{"id":33126,"date":"2019-10-26T04:00:47","date_gmt":"2019-10-26T00:00:47","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=33126"},"modified":"2019-10-26T08:43:51","modified_gmt":"2019-10-26T04:43:51","slug":"gulnar-s%c9%99ma-seir-boyda-sair","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=33126","title":{"rendered":"G\u00fclnar S\u018fMA.\u201c\u015eeir boyda \u015fair\u201d"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/65376316_1534353673366045_2128987624742846464_n.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/65376316_1534353673366045_2128987624742846464_n-300x293.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"293\" class=\"alignnone size-medium wp-image-31411\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/65376316_1534353673366045_2128987624742846464_n-300x293.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/65376316_1534353673366045_2128987624742846464_n.jpg 664w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>\u201cG\u0259nc \u018fdibl\u0259r M\u0259kt\u0259bi\u201dnin m\u00fcdavimi, Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyi G\u0259ncl\u0259r \u015euras\u0131n\u0131n v\u0259 D\u00fcnya G\u0259nc T\u00fcrk Yazarlar Birliyinin \u00fczv\u00fc, Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u018fd\u0259biyyat Portal\u0131n\u0131n Tovuz B\u00fcrosunun R\u0259hb\u0259ri, Prezident t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fc, G\u0259ncl\u0259r m\u00fcfakat\u00e7\u0131s\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Uzun ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri \u015firin-\u015firin qo\u015fmalar\u0131, t\u0259cnisl\u0259ri, g\u0259rayl\u0131lar\u0131 a\u015f\u0131qlar\u0131n, xanand\u0259l\u0259rin ifas\u0131nda, poeziyasev\u0259rl\u0259rin doda\u011f\u0131nda qanadlanan S\u0259rraf \u015eiruy\u0259 m\u00fcasir \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 pay\u0131 olan istedadl\u0131 \u015fairl\u0259rimizd\u0259n biri kimi-  \u00f6z\u00fcn\u00fc bel\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcnkil\u0259\u015fdirir; \u201cG\u00f6rm\u00fcrs\u0259nmi, sa\u00e7-saqqal\u0131m q\u0131rovdu,  M\u0259nim yurdum Xan Keytidi, Murovdu\u201d- dey\u0259n  \u015fairin simas\u0131nda v\u0259t\u0259nn\u00fcma bir \u0259z\u0259m\u0259tin k\u00f6k sald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Ot k\u00f6k\u00fc \u00fcst\u0259 nec\u0259 bitibs\u0259, onu yerind\u0259n t\u0259rp\u0259tm\u0259k m\u00fcmk\u00fcns\u00fczl\u00fckl\u0259 u\u011fra\u015fma\u011fa b\u0259rab\u0259rdi:<\/p>\n<p>\u015e\u0259h\u0259r gur olsa da, k\u0259nd \u0259z\u0259limdi,<br \/>\nS\u00fcsl\u00fc qo\u015fmalar\u0131m, t\u0259r q\u0259z\u0259limdi,<br \/>\nYenilm\u0259z \u0259r\u0259nim, \u015fux g\u00f6z\u0259limdi,<br \/>\nM\u0259n elsiz ya\u015faya bilm\u0259r\u0259m, qarda\u015f.<\/p>\n<p>Bu xitab bo\u015f-bo\u015funa m\u00fcraci\u0259t deyil. \u201cPozub bu ya\u015f\u0131mda i\u00e7diyim and\u0131, M\u0259n elsiz ya\u015faya bilm\u0259r\u0259m, qarda\u015f\u201d- s\u00f6yl\u0259y\u0259n \u015fairin \u015f\u0259h\u0259rl\u0259 k\u0259ndi \u00e7ox ustal\u0131qla ikili standartlarla m\u00fcqayis\u0259si diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Gur \u015f\u0259h\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259y\u0259 \u0259z\u0259limiz olan k\u0259ndi n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259rir. Sonra da onun orijinal epitetl\u0259rini n\u00fcmayi\u015f etdirir; s\u00fcsl\u00fc qo\u015fma, t\u0259r q\u0259z\u0259l. Maraql\u0131 janrlar\u0131n ortaq n\u00f6qt\u0259si olmayan ortaql\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 can at\u0131r. Bel\u0259 ki, milli janr\u0131m\u0131z olan qo\u015fma heca v\u0259znind\u0259 b\u0259ndl\u0259rl\u0259 yaz\u0131l\u0131r, lakin \u0259cn\u0259bi janr olan q\u0259z\u0259l \u0259ruz v\u0259znind\u0259 beytl\u0259rl\u0259 yaz\u0131l\u0131r. B\u0259s, g\u00f6r\u0259s\u0259n, \u015fair n\u0259d\u0259n bu iki janr\u0131n ox\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tapma\u011fa can at\u0131b!? Y\u0259qin ki, \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 onlar\u0131n h\u0259r ikisinin son misralar\u0131n\u0131n eyni qafiy\u0259y\u0259 tabe olmas\u0131d\u0131r. Qo\u015fmada d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc, q\u0259z\u0259ld\u0259 ikinci misralar h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z h\u0259mqafiy\u0259sin\u0259 sadiqdir. Bu da s\u00fcbut edir ki, \u015fair ikinci misrada i\u015fl\u0259tdiyi \u201cq\u0259z\u0259l\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc sad\u0259c\u0259 \u201c\u0259z\u0259l\u201d v\u0259 \u201cg\u00f6z\u0259l\u201d\u0259 qafiy\u0259 xatirin\u0259 yazmay\u0131b. K\u0259ndl\u0259rimiz el\u0259 do\u011fma ocaqlard\u0131r ki, orada qo\u015fma kimi \u00f6z qan\u0131m\u0131zdan olanlar da, q\u0259z\u0259l kimi biz\u0259 p\u0259nah g\u0259tir\u0259nl\u0259r d\u0259 mehribanl\u0131qla ya\u015faya bilirl\u0259r. \u015eair b\u00f6lg\u0259l\u0259rimiz\u0259 \u00e7\u0259kinm\u0259d\u0259n \u0259sl qiym\u0259tini verir. \u201cC\u0259nn\u0259t d\u0435dikl\u0259ri d\u00fczd\u00fcrs\u0259 \u0259g\u0259r, C\u0259nn\u0259td\u0259n s\u0259f\u0430l\u0131 y\u0435rdi K\u0259lb\u0259c\u0259r\u201d. Vur\u011fulan\u0131r ki, \u0259g\u0259r h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 dini d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 \u0259saslanan c\u0259nn\u0259tm\u0259kan bir yer varsa, onu  bu d\u00fcnyada da g\u00f6rm\u0259k olar. Amma bird\u0259n yada d\u00fc\u015f\u00fcr ki, K\u0259lb\u0259c\u0259r n\u0259 vaxtd\u0131 \u0259sl c\u0259h\u0259nn\u0259mi el\u0259 bu d\u00fcnyada ya\u015fay\u0131r. Bu aqib\u0259ti ya\u015fayan t\u0259kc\u0259 bir \u015f\u0259h\u0259r olsayd\u0131  n\u0259 vard\u0131 ki\u2026<\/p>\n<p>\u015ei\u015fda\u011f Keyti s\u0259mt\u0259 g\u00f6z\u00fcn\u00fc dikib,<\/p>\n<p>Keyti a\u011f\u0131 deyib, boynunu b\u00fck\u00fcb.<\/p>\n<p>Deyirl\u0259r ki, Alag\u00f6ld\u0259n perikib,<\/p>\n<p>Sonam, a K\u0259lb\u0259c\u0259r, sonam, a G\u00f6y\u00e7\u0259!<\/p>\n<p>Anam, a K\u0259lb\u0259c\u0259r, anam, a G\u00f6y\u00e7\u0259!<\/p>\n<p>B\u0259ndd\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 z\u0259bt olunmu\u015f toponomik \u0259razil\u0259rin ad\u0131 \u00e7\u0259kilir. \u201c\u0130nan bir bu s\u00f6z\u00fcm\u0259: s\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6z ya\u015flar\u0131m, G\u00f6ll\u0259ns\u0259 l\u0259p\u0259l\u0259ri \u0259t\u0259k-\u0259t\u0259kdi, G\u00f6y\u00e7\u0259\u201d. \u015eair qoynunda do\u011fulub, boy atd\u0131\u011f\u0131 ana G\u00f6y\u00e7\u0259ni inand\u0131raca\u011f\u0131na \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259k\u0259c\u0259yini z\u0259nn edir. Lakin son \u00fcmidinin h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00fcmidl\u0259ndiyini xat\u0131rlay\u0131r. \u201c\u00d6mr\u00fcm\u00fcn son an\u0131nda \u00fcmidim, g\u00fcman\u0131m var, Yana\u011f\u0131m torpa\u011f\u0131na s\u00f6yk\u0259n\u0259c\u0259kdi, G\u00f6y\u00e7\u0259\u201d.Bu h\u0259sr\u0259tin sona yetm\u0259sin\u0259 inam\u0131n\u0131 itirm\u0259k ist\u0259mir, \u00e7\u00fcnki sonunda onu \u015firin v\u00fcsal g\u00f6zl\u0259diyind\u0259n \u0259mindir:<\/p>\n<p>\u015eirin \u00f6p\u00fc\u015f al\u0131m bulaqlar\u0131ndan,<br \/>\nS\u0259rin meh ist\u0259yim yaylaqlar\u0131ndan,<br \/>\nT\u00f6k\u00fcl\u00fcm sin\u0259n\u0259 yanaqlar\u0131ndan,<br \/>\nA\u011flar g\u00f6zl\u0259rinin ya\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fcm.<\/p>\n<p>Do\u011fma torpa\u011f\u0131n\u0131n bulaqlar\u0131ndan alaca\u011f\u0131n \u00f6p\u00fc\u015f\u0259 h\u0259sr\u0259t qalma\u011f\u0131n h\u00fcz\u00fcnl\u00fc aqib\u0259ti hiss olunur. H\u0259l\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc ist\u0259y\u0259 bilm\u0259diyimiz yaylaqlar\u0131n mehini d\u0259 ist\u0259y\u0259 bil\u0259c\u0259yin\u0259 inan\u0131r. \u201cH\u00fcsn\u00fcn\u0259 tama\u015fa eyl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, Uca qayalar\u0131n qa\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fcm\u201d \u2013 s\u00f6yl\u0259yir. Bu m\u0259qs\u0259din \u00e7ox yozumlar\u0131 var. Dilimizd\u0259 qayalar\u0131n qa\u015f\u0131 anlam\u0131nda \u00e7oxm\u0259nal\u0131l\u0131q var. H\u0259m d\u0259 \u201cqa\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fcm\u201d ifad\u0259sind\u0259 \u201cd\u00f6nm\u0259k\u201d feili geriy\u0259 qay\u0131d\u0131m m\u0259nas\u0131n\u0131 da verir. Yurd-yuva niskilli \u015fair bu geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn vacibliyini d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r, \u00e7\u00fcnki:<\/p>\n<p>M\u00fc\u015fg\u00fcl\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fcb d\u0259rin\u0259,<br \/>\nBir d\u0259rdim h\u0259sr\u0259t birin\u0259.<br \/>\n\u018fr babam\u0131n yurd yerin\u0259,<br \/>\nG\u0259lib \u00f6zg\u0259 d\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>\u00d6zg\u0259l\u0259rin d\u0259y\u0259 qurub, yurd sald\u0131\u011f\u0131 yerl\u0259rd\u0259n bizim izimiz silinm\u0259kd\u0259dir. Bu el\u0259 bir d\u0259rinliy\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f m\u00fc\u015fkildi ki, onu hans\u0131 d\u0259li quyuya at\u0131bsa, indi d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn a\u011f\u0131ll\u0131lar\u0131 y\u0131\u011f\u0131l\u0131r, \u00e7\u0131xara bilmir. B\u0259lk\u0259 d\u0259, ist\u0259s\u0259l\u0259r o quyuya da\u015f atanlar\u0131n da\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7oxdan atard\u0131lar, amma n\u0259d\u0259ns\u0259, d\u0259rdl\u0259rimiz bir-birin\u0259 h\u0259sr\u0259t qala-qala qal\u0131b. Bu da \u015fairin \u0259hval\u0131na t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u00fcr:<\/p>\n<p>S\u0259rraf \u015eiruy\u0259y\u0259m, hal\u0131m p\u0259ri\u015fan,<\/p>\n<p>H\u0259r sa\u00e7\u0131m h\u0259sr\u0259td\u0259n verir bir ni\u015fan.<\/p>\n<p>G\u00f6zl\u0259rim a\u011flard\u0131, \u00fcr\u0259yim \u015fan-\u015fan,<\/p>\n<p>\u00d6mr\u00fcm\u00fcn s\u0259n g\u00f6r\u0259n v\u0259d\u0259si deyil.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, ustad s\u0259n\u0259tkar\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z yurd niskilli \u0259s\u0259rl\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Didaktik m\u0259zmunlu \u015feirl\u0259r d\u0259 novatorlu\u011fu il\u0259 se\u00e7ilir:<\/p>\n<p>\u00c7oxu \u0259m\u0259linin oldu qurban\u0131,<\/p>\n<p>Bir kims\u0259 dem\u0259di, g\u00fcnah \u00f6ld\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>L\u0259n\u0259t d\u0259 ya\u011fd\u0131rd\u0131 \u00e7oxu g\u00f6yl\u0259r\u0259,<\/p>\n<p>Dedil\u0259r \u2013 yaz\u0131\u011f\u0131 Allah \u00f6ld\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Etdiyimiz \u0259m\u0259ll\u0259ri t\u00f6r\u0259d\u0259rk\u0259n n\u0259yin g\u00fcnah, n\u0259yin savab oldu\u011funun f\u0259rqin\u0259 varm\u0131r\u0131q. S\u0259n dem\u0259, ciddiy\u0259 almad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u00e7ox \u015feyl\u0259r \u00f6mr\u00fcm\u00fcz\u0259 g\u00fcnah kimi yaz\u0131l\u0131r. \u00dcz\u00fc g\u00f6yl\u0259r\u0259 \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z l\u0259n\u0259tl\u0259rin m\u0259hvimiz\u0259 b\u0259d\u0259l oldu\u011funun f\u0259rqin\u0259 varm\u0131r\u0131q. Amma unutmaq laz\u0131m deyil ki, h\u0259r \u201cyaz\u0131\u011f\u0131n\u201d qism\u0259tind\u0259 Allah t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015f bir \u00f6l\u00fcm \u0259rm\u0259\u011fan\u0131 var. Biz sad\u0259c\u0259 olum v\u0259 \u00f6l\u00fcm anlar\u0131 k\u0259si\u015f\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r biz\u0259 veril\u0259n zaman k\u0259siyin\u0259 m\u0259har\u0259tl\u0259 sahib \u00e7\u0131xmal\u0131y\u0131q. \u201cT\u0259nb\u0259l hey s\u00f6yl\u0259di: \u201cAllaha p\u0259nah\u201d,  Bax, o yaz\u0131\u011f\u0131 da p\u0259nah \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u201d. Bu do\u011frudan da bel\u0259dir, laz\u0131m olmayan anda h\u0259yatdan \u201ctay\u0131maut\u201d g\u00f6t\u00fcrm\u0259yin d\u0259 n\u0259tic\u0259si \u00fcr\u0259k a\u00e7an olmur. \u201c\u00c7oxlar\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc atd\u0131 meydana, K\u00fcr\u0259yi d\u0259ym\u0259y\u0259n yer\u0259 g\u00f6rm\u0259dim\u201d-q\u0259na\u0259tind\u0259n d\u0259 bel\u0259 n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r ki, uduzaca\u011f\u0131n\u0131 bil\u0259-bil\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 e\u015fqin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259k d\u0259 m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 apar\u0131r. \u201cYeti\u015fm\u0259mi\u015f meyv\u0259, d\u0259ym\u0259mi\u015f bostan, Zavala d\u00fc\u015fm\u0259s\u0259, d\u0259ril\u0259r? Yox, yox!\u201d<\/p>\n<p>Q\u0259m-k\u0259d\u0259r \u0259lind\u0259n \u00fcr\u0259yimd\u0259 y\u00fck,<br \/>\nG\u0259rg\u0259dan y\u00fck\u00fcnd\u0259n a\u011f\u0131r olubdu.<br \/>\nO q\u0259d\u0259r barma\u011f\u0131m haqdan yaz\u0131bd\u0131,<br \/>\nQat\u0131r beli kimi ya\u011f\u0131r olubdu.<\/p>\n<p>Bu b\u0259ndd\u0259 \u015fair \u00e7ox maraql\u0131 bir b\u0259nz\u0259tm\u0259 verir; haqdan yazan barmaqla ya\u011f\u0131r olmu\u015f qat\u0131r beli. M\u00fcqayis\u0259 qeyri-adi olsa da, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Y\u0259ni bu q\u0259d\u0259r haqqa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f missiyal\u0131 yaz\u0131lar yaz\u0131l\u0131r, onlar\u0131n bir xeyri yoxdusa, bu q\u0259d\u0259r \u0259ziyy\u0259ti n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259kirik!? Q\u0259rib\u0259 budur ki, qat\u0131r insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259yirs\u0259, insanlar bundan yet\u0259rinc\u0259 faydalan\u0131r, amma insan insan\u0131 haqqa d\u0259v\u0259t edirs\u0259, bu n\u0259tic\u0259siz qal\u0131r. Bu da \u015fairi heyvanlar\u0131n r\u0259ftar\u0131na da m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259k zorunda qoyur:<\/p>\n<p>Sus! Ey q\u0259lbi t\u0259\u015fn\u0259, yaral\u0131 b\u00fclb\u00fcl,<br \/>\nS\u0259nin ki, s\u0259sin\u0259 bigan\u0259l\u0259r var.<br \/>\nDa\u011f\u0131lma b\u0259xtimt\u0259k, ey qara tell\u0259r,<br \/>\nS\u0259ni dar\u0131yacaq yad \u015fan\u0259l\u0259r var.<\/p>\n<p>Dey\u0259s\u0259n, b\u00fclb\u00fcl d\u0259 insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn haqq n\u0259\u011fm\u0259si oxuyurmu\u015f ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, onun da s\u0259sin\u0259 bigan\u0259 qal\u0131rlar. S\u0259n\u0259tkar cans\u0131zlara q\u0259d\u0259r m\u00fcraci\u0259tl\u0259rini davam etdirir. \u201cYan\u0131b k\u00fcl\u0259 d\u00f6nm\u0259, ey \u015fam, ey \u00e7\u0131raq, Yarasa \u00fcr\u0259kli p\u0259rvan\u0259l\u0259r var\u201d. Daha tutarl\u0131 \u0259saslara istinad edir. \u201cCayna\u011f\u0131 tutanlar\u0131n pulu da\u011flar oynad\u0131r, F\u0259qir-f\u00fcqara \u00fc\u00e7\u00fcn pul ova d\u00f6n\u00fcb indi\u201d. \u018fg\u0259r vaxt\u0131 il\u0259 dahi \u015fairimiz F\u00fczuli e\u015fqin g\u00fcc\u00fcnd\u0259n bir da\u011f\u0131 bir d\u0131rnaq il\u0259 qopar\u0131rd\u0131sa, indiki pullular bir da\u011f\u0131 bir caynaq il\u0259 d\u0259 qopar\u0131rlar. Kas\u0131b f\u0259qirl\u0259r is\u0259 pul ovuna \u00e7\u0131xsalar da, g\u00fcll\u0259l\u0259ri bo\u015fa \u00e7\u0131x\u0131r. Bunun da \u00f6z\u0259l s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. \u201cSeyid tamah\u0131na satd\u0131 c\u0259ddini, Axund, molla din-iman\u0131 korlad\u0131\u201d. Ayd\u0131nca g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, h\u0259r h\u0259s \u00f6z ixtiyar sahibi oldu\u011fu sah\u0259ni korlay\u0131r:<\/p>\n<p>G\u00f6rd\u00fckc\u0259 ya\u015f\u0131lba\u015f, q\u0131rm\u0131z\u0131 donlu,<br \/>\nGetdi qullu\u011funa xon\u00e7al\u0131, xonlu.<br \/>\nZinal\u0131q eyl\u0259di \u0259t\u0259yi unlu,<br \/>\nD\u0259yirman\u00e7\u0131 d\u0259yirman\u0131 korlad\u0131.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, S\u0259rraf \u015eiruy\u0259nin didaktik fikirl\u0259ri yet\u0259rinc\u0259dir. Ustad \u015fairin bu c\u00fcr\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rinin alt yap\u0131s\u0131nda d\u00fcnyag\u00f6rm\u00fc\u015f bir el a\u011fsaqqal\u0131n\u0131n nurlu simas\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. \u201c\u015eam\u0131n \u015f\u00f6l\u0259sin\u0259 p\u0259rvan\u0259 yanar, Yarasa \u00f6mr\u00fcnd\u0259 \u00e7\u0131raq g\u00f6rm\u0259yib\u201d v\u0259 ya \u201cM\u0259n yalta\u011f\u0131 tan\u0131y\u0131ram, Qurumsa\u011f\u0131n tay\u0131 kimi\u201d misralar\u0131 fikrimiz\u0259 haqq qazand\u0131r\u0131r:<\/p>\n<p>\u00c7ay var k\u00fckr\u0259s\u0259 d\u0259, suyu i\u00e7ilm\u0259z,<br \/>\nS\u0131sqa var, damlas\u0131 baldan se\u00e7ilm\u0259z.<br \/>\nEl\u0259 g\u00fcnah var ki, ondan ke\u00e7ilm\u0259z,<br \/>\nQan var ba\u011f\u0131\u015flan\u0131r, \u00fcz\u0259 \u00e7\u0259kilmir.<\/p>\n<p>Bu n\u00fcmun\u0259d\u0259 maraql\u0131 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmalar verilmi\u015fdir. K\u00fckr\u0259y\u0259n \u00e7ay\u0131n suyunun i\u00e7ilm\u0259k \u015fans\u0131 olmaya da bil\u0259r. Amma ki, el\u0259 s\u0131sqa bulaq olar ki, onun bir q\u0259tr\u0259 suyu baldan da dadl\u0131 olar. \u015eair bu m\u00fcqayis\u0259l\u0259r\u0259 g\u00fcnah\u0131 da \u0259lav\u0259 edir. \u201cG\u00fcnahdan ke\u00e7ilm\u0259z\u201d ifad\u0259si bir ne\u00e7\u0259 c\u00fcr ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr. H\u0259m g\u00fcnah\u0131ndan ke\u00e7m\u0259k olmaz, h\u0259m d\u0259 el\u0259 g\u00fcnahlar var ki, onlardan yan ke\u00e7m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmur. M\u0259s\u0259l\u0259n: qan\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamq kimi. Bu da iki c\u00fcr anla\u015f\u0131la bil\u0259r. Bir kimis\u0259 t\u00f6kd\u00fcy\u00fc qana g\u00f6r\u0259 ba\u011f\u0131\u015flamaq, bir d\u0259 kimis\u0259 qana salmaq, onu qan t\u00f6km\u0259y\u0259 m\u0259cbur etm\u0259k. Qan\u0131n \u00fcz\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259si d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif c\u00fcr anla\u015f\u0131la bil\u0259r. Bu yerd\u0259 ikili m\u0259na il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131q, h\u0259m h\u0259qiqi, h\u0259m d\u0259 m\u0259cazi. Qan\u0131 qurban k\u0259s\u0259n zaman \u00fcz\u00fcm\u00fcz\u0259-aln\u0131m\u0131za \u00e7\u0259kirik ki, bu da h\u0259qiq\u0259t\u0259n \u00fcz\u0259 qan \u00e7\u0259kilm\u0259sidir. M\u0259cazi m\u0259nada qan\u0131n \u00fcz\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259si is\u0259 o dem\u0259kdir ki, t\u00f6k\u00fcl\u0259n qan\u0131 kimins\u0259 \u00fcz\u00fcn\u0259 g\u0259lm\u0259k. \u015eairin h\u0259yati m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259ri davam edir, \u201cK\u00f6m\u00fcr d\u0259 qarad\u0131, ancaq s\u00fcrm\u0259t\u0259k, N\u0259 qa\u015fa, n\u0259 d\u0259 ki, g\u00f6z\u0259 \u00e7\u0259kilmir\u201d. Bu misralarda is\u0259 eyni r\u0259ngliliyin m\u00fcxt\u0259lif \u00e7alarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Bir ba\u015fqa \u015feirind\u0259 is\u0259 dilimizd\u0259 i\u015fl\u0259kliyi olmayan s\u00f6z\u00fcn i\u015fl\u0259dilm\u0259si maraq do\u011furur:<\/p>\n<p>D\u00fczl\u00fckd\u0259n d\u0259m vuran yalan\u00e7\u0131 imi\u015f,<br \/>\n\u0130landan qorxanlar ilan\u00e7\u0131 imi\u015f,<br \/>\nC\u0259rrah c\u0259rrah deyil, palan\u00e7\u0131 imi\u015f,<br \/>\nD\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r palan\u00e7\u0131 varm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Bu b\u0259ndd\u0259 diqq\u0259ti \u00e7\u0259k\u0259n \u201cilan\u00e7\u0131\u201d s\u00f6z\u00fcd\u00fcr ki, onun \u0259d\u0259bi dild\u0259 v\u0259 ya xalq dan\u0131\u015f\u0131q dilind\u0259 istifad\u0259sin\u0259 rast g\u0259lm\u0259k olmur. Ba\u015fqa bir \u015feirind\u0259 is\u0259 peyzaj lirikas\u0131n\u0131n f\u0259rqli r\u0259smiyl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>S\u0259rin meh \u2013 \u00e7\u00f6ll\u0259rin t\u0259miz n\u0259f\u0259si,<br \/>\nYarpaq p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131s\u0131, me\u015f\u0259nin s\u0259si.<br \/>\nDuman d\u0259r\u0259l\u0259rin h\u0259ya p\u0259rd\u0259si,<br \/>\nQayalar da\u011flar\u0131n o\u011fludu, o\u011flu.<\/p>\n<p>B\u0259ndin h\u0259r misras\u0131nda bir yenilik n\u0259f\u0259si g\u00f6z ox\u015fay\u0131r. Mehin n\u0259f\u0259sl\u0259, yarpaq p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131s\u0131n\u0131n me\u015f\u0259 s\u0259siyl\u0259, duman\u0131n h\u0259ya p\u0259rd\u0259siyl\u0259 t\u0259\u015fbet edilm\u0259si \u00e7ox u\u011furlu al\u0131n\u0131b. Qayalar\u0131n da\u011flarla bel\u0259 qan qohumu olmas\u0131 fikri is\u0259 yeni deyim formas\u0131d\u0131r. Bu ata-balalar h\u0259mi\u015f\u0259 bir-birin\u0259 dayaq olubdur. T\u0259bi\u0259td\u0259n yazd\u0131\u011f\u0131 \u015feirl\u0259rd\u0259ki \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsuslu\u011fu onun sevgi tutumlu \u015feir\u0259rind\u0259 d\u0259 sezm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr:<\/p>\n<p>\u0130lk e\u015fqin h\u0259sr\u0259ti, ilk e\u015fqin da\u011f\u0131,<br \/>\nSev\u0259n \u00fcr\u0259kl\u0259rd\u0259 xal kimi qal\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00f6n\u00fcr xatir\u0259y\u0259 ilk g\u00f6r\u00fc\u015f g\u00fcn\u00fc,<br \/>\n\u0130lk \u00f6p\u00fc\u015f dodaqda bal kimi qal\u0131r.<\/p>\n<p>Bu b\u0259ndd\u0259 d\u00f6rd d\u0259n\u0259 ilki olan obyektin poetik m\u0259naland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Bunlar ilk e\u015fqin h\u0259sr\u0259ti v\u0259 da\u011f\u0131, ilk g\u00f6r\u00fc\u015f v\u0259 ilk \u00f6p\u00fc\u015fd\u00fcr. \u018fslind\u0259 bu ilkl\u0259r bar\u0259d\u0259 \u0259d\u0259biyyatda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r poetik n\u00fcmun\u0259l\u0259r var, lakin bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n bir arada bu c\u00fcr \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259si \u00e7ox orijinal al\u0131n\u0131b. Bu \u00fczd\u0259n d\u0259 yazar vur\u011fulay\u0131r ki, \u201cM\u0259n  e\u015fq d\u0259lisiy\u0259m, s\u0259n r\u00fctb\u0259, \u015f\u00f6hr\u0259t, M\u0259n s\u0259ni a\u011flay\u0131m, s\u0259n m\u0259ni a\u011fla\u201d. Q\u0259rib\u0259 buras\u0131d\u0131r ki, h\u0259r\u0259si bir \u015feyin d\u0259lisi olan bu sevgi \u0259hli \u2013 nec\u0259 bir-biri \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011flaya bil\u0259r? G\u00fcman ona qal\u0131r ki, \u201cB\u0259lk\u0259, taleyim\u0259, e\u015fqim\u0259 m\u0259nim, Bitibs\u0259n, yegan\u0259 b\u0259n\u00f6v\u015f\u0259 g\u0259l, g\u0259l\u201d. O b\u0259n\u00f6v\u015f\u0259 misall\u0131 g\u00f6z\u0259l \u00fcz\u00fcn\u00fc yan \u00e7evir\u0259nd\u0259 \u015fair d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki,  \u201cF\u0259l\u0259yin verdiyi d\u0259rdl\u0259rd\u0259n bet\u0259r, O q\u0131z \u00fcr\u0259yimi da\u011flad\u0131 getdi\u201d. Bu q\u0131z \u00fcz\u00fcn\u00fc hans\u0131 t\u0259r\u0259f\u0259 \u00e7evirdis\u0259, orada bir \u015feir \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259di.<\/p>\n<p>Ay\u0131n yar\u0131s\u0131na yar v\u0259d\u0259 verib,<br \/>\nHesablay\u0131n g\u00f6r\u00fcn, ay yar\u0131d\u0131m\u0131?<br \/>\nBuludlu gec\u0259l\u0259r qoymur g\u00f6r\u00fcn\u0259,<br \/>\nBilinmir Ay b\u00fct\u00f6v, Ay yar\u0131d\u0131m\u0131.<\/p>\n<p>S\u0259rraf \u015eiruy\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sevgi rahiy\u0259li bu c\u00fcr t\u0259cnisl\u0259r az deyil. Onlardan  bir ne\u00e7\u0259sini  maraql\u0131 \u00f6rn\u0259kl\u0259r kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar:<\/p>\n<p>G\u00f6rd\u00fcm camal\u0131n\u0131 yar Aya d\u00f6n\u00fcb,<br \/>\nBir g\u00fcn\u00fcn \u00e7evrilib, yar, aya d\u00f6n\u00fcb!<br \/>\n\u015eiruy\u0259, d\u0259rmans\u0131z yaraya d\u00f6n\u00fcb,<br \/>\nAz qal\u0131r can\u0131m\u0131 o g\u00f6zl\u0259r ala.<\/p>\n<p>Yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fcm\u00fcmi mahiyy\u0259ti xalq \u015feirinin g\u0259l\u0259n\u0259kl\u0259rind\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259ndiyi \u00fc\u00e7\u00fcn, ba\u015fqa jan\u0131rlara nisb\u0259t\u0259n t\u0259cnis janr\u0131nda yazm\u0131\u015f oldu\u011fu \u015feirl\u0259r\u0259 \u015fairin  poeziyas\u0131nda daha \u00e7ox rast g\u0259linir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, dey\u0259 bil\u0259rik ki, poeziyasev\u0259rl\u0259rin  s\u0259n\u0259tkara \u201cT\u0259cnis \u015eiruy\u0259\u201d ad\u0131 verm\u0259si he\u00e7 d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyil. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259,  t\u0259cnis janr\u0131 \u00fcnl\u00fc \u015fairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ayr\u0131ca bir t\u0259dqiqata layiqdi. Bu t\u0259cnisl\u0259r \u0259n m\u00fcxt\u0259lif m\u00f6vzular\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259 bil\u0259r. H\u0259tta, klassik s\u0259n\u0259tkarlar\u0131m\u0131za ithaf olunanlar\u0131 da var. N\u00fcmun\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn baxaq:<\/p>\n<p>\u00dcf\u00fcqd\u0259n q\u0131zaran a\u011f da ban deyil,<br \/>\nQ\u0259d\u0259mi sayal\u0131 a\u011f daban deyil,<br \/>\nA\u011fdaban s\u0259n g\u00f6r\u0259n A\u011fdaban deyil,<br \/>\nM\u0259zar\u0131 ay girov, ay \u0259sir d\u0259d\u0259m.<\/p>\n<p>T\u0259cnisin m\u00f6vzusundan  \u015feirin A\u015f\u0131q \u015e\u0259m\u015fir\u0259 h\u0259sr edildiyini anlamaq olur. Bu tipli yet\u0259rinc\u0259 misallar g\u0259tir\u0259 bil\u0259rik. \u00c7ox\u015fax\u0259li yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa malik olan  S\u0259rraf \u015eiruy\u0259 \u00f6z oxucular\u0131n\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cG\u0259nc \u018fdibl\u0259r M\u0259kt\u0259bi\u201dnin m\u00fcdavimi, Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyi G\u0259ncl\u0259r \u015euras\u0131n\u0131n v\u0259 D\u00fcnya G\u0259nc T\u00fcrk Yazarlar Birliyinin \u00fczv\u00fc, Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u018fd\u0259biyyat Portal\u0131n\u0131n Tovuz B\u00fcrosunun R\u0259hb\u0259ri, Prezident t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fc, G\u0259ncl\u0259r m\u00fcfakat\u00e7\u0131s\u0131 Uzun ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri \u015firin-\u015firin qo\u015fmalar\u0131, t\u0259cnisl\u0259ri, g\u0259rayl\u0131lar\u0131 a\u015f\u0131qlar\u0131n, xanand\u0259l\u0259rin ifas\u0131nda, poeziyasev\u0259rl\u0259rin doda\u011f\u0131nda qanadlanan S\u0259rraf \u015eiruy\u0259 m\u00fcasir \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 pay\u0131 olan istedadl\u0131 \u015fairl\u0259rimizd\u0259n biri kimi- \u00f6z\u00fcn\u00fc bel\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcnkil\u0259\u015fdirir; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-33126","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33126","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33126"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33126\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33135,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33126\/revisions\/33135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33126"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33126"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}