{"id":35270,"date":"2020-04-03T10:00:59","date_gmt":"2020-04-03T06:00:59","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=35270"},"modified":"2020-04-03T10:58:42","modified_gmt":"2020-04-03T06:58:42","slug":"xalq-yazicisi-mirz%c9%99-ibrahimov-azad-hekay%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=35270","title":{"rendered":"Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Mirz\u0259 \u0130BRAH\u0130MOV.&#8221;Azad&#8221; (Hekay\u0259)"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/mirze_ibrahimov_113131123.gif\" alt=\"\" class=\"wp-image-35272\" width=\"351\" height=\"497\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Azad m\u0259nim u\u015faql\u0131q v\u0259 g\u0259nclik yolda\u015f\u0131m idi&#8230; Bir h\u0259y\u0259td\u0259 do\u011fulmu\u015f, bir h\u0259y\u0259td\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcb m\u0259kt\u0259b\u0259 getmi\u015fik&#8230; G\u0259ncliyimizin d\u0259 b\u00f6y\u00fck bir qismini bir yerd\u0259 ke\u00e7irmi\u015fik. Biz bir evin u\u015fa\u011f\u0131 kimi t\u0259rbiy\u0259 alm\u0131\u015f v\u0259 bir-birimiz\u0259 do\u011fma qarda\u015fdan art\u0131q \u00fcnsiyy\u0259t ba\u011flam\u0131\u015fd\u0131q&#8230; \u0130kimiz d\u0259 bir-birimizin xasiyy\u0259tini&nbsp;\u00e7ox g\u00f6z\u0259l bilirdik. Onun sakit v\u0259 lal-dinm\u0259zliyi m\u0259nim n\u0259z\u0259rimd\u0259 t\u0259bii bir \u015fey idi&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Yolda\u015flar aras\u0131nda \u00e7ox vaxt Azad\u0131 \u00f6z ad\u0131 il\u0259 \u00e7a\u011f\u0131rmazd\u0131lar. Dinm\u0259zliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 ona s\u00fckuti deyirdil\u0259r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>O, d\u00fcnyaya g\u0259ldiyi zamandan xo\u015f bir g\u00fcn g\u00f6rm\u0259mi\u015fdi&#8230; Acl\u0131q, ehtiyac, soyuq otaq, torpaq d\u00f6\u015f\u0259m\u0259y\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015f k\u00f6hn\u0259 h\u0259sir&#8230; G\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u0259n g\u00f6rd\u00fcy\u00fc bu idi. Azad do\u011fulmam\u0131\u015fdan bir ay \u0259vv\u0259l atas\u0131 \u00f6lm\u00fc\u015fd\u00fc. Anas\u0131 s\u0259lim\u0259 xala evd\u0259 t\u0259k qalm\u0131\u015fd\u0131. Ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra arvad qap\u0131lara d\u00fc\u015f\u00fcb i\u015f axtarma\u011fa m\u0259cbur olmu\u015fdu. Birinin ev-e\u015fiyini t\u0259mizl\u0259r, birinin paltar\u0131n\u0131 yuyar, birin\u0259 yun \u00e7\u0131rpard\u0131. Bu qayda il\u0259 bir qarn\u0131 ac, bir qarn\u0131 tox o, Azad\u0131 b\u00f6y\u00fctm\u00fc\u015fd\u00fc&#8230; D\u00fcnyada yegan\u0259 \u00fcmidi v\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u0259qs\u0259di o idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Yax\u015f\u0131 yad\u0131mdad\u0131r&#8230; Bizim be\u015f-alt\u0131 ya\u015f\u0131m\u0131z olanda h\u0259r ax\u015fam s\u0259lim\u0259 xala yatmam\u0131\u015fdan qabaq biz\u0259 na\u011f\u0131l dan\u0131\u015fard\u0131&#8230; Onun na\u011f\u0131llar\u0131na qulaq asa-asa bizi yuxu aparard\u0131&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bir d\u0259f\u0259 adi pay\u0131z ax\u015famlar\u0131ndan birind\u0259 o bizim ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 dizi \u00fcst\u0259 alaraq yen\u0259 h\u0259zin-h\u0259zin oxuyur, s\u00f6yl\u0259nir, mahn\u0131lar deyirdi. Yarpa\u011f\u0131 t\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f a\u011faclardan, q\u0259rib v\u0259 yuvas\u0131z qu\u015flardan, arxlara dolmu\u015f x\u0259z\u0259ll\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r, tez-tez Azad\u0131n ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kir, gah da \u0259yilib \u00fcz\u00fcnd\u0259n \u00f6p\u00fcrd\u00fc. M\u0259n yuxuya getdikc\u0259 onun uzaqlardan g\u0259l\u0259n s\u0259sini e\u015fidirdim. Qula\u011f\u0131ma k\u0259sik-k\u0259sik s\u00f6zl\u0259r g\u0259lirdi: \u201cT\u0259k balam, yuvam\u0131n qu\u015fu balam&#8230; yurdumun da\u015f\u0131 balam&#8230;\u201d. Azad is\u0259 sakit-sakit yuxulay\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ki il o m\u0259niml\u0259 bir yerd\u0259 m\u0259kt\u0259b\u0259 getdi. Orada da Azad he\u00e7 k\u0259s\u0259 qo\u015fulmaz, t\u0259n\u0259ff\u00fcsl\u0259rd\u0259 b\u00fct\u00fcn u\u015faqlar bir-biri il\u0259 oynad\u0131\u011f\u0131 halda, o, bir k\u00fcncd\u0259 durub baxard\u0131. M\u00fc\u0259llim ona bir sual ver\u0259rs\u0259, q\u0131pq\u0131rm\u0131z\u0131 olard\u0131. Lap yax\u015f\u0131 bildiyi bir \u015feyi bel\u0259 s\u00f6yl\u0259y\u0259 bilm\u0259zdi. Doqquz ya\u015f\u0131 olanda anas\u0131 onu oxuda bilm\u0259yib, m\u0259kt\u0259bd\u0259n ald\u0131. Qon\u015fular\u0131n k\u00f6m\u0259yi v\u0259 yalvar-yaxarla T\u0259brizin Lil\u0259van m\u0259h\u0259ll\u0259sind\u0259 ki\u00e7ik bir d\u0259rzi d\u00fckan\u0131nda \u015fagirdliy\u0259 d\u00fcz\u0259ltdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ll\u0259r g\u0259lib ke\u00e7di, m\u0259n orta m\u0259kt\u0259bi qurtard\u0131m, o, d\u0259rzi d\u00fckan\u0131nda qald\u0131. Onun d\u0259rzi \u015fagirdi olmas\u0131, t\u0259biidir ki, bizim \u0259laq\u0259mizi k\u0259sm\u0259di. \u018fksin\u0259, b\u00f6y\u00fcd\u00fckc\u0259 bizim dostlu\u011fumuz daha da artd\u0131. H\u0259yat bizi daha da yax\u0131nla\u015fd\u0131rd\u0131. H\u0259yat\u0131n hadis\u0259l\u0259ri m\u0259ni q\u0259z\u0259bl\u0259ndirdiyi halda o, bu hadis\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 sakit, laqeyd g\u00f6r\u00fcn\u0259rdi. He\u00e7 bir ehtiyac, he\u00e7 bir d\u0259rd onun adi hal\u0131n\u0131 pozmazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ac\u0131ql\u0131 oldu\u011fu g\u00fcnl\u0259rd\u0259n biri yad\u0131ma d\u00fc\u015f\u00fcr. Kiray\u0259 pulunu gecikdirdiyimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259rbab<a href=\"file:\/\/\/D:\/Documents\/aqiller\/azerbaycan%20edebiyyati\/MIrze%20Ibrahimov_Azad.doc#_ftn1\">[1]<\/a>&nbsp;bizi evd\u0259n qovmaqla t\u0259hdid etmi\u015fdi<a href=\"file:\/\/\/D:\/Documents\/aqiller\/azerbaycan%20edebiyyati\/MIrze%20Ibrahimov_Azad.doc#_ftn2\">[2]<\/a>. Pul yox idi. Qazanma\u011fa da i\u015f tap\u0131lm\u0131rd\u0131. K\u00fc\u00e7\u0259l\u0259ri bo\u015f-bo\u015f g\u0259zib yorulduqdan sonra Azad\u0131n yan\u0131na getdim.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Azad, \u2013 dedim, \u2013 d\u0259rd \u00fcr\u0259yimi da\u011f\u0131d\u0131r. A\u011flamaq ist\u0259yir\u0259m. G\u00f6zl\u0259rimd\u0259n ya\u015f g\u0259lmir. Bu n\u0259 g\u00fcz\u0259ran, bu n\u0259 dirrikdir? Azad! \u0130\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 yer yox, dani\u015fgahda<a href=\"file:\/\/\/D:\/Documents\/aqiller\/azerbaycan%20edebiyyati\/MIrze%20Ibrahimov_Azad.doc#_ftn3\">[3]<\/a>&nbsp;oxuma\u011fa imkan yox, o\u011fruluqmu edim, qarda\u015f? \u018flim sa\u011f, qolum sa\u011f, \u00f6z\u00fcmd\u0259 da\u011f g\u00fcc\u00fc hiss edir\u0259m, m\u0259n n\u0259l\u0259r ed\u0259 bilm\u0259r\u0259m? \u018flimd\u0259n n\u0259 g\u0259lm\u0259z? N\u0259y\u0259 g\u00fcc\u00fcm \u00e7atmaz? Vallah, \u201cOd d\u0259ryas\u0131n\u0131 yar ke\u00e7!\u201d des\u0259l\u0259r, ke\u00e7\u0259r\u0259m. B\u0259s indi d\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259nd\u0259, m\u0259n n\u0259 zaman i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m?!<\/p>\n\n\n\n<p>O n\u0259 is\u0259 tikirdi. M\u0259n s\u00f6z\u0259 ba\u015flayark\u0259n \u0259l saxlay\u0131b, ani olaraq \u00fcz\u00fcm\u0259 baxd\u0131, yen\u0259 iyn\u0259sini g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k \u00f6z i\u015fin\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldu&#8230; S\u00f6z bura \u00e7atan kimi, o, iyn\u0259sini yer\u0259 qoyub sakit n\u0259z\u0259rl\u0259rini m\u0259n\u0259 \u00e7evirdi&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Azad, \u2013 dedim, \u2013 bizim h\u0259r\u0259mizin iyirmi d\u00f6rd ya\u015f\u0131m\u0131z&nbsp;var&#8230; Kim bilir, b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u00f6mr\u00fcm\u00fcz\u00fcn yar\u0131s\u0131n\u0131, b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u00e7oxunu ya\u015fam\u0131\u015f\u0131q&#8230; Bu iyirmi d\u00f6rd ild\u0259 biz n\u0259 g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fck? Bir tik\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k, q\u0131\u015fda bir manqal k\u00f6m\u00fcr d\u0259rdind\u0259n ba\u015fqa, hans\u0131 bir fikir, hans\u0131 bir \u0259m\u0259l q\u0259lbimizi d\u00f6y\u00fcnd\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr? M\u0259g\u0259r h\u0259yat budur?.. Ya\u015faay\u0131\u015f\u0131n qay\u0259si budurmu?.. S\u0259n el\u0259 bilm\u0259 ki, m\u0259ni dan\u0131\u015fd\u0131ran pulsuzluq v\u0259 ya acl\u0131qd\u0131r&#8230; Yox! Azad! Fikrimd\u0259 ba\u015fqa \u015feyl\u0259r dolan\u0131r. Bizim bu iyr\u0259nc m\u00fchit\u0259 bax\u0131ram, \u00fcr\u0259yim bulan\u0131r. Sahibi-m\u0259ns\u0259bl\u0259rimizi<a href=\"file:\/\/\/D:\/Documents\/aqiller\/azerbaycan%20edebiyyati\/MIrze%20Ibrahimov_Azad.doc#_ftn4\">[4]<\/a>&nbsp;g\u00f6t\u00fcr&#8230; Bir heyvan\u0131n h\u0259yat\u0131 onlar\u0131n h\u0259yat\u0131ndan daha faydal\u0131d\u0131r. He\u00e7 olmazsa heyvan\u0131n bir \u015fey\u0259 xeyri olur. Onlar is\u0259 yeyir, yat\u0131r, i\u015fsizlikd\u0259n \u015fi\u015fir, toxluqdan har\u0131nl\u0131q etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r, xalqa min c\u00fcr \u0259ziyy\u0259t verirl\u0259r&#8230; M\u0259n ki bel\u0259 h\u0259yat\u0131 ist\u0259m\u0259zdim&#8230; Bir i\u015f g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yir\u0259m, Azad!.. El\u0259 bir i\u015f ki, bizd\u0259n sonra g\u0259l\u0259nl\u0259r d\u0259 ondan bir xeyir g\u00f6rs\u00fcnl\u0259r. K\u0259nd\u0259 ged\u0259c\u0259y\u0259m. Bir \u0259rbaba n\u00f6k\u0259r olub ba\u011fbanl\u0131q ed\u0259c\u0259y\u0259m&#8230; He\u00e7 olmasa a\u011fac \u0259k\u0259r\u0259m, ba\u011f salaram, \u00f6l\u0259nd\u0259n be\u015f il sonra insanlar bir xeyir g\u00f6r\u0259rl\u0259r. Ad\u0131m\u0131 r\u0259hm\u0259tl\u0259 \u00e7\u0259k\u0259rl\u0259r!<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n bu q\u0259d\u0259r dan\u0131\u015fd\u0131m. Azad he\u00e7 dodaqlar\u0131n\u0131 da t\u0259rp\u0259tm\u0259di. G\u00f6zl\u0259rini bir n\u00f6qt\u0259y\u0259 dikib durdu&#8230; M\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259ldi ki, o, \u00f6mr\u00fcnd\u0259 bir d\u0259f\u0259 d\u0259 bel\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259mi\u015fdir. Durub d\u00fckandan \u00e7\u0131xmaq ist\u0259dim&#8230; O, yerind\u0259n t\u0259rp\u0259nm\u0259di, m\u0259n onun \u00fcz\u00fcn\u0259 bax\u0131b ac\u0131qla dedim.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013&nbsp;Yaz\u0131q, min yaz\u0131q biz\u0259 bax\u0131b \u00f6vladlar\u0131m var dey\u0259n v\u0259t\u0259n\u0259! Yaz\u0131q bu g\u00fcl kimi Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131na ki, \u00fcst\u00fcnd\u0259 s\u0259n v\u0259 m\u0259n g\u0259zirik. O, bizd\u0259n n\u0259 xeyir g\u00f6rd\u00fc? Bizim h\u0259yat\u0131m\u0131z bir qara quru\u015fa d\u0259ym\u0259z!.. \u00c7\u00fcnki, bizc\u0259, h\u0259yat yem\u0259kd\u0259n, yatmaqdan, yen\u0259 yem\u0259kd\u0259n v\u0259 yatmaqdan ibar\u0259tdir. Biz, \u00f6l\u00fcm qap\u0131m\u0131z\u0131 d\u00f6y\u0259n g\u00fcn\u0259 kimi d\u0259 bel\u0259 ya\u015fayaca\u011f\u0131q. Biz \u00f6lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015fay\u0131r\u0131q&#8230; Ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6l\u0259n insanlardan x\u0259b\u0259rsizik! Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 c\u0259naz\u0259miz q\u0259br\u0259 \u00e7atmam\u0131\u015f bizi unudacaqlar&#8230; s\u0259ni d\u0259, m\u0259ni d\u0259. Yox, b\u0259lk\u0259 s\u0259ni bir yad ed\u0259n&nbsp;tap\u0131ld\u0131&#8230; Dey\u0259c\u0259kl\u0259r ki, d\u0259rzi Azad yax\u015f\u0131 yamaq salard\u0131&#8230; Allah r\u0259hm\u0259t el\u0259sin!<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6z\u00fcm\u00fc d\u00fckandan k\u00fc\u00e7\u0259y\u0259 atark\u0259n onu s\u0259sini e\u015fitdim.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 F\u0259rda, F\u0259rda!..<\/p>\n\n\n\n<p>Cavab verm\u0259yib \u00e7\u0131x\u0131b getdim. Bir m\u00fcdd\u0259t sonra bu h\u0259r\u0259k\u0259timin pe\u015fman\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131m. M\u0259n bu yaz\u0131\u011f\u0131 niy\u0259 incitdim?.. Onun t\u0259qsiri n\u0259dir? Bir k\u00f6nl\u00fc ki, tik\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259ks\u0259n, niy\u0259 y\u0131x\u0131rsan? \u2013 dey\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. G\u00fcn bat\u0131b qa\u015f qaralana q\u0259d\u0259r k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259ri dola\u015fd\u0131m. Ev\u0259 qay\u0131dan zaman d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm ki, y\u0259qin, indi \u015feyl\u0259rimizi h\u0259y\u0259t\u0259 atm\u0131\u015flar. Anam astanada oturub m\u0259ni g\u00f6zl\u0259yirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013&nbsp;N\u0259 var, ana, h\u0259l\u0259 \u0259rbab\u0131n adam\u0131 g\u0259lm\u0259yib ki?..<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013&nbsp;G\u0259lmi\u015fdi, o\u011ful.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013&nbsp;N\u0259 dedi?<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013&nbsp;N\u0259 dey\u0259c\u0259k, pulunu al\u0131b getdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013&nbsp;Pulu haradan tapd\u0131n, ana?<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013&nbsp;Nec\u0259 haradan tapd\u0131m, o\u011ful! Azad g\u0259tirdi, dedi ki, s\u0259n vermis\u0259n.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n barma\u011f\u0131m\u0131 di\u015fl\u0259dim. anam\u0131n qolundan tutb i\u00e7\u0259ri apard\u0131m. Sonra Azadla g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fckd\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr etdim. Ke\u00e7\u0259n g\u00fcnk\u00fc kobud r\u0259ftar\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fczr ist\u0259dim. O, he\u00e7 bir s\u00f6z dem\u0259di, g\u00f6zl\u0259rini bir n\u00f6qt\u0259y\u0259 dikib durdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ay sonra m\u0259n anam\u0131 da k\u0259nd\u0259 getm\u0259y\u0259 raz\u0131 sald\u0131m. S\u0259lim\u0259 xala v\u0259 Azadla halalla\u015f\u0131b T\u0259brizd\u0259n ayr\u0131ld\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p>* * *<\/p>\n\n\n\n<p>Tam be\u015f il m\u0259n Azad\u0131 g\u00f6rm\u0259dim. N\u0259 o k\u0259nd\u0259 g\u0259ldi, n\u0259 d\u0259 m\u0259n T\u0259briz\u0259 getdim. Buna baxmayaraq T\u0259briz\u0259 s\u0259f\u0259r ed\u0259nl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 ondan x\u0259b\u0259r tutur v\u0259 \u00f6z\u00fcmd\u0259n d\u0259 ona x\u0259b\u0259r \u00e7atd\u0131r\u0131rd\u0131m. Bu be\u015f ild\u0259 \u00e7ox sular axm\u0131\u015f, \u00e7ox \u0259hvalatlar ba\u015f vermi\u015fdi. \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ba\u015flanm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan\u0131n ist\u0259r \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 ist\u0259rs\u0259 k\u0259ndl\u0259rind\u0259 camaat h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259lmi\u015fdi. \u0130claslardan, mitinql\u0259rd\u0259n ba\u015fqa, evl\u0259rd\u0259, h\u0259y\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u0259 azadl\u0131qdan, yax\u015f\u0131 ya\u015fay\u0131\u015fdan, elmd\u0259n, ana dilind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. M\u0259n g\u00fcnl\u0259rimin n\u0259 c\u00fcr g\u0259lib ke\u00e7diyini bilmirdim. Biz Az\u0259rbaycan \u00fcf\u00fcql\u0259rind\u0259 i\u015f\u0131qli bir g\u00fcn\u0259\u015f do\u011fdu\u011funu hiss edirdik. Hadis\u0259l\u0259r d\u0259 \u00e7ox sur`\u0259tl\u0259 inki\u015faf edirdi&#8230; bir ne\u00e7\u0259 ay sonra biz k\u0259ndd\u0259 mitinq ke\u00e7irib, Az\u0259rbaycan xalq konqresin\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r se\u00e7dik. N\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r i\u00e7ind\u0259 m\u0259n d\u0259 var idim.<\/p>\n\n\n\n<p>Noyabr ay\u0131n\u0131n 18-d\u0259 biz T\u0259briz\u0259 g\u0259ldik. M\u0259n T\u0259brizi n\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259yi\u015fmi\u015f g\u00f6rd\u00fcm. K\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259 qeyri-adi bir canlanma v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t var idi. \u00dcr\u0259yim Azad\u0131 g\u00f6rm\u0259k h\u0259v\u0259si il\u0259 d\u00f6y\u00fcn\u00fcrd\u00fc&#8230; El\u0259 birinci g\u00fcn k\u00f6hn\u0259 h\u0259y\u0259timiz\u0259 getdim. S\u0259lim\u0259 xalan\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Aln\u0131mdan \u00f6pd\u00fc, anam\u0131 x\u0259b\u0259r ald\u0131, a\u011flad\u0131. Azad\u0131 soru\u015fdum.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 T\u0259brizd\u0259 yoxdur, \u2013 dedi, \u2013 Z\u0259ncana gedib, demokrat d\u00fcz\u0259ltm\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259ribl\u0259r&#8230; Ax\u0131 indi o da demokratd\u0131r. M\u0259n d\u0259 demokrat olmu\u015fam, o\u011ful. Allaha t\u0259v\u0259kk\u00fcl. Deyirl\u0259r ki, g\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycana azadl\u0131q alaq, ham\u0131ya i\u015f ver\u0259k, ham\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6r\u0259yi olsun. U\u015faqlar \u00f6z dilimizd\u0259 oxusun. Xo\u015fuma g\u0259ldi. Getdim yaz\u0131ld\u0131m. \u0130ndi d\u0259 komit\u0259mizd\u0259 iclas olacaq. G\u0259l otur, s\u0259n\u0259 bir st\u0259kan \u00e7ay verim, sonra ged\u0259r\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n sevinc, heyr\u0259t v\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcb\u00fcm\u00fc gizl\u0259d\u0259 bilm\u0259y\u0259r\u0259k:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Sa\u011f ol, S\u0259lim\u0259 xala, \u2013 dedim,\u2013Get, iclasa gecikm\u0259. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Azad\u0131 g\u00f6r\u0259 bilm\u0259dim. M\u0259nd\u0259n ona salam dey\u0259rs\u0259n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013&nbsp;Dey\u0259r\u0259m o\u011flum dey\u0259r\u0259m. S\u0259n d\u0259 gec\u0259ni he\u00e7 yerd\u0259 qalma. Evimiz\u0259 g\u0259l. G\u00f6zl\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m, g\u0259l ha&#8230; \u2013 deyib getdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259ncandan pis x\u0259b\u0259rl\u0259r g\u0259lirdi. Bir yandan yerli, bir yandan da Tehran m\u00fcrt\u0259cel\u0259ri<a href=\"file:\/\/\/D:\/Documents\/aqiller\/azerbaycan%20edebiyyati\/MIrze%20Ibrahimov_Azad.doc#_ftn5\">[5]<\/a>&nbsp;v\u0259 r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t idar\u0259l\u0259ri orada c\u00fcrb\u0259c\u00fcr f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259dirdil\u0259r. Demokratlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, ayaqlar\u0131n\u0131 nallay\u0131r, al\u0131nlar\u0131na odlu d\u0259mir bas\u0131rd\u0131lar. Bel\u0259 bir zamanda M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259 bir ne\u00e7\u0259 yolda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 Z\u0259ncana g\u00f6nd\u0259rm\u0259yi q\u0259rara ald\u0131. G\u00f6nd\u0259ril\u0259nl\u0259rin i\u00e7ind\u0259 m\u0259n d\u0259 var idim. M\u0259n T\u0259brizd\u0259n \u00e7\u0131xmam\u0131\u015f S\u0259lim\u0259 xalaya ba\u015f \u00e7\u0259km\u0259yi \u00f6z\u00fcm\u0259 borc bildim. O, Azada salam g\u00f6nd\u0259rdi. Bir c\u00fct corab, bir d\u0259 yun \u015f\u0259rf b\u00fck\u00fcb verdi. Soyuqdur, ona yetir, \u2013 dedi. M\u0259n d\u0259 onu anama, anam\u0131 da ona tap\u015f\u0131rd\u0131m. H\u0259r ikisin\u0259 \u00fcr\u0259k-dir\u0259k verib yola d\u00fc\u015fd\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n<p>Sabah\u0131s\u0131 g\u00fcn\u00fc biz Z\u0259ncana \u00e7atd\u0131q. \u015e\u0259h\u0259r demokratlar\u0131n \u0259lind\u0259 idi. M\u00fcrt\u0259cel\u0259r c\u0259nub t\u0259r\u0259fd\u0259ki k\u0259ndl\u0259rd\u0259 q\u0131r\u011f\u0131n yarad\u0131r, Z\u0259ncana h\u00fccum etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131lar. Onlar\u0131n&nbsp;bu fikirl\u0259rini pozmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Z\u0259ncan\u0131n demokrat t\u0259\u015fkilat\u0131 f\u0259dail\u0259rd\u0259n<a href=\"file:\/\/\/D:\/Documents\/aqiller\/azerbaycan%20edebiyyati\/MIrze%20Ibrahimov_Azad.doc#_ftn6\">[6]<\/a>&nbsp;bir ne\u00e7\u0259 d\u0259st\u0259 c\u0259nuba g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdi. Azad\u0131n bu d\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259n birin\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyini m\u0259n Z\u0259ncanda \u00f6yr\u0259ndim&#8230; El\u0259 bu zaman x\u0259b\u0259r g\u0259ldi ki, m\u00fcrt\u0259cel\u0259r il\u0259 f\u0259dail\u0259rin ilk d\u0259st\u0259si&#8230; \u201cX\u201d k\u0259ndinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda qar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015fd\u0131r&#8230; azca at\u0131\u015fmadan sonra onlar k\u0259nd\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015f v\u0259 \u0259traf\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259tmi\u015fl\u0259r. F\u0259dail\u0259r d\u0259st\u0259si k\u0259ndi d\u00f6rd t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u00fchasir\u0259y\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r&#8230; Bu d\u0259st\u0259nin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Azad idi.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259min gec\u0259 biz Z\u0259ncandan \u00e7\u0131xd\u0131q v\u0259 at\u0131\u015fman\u0131n \u015fidd\u0259tli zaman\u0131nda g\u0259lib Azad\u0131n d\u0259st\u0259sin\u0259 \u00e7atd\u0131q&#8230; Azad d\u00f6rd t\u0259r\u0259fd\u0259n k\u0259nd\u0259 h\u00fccuma ke\u00e7mi\u015fdi. B\u0259rk at\u0131\u015fma gedirdi v\u0259 f\u0259dail\u0259rin bir qismi art\u0131q k\u0259ndin i\u00e7in\u0259 girmi\u015fdi. Qa\u015f qaralana yax\u0131n \u015f\u0259rq t\u0259r\u0259fd\u0259n Azad \u00f6z\u00fc qabaqda olmaqla, f\u0259dail\u0259r k\u0259nd\u0259 dolu\u015fdular. Biz h\u0259min vuru\u015fmada Azad\u0131n yaraland\u0131\u011f\u0131 x\u0259b\u0259rini ald\u0131q&#8230; M\u0259n tez \u00f6z\u00fcm\u00fc ona \u00e7atd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131m&#8230; Bu m\u0259nim be\u015f illik ayr\u0131l\u0131qdan sonra onunla ilk v\u0259 son g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm oldu. Onu k\u0259nd evl\u0259rind\u0259n birind\u0259 bir f\u0259r\u015fin<a href=\"file:\/\/\/D:\/Documents\/aqiller\/azerbaycan%20edebiyyati\/MIrze%20Ibrahimov_Azad.doc#_ftn7\">[7]<\/a>&nbsp;\u00fcst\u0259 uzatm\u0131\u015fd\u0131lar. Ba\u015f\u0131n\u0131n alt\u0131nda yast\u0131q var idi. \u00c7uxas\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcn\u0259 salm\u0131\u015f, be\u015fa\u00e7\u0131lan t\u00fcf\u0259ngini yan\u0131na qoymu\u015fdular. Onun \u0259traf\u0131nda halqa vurmu\u015f f\u0259dail\u0259rd\u0259n kimisi oturmu\u015f, kimisi \u0259mr\u0259 haz\u0131r durmu\u015fdu. M\u0259n i\u00e7\u0259ri gir\u0259n kimi onun \u00fcz\u00fcn\u0259 baxd\u0131m&#8230; A\u011farm\u0131\u015f halda g\u00f6zl\u0259rini yummu\u015f v\u0259 s\u0259ssizc\u0259 uzanm\u0131\u015fd\u0131&#8230; M\u0259n yava\u015f add\u0131mlarla onun ba\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcn\u0259 g\u0259dim, diz \u00e7\u00f6k\u00fcb \u0259lini \u0259lim\u0259 ald\u0131m, aln\u0131ndan \u00f6pd\u00fcm:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Azad, s\u0259n\u0259 n\u0259 olub?<\/p>\n\n\n\n<p>O, heyr\u0259t v\u0259 t\u0259la\u015fla g\u00f6zl\u0259rini a\u00e7d\u0131&#8230; \u00dcz\u00fcm\u0259 baxd\u0131. B\u00fct\u00fcn simas\u0131 q\u0259rib\u0259 bir t\u0259b\u0259ss\u00fcml\u0259 i\u015f\u0131qland\u0131. M\u00fchribanl\u0131qla ba\u015f\u0131n\u0131 dizimin \u00fcst\u0259 qoyub:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Bu saat s\u0259ni d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm, \u2013 dedi. \u2013 N\u0259 yax\u015f\u0131 g\u0259ldin. Yoxsa bu d\u00fcnyadan \u00fcr\u0259yi nisgilli ged\u0259c\u0259kdim&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 N\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rsan, Azad, qarda\u015f\u0131m?\u2013dedim.\u2013Biz h\u0259l\u0259 t\u0259z\u0259c\u0259 ya\u015fama\u011fa ba\u015flay\u0131r\u0131q&#8230; D\u00fcnyadan getm\u0259k n\u0259dir, bu n\u0259 s\u00f6zd\u00fcr s\u0259n a\u011fz\u0131na al\u0131rsan? S\u0259n\u0259 n\u0259 olub, harandan yaralanm\u0131san?<\/p>\n\n\n\n<p>O, \u0259li il\u0259 sa\u011f \u00e7iyninin alt\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rdi&#8230; G\u00fcll\u0259 qabaqdan d\u0259yib, daldan \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. Ciy\u0259rini d\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259mi\u015fdi. M\u0259n ona t\u0259skinlik verm\u0259k ist\u0259rk\u0259n o, s\u00f6z\u00fcm\u00fc k\u0259sdi:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Bunlara ehtiyac yoxdur, \u2013 dedi. \u2013 M\u0259n \u00f6l\u00fcr\u0259m&#8230; Art\u0131q ayaqlar\u0131m\u0131n soyudu\u011funu hiss edir\u0259m. S\u00f6z\u00fcm\u00fc k\u0259sm\u0259, m\u0259n\u0259 yax\u015f\u0131 qulaq as, m\u0259n dan\u0131\u015fmaq ist\u0259yir\u0259m. Yad\u0131ndad\u0131rm\u0131, F\u0259rda, be\u015f il \u0259vv\u0259l T\u0259brizd\u0259, d\u0259rzi d\u00fckan\u0131nda s\u0259n m\u0259nd\u0259n \u201cN\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015fay\u0131r\u0131q, h\u0259yat\u0131n m\u0259`nas\u0131 n\u0259dir?\u201d\u2013dey\u0259 soru\u015fmu\u015fdun. Onda m\u0259n s\u0259n\u0259 cavab verm\u0259mi\u015f, susmu\u015fdum. S\u0259n is\u0259 m\u0259nim bu c\u00fcr \u015feyl\u0259ri qanmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00fcman ed\u0259r\u0259k, ac\u0131qlan\u0131b getmi\u015fdin. Yad\u0131ndad\u0131rm\u0131?.. Lakin o zaman m\u0259n d\u0259 s\u0259nin kimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm. M\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm ki, h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259`nas\u0131 v\u0259t\u0259nimizin s\u0259ad\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmaqdad\u0131r&#8230; Amma o zaman m\u0259n dan\u0131\u015fa bilm\u0259mi\u015fdim&#8230; \u00c7\u00fcnki dan\u0131\u015fmaqda bir m\u0259`na yox idi. \u0130ndi is\u0259 s\u0259n\u0259 deyir\u0259m, qarda\u015f\u0131m F\u0259rda, siz\u0259 deyir\u0259m, qarda\u015flar\u0131m (o azca boylan\u0131b f\u0259dail\u0259ri g\u00f6zd\u0259n ke\u00e7irdi), b\u0259li, siz\u0259 deyir\u0259m: bizim ham\u0131m\u0131z\u0131n s\u0259ad\u0259ti, bax, bu al\u00e7aq daxmalar\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131nda, bu do\u011fma yurdun, bu ana torpa\u011f\u0131n istiqlaliyy\u0259tind\u0259dir&#8230; Yer\u0259 qoymay\u0131n o t\u00fcf\u0259ngl\u0259ri ki, onlar\u0131 bu do\u011fma torpaq siz\u0259 tap\u015f\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>O, azca udqundu. Yenid\u0259n ah\u0259st\u0259-ah\u0259st\u0259 davam etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Anam, yurdum, do\u011fma Az\u0259rbaycan, m\u0259ni ba\u011f\u0131\u015fla&#8230; S\u0259n\u0259 az fayda verdim, az ya\u015fad\u0131m, tez \u00f6ld\u00fcm! \u2013 deyib qalxd\u0131 v\u0259 f\u0259r\u015fin ucunu qald\u0131raraq torpa\u011f\u0131 \u00f6pd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 \u00d6p\u00fcn\u00fcz, s\u0259cd\u0259y\u0259 qapan\u0131b ham\u0131n\u0131z bu torpa\u011f\u0131 \u00f6p\u00fcn\u00fcz! Bizim \u0259z\u0259li v\u0259 \u0259b\u0259di be\u015fiyimiz&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n onu qucaqlay\u0131b yerind\u0259 uzand\u0131rd\u0131m&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Sakit ol, Azad, \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00fczm\u0259, qarda\u015f\u0131m! \u2013 dedim.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6z\u00fcm d\u0259 bilm\u0259d\u0259n g\u00f6z\u00fcmd\u0259n s\u00fcz\u00fcl\u0259n ya\u015f damc\u0131lar\u0131 onun aln\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fc. O, kirpikl\u0259rini qald\u0131r\u0131b g\u00f6z\u00fcm\u0259 baxd\u0131 v\u0259 yen\u0259 d\u0259 g\u00fcl\u00fcms\u0259di:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Budur, h\u0259yat\u0131n m\u0259`nas\u0131, \u2013 dedi. \u2013 D\u00f6vr\u0259md\u0259 silah yolda\u015flar\u0131m, ba\u015f\u0131m\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 m\u0259sl\u0259k qarda\u015f\u0131m, yan\u0131mda v\u0259t\u0259nin azadl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f silah&#8230; Bu, \u015f\u0259r\u0259fli bir \u00f6l\u00fcmd\u00fcr&#8230; \u018fziz qarda\u015flar\u0131m, m\u0259nim q\u0259brimi uca bir yerd\u0259 qazars\u0131n\u0131z&#8230; El\u0259 yerd\u0259 qazars\u0131n\u0131z ki, oradan Az\u0259rbaycan\u0131n geni\u015f \u00e7\u00f6ll\u0259ri, duru \u00e7aylar\u0131, g\u00fcll\u00fc \u00e7\u0259m\u0259nl\u0259ri v\u0259 ba\u011flar\u0131 g\u00f6r\u00fcns\u00fcn. El\u0259 yerd\u0259 qazars\u0131n\u0131z ki, q\u0259brimin \u00fcst\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259n adamlar\u0131n n\u0259z\u0259rl\u0259rind\u0259 geni\u015f \u00fcf\u00fcql\u0259r a\u00e7\u0131ls\u0131n. H\u0259m d\u0259 o yeri b\u00f6y\u00fck bir yol k\u0259nar\u0131nda se\u00e7\u0259rsiniz! Qoy g\u0259l\u0259c\u0259yin azad n\u0259sill\u0259rinin ayaq s\u0259si, q\u0259bird\u0259 d\u0259 olsa, qulaqlar\u0131ma \u00e7ats\u0131n!<\/p>\n\n\n\n<p>Aln\u0131na x\u0259fif bir t\u0259r g\u0259l\u0259nd\u0259 o, g\u00f6zl\u0259rini bir daha m\u0259n\u0259 t\u0259r\u0259f \u00e7evirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Anam\u0131 \u00f6p, \u00f6ld\u00fcy\u00fcm\u00fc ona s\u00f6yl\u0259m\u0259, yaz\u0131qd\u0131r&#8230; \u2013 dedi v\u0259 \u0259b\u0259di olaraq g\u00f6zl\u0259rini yumdu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Azad m\u0259nim u\u015faql\u0131q v\u0259 g\u0259nclik yolda\u015f\u0131m idi&#8230; Bir h\u0259y\u0259td\u0259 do\u011fulmu\u015f, bir h\u0259y\u0259td\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcb m\u0259kt\u0259b\u0259 getmi\u015fik&#8230; G\u0259ncliyimizin d\u0259 b\u00f6y\u00fck bir qismini bir yerd\u0259 ke\u00e7irmi\u015fik. Biz bir evin u\u015fa\u011f\u0131 kimi t\u0259rbiy\u0259 alm\u0131\u015f v\u0259 bir-birimiz\u0259 do\u011fma qarda\u015fdan art\u0131q \u00fcnsiyy\u0259t ba\u011flam\u0131\u015fd\u0131q&#8230; \u0130kimiz d\u0259 bir-birimizin xasiyy\u0259tini&nbsp;\u00e7ox g\u00f6z\u0259l bilirdik. Onun sakit v\u0259 lal-dinm\u0259zliyi m\u0259nim n\u0259z\u0259rimd\u0259 t\u0259bii bir \u015fey idi&#8230; Yolda\u015flar aras\u0131nda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-35270","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edeb"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35270","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35270"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35270\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35274,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35270\/revisions\/35274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35270"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35270"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}