{"id":31030,"date":"2019-06-05T09:00:34","date_gmt":"2019-06-05T05:00:34","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=31030"},"modified":"2019-06-07T14:13:38","modified_gmt":"2019-06-07T10:13:38","slug":"unudulmaz-sair-mikayil-musfiqin-anadan-olmasindan-111-il-otur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=31030","title":{"rendered":"Unudulmaz \u015fair Mikay\u0131l M\u00fc\u015ffiqin anadan olmas\u0131ndan 111 il \u00f6t\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Mikayil-Musfiq.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Mikayil-Musfiq-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"alignnone size-medium wp-image-29002\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Mikayil-Musfiq-300x200.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Mikayil-Musfiq.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>M.M\u00fc\u015ffiq \u00e7ox g\u0259nc ya\u015flar\u0131ndan yarad\u0131c\u0131l\u0131q al\u0259min\u0259 g\u0259lmi\u015f, h\u0259yat\u0131n\u0131, taleyini \u015feirl\u0259 ba\u011flam\u0131\u015f v\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kimi ondan ayr\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131r. O, poetik yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa 1926-c\u0131 ild\u0259 &#8220;G\u0259nc i\u015f\u00e7i&#8221; q\u0259zetind\u0259 \u00e7ap etdirdiyi &#8220;Bu g\u00fcn&#8221; \u015feiri il\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f v\u0259 sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 d\u00f6vri m\u0259tbuatda m\u00fcnt\u0259z\u0259m \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir.1927-ci ild\u0259n &#8220;Maarif v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t&#8221;, &#8220;Komsomol&#8221; jurnallar\u0131nda v\u0259 &#8220;G\u0259nc i\u015f\u00e7i&#8221; q\u0259zetind\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015fdur.1930-cu ild\u0259 \u015fairin ilk &#8220;K\u00fcl\u0259kl\u0259r&#8221; adl\u0131 \u015feir kitab\u0131 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015f, kitabda m\u00fc\u0259llifin \u0259lli \u00fc\u00e7 \u015feiri v\u0259 iki t\u0259rc\u00fcm\u0259si toplanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>1932-ci il M\u00fc\u015ffiqin h\u0259yat\u0131nda m\u0259hsuldar olmu\u015f, &#8220;G\u00fcn\u00fcn s\u0259sl\u0259ri&#8221;, &#8220;Vuru\u015fmalar&#8221;, &#8220;Pamb\u0131q\u201d, &#8220;Buruqlar aras\u0131nda&#8221; kitablar\u0131, daha sonra bir-birinin ard\u0131nca &#8220;\u015eeirl\u0259r&#8221;, &#8220;\u00c7oban&#8221;, &#8220;M\u0259nim dostum&#8221;, &#8220;S\u0259h\u0259r&#8221;, &#8220;S\u0131nd\u0131r\u0131lan saz&#8221;, &#8220;Azadl\u0131q dastan\u0131&#8221;, &#8220;Buruq adam\u0131&#8221; \u0259s\u0259rl\u0259ri n\u0259\u015fr edilmi\u015fdir.1934-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131na  \u00fczv se\u00e7ilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>H\u0259qiqi bir m\u00fc\u0259llim, \u0259sl v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r olan M\u00fc\u015ffiq \u00f6z yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 yer ay\u0131rm\u0131\u015f, bir-birind\u0259n g\u00f6z\u0259l \u0259s\u0259rl\u0259r yaratm\u0131\u015fd\u0131r.&#8221;\u015e\u0259ng\u00fcl, \u015e\u00fcng\u00fcl, M\u0259ng\u00fcl&#8221;, &#8220;K\u0259ndli v\u0259 ilan&#8221; m\u0259nzum na\u011f\u0131llar\u0131, &#8220;Vuru\u015fmalar&#8221;, &#8220;Qaya&#8221; poemalar\u0131, &#8220;Co\u011frafiya&#8221;, &#8220;M\u0259kt\u0259bli \u015f\u0259rqisi&#8221;, &#8220;Z\u0259hra \u00fc\u00e7\u00fcn&#8221; v\u0259 dig\u0259r \u015feirl\u0259ri u\u015faqlar aras\u0131nda \u015fair\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259h\u0259bb\u0259t qazand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Mikay\u0131l M\u00fc\u015ffiq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda b\u0259dii t\u0259rc\u00fcm\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti d\u0259 x\u00fcsusi yer tuturdu.1930-1937-ci ill\u0259rd\u0259 onun t\u0259rc\u00fcm\u0259 etdiyi Aleksandr Pu\u015fkinin  &#8220;Qara\u00e7\u0131lar&#8221; (\u015e.Abbasovla birg\u0259), Taras \u015eev\u00e7enkonun&#8221;Kobzar&#8221; (\u018fhm\u0259d Cavadla birg\u0259), Yegi\u015fe \u00c7arensin &#8220;\u015eeirl\u0259r&#8221;, Samuil Mar\u015fak\u0131n &#8220;Hu\u015fsuza bax, hu\u015fsuza&#8221;, Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundovun&#8221;A.S.Pu\u015fkinin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 \u015e\u0259rq poemas\u0131&#8221; \u0259s\u0259rl\u0259ri n\u0259\u015fr edilmi\u015fdir. Bundan \u0259lav\u0259 M\u00fc\u015ffiq Mixail Lermontovun &#8220;Demon&#8221; poemas\u0131n\u0131 (R\u0259sul Rza il\u0259 birg\u0259), &#8220;Qafqaz&#8221; (Mikay\u0131l R\u0259fili il\u0259 birg\u0259), &#8220;\u015eairin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259&#8221;, &#8220;T\u0259nha yelk\u0259n a\u011far\u0131&#8221; \u015feirl\u0259rini, A.S.Pu\u015fkinin &#8220;Yevgeni Onegin&#8221; m\u0259nzum roman\u0131ndan &#8220;Tatyanan\u0131n Onegen\u0259 m\u0259ktubu&#8221;nu (R.Rza il\u0259 birg\u0259), &#8220;Poltava&#8221; \u0259s\u0259rind\u0259n bir par\u00e7an\u0131, &#8220;Dustaq&#8221; \u015feirini, \u00d6m\u0259r X\u0259yyam\u0131n r\u00fcbail\u0259rinin \u00e7ox hiss\u0259sini, Firdovsinin &#8220;\u015eahnam\u0259&#8221;sind\u0259n b\u0259zi par\u00e7alar\u0131 (Mirmehdi Seyidzad\u0259 il\u0259 birg\u0259) t\u0259rc\u00fcm\u0259 etmi\u015f, g\u00f6z\u0259l m\u00fct\u0259rcim kimi oxucular\u0131n r\u0259\u011fb\u0259tini qazanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>1936-c\u0131 ild\u0259 Mikay\u0131l M\u00fc\u015ffiqin &#8220;S\u0259h\u0259r&#8221; poemas\u0131 Az\u0259rbaycanda Sovet hakimiyy\u0259tinin qurulmas\u0131n\u0131n 15 illiyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 ke\u00e7iril\u0259n m\u00fcsabiq\u0259d\u0259 &#8220;Yeddi yax\u015f\u0131 \u0259d\u0259bi \u0259s\u0259r&#8221; m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. 1937-ci ild\u0259 \u00e7apa haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 &#8220;\u00c7a\u011flayan&#8221; kitab\u0131na \u015fair on bir illik yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u0259rzind\u0259 yazm\u0131\u015f oldu\u011fu \u0259n qiym\u0259tli \u0259s\u0259rl\u0259rini, o c\u00fcml\u0259d\u0259n &#8220;S\u0259h\u0259r&#8221;, &#8220;Azadl\u0131q dastan\u0131&#8221;, &#8220;S\u0131nd\u0131r\u0131lan saz&#8221;, &#8220;\u018fb\u0259diyy\u0259t n\u0259\u011fm\u0259si&#8221;, &#8220;\u015eeirim&#8221;, &#8220;Yen\u0259 o ba\u011f olayd\u0131&#8221;, &#8220;Duy\u011fu yarpaqlar\u0131&#8221;, &#8220;T\u0259rt\u0259rhes n\u0259\u011fm\u0259l\u0259ri&#8221;, &#8220;Ming\u0259\u00e7evir h\u0259sr\u0259ti&#8221; v\u0259 dig\u0259r \u015feir v\u0259 poemalar\u0131n\u0131 daxil etmi\u015fdir. Lakin kitab\u0131 n\u0259\u015fr etdirm\u0259k \u015fair\u0259 qism\u0259t olmam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Mikay\u0131l M\u00fc\u015ffiqin Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131n\u0131n nadir incil\u0259rind\u0259n say\u0131lan &#8220;Oxu, tar, oxu tar&#8221;, &#8220;Qal, s\u0259n\u0259 qurban&#8221;, &#8220;S\u0259nin g\u00fcl\u00fc\u015fl\u0259rin&#8221;, &#8220;Maral\u0131m&#8221;, &#8220;Ana&#8221;, &#8220;K\u00fcl\u0259kl\u0259r&#8221;, &#8220;Yen\u0259 o ba\u011f olayd\u0131&#8221; v\u0259 dig\u0259r \u015feirl\u0259rin\u0259 b\u0259st\u0259l\u0259n\u0259n mahn\u0131lar dinl\u0259yici alq\u0131\u015f\u0131n\u0131, r\u0259\u011fb\u0259tini qazanm\u0131\u015f s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259rl\u0259ridir.<\/p>\n<p>1937-ci ilin represiya dal\u011fas\u0131  m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin g\u00f6rk\u0259mli simas\u0131 Mikay\u0131l M\u00fc\u015ffiqd\u0259n d\u0259 yan ke\u00e7mir. H\u0259bs olunmu\u015f m\u00fctt\u0259himl\u0259rin &#8220;k\u00f6n\u00fcll\u00fc&#8221; sur\u0259td\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 izahatlar da n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 m\u00fcst\u0259ntiq t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanan h\u0259min aray\u0131\u015fa \u0259sas\u0259n Mikay\u0131l M\u00fc\u015ffiqin ad\u0131na iyunun 3-d\u0259 508 n\u00f6mr\u0259li order yaz\u0131lm\u0131\u015f, c\u00fcm\u0259 g\u00fcn\u00fc, iyun ay\u0131n\u0131n 4-d\u0259 is\u0259 evind\u0259 h\u0259bs edilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Mikay\u0131l M\u00fc\u015ffiqi h\u0259bs ed\u0259nl\u0259r v\u0259 evind\u0259 axtar\u0131\u015f aparanlar D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130dar\u0259sinin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 M.Mustafayev, N.Petrunin v\u0259 M\u0130K-nin (M\u0259rk\u0259zi \u0130craiyy\u0259 Komit\u0259si) s\u0259dri \u015eev\u00e7enko idi. Axtar\u0131\u015f zaman\u0131 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015f 14 kitab, ba\u015fqa n\u0259\u015frd\u0259n olan 5 kitab, t\u00fcrk dilind\u0259 4 m\u00fcxt\u0259lif jurnal, 6 \u0130ran n\u0259\u015fri, 14 foto \u015f\u0259kil, pasport, h\u0259rbi bilet, \u0259lyazmalar v\u0259 dig\u0259r \u0259\u015fyalar m\u00fcsadir\u0259 olunmu\u015fdu. \u018flyazmalar\u0131n i\u00e7ind\u0259 Mirz\u0259 Q\u0259dir Visaqinin \u015feir divan\u0131, opera librettolar\u0131, m\u0259nzum na\u011f\u0131llar\u0131, m\u00fc\u015ffiqin y\u00fczl\u0259rc\u0259 \u015feiri, t\u00fcrk-dram teatr\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259diyi m\u0259nzum dram\u0131n \u0259lyazmas\u0131, m\u0259ktublar v\u0259 Dilb\u0259r Axundzad\u0259nin &#8220;Dilb\u0259rnam\u0259&#8221; yaz\u0131lm\u0131\u015f d\u0259ft\u0259ri d\u0259 var idi. M\u00fcsadir\u0259 olunmu\u015f \u0259\u015fyalar 13 oktyabr 1937-ci ild\u0259 yand\u0131r\u0131l\u0131m\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>\u015eairin ilk istintaq\u0131 1937-ci il iyun ay\u0131n\u0131n 5-d\u0259 ba\u015f tutur. \u0130stintaq\u0131 aparan 4-c\u00fc \u015f\u00f6b\u0259nin IV b\u00f6lm\u0259sinin \u0259m\u0259liyyat m\u00fcv\u0259kkili serjant Q.B.Platonov idi.<\/p>\n<p>\u015eaird\u0259n sor\u011fu zaman\u0131 \u0259ksinqilab\u00e7\u0131 t\u0259\u015fkilat\u0131n \u00fczv\u00fc oldu\u011fu v\u0259 \u0259ksinqilabi mill\u0259t\u00e7i m\u00f6vqed\u0259 dayand\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 soru\u015fulmu\u015f, lakin \u015fair \u0259ksinqilab\u00e7\u0131 mill\u0259t\u00e7i t\u0259\u015fkilat\u0131n \u00fczv\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259ksinqilabi mill\u0259t\u00e7i m\u00f6vqed\u0259 dayanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>H\u0259bsd\u0259 olark\u0259n \u015fair\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r verilirdi. \u018fvv\u0259lc\u0259 \u0259l v\u0259 ayaq d\u0131rnaqlar\u0131 \u00e7\u0131xard\u0131lm\u0131\u015f, daha sonra onu su quyusu olan x\u00fcsusi kamerada iki g\u00fcn qur\u015fa\u011facan i\u00e7ind\u0259 si\u00e7ovullar olan suda saxlay\u0131rlar. \u0130ki gec\u0259 yatmayandan sonra t\u0259kadaml\u0131q kamerada yer\u0259 \u015f\u00fc\u015f\u0259 q\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131 t\u00f6k\u00fcb onu ayaqyal\u0131n g\u0259zm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edirl\u0259r. M.M\u00fc\u015ffiq\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r verib onu adamlarla \u00fczl\u0259\u015fdirs\u0259l\u0259r d\u0259, \u015fair he\u00e7 k\u0259sin \u00fcz\u00fcn\u0259 durmay\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>Amma M.M\u00fc\u015ffiq h\u0259bsd\u0259 olark\u0259n onun \u0259leyhin\u0259 yazanlar olur!<\/p>\n<p>M\u00fc\u015ffiqin sonuncu istintaq\u0131 27 noyabr 1937-ci ild\u0259 ba\u015f tutur. SSR Ali M\u0259hk\u0259m\u0259si h\u0259rbi kollegiyas\u0131n\u0131n s\u0259yyar sessiyas\u0131 5 yanvar 1938-ci ild\u0259, \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 g\u00fcn\u00fc g\u00fcll\u0259l\u0259nm\u0259 q\u0259rar\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131r. 1938-ci i il yanvar ay\u0131n\u0131n 5-d\u0259  SSR\u0130 Ali M\u0259hk\u0259m\u0259sinin  20 d\u0259qiq\u0259lik m\u0259hk\u0259m\u0259 iclas\u0131 M\u00fc\u015ffiq bar\u0259sind\u0259 g\u00fcll\u0259l\u0259nm\u0259 q\u0259rar\u0131 verilir v\u0259 h\u00f6km yanvar\u0131n 6-da Nargin adas\u0131nda yerin\u0259 yetirilir.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, h\u0259r il \u0130yun ay\u0131n\u0131n 5-i Az\u0259rbaycanda \u201c\u015eairl\u0259r g\u00fcn\u00fc\u201d olaraq qeyd edilir.<\/p>\n<p>M\u0259nb\u0259: http:\/\/www.edebiyyatqazeti.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M.M\u00fc\u015ffiq \u00e7ox g\u0259nc ya\u015flar\u0131ndan yarad\u0131c\u0131l\u0131q al\u0259min\u0259 g\u0259lmi\u015f, h\u0259yat\u0131n\u0131, taleyini \u015feirl\u0259 ba\u011flam\u0131\u015f v\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kimi ondan ayr\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131r. O, poetik yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa 1926-c\u0131 ild\u0259 &#8220;G\u0259nc i\u015f\u00e7i&#8221; q\u0259zetind\u0259 \u00e7ap etdirdiyi &#8220;Bu g\u00fcn&#8221; \u015feiri il\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f v\u0259 sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 d\u00f6vri m\u0259tbuatda m\u00fcnt\u0259z\u0259m \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir.1927-ci ild\u0259n &#8220;Maarif v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t&#8221;, &#8220;Komsomol&#8221; jurnallar\u0131nda v\u0259 &#8220;G\u0259nc i\u015f\u00e7i&#8221; q\u0259zetind\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015fdur.1930-cu ild\u0259 \u015fairin ilk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-31030","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-home"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31030","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31030"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31030\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31037,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31030\/revisions\/31037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31030"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31030"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31030"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}