci ild\u0259 \u201c\u015eair haray\u0131\u201d, \u201cV\u0259t\u0259n yaralar\u0131\u201d, \u201cSizi q\u0131nam\u0131ram\u201d poemalar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 \u201cHac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yev\u201d \u0259d\u0259bi m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n \u201cZiyar\u0259tin q\u0259bul olsun\u201d kitab\u0131n\u0131n \u201c\u0130stanbulda qu\u015flar qondu \u00e7iynim\u0259\u201d b\u00f6lm\u0259sind\u0259 Yunus \u018fmr\u0259y\u0259, M\u00f6vlana C\u0259lal\u0259ddin Rumiy\u0259, \u015eahm\u0259t Bilgir\u0259, M\u0259hm\u0259t Akif \u018frsoya, M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259y\u0259, Memar Sinaniy\u0259, Nazim Hikm\u0259t\u0259 zaman-zaman haqq\u0131n s\u00fczg\u0259cind\u0259n s\u00fcz\u00fcr\u0259k g\u0259lmi\u015f dastan-epos xarakterli \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 adlara rast g\u0259linm\u0259si \u0259d\u0259biyyat, m\u0259d\u0259niyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259srar\u0259ngiz, m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m, ecaskar s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259rl\u0259ri \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirm\u0259y\u0259 qadir oldu\u011funu yenid\u0259n g\u00f6zl\u0259r \u00f6n\u00fcnd\u0259 canlad\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Z\u0259limxan Yaqub kainatin f\u0259xri, n\u0259bil\u0259rin s\u0259rv\u0259ri, d\u00fcnyanin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259sas v\u0259 ilk \u015f\u0259xsi r\u0259sulullah\u0131n,h\u0259bibullah\u0131n, sonuncu Pey\u011f\u0259mb\u0259r \u018ff\u0259ndimiz H\u0259zr\u0259t M\u0259h\u0259mm\u0259d (s\u0259ll\u0259llahu \u0259leyi v\u0259 alihi v\u0259 s\u0259ll\u0259m) b\u00f6y\u00fck sevgi il\u0259 \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirdiyi \u201cPEY\u011e\u018fMB\u018fR\u201d poemas\u0131 zaman-zaman, tarix boyu pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rin \u0259xlaq\u0131n\u0131n d\u00fcnyada h\u0259r bir b\u0259\u015f\u0259r \u00f6vlad\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259 oldu\u011funu s\u00fcbuta yetir\u0259n n\u00f6vb\u0259ti \u0259d\u0259bi-b\u0259dii n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. T\u00fcrk-m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l \u015fairi Yunus \u018fmr\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00fcrk sevgisi il\u0259 \u0259rm\u0259\u011fan etdiyi \u201cYunus \u018fmr\u0259 dastan\u0131\u201d poemas\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcf \u015fairin\u0259 olan sevgisind\u0259n yaran\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259sini d\u0259rind\u0259n bildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7ox heca v\u0259znind\u0259 \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirdiyi \u0259d\u0259bi-b\u0259dii n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259 t\u00fcrk xalq\u0131n\u0131n \u0259r\u0259nl\u0259r meydan\u0131nda d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 h\u0259r an q\u0259hr\u0259manl\u0131q ruhu il\u0259 haz\u0131r oldu\u011funu \u201cD\u00d6Y\u00dc\u015e\u018fN T\u00dcRK,OYANAN T\u00dcRK, QALXAN T\u00dcRK\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 \u0259n inc\u0259 \u00e7alarlar\u0131 il\u0259 \u0259ks etdirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 t\u00fcrk xalq\u0131n\u0131n \u201cG\u0130LQAMI\u015e\u201d, \u201cALPAMI\u015e\u201d, \u201cMANAS\u201d dastanlar\u0131nda da b\u00f6y\u00fck iftixar hissi il\u0259 \u0259ks etdirir:<\/p>\n<p>\u201cGilqam\u0131\u015f\u201ddan, \u201cAlpam\u0131\u015f\u201ddan, \u201cManas\u201ddan,<br \/>\nGeri qalmaz dastan olsun bu dastan.<br \/>\nQurtar bizi bu h\u0259sr\u0259td\u0259n, bu yasdan<br \/>\nD\u0259niz kimi dal\u011falan, t\u00fcrk, \u00e7alxan, t\u00fcrk!<br \/>\nD\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n t\u00fcrk, oyanan t\u00fcrk, qalxan t\u00fcrk!<\/p>\n<p>D\u00fcnya tarixi \u0259rzind\u0259 \u00f6z torpaqlar\u0131n\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn qorunub saxlan\u0131lmas\u0131nda y\u00fcks\u0259k \u0259zmkarl\u0131q hissi il\u0259 dig\u0259r h\u00f6kmdarlara n\u00fcmun\u0259 olan \u018frto\u011frul b\u0259y, Osman qazi, Orxan qazinin ad\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k v\u0259 ali hissl\u0259rl\u0259 \u00f6z poeziya \u00f6rn\u0259kl\u0259rind\u0259 qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 \u0259ks etdirir:<br \/>\nYadda\u015f\u0131nda s\u0131ralans\u0131n, an\u0131ls\u0131n,<\/p>\n<p>\u018frto\u011frul b\u0259y, Osman qazi, Orxan, t\u00fcrk!<br \/>\nYen\u0259 Tanr\u0131 da\u011flar\u0131n\u0131 qucaqla,<br \/>\nDa\u011flar olsun s\u0259ng\u0259rin, t\u00fcrk, arxan, t\u00fcrk!<br \/>\nD\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n t\u00fcrk, oyanan t\u00fcrk, qalxan t\u00fcrk!!!<\/p>\n<p>\u00dcmumilikd\u0259 is\u0259, son 70 illik d\u00f6n\u0259md\u0259 \u00c7a\u011fda\u015f Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeti\u015fdirdiyi \u0259n b\u00f6y\u00fck \u015fair m\u0259hz Xalq \u015fairi Z\u0259limxan Yaqubdur. <\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, T\u00fcrk-m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00f6n\u0259mli \u015fairi olan Z\u0259limxan Yaqub h\u0259m \u00fcmumt\u00fcrk, h\u0259m \u00fcmumm\u00fcs\u0259lman, h\u0259m d\u0259 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri duy\u011fular\u0131 T\u00fcrk-\u0130slam \u0259xlaq\u0131n\u0131n \u0259n inc\u0259 \u00e7alarlar\u0131n\u0131, t\u0259s\u0259vv\u00fcf ideyalar\u0131n\u0131 \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 \u0259ks etdir\u0259n B\u00f6y\u00fck T\u00fcrk O\u011fludur.<\/p>\n<p>D\u0259rin h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiramla:<br \/>\nK\u0259nan AYDINO\u011eLU,<br \/>\nG\u00fcnd\u0259lik Analitik \u0130nformasiya Agentliyinin<br \/>\nM\u0259tbuat xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri,<br \/>\nAz\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar v\u0259 Jurnalistl\u0259r Birlikl\u0259rinin \u00fczv\u00fc.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcnd\u0259lik Analitik \u0130nformasiya Agentliyinin M\u0259tbuat xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri, Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar v\u0259 Jurnalistl\u0259r Birlikl\u0259rinin \u00fczv\u00fc. T\u00fcrk-islam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00f6n\u0259mli \u015fairl\u0259rind\u0259n olan Z\u0259limxan Yaqubun m\u00fcxt\u0259lif ill\u0259rd\u0259 xalq \u015feiri \u00fcslubunda (x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 qo\u015fma, g\u0259rayl\u0131) \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirdiyi \u0259d\u0259bi-b\u0259dii n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259 T\u00fcrk-m\u00fcs\u0259lman \u0259xlaq\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir. Zaman-zaman Allah v\u0259 \u201dQuran\u201d inam\u0131na sadiq qalan t\u00fcrkl\u0259rin c\u0259sar\u0259ti, q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 dastansaya\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259ri h\u0259r bir t\u00fcrk\u00fcn g\u00f6z\u00fcnd\u0259 canlan\u0131r. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-29763","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29763","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29763"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29763\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29764,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29763\/revisions\/29764"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}