{"id":32563,"date":"2019-09-22T08:00:03","date_gmt":"2019-09-22T04:00:03","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=32563"},"modified":"2019-09-22T09:44:07","modified_gmt":"2019-09-22T05:44:07","slug":"eldar-ismayil-yurd-h%c9%99sr%c9%99tli-mill%c9%99t-qaygili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=32563","title":{"rendered":"Eldar \u0130SMAYIL.&#8221;YURD H\u018fSR\u018fTL\u0130, M\u0130LL\u018fT QAY\u011eILI&#8230;&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/b.radikal.ru\/b28\/1909\/2f\/aee41c4ad439.jpg\" alt=\"https:\/\/b.radikal.ru\/b28\/1909\/2f\/aee41c4ad439.jpg\" \/><\/p>\n<p>\u015fair-yaz\u0131\u00e7\u0131, \u018fm\u0259kdar jurnalist<\/p>\n<p>Da\u011fl\u0131q \u0259razid\u0259 do\u011fulub boya-ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015f insanlar bir s\u0131ra keyfiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 se\u00e7ilirl\u0259r. Bu da s\u0259b\u0259bsiz deyildir. Bu insanlar da\u011fdan da\u011f v\u00fcqar\u0131, da\u011f \u0259z\u0259m\u0259ti \u00f6yr\u0259nir, buludlardan g\u00f6yl\u0259r\u0259 qalx\u0131b r\u0259van-r\u0259van u\u00e7maq arzusunda olurlar. Da\u011fda do\u011fulan insanlar d\u0259r\u0259l\u0259rd\u0259n q\u0131\u00acjov axan \u00e7aylar\u0131n s\u0259sini, qaynay\u0131b qayadan s\u00fcz\u00fcl\u0259n bulaqlar\u0131n z\u00fcmz\u00fcm\u0259sini \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n r\u0259mzi hesab edirl\u0259r. Q\u0131\u015fdan q\u0131\u015f s\u0259rtliyi, yaydan yaylaq t\u0259rav\u0259ti g\u00f6t\u00fcr\u00fcr, h\u0259r \u015feyd\u0259 bir safl\u0131q, t\u0259mizlik, qeyri-adi t\u0259biilik g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. \u0130lahinin q\u00fcdr\u0259tind\u0259n do\u011fulmu\u015f minbir \u00e7i\u00e7\u0259kd\u0259n toxunan \u00e7\u0259m\u0259n xal\u0131lar\u0131, d\u0259r\u0259l\u0259ri xo\u015f \u0259trin\u0259 q\u0259rq ed\u0259n bald\u0131r\u011fan, yarp\u0131z \u0259tri bu insanlar\u0131n ilham m\u0259nb\u0259yi, q\u00fcrur d\u00fcnyas\u0131d\u0131. Qartallar\u0131n zirv\u0259 e\u015fqini, q\u0131yya \u00e7\u0259k\u0259n u\u00e7u\u015funu seyr ed\u0259-ed\u0259 \u00f6zl\u0259ri d\u0259 bu c\u0259surluq simvollar\u0131na b\u0259nz\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 qeyri-ixtiyari olaraq poetik hissl\u0259ri g\u00fccl\u00fc, s\u0259mimi v\u0259 ilhaml\u0131 olurlar.<br \/>\nBel\u0259 g\u00f6z\u0259l m\u0259kanlar\u0131m\u0131zdan biri d\u0259 bu g\u00fcn d\u00fc\u015fm\u0259n \u0259lind\u0259 girov olan K\u0259lb\u0259c\u0259rdir. B\u0259z\u0259n deyirl\u0259r ki, K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 do\u011fulan insanlar\u0131n ham\u0131s\u0131 \u015fairdir. \u018fslind\u0259, bu fikird\u0259 bir h\u0259qiq\u0259t var: co\u015fqun ilham m\u0259nb\u0259yi olan K\u0259lb\u0259c\u0259r t\u0259bi\u0259ti bir \u00e7ox istedadl\u0131 \u015fairl\u0259r yetirmi\u015fdir. \u018fhs\u0259n bu tor\u00acpa\u011f\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u0259, q\u00fcdr\u0259tin\u0259, insanlar\u0131n\u0131n q\u0259tiyy\u0259tin\u0259&#8230;<br \/>\nBu torpa\u011f\u0131n yetirm\u0259l\u0259rind\u0259n olan, K\u0259lb\u0259c\u0259r d\u0259rdini sin\u0259sind\u0259 g\u0259zdir\u0259n q\u0259l\u0259m sahibl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u0259rimano\u011fludur. M\u0259n \u0259vv\u0259ll\u0259r publisist, jurnalist kimi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m v\u0259 q\u0259l\u0259min\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fd\u0131\u011f\u0131m M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u0259rimano\u011flu bu g\u00fcn s\u0259n\u0259t meydan\u0131na, s\u00f6z d\u00fcnyas\u0131na \u015feirl\u0259ri il\u0259 d\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259n onu 25-26 il bundan \u0259vv\u0259l tan\u0131m\u0131\u015fam. O, \u201c\u015ei\u015fqaya faci\u0259l\u0259ri\u201d kitab\u0131n\u0131 yaz\u0131rd\u0131. Yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259r daha m\u00fck\u0259mm\u0259l olsun dey\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat toplama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. H\u0259min vaxtlar m\u0259niml\u0259 d\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr, b\u0259zi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri x\u0259b\u0259r al\u0131rd\u0131. M\u0259h\u0259mm\u0259din yazd\u0131\u011f\u0131 bu \u0259s\u0259r geni\u015f oxucu k\u00fctl\u0259sinin r\u0259\u011fb\u0259tini qazand\u0131. Deyim ki, erm\u0259ni fa\u015fist \u0259xlaq\u0131n\u0131n Xocal\u0131dan \u0259vv\u0259l soyq\u0131r\u0131m\u0131na m\u0259ruz qoydu\u011fu y\u00fczl\u0259rl\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259n biri d\u0259 Basarke\u00e7\u0259r rayonunun \u015ei\u015fqaya k\u0259ndi olmu\u015fdur. M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u0259rimano\u011flu \u015ei\u015fqayada t\u00f6r\u0259dil\u0259n faci\u0259ni \u00f6z d\u0259y\u0259rli q\u0259l\u0259mi il\u0259 kitab \u015f\u0259klind\u0259 oxuculara t\u0259qdim ed\u0259n ilk q\u0259l\u0259m sahibidir,- des\u0259m yan\u0131lmaram. \u0130ll\u0259r \u00f6td\u00fckc\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u0259rimano\u011flunun daha bir ne\u00e7\u0259 publisistik \u0259s\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015f oldum. Onun milli ruhda, v\u0259t\u0259nsev\u0259rlik z\u0259minind\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rin n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u0259r\u0259kli, d\u0259y\u0259rli oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm.<br \/>\nBu g\u00fcn M\u0259h\u0259mm\u0259din n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 \u00e7apa haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201cQala d\u0259rdim\u201d kitab\u0131n\u0131n bilgisayar variant\u0131 masam\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259dir. M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015feirl\u0259rini \u00fc\u00e7 b\u00f6lm\u0259 alt\u0131nda kitaba daxil etmi\u015fdir: qo\u015fmalar, g\u0259rayl\u0131lar, s\u0259rb\u0259st \u015feirl\u0259r. \u00d6nc\u0259 qo\u015fmalarla tan\u0131\u015fl\u0131\u011fa qo\u015fuluram. Milli poetik \u0259n\u0259n\u0259mizi \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n, bir-birind\u0259n g\u00f6z\u0259l qo\u015fmalar diqq\u0259timi \u00e7\u0259kir. G\u00f6y\u00e7\u0259 v\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r \u0259d\u0259bi m\u00fchitin\u0259 yax\u0131ndan b\u0259l\u0259d olan M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u0259rimano\u011flu klassik el \u0259d\u0259biyyat\u0131ndan v\u0259 a\u015f\u0131q yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan bacar\u0131qla b\u0259hr\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k, \u00e7a\u011fda\u015f milli poeziyan\u0131n yeni n\u00fcmun\u0259l\u0259rini yarada bilmi\u015fdir.<br \/>\nM\u0259h\u0259mm\u0259d y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 soyda\u015f\u0131m\u0131zdan biri kimi, yurd-yuvas\u0131n\u0131 m\u0259cburi t\u0259rk etmi\u015f yurd h\u0259sr\u0259tli did\u0259rginl\u0259rimizd\u0259n biridir. M\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, publisist-jurnalist M\u0259h\u0259mm\u0259d \u00f6z d\u0259rdini, \u00fcr\u0259yinin ac\u0131s\u0131n\u0131 poeziyan\u0131n dili il\u0259 s\u00f6yl\u0259m\u0259y\u0259, al\u0259m\u0259 car \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259h\u0259mm\u0259din ba\u015fl\u0131ca m\u00f6vzusu v\u0259t\u0259n h\u0259sr\u0259ti, yurd yan\u011f\u0131s\u0131, mill\u0259t sevgisi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. O, d\u00fc\u015fm\u0259n tapda\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f K\u0259lb\u0259c\u0259rinin i\u015f\u011fal\u0131na he\u00e7 c\u00fcr d\u00f6z\u0259, tab g\u0259tir\u0259 bilmir: al\u0131\u015f\u0131b yan\u0131r, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, t\u00fcst\u00fcs\u00fc ba\u015f\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131r. Gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz\u00fc olmayan \u015fair ana yurdun t\u0259bi\u0259tini t\u0259svir ed\u0259r\u0259k Murova, Qo\u015fqara ged\u0259 bilm\u0259diyini hayq\u0131raraq al\u0259m\u0259 b\u0259yan edir. N\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, n\u0259d\u0259n o, \u00f6z v\u0259t\u0259ninin g\u00fcl\u00fcn\u0259, \u00e7i\u00e7\u0259yin\u0259, qayas\u0131na, d\u0259r\u0259sin\u0259, t\u0259p\u0259sin\u0259 h\u0259sr\u0259t qalmal\u0131d\u0131? Han\u0131 \u0259dal\u0259td\u0259n, demokratiyadan d\u0259m vuran b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259r? Onlar deyilmi haqdan dan\u0131\u015f\u0131b, haqq\u0131 tapdalayanlar? M\u00fc\u0259llif \u201cK\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 ged\u0259n yollar\u201d \u015feirind\u0259 yaz\u0131r:<\/p>\n<p>Ot bas\u0131bd\u0131, yoxdu izim,<br \/>\nQ\u0131r\u0131l\u0131b taq\u0259tim, dizim.<br \/>\nQurban olum siz\u0259 \u00f6z\u00fcm,<br \/>\nK\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 ged\u0259n yollar.<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u0259rimano\u011fluna g\u00f6r\u0259, K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 ged\u0259n yollar G\u00f6y\u00e7\u0259d\u0259n, Qaraba\u011fdan ke\u00e7ir. Bu yollara \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259ni fa\u015fist \u00fcns\u00fcrl\u0259ri bu yollardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259li, \u00e7\u0259kilm\u0259lidir. \u0130\u015f\u011fal\u00e7\u0131n\u0131n t\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn milli birlik, milli irad\u0259, d\u00f6y\u00fc\u015fk\u0259n g\u00fccl\u00fc ordu g\u0259r\u0259kdir. D\u00fc\u015fm\u0259n he\u00e7 vaxt \u00e7\u0131x dem\u0259kl\u0259 z\u0259bt etdiyi torpaqdan \u00e7\u0131xmaz. Nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, g\u0259r\u0259k burnunun qan\u0131n\u0131 t\u00f6k\u0259s\u0259n ki, quduz quduzlu\u011fundan \u00e7\u0259kin\u0259. M\u0259h\u0259mm\u0259d \u00f6z poeziyas\u0131nda b\u00fct\u00fcn bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara \u0259m\u0259l etm\u0259kd\u0259dir:<\/p>\n<p>&#8230;Yuxun g\u0259l\u0259rmi s\u0259nin,<br \/>\nTorpa\u011f\u0131 bas\u0131lan ki\u015fi?&#8230;<\/p>\n<p>\u015eair \u00e7ox d\u0259y\u0259rli, laz\u0131ml\u0131 bir sual verir, deyir ki, v\u0259t\u0259nin gedibs\u0259 yuxun g\u0259l\u0259rmi? G\u0259l\u0259r, M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u0259rimano\u011flu, \u0259g\u0259r milli t\u0259\u0259ss\u00fcb, namus, qeyr\u0259t yoxdursa, yuxusu da g\u0259l\u0259r, \u0259\u015fi&#8230; deyib \u00f6t\u00fc\u015f\u0259 d\u0259 bil\u0259r. El\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k laz\u0131m deyil ki, papaq qoyan h\u0259r k\u0259s papaql\u0131 olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn papaq qoyur. Qoyur ki, ona ki\u015fi desinl\u0259r&#8230;<br \/>\nAmma saxtakarl\u0131q tez \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Q\u0259hr\u0259manlar sava\u015f meydan\u0131nda tan\u0131n\u0131r. \u018fg\u0259r torpaq bas\u0131l\u0131bsa, s\u0259n \u00e7\u0259kilib evind\u0259 m\u0131\u015f\u0131l-m\u0131\u015f\u0131l yat\u0131rsansa, bir g\u00fcn d\u00fc\u015fm\u0259n s\u0259nin d\u0259 ba\u015f\u0131n\u0131 tapdalay\u0131b ke\u00e7\u0259c\u0259k, buna \u0259min olmal\u0131san. H\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f v\u0259t\u0259nin\u0259, mill\u0259tin\u0259 layiq \u00f6vlad olmal\u0131d\u0131r. M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u0259rimano\u011fluna g\u00f6r\u0259 h\u0259r k\u0259s \u00f6z vicdan\u0131 qar-\u015f\u0131s\u0131nda v\u0259t\u0259n\u0259 hesabat verm\u0259lidi. Yeri g\u0259ldi-g\u0259lm\u0259di \u201cv\u0259t\u0259n\u201d dem\u0259kl\u0259 v\u0259t\u0259n \u00f6vlad\u0131 olmaq \u00e7\u0259tindir. V\u0259t\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcr\u0259yin g\u00f6yn\u0259yib s\u0131zlam\u0131rsa, did\u0259rginl\u0259rin a\u011f\u0131r taleyi s\u0259ni yan\u00acd\u0131r\u0131b-yaxm\u0131rsa, \u201cmill\u0259t o\u011fluyam\u201d, dem\u0259yin d\u0259 bo\u011fazdan yuxar\u0131 deyil\u0259n, \u201cxala, x\u0259trin qalmas\u0131n\u201d kimi bir ifad\u0259dir. \u015eair bel\u0259l\u0259rini ittiham edir. \u00d6z\u00fcn\u00fc s\u0131na\u011fa \u00e7\u0259kir: m\u0259n K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259n \u00f6tr\u00fc kim\u0259m deyir:<\/p>\n<p>&#8230;\u00d6vlad ola bilm\u0259dims\u0259,<br \/>\nYoxam K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259n \u00f6tr\u00fc&#8230;<\/p>\n<p>A\u011f\u0131ll\u0131 deyim, m\u00fcdrik bir k\u0259lam! S\u00f6z\u00fcn b\u0259dii t\u0259svir g\u00fcc\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan \u015fair d\u0259y\u0259rli \u015feir n\u00fcmun\u0259l\u0259ri yaratma\u011fa nail olmu\u015fdur. \u018fn\u0259n\u0259vi folklor qaynaqlar\u0131ndan m\u0259har\u0259tl\u0259 b\u0259hr\u0259l\u0259n\u0259n M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u0259rimano\u011flu xalq dan\u0131\u015f\u0131q dilinin z\u0259rifliyini, \u015firinliyini, m\u00fck\u0259mm\u0259lliyini qo\u015fma v\u0259 g\u0259rayl\u0131lar\u0131nda ustal\u0131qla t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirir. Qa\u00e7q\u0131nl\u0131q-k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u00fck taleyi ya\u015fayan \u015fair bu h\u0259sr\u0259ti dem\u0259k olar ki, bir \u00e7ox \u015feirl\u0259rind\u0259 xat\u0131rlay\u0131r, oxucular\u0131 g\u00f6z\u00fca\u00e7\u0131q olma\u011fa s\u0259sl\u0259yir, dost-d\u00fc\u015fm\u0259ni tan\u0131ma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcr. Bu xalq\u0131n b\u0259xtin\u0259, taleyin\u0259 ac\u0131y\u0131r, itirdiyi torpaqlar, ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259rinin a\u011fr\u0131-ac\u0131s\u0131 onu bir saat da rahat buraxm\u0131r. B\u0259z\u0259n insanlar\u0131n z\u00fclm\u00fcn\u00fc, haqs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, zal\u0131ml\u0131\u011f\u0131n\u0131 top at\u0259\u015fin\u0259 tutan M\u0259h\u0259mm\u0259d, b\u0259z\u0259n d\u0259 zaman\u0131 q\u0131nay\u0131r, t\u0259nqid edir. \u201cBilmir\u0259m\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 \u015feirind\u0259 yaz\u0131r:<\/p>\n<p>&#8230;El\u0259 d\u0259rd da\u015f\u0131yam do\u011fulan g\u00fcnd\u0259n,<br \/>\nOlmu\u015fam imandan, olmu\u015fam dind\u0259n.<br \/>\nZaman d\u0259yirmand\u0131, \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn\u00fcm d\u0259n,<br \/>\n\u00dcy\u00fcn\u0259 bilmir\u0259m niy\u0259, bilmir\u0259m&#8230;<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259din fikir-x\u0259yal\u0131 v\u0259t\u0259nin s\u0259fal\u0131 t\u0259bi\u0259tind\u0259n, lacivard s\u0259mas\u0131ndan, ata-babas\u0131n\u0131n at \u00e7apd\u0131\u011f\u0131 ya\u015f\u0131l yaylaqlar\u0131ndan ayr\u0131lm\u0131r. Bel\u0259 g\u00f6z\u0259l m\u0259nz\u0259r\u0259li yurd da d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 t\u0259slim edil\u0259rmi? Biz \u00f6l\u00fcm-dirim m\u00fcbariz\u0259sin\u0259 qo\u015fulub torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 erm\u0259ni t\u0259cav\u00fcz\u00fcnd\u0259n qurtarmal\u0131y\u0131q. M\u0259h\u0259mm\u0259d bilir ki, erm\u0259nini bizim \u00fcst\u00fcm\u00fcz\u0259 q\u0131\u015fq\u0131rdan, onun arxas\u0131nda dayanan super g\u00fccl\u0259r var. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 erm\u0259ni bu q\u0259d\u0259r qudur\u011fanl\u0131q edir. Qaraba\u011f d\u0259rdi, K\u0259lb\u0259c\u0259r h\u0259sr\u0259ti, G\u00f6y\u00e7\u0259 niskili M. N\u0259rimano\u011flunu rahat buraxm\u0131r. \u015eair gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz yatm\u0131r, dinc\u0259lmir, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, s\u00fcbh\u00fc dirig\u00f6zl\u00fc a\u00e7\u0131r. \u00d6z d\u0259rd-s\u0259rini, \u00e7\u0259kdiyi a\u011fr\u0131-ac\u0131n\u0131 \u201cGec\u0259l\u0259r\u201d \u015feiri il\u0259 al\u0259m\u0259 car \u00e7\u0259kir:<\/p>\n<p>&#8230;K\u00f6\u00e7 s\u00fcr\u00fcr\u00fck karvanq\u0131ran batana,<br \/>\nDa\u015f at\u0131r\u0131q biz\u0259 g\u00fcll\u0259 atana.<br \/>\nQ\u0259nim olar Tanr\u0131m s\u00fcbh\u0259 yatana,<br \/>\nD\u0259rdl\u0259\u015firik, d\u0259rdda\u015f\u0131md\u0131 gec\u0259l\u0259r.<\/p>\n<p>K\u0259lb\u0259c\u0259rl\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 qucaq-quca\u011fa olan, xeyri-\u015f\u0259ri b\u0259rab\u0259r ke\u00e7\u0259n, \u015firin dostluq, \u015firin qohumluq m\u00fcnasib\u0259tind\u0259 bulunan G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131n\u0131n f\u0259lak\u0259ti d\u0259 M. N\u0259rimano\u011flunu K\u0259lb\u0259c\u0259r q\u0259d\u0259r a\u011fr\u0131d\u0131r, g\u00f6yn\u0259dir. D\u0259d\u0259 Qorqud yadigar\u0131 G\u00f6y\u00e7\u0259nin f\u00fcsunkar t\u0259bi\u0259ti, qonaqsev\u0259r camaat\u0131, sazl\u0131-s\u00f6zl\u00fc d\u00fcnyas\u0131 \u015fairin k\u00f6n\u00fcl d\u00fcnyas\u0131n\u0131 titr\u0259dir, ilham p\u0259risini oyad\u0131r. G\u00f6y\u00e7\u0259ni h\u0259sr\u0259tl\u0259 yad ed\u0259r\u0259k \u00fcr\u0259yind\u0259n ke\u00e7\u0259nl\u0259ri ka\u011f\u0131za k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcr:<\/p>\n<p>Q\u0131\u015f da orda, yaz da orda g\u00f6z\u0259ldi,<br \/>\n\u00d6mr\u00fcm\u00fcz\u00fcn h\u0259r f\u0259sliydi G\u00f6y\u00e7\u0259miz.<br \/>\nUlu k\u00f6k\u00fc \u0259z\u0259ld\u0259n d\u0259 \u0259z\u0259ldi,<br \/>\nQorqud yurdu, t\u00fcrksoyluydu G\u00f6y\u00e7\u0259miz&#8230;<\/p>\n<p>Sonra g\u00f6y\u00e7\u0259li g\u00fcnl\u0259rin b\u0259xt\u0259v\u0259rliyini d\u0259rin bir iztirab, t\u0259\u0259ss\u00fcf v\u0259 gizilti il\u0259 i\u00e7ind\u0259n ke\u00e7irir:<br \/>\n&#8230;Ay M\u0259h\u0259mm\u0259d, n\u0259 b\u0259xt\u0259v\u0259r \u00e7a\u011f idi,<br \/>\nDar ayaqda t\u0259s\u0259lliydi G\u00f6y\u00e7\u0259miz.<\/p>\n<p>Yurd h\u0259sr\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131, M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u0259rimano\u011flu G\u00fcney Az\u0259rbaycandak\u0131 qarda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 da unutmur, T\u0259briz m\u0259lal\u0131, \u015e\u0259hriyar d\u00fcnyas\u0131 onun dilinin \u0259zb\u0259ri, ba\u015fl\u0131ca m\u00f6vzusudur. M\u0259h\u0259mm\u0259din m\u00f6vzu dair\u0259si geni\u015f v\u0259 \u0259hat\u0259lidir. O, ail\u0259canl\u0131 bir t\u00fcrk o\u011fludur. O\u011flu S\u0259nan V\u0259t\u0259nin zabit \u0259sg\u0259ridir, onun m\u0259rdliyi, qo\u00e7aql\u0131\u011f\u0131, v\u0259t\u0259n\u0259 sevgisi \u015fairi sevindirir, m\u0259mnun edir. H\u0259r bir Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259ri yurdun ke\u015fiyind\u0259 ay\u0131q-say\u0131q olmal\u0131, dost-d\u00fc\u015fm\u0259ni tan\u0131mal\u0131, yeri g\u0259ls\u0259, can\u0131n\u0131 verm\u0259kd\u0259n bel\u0259 \u00e7\u0259kinm\u0259m\u0259lidir&#8230;<br \/>\nM. N\u0259rimano\u011fluna g\u00f6r\u0259, tapdaqda qalan, inl\u0259y\u0259n torpaqlar\u0131m\u0131z S\u0259nan kimi \u0259sg\u0259r o\u011fullar\u0131n c\u0259sar\u0259ti, m\u0259rdliyi say\u0259sind\u0259 geri qaytar\u0131lacaqd\u0131r. Kitab boyu ata-anas\u0131n\u0131 anan, h\u0259sr\u0259tl\u0259 yad ed\u0259n \u015fair \u201cAnam\u0131n\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 \u015feirind\u0259 yaz\u0131r:<br \/>\nH\u0259sr\u0259tind\u0259n, hicran\u0131ndan toxunub,<br \/>\nXal\u00e7as\u0131-kilimi s\u00f6zd\u00fc anam\u0131n.<br \/>\n\u201cK\u0259r\u0259mi\u201d \u00fcst\u00fcnd\u0259 a\u011f\u0131 oxuyub,<br \/>\nK\u0259lm\u0259si alovdu, k\u00f6zd\u00fc anam\u0131n&#8230;<\/p>\n<p>El-obas\u0131 qa\u00e7q\u0131n-k\u00f6\u00e7k\u00fcn olan anan\u0131n g\u00f6z ya\u015flar\u0131, h\u0259sr\u0259ti, d\u0259rdi, q\u0259mi toxudu\u011fu xal\u00e7alar\u0131n, kiliml\u0259rin nax\u0131\u015f\u0131na, ilm\u0259sin\u0259 v\u0259 misralar\u0131na hopmu\u015fdur. Bu m\u0259nada \u015fair s\u00f6z\u00fcn b\u0259dii t\u0259sir g\u00fcc\u00fcnd\u0259n ustal\u0131qla istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7\u0259kdiyi m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tl\u0259ri ana obraz\u0131nda m\u0259har\u0259tl\u0259 canland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131, t\u00fcrk analar\u0131 nam\u0259rd d\u00fc\u015fm\u0259nin ba\u015f\u0131m\u0131za y\u00fcz ill\u0259r boyunca g\u0259tirdiyi m\u00fcsib\u0259tl\u0259ri \u00e7ox g\u00f6r\u00fcb, \u00e7ox \u015fahidi olublar. \u015eairin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259 ba\u015f ver\u0259n b\u00fct\u00fcn hadis\u0259l\u0259r onun ilham s\u00fczg\u0259cind\u0259n ke\u00e7\u0259r\u0259k poetik bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc yarad\u0131r. Obrazl\u0131 deyiml\u0259r \u015firin xalq dan\u0131\u015f\u0131q dilind\u0259 daha s\u0259list v\u0259 yap\u0131\u015f\u0131ql\u0131 olur. M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015feirini anas\u0131ndan \u00f6yr\u0259ndiyi dild\u0259 araya g\u0259tirm\u0259yi bacar\u0131r. \u018fllam\u0259\u00e7ilik, \u015feir yazmaq xatirin\u0259 \u0259lin\u0259 q\u0259l\u0259m almaq kimi s\u00fcniliyi q\u0259bul etm\u0259y\u0259n \u015fair saxta \u015f\u00f6hr\u0259td\u0259n uzaqd\u0131r. Dediyi h\u0259r k\u0259lm\u0259, h\u0259r b\u0259nd, h\u0259r \u015feir K\u0259lb\u0259c\u0259r bulaqlar\u0131ndan su i\u00e7ir, o bulaqlar\u0131n suyu kimi \u015f\u0259ffaf, saf v\u0259 t\u0259r-t\u0259mizdir. \u015eeirin \u015feiriyy\u0259ti d\u0259 onun t\u0259biiliyind\u0259, anla\u015f\u0131ql\u0131 olmas\u0131nda v\u0259 ideya b\u0259dii d\u0259y\u0259rinin y\u00fcks\u0259k \u00e7alarlar \u00fcst\u00fcnd\u0259 qurulmas\u0131ndad\u0131. Bunlar da M. N\u0259rimano\u011flu yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00fczg\u00fc tutan ba\u015fl\u0131ca m\u0259ziyy\u0259tl\u0259rdir. M. N\u0259rimano\u011flu h\u0259yatda c\u0259r\u0259yan ed\u0259n hadis\u0259l\u0259r\u0259 bigan\u0259 qala bilmir. O, \u0259li\u0259yril\u0259ri, xalq mal\u0131n\u0131 yeyib quduranlar\u0131, r\u00fc\u015fv\u0259txorlar\u0131, yolsuzlu\u011fa tutulan haramxorlar\u0131 satirik bir dill\u0259 if\u015fa edir. H\u0259r k\u0259si halal qazanc dal\u0131nca getm\u0259y\u0259 s\u0259sl\u0259yir. M\u0259h\u0259mm\u0259din bu s\u0259pkid\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 \u015feirl\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 nazir o\u011fluna yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cQadas\u0131\u201d \u015feiri olduqca d\u0259y\u0259rli v\u0259 diqq\u0259ti \u00e7\u0259k\u0259ndir:<br \/>\nAld\u0131q m\u0259ktubunu, ay nazir o\u011flu,<br \/>\nS\u0259n k\u00f6hn\u0259 havan\u0131 \u00e7alma, qadas\u0131.<br \/>\nN\u0259yin\u0259 laz\u0131md\u0131 ac\u0131n balas\u0131,<br \/>\nKas\u0131b\u0131 yad\u0131na salma qadas\u0131.<\/p>\n<p>Pul da sizinkidi, var da sizinki,<br \/>\nBa\u011flar da sizindi, bar da sizinki.<br \/>\nKafe, restoranda, barda sizinki,<br \/>\nKef el\u0259, kefind\u0259n qalma, qadas\u0131&#8230;<br \/>\nC\u0259miyy\u0259td\u0259ki eyb\u0259c\u0259rlikl\u0259r, simas\u0131zl\u0131qlar bu \u015feird\u0259 sanki bir kino lenti kimi g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnd\u0259n ke\u00e7ir. Haram yolla pul qazananlar, da\u011f da, d\u00fcz d\u0259, g\u00f6l d\u0259, \u00e7ay da, var-d\u00f6vl\u0259t d\u0259 ham\u0131s\u0131 sizindir. Siz yeyin-i\u00e7in&#8230; kas\u0131b nec\u0259 olur-olsun! Aclar\u0131 yad\u0131n\u0131za salmay\u0131n, \u00e7\u00fcnki sizin \u0259ld\u0259 etdiyiniz bu imkanlar kas\u0131blar\u0131n a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131n\u0131z tik\u0259l\u0259r hesab\u0131nad\u0131&#8230;<br \/>\nKitab\u0131 b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 t\u0259hlil etm\u0259k m\u0259qs\u0259dim olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n s\u00f6z\u0259 olan qeydl\u0259rimi ba\u015fa \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yir\u0259m. M\u0259h\u0259mm\u0259d bu kitab\u0131na he\u00e7 d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi \u201cQala d\u0259rdim\u201d verm\u0259yib. El\u0259 bu s\u0259rl\u00f6vh\u0259li g\u0259rayl\u0131s\u0131 da var:<\/p>\n<p>Qalaq-qalaq qald\u0131rm\u0131\u015fam,<br \/>\nQalaqlan\u0131b qala d\u0259rdim.<br \/>\nB\u00f6y\u00fcy\u00fcbd\u00fc, qocal\u0131bd\u0131,<br \/>\nM\u0259nim kimi bala d\u0259rdim.<\/p>\n<p>M\u0259zmununa g\u00f6r\u0259 forma se\u00e7m\u0259k qabiliyy\u0259ti y\u00fcks\u0259k olan M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u0259rimano\u011flu xalq\u0131n b\u0259dii t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fc var g\u00fcc\u00fc il\u0259 poeziyas\u0131nda n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015fdir. \u018flb\u0259tt\u0259, ki\u00e7ik bir m\u0259qal\u0259d\u0259 \u201cQala d\u0259rdim\u201d kitab\u0131nda toplanm\u0131\u015f \u015feirl\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131n t\u0259hlilini verm\u0259k, bu g\u00f6z\u0259l \u015feir n\u00fcmun\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fck\u0259mm\u0259l fikir s\u00f6yl\u0259m\u0259k he\u00e7 d\u0259 asan i\u015f deyil. Bu yolda M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259 u\u011furlar arzulay\u0131r v\u0259 deyir\u0259m: qarda\u015f\u0131m, publisistlik d\u0259, jurnalistlik d\u0259 b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n apar\u0131c\u0131 janrlar\u0131d\u0131. S\u0259n he\u00e7 d\u0259 publisistlikd\u0259n v\u0259 jurnalistlikd\u0259n poeziyaya \u00f6zxo\u015funa ke\u00e7m\u0259mis\u0259n. S\u0259ni bu sah\u0259y\u0259 g\u0259tir\u0259n i\u00e7ind\u0259 at s\u0259yird\u0259n poetik duy\u011fular\u0131n, g\u00fccl\u00fc t\u0259bii ilham\u0131nd\u0131r. E\u015fq olsun bu duy\u011fular\u0131, bu co\u015fqun ilham\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ya\u015fadan M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u0259rimano\u011flu \u00fcr\u0259yin\u0259!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015fair-yaz\u0131\u00e7\u0131, \u018fm\u0259kdar jurnalist Da\u011fl\u0131q \u0259razid\u0259 do\u011fulub boya-ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015f insanlar bir s\u0131ra keyfiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 se\u00e7ilirl\u0259r. Bu da s\u0259b\u0259bsiz deyildir. Bu insanlar da\u011fdan da\u011f v\u00fcqar\u0131, da\u011f \u0259z\u0259m\u0259ti \u00f6yr\u0259nir, buludlardan g\u00f6yl\u0259r\u0259 qalx\u0131b r\u0259van-r\u0259van u\u00e7maq arzusunda olurlar. Da\u011fda do\u011fulan insanlar d\u0259r\u0259l\u0259rd\u0259n q\u0131\u00acjov axan \u00e7aylar\u0131n s\u0259sini, qaynay\u0131b qayadan s\u00fcz\u00fcl\u0259n bulaqlar\u0131n z\u00fcmz\u00fcm\u0259sini \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n r\u0259mzi hesab edirl\u0259r. Q\u0131\u015fdan q\u0131\u015f s\u0259rtliyi, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-32563","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32563","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32563"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32563\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32565,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32563\/revisions\/32565"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32563"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32563"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32563"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}