{"id":3280,"date":"2013-07-03T03:22:55","date_gmt":"2013-07-03T03:22:55","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=3280"},"modified":"2013-07-03T04:28:44","modified_gmt":"2013-07-03T04:28:44","slug":"qiym%c9%99t-m%c9%99h%c9%99rr%c9%99mli-s%c9%99ki-s%c9%99kilil%c9%99r-m%c9%99qal%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=3280","title":{"rendered":"Qiym\u0259t M\u018fH\u018fRR\u018fML\u0130.&#8221;\u015e\u0259ki&#8230; \u015e\u0259kilil\u0259r&#8230;&#8221; (M\u0259qal\u0259)."},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/546484_3506007428380_1341843155_n2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-3290\" title=\"546484_3506007428380_1341843155_n\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/546484_3506007428380_1341843155_n2.jpg\" alt=\"\" width=\"298\" height=\"298\" \/><\/a><br \/>\nQiym\u0259t M\u0259h\u0259rr\u0259mli,<br \/>\nfilologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, \u015fair-publisist.<\/p>\n<p>\u015e\u0259ki&#8230; \u015e\u0259kilil\u0259r&#8230;<\/p>\n<p>H\u0259r bir xalq\u0131n \u015fifahi \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n, inc\u0259s\u0259n\u0259tinin s\u0259viyy\u0259si onun d\u00fcnya xalqlar\u0131 aras\u0131nda tutdu\u011fu m\u00f6vqe il\u0259 birba\u015fa \u0259laq\u0259dard\u0131r v\u0259 bu m\u00f6vqey\u0259 t\u0259siri b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Xalqlar\u0131n q\u0259dimliyi, ke\u00e7diyi tarixi yol v\u0259 m\u0259d\u0259ni s\u0259viyy\u0259 onlar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u015fifahi xalq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259 (bayat\u0131, na\u011f\u0131l, \u0259fsan\u0259, r\u0259vay\u0259t, dastan v\u0259 s.) \u00f6z \u0259ksini tapmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259min m\u0259d\u0259niyy\u0259tin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 kimi d\u0259 \u0259srl\u0259rd\u0259n-\u0259srl\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k ya\u015fad\u0131lmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynamaqdad\u0131r. Bu bax\u0131mdan, bel\u0259 bir q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259 bil\u0259rik ki, Az\u0259rbaycan\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259rin\u0259 m\u0259xsus a\u011f\u0131z \u0259d\u0259biyyat\u0131 n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin m\u00f6vcudlu\u011fu say\u0259sind\u0259 olduqca z\u0259ngin folklor m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Na\u011f\u0131l v\u0259 dastanlar\u0131m\u0131z\u0131n, r\u0259vay\u0259t v\u0259 \u0259fsan\u0259l\u0259rimizin, atalar s\u00f6zl\u0259ri v\u0259 m\u0259s\u0259ll\u0259rimizin, l\u0259tif\u0259 v\u0259 bayat\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n&#8230; zaman-zaman xalq\u0131m\u0131z\u0131n folklor x\u0259zin\u0259sin\u0259 daxil olmas\u0131, bu x\u0259zin\u0259nin getdikc\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Bu n\u00fcmun\u0259l\u0259r arzu v\u0259 ist\u0259kl\u0259rin, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 davran\u0131\u015f s\u0259viyy\u0259sinin, q\u0259hr\u0259manl\u0131q v\u0259 \u015f\u00fcca\u0259tl\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259n\u0259n d\u00f6vr v\u0259 m\u0259qamlar\u0131n xalq\u0131n m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131na m\u00fcdaxil\u0259sind\u0259n do\u011fulur sanki; dild\u0259n-dil\u0259 ke\u00e7\u0259n hans\u0131sa \u015fifahi \u0259d\u0259bi forman\u0131n yaran\u0131\u015f\u0131 il\u0259 t\u0259zah\u00fcr ed\u0259n xalq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u0259b\u0259diya\u015farl\u0131q statusu qazan\u0131r. Xalq\u0131n \u00f6z\u00fc t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu n\u00fcmun\u0259l\u0259r h\u0259r zaman sevilir, d\u0259y\u0259rini qoruyub saxlay\u0131r. Bunlardan \u0259n geni\u015f yay\u0131lan\u0131 da l\u0259tif\u0259dir ki, onu dinl\u0259m\u0259yi v\u0259 s\u00f6yl\u0259m\u0259yi xo\u015flamayan adam\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u0259 g\u0259tirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.<br \/>\nL\u0259tif\u0259 \u015fifahi \u0259d\u0259biyyat\u0131n bir qolu kimi, b\u00fct\u00fcn xalqlar t\u0259r\u0259find\u0259n \u00e7ox sevil\u0259n yarad\u0131c\u0131l\u0131q formas\u0131d\u0131r. Molla N\u0259sr\u0259ddin l\u0259tif\u0259l\u0259rinin xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6vladlar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131l, \u015f\u00fcur, \u0259qid\u0259 v\u0259 idrak s\u0259viyy\u0259sin\u0259, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn formala\u015fmas\u0131na t\u0259siri ham\u0131ya m\u0259lumdur. Haz\u0131rdasa Az\u0259rbaycanda l\u0259tif\u0259nin v\u0259t\u0259ni kimi q\u0259dim \u015e\u0259kinin ad\u0131 \u00f6nd\u0259 \u00e7\u0259kilir.<br \/>\nT\u0259sad\u00fcfi deyildir ki, \u0259srar\u0259ngiz g\u00f6z\u0259lliy\u0259 malik q\u0259dim \u015e\u0259kinin ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259nd\u0259 ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z insanlar\u0131n doda\u011f\u0131 qa\u00e7\u0131r. Y\u0259ni, bil\u0259nd\u0259 ki, qar\u015f\u0131ndak\u0131 insan \u015f\u0259kilidir, t\u0259b\u0259ss\u00fcm\u00fcn\u00fc gizl\u0259d\u0259 bilmirs\u0259n. Bu da ondan ir\u0259li g\u0259lir ki, \u015f\u0259kilil\u0259r olduqca bam\u0259z\u0259, \u015f\u0259n, haz\u0131rcavab, a\u011f\u0131ll\u0131, saf, t\u0259miz, s\u0259mimi v\u0259 g\u00fcl\u0259r\u00fcz insanlard\u0131r. S\u0259n birc\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259 olsun \u015e\u0259kiy\u0259 getmis\u0259ns\u0259, y\u0259ni aya\u011f\u0131n \u015e\u0259ki torpa\u011f\u0131na d\u0259yibs\u0259, dem\u0259k art\u0131q s\u0259nin \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u015e\u0259kili olma\u011f\u0131na birc\u0259 add\u0131m qal\u0131b. Bu yerin insanlar\u0131n\u0131n \u015firin l\u0259hc\u0259si, s\u00f6z\u00fc-s\u00f6hb\u0259ti s\u0259ni el\u0259 ovsunlayacaq, el\u0259 m\u0259st ed\u0259c\u0259k ki, he\u00e7 \u00f6z\u00fcn d\u0259 bilm\u0259d\u0259n qar\u015f\u0131ndak\u0131 il\u0259 el\u0259 onun \u00f6z \u201cdilind\u0259\u201d \u00fcnsiyy\u0259t quracaqsan. \u015e\u0259kili olma\u011f\u0131 kim ist\u0259m\u0259z ki?! \u201cSiz d\u0259 \u015e\u0259kilisooz?\u201d \u2013 dey\u0259 sual verilirs\u0259, siz \u00e7ox g\u00fcman ki, zarafatla da olsa, bu s\u00f6zl\u0259ri \u201ca\u011fz\u0131n\u0131zdan qa\u00e7\u0131racaqs\u0131n\u0131z\u201d: \u201cHay\u0131nd\u0131, a g\u00f6zoo yiyim, m\u0259n d\u0259 \u015e\u0259kiliy\u0259m!\u201d<br \/>\n\u015e\u0259kinin da\u015f\u0131-torpa\u011f\u0131, \u00e7ay\u0131-bula\u011f\u0131, g\u00fcl\u00fc-\u00e7i\u00e7\u0259yi&#8230; bel\u0259 insanla sanki bu \u015firin l\u0259hc\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r. Burada insan ayaqla g\u0259zib-dola\u015fmaqdan he\u00e7 vaxt yorulmayacaq; h\u0259r add\u0131mda g\u00f6z\u0259l m\u0259nz\u0259r\u0259, h\u0259r d\u0259qiq\u0259ba\u015f\u0131 q\u0259lbi ehtizaza g\u0259tir\u0259n \u015firin ixtilat, duzlu-m\u0259z\u0259li atmaca. Bir azdan \u00f6z\u00fcn bu atmacalar \u00fc\u00e7\u00fcn dar\u0131xacaqsan. Yenid\u0259n e\u015fitdinmi, t\u0259z\u0259d\u0259n \u0259riyib-\u0259riyib muma d\u00f6n\u0259c\u0259ks\u0259n.<br \/>\n\u015e\u0259kililik ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 t\u00fcrkl\u00fck dem\u0259kdir m\u0259nc\u0259. Bu q\u0259dim diyar\u0131n sakinl\u0259rini el\u0259 ilk k\u0259lm\u0259sind\u0259n tan\u0131maq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Daha do\u011frusu, \u015e\u0259kilini tan\u0131mamaq m\u00fcmk\u00fcns\u00fczd\u00fcr. \u015e\u0259kili h\u0259m sif\u0259t cizgilarin\u0259, h\u0259m ba\u015f\u0131n, peys\u0259rin anatomik qurulu\u015funa, h\u0259m d\u0259 g\u00f6z \u00e7uxuru v\u0259 burunun fiziki g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259ri aras\u0131nda m\u00fcst\u0259snal\u0131q t\u0259\u015fkil ed\u0259n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 se\u00e7ilir.<br \/>\n\u015e\u0259ki \u0259n \u00e7ox n\u0259l\u0259ri il\u0259 tan\u0131n\u0131r? \u2013 dey\u0259 sual edil\u0259rs\u0259, onun Xan Saray\u0131, Marxal\u0131, \u015f\u0259b\u0259k\u0259si, ip\u0259k k\u0259la\u011fay\u0131s\u0131, t\u0259k\u0259lduzu, paxlavas\u0131, pitisi&#8230; il\u0259 yana\u015f\u0131, y\u0259qin ki, l\u0259tif\u0259l\u0259ri d\u0259 ilk olaraq xat\u0131rlanacaqd\u0131r. \u015e\u0259ki torpa\u011f\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc orijinall\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7ildiyi kimi, bu m\u0259\u015fhur s\u0259n\u0259t v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q n\u00fcmun\u0259l\u0259ri il\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 d\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259ti x\u0259zin\u0259sinin ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil etm\u0259kd\u0259dir.<br \/>\n\u015e\u0259kiy\u0259 h\u0259dsiz turist ax\u0131n\u0131na s\u0259b\u0259b kimi, h\u0259m d\u0259 bu q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259rin t\u0259bi\u0259tini v\u0259 arxitekturas\u0131ndak\u0131 \u00f6z\u0259lliyi, strukturundak\u0131 b\u0259nz\u0259rsiz g\u00f6z\u0259lliyi, eyni zamanda insanlar\u0131n\u0131n h\u0259dsiz istiqanl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, dill\u0259ri, l\u0259hc\u0259l\u0259ri il\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u0259ri f\u0259thetm\u0259 qabiliyy\u0259tl\u0259rini g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. \u015e\u0259kili a\u011f\u0131ll\u0131 v\u0259 haz\u0131rcavab, namuslu v\u0259 d\u00fcr\u00fcst, qonaqp\u0259rv\u0259r v\u0259 s\u0259mimiyy\u0259ti xo\u015flayand\u0131r. Onun xarakterind\u0259 bir c\u0259h\u0259t x\u00fcsusil\u0259 qabar\u0131qd\u0131r: \u015e\u0259kilid\u0259 insan\u0131 tan\u0131y\u0131b-bilm\u0259, onun i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131na n\u00fcfuzetm\u0259, \u00f6yr\u0259nm\u0259 instinkti \u00e7ox g\u00fccl\u00fcd\u00fcr. Bu, k\u0259nardan b\u0259lk\u0259 d\u0259 bir q\u0259d\u0259r \u015f\u00fcbh\u0259li t\u0259sir ba\u011f\u0131\u015flaya bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki \u015f\u0259kililiyin bu x\u00fcsusiyy\u0259ti il\u0259 h\u0259r k\u0259s tan\u0131\u015f deyil v\u0259 onun n\u0259 zaman a\u011fz\u0131ndan n\u0259 \u201cqa\u00e7\u0131raca\u011f\u0131na\u201d he\u00e7 d\u0259 ham\u0131 haz\u0131r deyil. V\u0259 bu g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z haldan \u015fa\u015f\u0131ranlar xeyli m\u00fcdd\u0259t ke\u00e7dikd\u0259n, i\u015fin mahiyy\u0259tini anlayandan sonra \u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u0259lir, h\u0259tta d\u00fc\u015fd\u00fckl\u0259ri \u201cg\u00fcl\u00fcnc v\u0259ziyy\u0259td\u0259\u201d bel\u0259 g\u00fclm\u0259kd\u0259n \u00f6zl\u0259rini saxlaya bilmirl\u0259r. Bunu b\u0259z\u0259n \u201c\u015f\u0259kili bicliyi\u201d adland\u0131ranlar da tap\u0131l\u0131r. Lakin \u0259slind\u0259 bu, he\u00e7 d\u0259 biclik, k\u0259l\u0259kg\u0259lm\u0259 c\u0259hdi kimi anla\u015f\u0131lmamal\u0131, \u015f\u0259kilinin \u00fcr\u0259yinin safl\u0131\u011f\u0131ndan, nazikliyind\u0259n, s\u00f6z\u00fc birba\u015fa \u00fcz\u0259 dey\u0259r\u0259k, m\u00fcqabil t\u0259r\u0259fin q\u0259lbini s\u0131nd\u0131rmadan i\u015fin mahiyy\u0259tini ona \u201cbalabanda qand\u0131rmaq\u201d ist\u0259yind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir.<br \/>\n\u201cBalabanda qand\u0131rma\u201d \u015e\u0259kilinin g\u00fcnd\u0259lik m\u0259i\u015f\u0259t normas\u0131na, bir n\u00f6v etiket qaydas\u0131na \u00e7evrilib. \u201c\u018f, s\u0259n lap ya\u011f yiyif, yaxada g\u0259z\u0259n adamm\u0131\u015fsan ki!\u201d \u2013 dey\u0259n \u015e\u0259kili qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131n\u0131 t\u0259nbeh edir ki, yaln\u0131z \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259, \u0259tarf\u0131ndak\u0131lara da say\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259r. H\u0259r yer\u0259 burnunu soxan k\u0259sl\u0259r\u0259 \u201cTeyf\u0259siz toy olarm\u0131?\u201d \u2013 dey\u0259rl\u0259r. \u201cQ\u0259p\u0259yh q\u0259p\u0259y\u0259 s\u00f6yk\u0259nir\u201d &#8211; q\u0259na\u0259tcillik, y\u0131\u011f\u0131mc\u0131ll\u0131q t\u0259lqin ed\u0259n, \u201cTamah\u0131 a\u011fl\u0131nnan \u00e7oxdu\u201d is\u0259 n\u0259fsi iti adamlara, qarn\u0131n\u0131 g\u00fcd\u0259nl\u0259r\u0259, yaln\u0131z \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259nl\u0259rin \u00fcnvan\u0131na i\u015fl\u0259n\u0259n ifad\u0259dir.<br \/>\n\u201cS\u00f6z\u00fcn d\u00fcz\u00fcn\u00fc zarafatla dey\u0259rl\u0259r\u201d deyimi m\u00f6vcuddur. Bu deyimin \u015e\u0259kilil\u0259rl\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259laq\u0259dar oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259y\u0259 bilm\u0259r\u0259m. Ancaq fakt faktl\u0131\u011f\u0131nda qal\u0131r: \u015e\u0259kili onsuz da zarafatla da olsa, s\u00f6z\u00fc \u00fcz\u0259 dem\u0259s\u0259, rahatl\u0131q tapa bilm\u0259z.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n, \u201cAy umac, m\u0259n s\u0259ni i\u015fd\u0131\u011f\u0131m, s\u0259n d\u0259 m\u0259\u0259n bu\u011fuma bula\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u201d ifad\u0259sind\u0259 bel\u0259 bir m\u0259na gizl\u0259nir: ax\u0131 s\u0259n kims\u0259n ki, m\u0259n s\u0259ni sayam, s\u0259n d\u0259 qay\u0131d\u0131b m\u0259n\u0259 say\u011f\u0131s\u0131zl\u0131q g\u00f6st\u0259r\u0259s\u0259n?!<br \/>\nDaha bir misal: \u201cBu g\u00fcnn\u0259rd\u0259 b\u0259y ba\u015f\u0131 q\u0131rx\u0131lciyhdi\u201d. Y\u0259ni, \u00e7ox ke\u00e7m\u0259z, kimis\u0259 i\u015fd\u0259n azad ed\u0259rl\u0259r, \u201carxadan vurarlar\u201d, \u201ctorbas\u0131n\u0131 tik\u0259rl\u0259r\u201d v\u0259 s.<br \/>\nX\u0259sis, kims\u0259y\u0259 xeyri d\u0259ym\u0259y\u0259n adamlar\u0131n \u00fcnvan\u0131na deyil\u0259n bel\u0259 bir deyim\u0259 d\u0259 n\u0259z\u0259r salaq: \u201cOndan yumurta alan i\u00e7ind\u0259 sar\u0131s\u0131n\u0131 tapmaz\u201d.<br \/>\nMisallardan da ayd\u0131n olur ki, \u015e\u0259kilil\u0259r hans\u0131sa bir insan\u0131n q\u0259l\u0259t \u0259m\u0259lini d\u00fcz\u0259ltm\u0259k, onu bir n\u00f6v t\u0259rbiy\u0259l\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011f\u0131r s\u00f6z dem\u0259kd\u0259ns\u0259, ac\u0131lamaqdansa, daha \u00e7ox atmacalarla, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, i\u015far\u0259yl\u0259 m\u0259z\u0259mm\u0259tl\u0259m\u0259yi, ay\u0131q salma\u011f\u0131, bu yolla onu s\u0259hvini d\u00fcz\u0259ltm\u0259y\u0259 vadar etm\u0259yi \u00fcst\u00fcn tuturlar. \u018fg\u0259r \u015e\u0259kli kimins\u0259 \u00fcnvan\u0131na: \u201cFilank\u0259s ke\u00e7iy\u0259 K\u0259ram\u0259ddin a\u011fa diyir\u201d \u2013 ifad\u0259sini i\u015fl\u0259dirs\u0259, dem\u0259k bu, h\u0259min adam\u0131n l\u0259yaq\u0259tsiz, yaltaq, g\u0259l\u0259n\u0259-ged\u0259n\u0259 quyruq bulayan bir k\u0259s oldu\u011funa i\u015far\u0259dir.<br \/>\nT\u0259nb\u0259l, bivec, f\u0259ras\u0259tsiz, bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259, \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u00fcn-g\u00fczaran qura bilm\u0259y\u0259n adam\u0131n bar\u0259sind\u0259 &#8211; \u201cAc\u0131nnan g\u00fcnorta durur\u201d kimi istehzal\u0131 ifad\u0259 i\u015fl\u0259d\u0259n \u015e\u0259kili, yaln\u0131z bug\u00fcn\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fm\u0131r, o \u00f6z\u00fcn\u0259 halal z\u0259hm\u0259tl\u0259 g\u00fcn qazanmaqdan q\u00fcrurland\u0131\u011f\u0131n\u0131 gizl\u0259tmir: \u201cG\u0259z\u0259n aya\u011fa da\u015f toxunar\u201d ifad\u0259si z\u0259hm\u0259tke\u015f \u015e\u0259kilinin \u0259zmkar, \u00fcmidver\u0259n, eyni zamanda, \u00e7\u0259tinlikd\u0259n qorxmayan, prinsipial insan oldu\u011funa i\u015far\u0259dir.<br \/>\n\u201cBa\u015f k\u0259s\u0259nin, da\u015f k\u0259s\u0259nin, ya\u015f k\u0259s\u0259nin \u00e7\u00f6r\u0259yi olmaz\u201d deyimi \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 d\u0259rin m\u0259na ehtiva etm\u0259kl\u0259, birba\u015fa nan\u0259cibl\u0259r\u0259, haramzadalara, insaf\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259n ver\u0259nl\u0259r\u0259 \u00fcnvanlanm\u0131\u015fd\u0131r; y\u0259ni ki, ey insan, he\u00e7 vaxt Allah\u0131n\u0131 unutma, imans\u0131z olma, yoxsa ruzin q\u0259h\u0259t\u0259 \u00e7\u0131xar, yediyin \u00e7\u00f6r\u0259k g\u00f6z\u00fcn\u0259 durar, \u0259m\u0259lind\u0259n xeyir g\u00f6rm\u0259zs\u0259n.<br \/>\n\u015e\u0259ki l\u0259tif\u0259l\u0259rinin yaranma areal\u0131 olduqca \u0259hat\u0259lidir. Konkret \u015f\u0259xsl\u0259rin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 l\u0259tif\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur ki, bunlar\u0131n da s\u0131ras\u0131nda Hac\u0131 day\u0131n\u0131n ad\u0131 birinci \u00e7\u0259kilir. \u201cDodaxs\u0131z qals\u0131n?\u201d adl\u0131 bir l\u0259tif\u0259y\u0259 diqq\u0259t yetir\u0259k:<br \/>\n\u201c- Diyill\u0259r, Hac\u0131 day\u0131 dan\u0131\u015fanda ham\u0131 qarn\u0131n\u0131 tutuf g\u00fcl\u00fcr, amma \u00f6z\u00fcn\u00fcn he\u015f doda\u011f\u0131 qa\u015fm\u0131r. D\u00fczd\u00fcrm\u00fc?<br \/>\nS\u0259\u0259n canoo yiyim, diyirs\u0259n doda\u011f\u0131 qa\u015fs\u0131n, ki\u015fi dodaxs\u0131z qals\u0131n?\u201d<br \/>\nG\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Hac\u0131day\u0131lardan olanlar\u0131n inc\u0259 yumorla, zarafatyana i\u015fl\u0259tdiyi h\u0259r k\u0259lm\u0259 insan\u0131n eynini a\u00e7maqla yana\u015f\u0131, onlar\u0131n haz\u0131rcavabl\u0131\u011f\u0131ndan da x\u0259b\u0259r verir.<br \/>\nDaha bir l\u0259tif\u0259y\u0259 diqq\u0259t yetirs\u0259k, g\u00f6r\u0259rik ki, burada m\u0259s\u0259l\u0259 tamam ba\u015fqa c\u00fcrd\u00fcr: g\u00f6st\u0259rdiyimiz n\u00fcmun\u0259d\u0259 sarkazm, kinay\u0259, s\u00f6z\u00fcn \u00fcz\u0259 \u015fax deyilm\u0259si diqq\u0259ti c\u0259lb edir:<br \/>\n\u201cHac\u0131 day\u0131 sat\u0131c\u0131 i\u015fl\u0259yirdi. Yoxlamaya g\u0259lmi\u015f m\u00fcf\u0259tti\u015f yola d\u00fc\u015f\u0259rk\u0259n Hac\u0131 day\u0131 onun cibin\u0259 pul bas\u0131r. M\u00fcf\u0259tti\u015f dill\u0259nir:<br \/>\nHac\u0131 day\u0131, incim\u0259din ki? Biz d\u0259 Bak\u0131ya qay\u0131danda \u0259limiz\u0259 bax\u0131rlar, umurlar. Yoxsa pulu he\u00e7 g\u00f6t\u00fcrm\u0259zdim d\u0259.<br \/>\nHac\u0131 day\u0131 \u0259lini m\u00fcf\u0259tti\u015fin k\u00fcr\u0259yin\u0259 vuraraq deyir:<br \/>\nAy c\u0259nn\u0259tdiyin o\u011flu, heyl\u0259 \u015feyin fikrini el\u0259m\u0259, hay\u0131nd\u0131 el\u0259 bill\u0259m it apar\u0131td\u0131\u201d(!).<br \/>\n\u015e\u0259kili haqq\u0131n\u0131 ba\u015fqas\u0131na yedir\u0259n deyil, o, m\u0259rddir, c\u0259surdur. G\u0259lirini, \u00e7\u0131xar\u0131n\u0131 bil\u0259ndir. Suyu \u00fcf\u00fcr\u0259-\u00fcf\u00fcr\u0259 i\u00e7m\u0259kd\u0259 \u015e\u0259kliy\u0259 \u00e7atan az tap\u0131lar. U\u015faqdan-b\u00f6y\u00fcy\u0259 s\u00f6z\u00fc g\u00f6yd\u0259 tutand\u0131lar. Nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, \u201carifdirl\u0259r, s\u00f6z\u00fc i\u015far\u0259d\u0259n qanand\u0131lar\u201d. B\u0259dah\u0259t\u0259n s\u00f6z dem\u0259k, \u015f\u0259b\u0259d\u0259 qo\u015fmaq, s\u00f6z\u00fc bala-b\u0259hm\u0259z\u0259 \u00e7evirm\u0259k \u015e\u0259kilinin iliyind\u0259, qan\u0131ndad\u0131r. Onu bu xarakterik x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 sevir, d\u0259y\u0259rl\u0259ndirirl\u0259r.<br \/>\nG\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc kim sevm\u0259z ki?! Lakin \u0259g\u0259r s\u0259nin k\u00f6nl\u00fcnd\u0259n \u00fcr\u0259kd\u0259n g\u00fclm\u0259k, k\u00f6n\u00fcl xo\u015flu\u011fu il\u0259 \u00f6m\u00fcr s\u00fcrm\u0259k ke\u00e7irs\u0259, \u015e\u0259kiy\u0259 g\u0259l! Bu yurdun adamlar\u0131 s\u0259nin yolunu h\u0259r zaman g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r.<br \/>\nD\u00fcnyan\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 g\u00fcl\u00fc\u015f m\u0259rk\u0259zl\u0259rini y\u0259qin ki, bir \u00e7ox c\u0259h\u0259tl\u0259r birl\u0259\u015fdirir, lakin \u015e\u0259kini onlar\u0131n he\u00e7 biri il\u0259 eyni t\u0259r\u0259zid\u0259 \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259m\u0259zdim. \u00c7\u00fcnki \u015e\u0259ki el\u0259 \u015e\u0259kilil\u0259rin, y\u0259ni q\u0259dim saklar\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259tini \u00f6z\u00fcnd\u0259 qoruyub-ya\u015fatd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn misilsizdir.<br \/>\nQafqaz\u0131n \u201cg\u00fcl\u00fc\u015f m\u0259rk\u0259zi\u201d adland\u0131r\u0131lan \u015e\u0259ki il\u0259 Bolqar\u0131stan\u0131n m\u0259\u015fhur Qabrovo \u015f\u0259h\u0259ri qarda\u015fla\u015fm\u0131\u015f \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rdir v\u0259 h\u0259r il aprel ay\u0131n\u0131n 1-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u201cG\u00fcl\u00fc\u015f Bayram\u0131\u201d bu g\u00f6z\u0259l m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259 qeyd olunur.<\/p>\n<p>\u0130stifad\u0259 olunmu\u015f \u0259d\u0259biyyat:<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Folkloru Antologiyas\u0131, IV kitab, \u015e\u0259ki folkloru I cild. T\u0259rtib\u00e7il\u0259r: Hikm\u0259t \u018fbd\u00fclh\u0259limov, Ramazan Qafarl\u0131, Oruc \u018fliyev, Vaqif Aslan. Bak\u0131, \u201cS\u0259da\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131, 2009. 490 s\u0259h.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Folkloru Antologiyas\u0131, VI kitab, \u015e\u0259ki folkloru II cild. T\u0259rtib\u00e7i: Hikm\u0259t \u018fbd\u00fclh\u0259limovdur. Bak\u0131, \u201cS\u0259da\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131, 2002. 496 s\u0259h.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Folkloru Antologiyas\u0131, XVIII kitab, \u015e\u0259ki folkloru III cild. T\u0259rtib\u00e7i: Hikm\u0259t \u018fbd\u00fclh\u0259limovdur. Bak\u0131, \u201cS\u0259da\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131, 2009. 532 s\u0259h.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qiym\u0259t M\u0259h\u0259rr\u0259mli, filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, \u015fair-publisist. \u015e\u0259ki&#8230; \u015e\u0259kilil\u0259r&#8230; H\u0259r bir xalq\u0131n \u015fifahi \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n, inc\u0259s\u0259n\u0259tinin s\u0259viyy\u0259si onun d\u00fcnya xalqlar\u0131 aras\u0131nda tutdu\u011fu m\u00f6vqe il\u0259 birba\u015fa \u0259laq\u0259dard\u0131r v\u0259 bu m\u00f6vqey\u0259 t\u0259siri b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Xalqlar\u0131n q\u0259dimliyi, ke\u00e7diyi tarixi yol v\u0259 m\u0259d\u0259ni s\u0259viyy\u0259 onlar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u015fifahi xalq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259 (bayat\u0131, na\u011f\u0131l, \u0259fsan\u0259, r\u0259vay\u0259t, dastan v\u0259 s.) \u00f6z \u0259ksini tapmaqla yana\u015f\u0131, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-3280","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3280"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3284,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3280\/revisions\/3284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}