{"id":31312,"date":"2019-06-25T10:00:59","date_gmt":"2019-06-25T06:00:59","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=31312"},"modified":"2019-06-25T11:02:01","modified_gmt":"2019-06-25T07:02:01","slug":"s%c9%99xav%c9%99t-izz%c9%99ti-%c9%99nd%c9%99lib-ustad-y%c9%99hya-seyda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=31312","title":{"rendered":"S\u0259xav\u0259t \u0130ZZ\u018fT\u0130 (\u018fND\u018fL\u0130B).&#8221;USTAD Y\u018fHYA \u015eEYDA&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/si-ed.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/si-ed-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"alignnone size-medium wp-image-30642\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u018fd\u0259biyyat Portal\u0131n\u0131n \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131 \u00fczr\u0259 yegan\u0259 t\u0259msil\u00e7isi<\/strong><\/p>\n<p>Y\u0259hya \u015eeyda 1924-c\u00fc ilin may ay\u0131n\u0131n 10-da \u015f\u0259rqin \u0259n q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259n olan T\u0259briz \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdur. Onun atas\u0131 S\u0259ttarxan h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131ndan, T\u0259brizin m\u0259\u015frut\u0259 m\u00fccahidl\u0259rind\u0259n olan \u201cY\u00fczba\u015f\u0131\u201d l\u0259q\u0259bli H\u0259s\u0259n \u00c7\u0259r\u0259ndabidir. \u015eeyda, Firdovsi m\u0259dr\u0259s\u0259sinin \u0259d\u0259biyyat b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bitirmi\u015f, fars v\u0259 \u0259r\u0259b dill\u0259rini m\u00fck\u0259mm\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259nims\u0259mi\u015f, \u018fd\u0259bi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 g\u0259nclik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r (1940). \u018fli Fitr\u0259t, C\u0259f\u0259r X\u0259ndan v\u0259 M\u00f6vlana Yetim kimi \u015fairl\u0259rd\u0259n \u0259d\u0259biyyat d\u0259rsl\u0259ri alm\u0131\u015f, m\u0259tbuatla \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir. 1948-51-ci ill\u0259rd\u0259 Tehranda t\u0259hsilini davam etdirmi\u015f, h\u0259min m\u00fcdd\u0259td\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u0259d\u0259bi m\u0259clisl\u0259rin toplant\u0131lar\u0131na qat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Tehranda t\u0259hsilini ba\u015fa vurduqdan sonra T\u0259briz\u0259 d\u00f6nm\u00fc\u015f, burada jurnalist kimi m\u0259tbuatda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f, eyni zamanda \u0259d\u0259bi m\u0259clisl\u0259rd\u0259 f\u0259al i\u015ftirak etmi\u015f, S\u0259h\u0259nd, H\u0259bib Sah\u0259r, H\u0259s\u0259n Qaz\u0131, \u018fhm\u0259d T\u0259rcanizad\u0259, Vaiz \u00c7\u0259r\u0259ndabi, \u018fdib Tusi, M\u0259nu\u00e7\u00f6hr M\u00fcrt\u0259zavi, Ustad \u015e\u0259hriyar v\u0259 b. kimi \u015fairl\u0259rl\u0259 dostla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. P\u0259hl\u0259vi rejimi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 siyasi s\u0259b\u0259bl\u0259r \u00fcz\u00fcnd\u0259n daim t\u0259qib olunmu\u015f, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 h\u0259bs edilmi\u015fdir[1]. \u015eeyda t\u00fcrkc\u0259 v\u0259 farsca \u015feirl\u0259r yazm\u0131\u015fd\u0131r. Onlarca kitab\u0131n m\u00fc\u0259llifi v\u0259 t\u0259rtib\u00e7isidir. Ayr\u0131ayr\u0131 \u015feir kitablar\u0131ndan ba\u015fqa, romanlar\u0131 v\u0259 \u0259d\u0259biyyata dair ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 \u00e7ap olunmu\u015fdur. <\/p>\n<p>Y\u0259hya \u015eeyda 2011-ci il oktyabr\u0131n 21-d\u0259 T\u0259brizd\u0259 v\u0259fat etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Y\u0259hya \u015eeydan\u0131n \u0259d\u0259bi f\u0259aliyy\u0259ti \u00e7ox g\u00fccl\u00fc v\u0259 uzun mudd\u0259tli olm\u00fc\u015f.1947 inci ild\u0259n m\u0259tbuata g\u0259l\u0259n ustad \u015feyda uzun ill\u0259r T\u0259brizd\u0259 \u00e7\u0131xan \u201cM\u0259hd-e azadi\u201d (\u201cAzadl\u0131q be\u015fiyi\u201d) q\u0259zeti redaksiyas\u0131nda \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri v\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 burax\u0131lan s\u0259hif\u0259l\u0259rin redaktoru idi.iran t\u00fcrk yazar v\u0259 \u015fairl\u0259rinin i\u00e7ind\u0259 \u00e7ox az adam tap\u0131larki ilk t\u0259cr\u00fcb\u0259sini bu qazetin t\u00fcrkc\u0259 s\u0259hif\u0259l\u0259riyl\u0259 ba\u015flamas\u0131n.<\/p>\n<p>\u015eeyda onlarca \u015fairin \u015feir d\u0259ft\u0259rl\u0259rin\u0259 \u00f6ns\u00f6z yazm\u0131\u015f, \u015feirl\u0259rini bir dil s\u0259rraf\u0131 t\u0259k ara\u015fd\u0131rm\u0131\u015f, inc\u0259l\u0259mi\u015f v\u0259 yol g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. He\u00e7 kim \u015eeyda q\u0259d\u0259r mu\u2019asir \u015feirimizl\u0259 tan\u0131\u015f deyil. \u015eaiirl\u0259rimizin \u015feir d\u0259ft\u0259rl\u0259ri ustad \u015eeydan\u0131n \u00f6ns\u00f6zl\u0259ril\u0259 b\u0259z\u0259nir. On\u00fcn u\u00e7 cildlik \u00ab\u0259d\u0259byat oca\u011f\u0131\u00bb kitab\u0131nin n\u0259\u015fri iran t\u00fcrk bas\u0131m\u0131nada bir m\u00fcsb\u0259t \u0259d\u0259bi c\u0259r\u0259yan dem\u0259k \u00e7ox yerli olar. \u00e7a\u011fda\u015f \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131zda \u00f6n\u0259mli v\u0259 d\u0259y\u0259rli bir \u0259s\u0259rdir. B\u00f6y\u00fck \u0259dib, bu \u0259s\u0259ri haz\u0131rlama\u011fa ill\u0259r boy\u00fc z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259kib v\u0259 yuzl\u0259rc\u0259 \u00e7a\u011fda\u015f \u015fairl\u0259rimizl\u0259 \u0259laq\u0259 ba\u011flay\u0131b, \u015feirl\u0259rini<br \/>\n\u0259l\u0259 g\u0259tirib, v\u0259 u\u00e7 cildlik kitabda toplay\u0131bd\u0131r. \u201c\u018fd\u0259biyyat oca\u011f\u0131\u201dn\u0131n I cildi 1985, II cildi 1987, III cildi is\u0259 2002-ci ild\u0259 T\u0259brizd\u0259 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>M\u0259rhum ustad y\u0259hya \u015feyda bir \u00e7ox \u015fairl\u0259rimizin \u0259s\u0259rl\u0259rini toplay\u0131b elmi \u00fcsl\u00fcblara dayanaraq n\u0259\u015fr\u0259 \u00e7atdirmi\u015fdir o c\u00fcml\u0259d\u0259n:<\/p>\n<p>\u0259li n\u0259zminin \u015feirl\u0259ri \u201cSijimqulu\u201d, Mirz\u0259 \u018fli M\u00f6c\u00fcz\u00fcn \u201c\u018fs\u0259rl\u0259ri\u201d, ustad M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u00fcseyn \u015e\u0259hriyar\u0131n \u201ct\u00fcrkc\u0259 \u015feirl\u0259r\u201d\u0131,t\u0259brizli h\u0259ddadin \u201codlu s\u00f6zl\u0259r\u201d,mirm\u0259hdi etimad\u0131n\u201dg\u0259linl\u0259r b\u0259z\u0259gi\u201d,\u201dodlar v\u0259t\u0259ni\u201d \u015feir toplusu, \u201cehsasl\u0131 q\u0259z\u0259ll\u0259r\u201d, molla v\u0259li vidad\u0131n\u0131 \u201cdivani\u201d, \u201cehsasl\u0131 bayat\u0131lar\u201d, v\u0259 farsca \u2013 t\u00fcrkc\u0259 bir \u00e7ox \u0259s\u0259rl\u0259r n\u0259\u015fr olunubdur. \u00c7\u0259\u015fidli d\u0259rgi v\u0259 q\u0259zet\u0259l\u0259rd\u0259 yaz\u0131 v\u0259 \u015feirl\u0259ri d\u0259rc edilibdir. Ustad\u0131n v\u0259fatindan sonra iki cilid \u015feir toplusu biri t\u00fcrkc\u0259 (sar\u0131 k\u00f6yn\u0259k) birid\u0259 farsca yay\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>M\u0259rhum ustad \u015feiyda son n\u0259f\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259d\u0259bi toplant\u0131lardan \u00e7\u0259kilm\u0259di o h\u0259mi\u015f\u0259 bel\u0259 toplantilara qat\u0131laraq \u0259d\u0259bi g\u0259ncliyimiz\u0259 t\u00fcrk \u015feir v\u0259 m\u0259d\u0259niy\u0259tinin n\u0259 oldu\u011funu anlatma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131. Biz n\u0259sil \u0259d\u0259biyat a\u015fiqlarinin<br \/>\nboynunda dan\u0131lmaz haqq\u0131 var m\u0259rhum ustad y\u0259hya \u015feidanin.<br \/>\nUstad \u015feyda \u015feirimizin \u00e7oxlu qalibl\u0259rind\u0259 g\u00f6z\u0259l \u0259s\u0259rl\u0259r yaratm\u0131\u015fd\u0131r (q\u0259z\u0259l,q\u0259sid\u0259, t\u0259rkib b\u0259nd, qo\u015fma) kimi \u015feir qalibl\u0259rini art\u0131q sevirdi. \u015feirl\u0259rinin mayas\u0131n\u0131 v\u0259t\u0259n, mill\u0259t, dil v\u0259 azadl\u0131q t\u0259malar\u0131 yarad\u0131rd\u0131 onun sevdigi \u015feird\u0259 bir \u011fay\u0259 olmal\u0131yd\u0131 dey\u0259rdi \u015feirin i\u00e7i olmal\u0131d\u0131r, beyni olmlal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131 v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00fcr\u0259yi Az\u0259rbaycan e\u015fqi il\u0259 \u00e7\u0131rp\u0131nan \u015fairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na v\u0259t\u0259n v\u0259 mill\u0259t sevgisi hakim k\u0259silmi\u015fdir. \u015eairin g\u0259nc ya\u015flar\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan\u0131m\u201d \u015feiri buna g\u00f6z\u0259l bir \u00f6rn\u0259kdir:<\/p>\n<p>Ey sevgili yurdum, ya\u015fay\u0131r s\u0259nd\u0259 min amal,<br \/>\nS\u0259nsiz a\u00e7a bilm\u0259z bu x\u0259yal\u0131m qu\u015fu he\u00e7 bal.<br \/>\nEy \u015fanl\u0131 v\u0259t\u0259n, \u015fairi bu g\u0259nc \u00e7a\u011f\u0131nda,<br \/>\nS\u0259n saxlam\u0131san isti m\u0259h\u0259bb\u0259t quca\u011f\u0131nda.<br \/>\nM\u0259n f\u0259xr edir\u0259m s\u0259nl\u0259 ki, do\u011fma v\u0259t\u0259nims\u0259n,<br \/>\nBa\u011f\u0131m, \u00e7i\u00e7\u0259yim, lal\u0259li g\u00fclg\u00fcn \u00e7\u0259m\u0259nims\u0259n.<br \/>\nS\u0259nsiz ya\u015famaq xeyli m\u00fcsib\u0259tdi cahanda,<br \/>\nS\u0259n saxlam\u0131san can\u0131m\u0131 e\u015fqinl\u0259 amanda.<br \/>\nE\u015fqin m\u0259n\u0259 al\u0259md\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015fanu-c\u0259lald\u0131r,<br \/>\nS\u0259nsiz i\u015fim h\u0259r yanda b\u00fct\u00fcn ahu-m\u0259lald\u0131r.<br \/>\n\u015eeyda s\u0259nin e\u015fqinl\u0259 bel\u0259 taz\u0259 cavand\u0131r,<br \/>\nF\u0259xr il\u0259 deyir: \u201cTorpa\u011f\u0131m Az\u0259rbaycand\u0131r!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u018fd\u0259biyyat Portal\u0131n\u0131n \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131 \u00fczr\u0259 yegan\u0259 t\u0259msil\u00e7isi Y\u0259hya \u015eeyda 1924-c\u00fc ilin may ay\u0131n\u0131n 10-da \u015f\u0259rqin \u0259n q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259n olan T\u0259briz \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdur. Onun atas\u0131 S\u0259ttarxan h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131ndan, T\u0259brizin m\u0259\u015frut\u0259 m\u00fccahidl\u0259rind\u0259n olan \u201cY\u00fczba\u015f\u0131\u201d l\u0259q\u0259bli H\u0259s\u0259n \u00c7\u0259r\u0259ndabidir. \u015eeyda, Firdovsi m\u0259dr\u0259s\u0259sinin \u0259d\u0259biyyat b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bitirmi\u015f, fars v\u0259 \u0259r\u0259b dill\u0259rini m\u00fck\u0259mm\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259nims\u0259mi\u015f, \u018fd\u0259bi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-31312","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebikorpudergisi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31312","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31312"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31312\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31316,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31312\/revisions\/31316"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31312"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31312"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31312"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}