{"id":34609,"date":"2020-02-14T19:00:20","date_gmt":"2020-02-14T15:00:20","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=34609"},"modified":"2020-02-19T17:35:07","modified_gmt":"2020-02-19T13:35:07","slug":"%c9%99d%c9%99biyyat-institutunda-%c9%99d%c9%99bi-c%c9%99r%c9%99yanlar-poetikasi-v%c9%99-estetikasi-adli-ii-elmi-sessiya-kecirilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=34609","title":{"rendered":"\u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunda \u201c\u018fd\u0259bi c\u0259r\u0259yanlar: poetikas\u0131 v\u0259 estetikas\u0131\u201d adl\u0131 II elmi sessiya ke\u00e7irilib"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/c.radikal.ru\/c18\/2002\/90\/91f83d37608a.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\n\nAz\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunda \u201c\u018fd\u0259bi c\u0259r\u0259yanlar: poetikas\u0131 v\u0259 estetikas\u0131\u201d adl\u0131 II elmi sessiya ke\u00e7irilib. Sessiyada \u201cAz\u0259rbaycan\u201d jurnal\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayeva da i\u015ftirak edib.<br>&nbsp; &nbsp;Sessiyan\u0131 giri\u015f s\u00f6z\u00fc il\u0259 AMEA-n\u0131n birinci vitse-prezidenti, Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun direktoru, akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli a\u00e7araq \u0259d\u0259bi c\u0259r\u0259yanlar v\u0259 onlar\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131ndak\u0131 yeri bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb. Akademik bildirib ki, indiy\u0259 q\u0259d\u0259r az t\u0259dqiq olundu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259d\u0259bi c\u0259r\u0259yanlar d\u0259rind\u0259n \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259lidir. \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli \u0259d\u0259bi c\u0259r\u0259yanlar\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259dqiqatlar\u0131 olan M\u0259mm\u0259d C\u0259f\u0259r C\u0259f\u0259rov, H\u00fcseyn H\u0259\u015fimli,&nbsp;&nbsp;Qorxmaz Quliyev, Ya\u015far Qarayev &nbsp;kimi aliml\u0259rin ara\u015fd\u0131rmalar\u0131na da m\u00fcnasib\u0259t bildirib. Problemin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn institutda ayr\u0131ca \u018fd\u0259bi c\u0259r\u0259yanlar sektorunun yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib.&nbsp;<br>&nbsp; Akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda tarix\u0259n erk\u0259n realizm, maarif\u00e7i realizm, romantizm, t\u0259nqidi realizm, sosializm realizmi, modernizm, sentimentalizm kimi c\u0259r\u0259yanlar\u0131n formala\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edib. M\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 is\u0259 dekadenizm, magik realizm,&nbsp;&nbsp;neorealizm, postmodernizm c\u0259r\u0259yanlar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu\u011funu \u0259lav\u0259 edib. Akademik h\u0259m\u00e7inin \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259b v\u0259 \u0259d\u0259bi c\u0259r\u0259yanlar problemind\u0259n d\u0259 b\u0259hs edib. \u018fd\u0259bi m\u0259kt\u0259bl\u0259rin uzunm\u00fcdd\u0259tli oldu\u011funu, onlarda zaman s\u0259rh\u0259ddi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u0259d\u0259bi c\u0259r\u0259yanlar\u0131n is\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n bir zaman s\u0259rh\u0259ddind\u0259 meydana g\u0259ldiyini deyib. Buna ictimai qurulu\u015fun, siyasi sistemin, m\u0259d\u0259ni hadis\u0259l\u0259rin d\u0259 t\u0259sir etdiyini vur\u011fulay\u0131b. \u201cM\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rdi ki, \u0259d\u0259bi yarad\u0131c\u0131l\u0131q \u00e7ox metodlu olmal\u0131d\u0131r. M\u00fcst\u0259qilik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 romantizmin yenid\u0259n do\u011fulmas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m\u201d. M\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fc \u0259d\u0259bi c\u0259r\u0259yanlar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131nda BSU-nun n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n Yarad\u0131c\u0131l\u0131q fakult\u0259sinin, Kulis.az sayt\u0131n\u0131n, \u201cUlduz\u201d jurnal\u0131n\u0131n v\u0259 s. rolu oldu\u011funu da bildirib.<br>&nbsp; Sonra filologiya elml\u0259ri doktorlar\u0131 Cavan\u015fir \u018fliyev \u201cStrukturalizm v\u0259 poststrukturalizm metodlar\u0131n\u0131n tarixi m\u0259n\u015f\u0259yi v\u0259 \u0259d\u0259bi \u0259s\u0259rl\u0259rin t\u0259hlilind\u0259 m\u00f6vqeyi\u201d, P\u0259rvan\u0259 \u0130sayeva \u201cFormalizm v\u0259 m\u00fcasir filoloji fikr\u0259 t\u0259sir mexanizmi\u201d, filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Elnar\u0259 Qarag\u00f6zova \u201cPostmodernizm c\u0259r\u0259yan\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 kontekstind\u0259\u201d m\u0259ruz\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edibl\u0259r.&nbsp;<br>&nbsp; &nbsp;Filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent Maral Yaqubova \u201c\u018fd\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131qda postmodernist m\u0259tnin t\u0259hlili probleml\u0259ri\u201d adl\u0131 m\u0259ruz\u0259sind\u0259 \u0259sas toxundu\u011fu probleml\u0259r bunlar oldu: \u201c\u0130st\u0259nil\u0259n \u0259d\u0259biyyat \u0259s\u0259ri, ist\u0259nil\u0259n b\u0259dii m\u0259tn t\u0259dqiqi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n \u00f6z\u00fcn\u0259 \u00fc\u00e7l\u00fc yana\u015fman\u0131 lab\u00fcd edir: \u201cn\u0259\u201dd\u0259n b\u0259hs etm\u0259si; \u201cn\u0259\u201dyin \u201cnec\u0259\u201d t\u0259qdim olunmas\u0131; \u201cniy\u0259\u201d, \u201cn\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn\u201d t\u0259qdim olunmas\u0131. Hadis\u0259, varl\u0131qlar, zaman, m\u0259kan, \u015f\u0259xsl\u0259r m\u0259tnin \u201cn\u0259\u201d kateqoriyas\u0131nda dayan\u0131rsa, fiksasiya v\u0259 t\u0259hkiy\u0259 s\u0259viyy\u0259si (struktur),&nbsp;&nbsp;ifad\u0259 texnikas\u0131, dil v\u0259 \u00fcslub, t\u0259hkiy\u0259\u00e7inin bax\u0131\u015f buca\u011f\u0131 \u201cnec\u0259\u201dy\u0259 daxildir. M\u0259tnin \u201cn\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn\u201d suallar\u0131na is\u0259 m\u0259tnin \u0259sas fikri, m\u00f6vzusu (hans\u0131 m\u0259qs\u0259d da\u015f\u0131y\u0131r?), ideyas\u0131 v\u0259 s. kimi anlay\u0131\u015flar cavab verir. Postmodernist m\u0259tnl\u0259rd\u0259 \u201cn\u0259\u201d, \u201cnec\u0259\u201d, \u201cn\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn\u201d aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin \u0259n\u0259n\u0259vi uy\u011funlu\u011fu pozulur. Postmodernist m\u0259tn postmodernist estetikaya uy\u011fun t\u0259hlil metodlar\u0131 t\u0259l\u0259b edir. \u018fd\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda m\u0259tn\u0259 yana\u015fman\u0131n m\u00fcxt\u0259lif paradiqmalar\u0131na rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u0259tn, m\u00fc\u0259llif, kontekst, oxucu d\u00f6rdl\u00fcy\u00fcn\u00fcn birinin dig\u0259rl\u0259rind\u0259n dominant oldu\u011funu \u00fcst\u00fcn hesab etm\u0259kl\u0259 bu paradiqmalar\u0131 d\u00f6rd m\u00fcxt\u0259lif qrupda t\u0259snif etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Postmodernist t\u0259hlil daha \u00e7ox m\u0259tn m\u0259rk\u0259zli n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck vers\u0259 d\u0259, \u201cm\u00fc\u0259llif \u00f6l\u00fcm\u00fc\u201d konsepsiyas\u0131nda oxucunun artan m\u00f6vqeyi oxucu m\u0259rk\u0259zli n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259ri d\u0259 aktualla\u015fd\u0131r\u0131r. Eyni zamanda ke\u00e7mi\u015f\u0259, tarix\u0259 olan ironik m\u00fcnasib\u0259tind\u0259 pasti\u015f v\u0259 parodiyalar vasit\u0259sil\u0259 dan\u0131\u015fmaq postmodernist m\u0259tnin s\u0259thi x\u0259ttind\u0259 \u201cba\u015fqalar\u0131na\u201d (realizm, romantizm v\u0259 s.) b\u0259nz\u0259m\u0259kl\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. Bu da ger\u00e7\u0259klik v\u0259 m\u0259tn aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin \u0259n\u0259n\u0259vi izah\u0131n\u0131n postmodernist m\u0259tn t\u0259hlilin\u0259 g\u0259tirilm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Postmodernist m\u0259tnin t\u0259hlili Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi n\u0259z\u0259ri fikrind\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z tam modelini tapmam\u0131\u015f m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir\u201d.&nbsp;<br>&nbsp; H\u0259m\u00e7inin \u018fd\u0259bi c\u0259r\u0259yanlar sektorunun ki\u00e7ik elmi i\u015f\u00e7isi \u015e\u0259fa \u018fliyeva \u201cT\u0259nqidi realizm v\u0259 m\u00fcasir \u0259d\u0259bi-n\u0259z\u0259ri fikir\u201d adl\u0131 m\u0259ruz\u0259sind\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 t\u0259nqidi realizm\u0259 olan maraqdan, ist\u0259r \u015e\u0259rq, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Q\u0259rb \u0259d\u0259biyyat\u0131nda bu \u0259d\u0259bi c\u0259r\u0259yana yenid\u0259n m\u00fcraci\u0259t edilib f\u0259rqli aspektl\u0259rd\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan b\u0259hs edib. M\u0259ruz\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259nqidi realizminin f\u0259rql\u0259ndirici x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda da geni\u015f m\u0259lumat verilib. \u018fd\u0259bi c\u0259r\u0259yanlar sektorunun ki\u00e7ik elmi i\u015f\u00e7isi Dilar\u0259 \u018fliyeva is\u0259 \u201cModernizmin tipoloji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 Az\u0259rbaycan n\u0259srind\u0259 t\u0259zah\u00fcr\u00fc\u201d adl\u0131 m\u0259ruz\u0259sind\u0259 XX \u0259srin 60 &#8211; ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan n\u0259srinin milli \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259r\u0259k, eyni zamanda d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n qabaqc\u0131l nailiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f oldu\u011fu yeni istiqam\u0259t-modernizm c\u0259r\u0259yan\u0131n\u0131n \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131zda inki\u015faf prosesinin m\u00fcxt\u0259lif \u00e7alarlar\u0131, milli \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsusluqlar\u0131n\u0131 i\u015f\u0131qland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<br>&nbsp; Sonda \u018fd\u0259biyyat n\u0259z\u0259riyy\u0259si \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, professor Tahir\u0259 M\u0259mm\u0259d, M\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fc Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc Tehran \u018fli\u015fano\u011flu, T\u00fcrk xalqlar\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, filologiya elml\u0259ri doktoru M\u0259mm\u0259d \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k m\u0259ruz\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcsb\u0259t m\u00fcnasib\u0259t bildiribl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>G\u00fclnar S\u018fMA,<\/strong><br><strong>Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutu,<\/strong><br><strong>\u0130ctimaiyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r \u015f\u00f6b\u0259si<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunda \u201c\u018fd\u0259bi c\u0259r\u0259yanlar: poetikas\u0131 v\u0259 estetikas\u0131\u201d adl\u0131 II elmi sessiya ke\u00e7irilib. Sessiyada \u201cAz\u0259rbaycan\u201d jurnal\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayeva da i\u015ftirak edib.&nbsp; &nbsp;Sessiyan\u0131 giri\u015f s\u00f6z\u00fc il\u0259 AMEA-n\u0131n birinci vitse-prezidenti, Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun direktoru, akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli a\u00e7araq \u0259d\u0259bi c\u0259r\u0259yanlar v\u0259 onlar\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131ndak\u0131 yeri bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-34609","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edeb"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34609","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34609"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34609\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34611,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34609\/revisions\/34611"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34609"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34609"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34609"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}