{"id":33964,"date":"2019-12-13T12:02:56","date_gmt":"2019-12-13T08:02:56","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=33964"},"modified":"2019-12-13T12:16:22","modified_gmt":"2019-12-13T08:16:22","slug":"heyd%c9%99r-%c9%99liyev-m%c9%99rk%c9%99zind%c9%99-elmira-axundovanin-heyd%c9%99r-%c9%99liyev-s%c9%99xsiyy%c9%99t-v%c9%99-zaman-uccildliyinin-t%c9%99qdimati-olub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=33964","title":{"rendered":"Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zind\u0259 Elmira Axundovan\u0131n \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev. \u015e\u0259xsiyy\u0259t v\u0259 zaman\u201d \u00fc\u00e7cildliyinin t\u0259qdimat\u0131 olub"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/b.radikal.ru\/b27\/1912\/b2\/7808efbd65a5.jpg\" alt=\"https:\/\/b.radikal.ru\/b27\/1912\/b2\/7808efbd65a5.jpg\" \/><\/p>\n<p>Dekabr\u0131n 11-d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zind\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f yaz\u0131\u00e7\u0131-publisist, Milli M\u0259clisin deputat\u0131, Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131, \u018fm\u0259kdar jurnalist Elmira Axundovan\u0131n rus dilind\u0259 &#8220;Heyd\u0259r \u018fliyev. \u015e\u0259xsiyy\u0259t v\u0259 zaman&#8221; (&#8220;\u0413\u0435\u0439\u0434\u0430\u0440 \u0410\u043b\u0438\u0435\u0432. \u041b\u0438\u0447\u043d\u043e\u0441\u0442\u044c \u0438 \u044d\u043f\u043e\u0445\u0430&#8221;) \u00fc\u00e7cildlik roman-t\u0259dqiqat\u0131n\u0131n t\u0259qdimat m\u0259rasimi ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p>AZ\u018fRTAC x\u0259b\u0259r verir ki, roman-t\u0259dqiqatda Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fcmummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti canl\u0131 \u015fahidl\u0259rin, m\u00fcxt\u0259lif vaxtlarda Ulu \u00d6nd\u0259rl\u0259 birg\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin xatir\u0259l\u0259ri v\u0259 arxiv materiallar\u0131 \u0259sas\u0131nda \u0259ks etdirilib.<\/p>\n<p>T\u0259dbird\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n kitab\u0131n m\u00fc\u0259llifi Elmira Axundova bu geni\u015fmiqyasl\u0131 layih\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 2003-c\u00fc ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00f6z xeyir-duas\u0131 il\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, 2013-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib. O deyib ki, layih\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 \u00fc\u00e7cildlik formatda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdu, lakin sonradan alt\u0131cildlik roman-t\u0259dqiqata \u00e7evrildi. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u0259s\u0259r bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 xarici dild\u0259 &#8211; ingilis, macar, t\u00fcrk, tacik, rus dill\u0259rind\u0259 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rd\u00fc. Bu, ikinci n\u0259\u015frdir. Bu \u0259s\u0259r Ukrayna v\u0259 g\u00fcrc\u00fc dill\u0259rin\u0259 d\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunub v\u0259 \u00e7apa haz\u0131rlan\u0131r. Kitabda Heyd\u0259r \u018fliyev haqq\u0131nda bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259lum olmayan faktlar toplan\u0131b. Roman-t\u0259dqiqat arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259ri v\u0259 r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259r, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00dcmummilli Liderinin dostlar\u0131, do\u011fmalar\u0131 v\u0259 m\u0259sl\u0259kda\u015flar\u0131 il\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 s\u00f6hb\u0259tin lent yaz\u0131lar\u0131 \u0259sas\u0131nda q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>Elmira Axundova \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyev \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fcnd\u0259n, liderl\u0259rin nec\u0259 yeti\u015fm\u0259sind\u0259n, \u00dcmummilli Liderimizin fenomenini \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n xarakterik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n vitse-prezidenti, Milli M\u0259clisin komit\u0259 s\u0259dri, akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli deyib ki, t\u0259qdim olunan kitab Elmira Axundovan\u0131n \u00e7oxillik elmi-publisistik f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lmi\u015f \u00e7ox sanball\u0131 bir \u0259s\u0259rdir. Bu kitab m\u00fctali\u0259 etdiyimiz \u0259s\u0259rl\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u0259n m\u00fck\u0259mm\u0259l bioqrafik roman-epopeyad\u0131r. Bu roman-epopeyan\u0131n \u00fcmumil\u0259\u015fdirilmi\u015f, ixtisar olunmu\u015f, \u0259slind\u0259 yenid\u0259n i\u015fl\u0259nmi\u015f variant\u0131 olan \u00fc\u00e7cildlik o q\u0259d\u0259r yarad\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlan\u0131b ki, kitabda n\u0259yins\u0259 ixtisar olunmas\u0131n\u0131 hiss etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bir s\u00f6zl\u0259, bu, Heyd\u0259r \u018fliyev \u015f\u0259xsiyy\u0259tini daha da ucaldan, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda, d\u00fcnya miqyas\u0131nda m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m bir abid\u0259 s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qald\u0131ran \u0259s\u0259rdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin katibi, Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 \u00c7ingiz Abdullayev bu \u0259s\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259m\u0259k s\u0259rf edildiyini vur\u011fulay\u0131b. Qeyd edib ki, \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev: \u015e\u0259xsiyy\u0259t v\u0259 zaman\u201d \u00fc\u00e7cildliyi \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev haqq\u0131nda Moskvada n\u0259\u015fr edilmi\u015f ilk b\u00f6y\u00fck \u0259s\u0259rdir. Qazax\u0131stan\u0131n Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Oljas S\u00fcleymenov \u00fc\u00e7cildliy\u0259 \u00f6n s\u00f6zd\u0259 yaz\u0131r: \u201cElmira Axundovan\u0131n bu kitab\u0131 m\u0259h\u0259bb\u0259td\u0259n yaran\u0131b. Bel\u0259 kitablar laz\u0131md\u0131r: onlar r\u0259hb\u0259rl\u0259rin yeni n\u0259slinin yeti\u015fdirilm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k edir. Bir \u00f6lk\u0259d\u0259 iki d\u00f6vl\u0259tin r\u0259hb\u0259ri olmu\u015f Heyd\u0259r \u018fliyevin nadir t\u0259cr\u00fcb\u0259si x\u00fcsusil\u0259 qiym\u0259tlidir\u201d. Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131, h\u0259m\u00e7inin m\u00fcasir tariximizd\u0259 silinm\u0259z iz qoymu\u015f bu dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t haqq\u0131nda \u00fcr\u0259k s\u00f6zl\u0259rini dil\u0259 g\u0259tirib, xatir\u0259l\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyi \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc, Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Musa Quliyev bildirib ki, Elmira Axundovan\u0131n 20 illik z\u0259hm\u0259tinin b\u0259hr\u0259si olan kitab\u0131n Moskvada rus dilind\u0259 ikinci n\u0259\u015fri b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Kitab\u0131n rus dilind\u0259 n\u0259\u015fr olunmas\u0131 rusdilli auditoriyan\u0131n Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qurucusu Heyd\u0259r \u018fliyevin titanik f\u0259aliyy\u0259ti, onun xalq\u0131m\u0131z\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 t\u0259r\u0259qqisi yolunda g\u00f6st\u0259rdiyi f\u0259dakar \u0259m\u0259k bar\u0259d\u0259 dol\u011fun m\u0259lumat almas\u0131na k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p>\u201cKanon-plyus\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131n\u0131n direktoru Yuri Bajko deyib ki, Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn bir insan\u0131n h\u0259yat\u0131 boyu ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi h\u0259r \u015feyi edib v\u0259 n\u0259hay\u0259t, \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259n m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m \u0259s\u0259rini \u2013 m\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131 yarad\u0131b.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7cildliyin \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259 yax\u0131ndan d\u0259st\u0259k olan xaricd\u0259 ya\u015fayan h\u0259mv\u0259t\u0259nimiz, \u00dcmumd\u00fcnya Da\u011f Y\u0259hudil\u0259ri Konqresinin s\u0259dri Akif Qilalov vur\u011fulay\u0131b ki, bu, \u00e7ox sanball\u0131 \u0259s\u0259rdir, onu diqq\u0259tl\u0259 oxumaq v\u0259 t\u0259sirini Az\u0259rbaycan\u0131n h\u00fcdudlar\u0131ndan uzaqlarda da hiss etdiyimiz b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259 t\u0259masda olmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, \u00fc\u00e7cildliyin birinci kitab\u0131 (&#8220;Hakimiyy\u0259t y\u00fck\u00fc alt\u0131nda&#8221; &#8211; &#8220;\u041f\u043e\u0434 \u0431\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d\u0435\u043c \u0432\u043b\u0430\u0441\u0442\u0438&#8221;) ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin erk\u0259n d\u00f6n\u0259ml\u0259ri haqq\u0131nda m\u0259xsusi v\u0259 geni\u015f auditoriyaya az m\u0259lum olan faktlarla z\u0259ngindir. N\u0259\u015fr Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Komit\u0259sinin arxivl\u0259rind\u0259, h\u0259m\u00e7inin Prezidentin \u015f\u0259xsi arxivind\u0259 a\u015fkar edil\u0259n nadir s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 \u0259saslan\u0131r. \u018fs\u0259rin q\u0259hr\u0259man\u0131n\u0131n u\u015faql\u0131q v\u0259 g\u0259nclik ill\u0259rind\u0259n, Ulu \u00d6nd\u0259rin d\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi orqanlar\u0131nda f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n, el\u0259c\u0259 d\u0259 1969-1982-ci ill\u0259rd\u0259 sovet Az\u0259rbaycan\u0131na r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d\u00f6vrd\u0259n b\u0259hs olunur.<\/p>\n<p>\u0130kinci kitab (&#8220;Kreml be\u015filliyi&#8221; &#8211; &#8220;\u041a\u0440\u0435\u043c\u043b\u0435\u0432\u0441\u043a\u0430\u044f \u043f\u044f\u0442\u0438\u043b\u0435\u0442\u043a\u0430&#8221; ) Sov.\u0130KP MK \u00fczv\u00fc, SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini Heyd\u0259r \u018fliyevin Kremld\u0259 i\u015fl\u0259diyi be\u015f ili \u0259hat\u0259 edir. Bu cildd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin SSR\u0130-nin \u00fc\u00e7 ba\u015f katibi &#8211; Andropov, \u00c7ernenko v\u0259 Qorba\u00e7ovla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hs olunur. Siyasi B\u00fcro daxilind\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r, Heyd\u0259r \u018fliyevin n\u0259tic\u0259l\u0259rinin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131nda i\u015ftirak etdiyi q\u0259zalar v\u0259 texnogen f\u0259lak\u0259tl\u0259r, onun xarici s\u0259f\u0259rl\u0259ri, \u201cQorba\u00e7ov yenid\u0259nqurmas\u0131\u201dn\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 v\u0259 sonu, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si, Heyd\u0259r \u018fliyevin istefas\u0131n\u0131n \u0259sl s\u0259b\u0259bl\u0259ri v\u0259 SSR\u0130-nin s\u00fcqutu ikinci kitabda \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc cildd\u0259 (&#8220;Qay\u0131d\u0131\u015f&#8221; &#8211; &#8220;\u0412\u043e\u0437\u0432\u0440\u0430\u0449\u0435\u043d\u0438\u0435&#8221;) ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 1990-c\u0131 ild\u0259 V\u0259t\u0259n\u0259, \u00fc\u00e7 ild\u0259n sonra is\u0259 siyasi olimp\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131ndan b\u0259hs edilir. Kitabda \u00dcmummilli Liderin Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131 blokadada ya\u015fayan ill\u0259rd\u0259 acl\u0131qdan v\u0259 soyuqdan, h\u0259m\u00e7inin Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131ndan xilas etm\u0259si \u0259ksini tap\u0131b. Eyni zamanda, Ulu \u00d6nd\u0259rin Az\u0259rbaycanda v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin, \u00f6lk\u0259nin par\u00e7alanmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, Erm\u0259nistanla uzunm\u00fcdd\u0259tli at\u0259\u015fk\u0259sin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131, neft strategiyas\u0131 hesab\u0131na respublikan\u0131n XXI \u0259sr\u0259 g\u00fccl\u00fc iqtisadi inki\u015faf tempi il\u0259 daxil olmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259ki f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259svir olunub.<\/p>\n<p><strong>AMEA Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutu \u0130ctimaiyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r \u015f\u00f6b\u0259si<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dekabr\u0131n 11-d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zind\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f yaz\u0131\u00e7\u0131-publisist, Milli M\u0259clisin deputat\u0131, Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131, \u018fm\u0259kdar jurnalist Elmira Axundovan\u0131n rus dilind\u0259 &#8220;Heyd\u0259r \u018fliyev. \u015e\u0259xsiyy\u0259t v\u0259 zaman&#8221; (&#8220;\u0413\u0435\u0439\u0434\u0430\u0440 \u0410\u043b\u0438\u0435\u0432. \u041b\u0438\u0447\u043d\u043e\u0441\u0442\u044c \u0438 \u044d\u043f\u043e\u0445\u0430&#8221;) \u00fc\u00e7cildlik roman-t\u0259dqiqat\u0131n\u0131n t\u0259qdimat m\u0259rasimi ke\u00e7irilib. AZ\u018fRTAC x\u0259b\u0259r verir ki, roman-t\u0259dqiqatda Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fcmummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti canl\u0131 \u015fahidl\u0259rin, m\u00fcxt\u0259lif vaxtlarda Ulu \u00d6nd\u0259rl\u0259 birg\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-33964","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edenez"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33964"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33964\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33968,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33964\/revisions\/33968"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33964"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33964"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}