{"id":36619,"date":"2021-02-15T12:00:00","date_gmt":"2021-02-15T08:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=36619"},"modified":"2021-02-16T08:44:19","modified_gmt":"2021-02-16T04:44:19","slug":"mustafa-nedim-tepebasi-hirs-deneme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=36619","title":{"rendered":"Mahmut Nedim TEPEBA\u015eI.”HIRS” (DENEME)"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u201cKelimelerin de ruhu olur mu?\u201d denilebilir! Elbette bizimkine benzemeyecektir ama kelimelerin de bir ruhunun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum! E\u011fer bu s\u00f6zle bir \u015feyin \u00f6z\u00fc kastediliyorsa, b\u00fcnyesinde bulunan di\u011fer anlamlardan \u00f6te, merkezinin en derinindeki anlam\u0131d\u0131r kelimenin ruhu. \u0130\u015fte h\u0131rs kelimesi tam da bu i\u00e7eri\u011fe fazlas\u0131yla sahip g\u00f6r\u00fcnmektedir. Bir kelimenin en \u00e7arp\u0131c\u0131 anlam\u0131 neyse, ruhu odur, bu y\u00fczden kelimelerin di\u011fer anlamlar\u0131n\u0131 bir tarafa b\u0131rak\u0131p ruhundaki anlam\u0131n\u0131 korumak gerekir kanaatindeyim.Diyelim h\u0131rs yerine, s\u00f6zl\u00fckteki; \u015fiddetli arzu, a\u015f\u0131r\u0131 tutku, bir \u015feye d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck, sonu gelmeyen istek, a\u00e7 g\u00f6zl\u00fcl\u00fck, s\u00fcrekli kazanma arzusu anlamlar\u0131ndan birisi kullan\u0131lm\u0131\u015f olsa, kelimenin i\u00e7eri\u011fi tam anlam\u0131yla ifade edilmi\u015f olmayacakt\u0131r. Oysa h\u0131rs kelimesi, daha ilk s\u00f6ylendi\u011fi anda, herhangi bir a\u00e7\u0131klamaya gerek kalmadan, kelimenin i\u00e7eri\u011findeki olumlu ya da olumsuz b\u00fct\u00fcn manalar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, arzu etti\u011fi bir \u015feyi elde etmek ya da ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in ortal\u0131\u011f\u0131 yak\u0131p y\u0131kabilecek, kas\u0131p kavurabilecek, g\u00f6z\u00fc d\u00f6nm\u00fc\u015f bir adam portresi insan\u0131n g\u00f6z\u00fcnde canlanmaktad\u0131r. H\u0131rsl\u0131 ki\u015filer, hedeflerine, daha do\u011frusu kafalar\u0131na koyduklar\u0131 bir \u015feyi elde etmeyi, herkesten daha fazla kazanmay\u0131, hatta s\u00fcrekli kazanmay\u0131, bir makam elde ettiklerinde hemen arkas\u0131ndan o makam\u0131 atlay\u0131p bir \u00fcst makama y\u00fckselmeyi \u015fiddetle arzu ederler, hatta arzu etmek de ne demek, var g\u00fc\u00e7leriyle bunun i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Yenisini elde edene kadar da bulunduklar\u0131 makam ve mevkii ne pahas\u0131na olursa olsun, en az\u0131ndan korumaya \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ihmal etmezler. \u00dcstelik bunlar, istediklerini hak etmiyorlarsa, hak etmediklerini ya da hakk\u0131n\u0131 veremeyeceklerini \u00e7o\u011funlukla bilirler, buna ra\u011fmen i\u00e7lerindeki hevesi, yanan ate\u015fe ha bire odun atar gibi alevlendirirler. Bu iste\u011fin do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ne getirip ne g\u00f6t\u00fcrece\u011fini bile d\u00fc\u015f\u00fcnmezler. Bunlar; \u201cBa\u015fkas\u0131 olaca\u011f\u0131na ben olay\u0131m, ba\u015fkas\u0131n\u0131n olaca\u011f\u0131na benim olsun!\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle, \u201cBeyden bir at iste, verirse bin gel, vermezse d\u00f6n gel.\u201d yorumunun hilaf\u0131na, at\u0131 istemekle kalmay\u0131p illaki ata binmi\u015f olarak d\u00f6nmek isterler! H\u0131rs\u0131n pen\u00e7esine d\u00fc\u015fen ki\u015filer, her \u015feye sadece kendileri sahip olmak istedikleri i\u00e7in kendilerine rakip g\u00f6rd\u00fckleri herkesle a\u00e7\u0131ktan de\u011filse de gizliden, genelde kavgal\u0131d\u0131rlar, \u00e7apl\u0131 kim varsa en k\u0131sa zamanda bir bahanesini bulup onu \u00e7evresinden veya bulundu\u011fu yerden uzakla\u015ft\u0131rman\u0131n yollar\u0131n\u0131 arar, planlar yaparlar. Bunlar\u0131n i\u00e7erisinde daha \u00f6yleleri vard\u0131r ki; somurup yutacak gibi, d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na, makam ve mevkiine g\u00f6zlerini dikerler. \u0130stediklerini elde ettiklerinde ise h\u0131rslar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden d\u00fcnyay\u0131 ya\u015fanmaz h\u00e2le getirirler, g\u00fc\u00e7s\u00fczlerin k\u00e2busu olurlar!\u201c\u0130nsano\u011flunun iki vadi dolusu alt\u0131n\u0131 olsa mutlaka bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcn\u00fc ister; onun g\u00f6z\u00fcn\u00fc ancak toprak doyurur\u2026\u201d beyan\u0131nda, insandaki ihtiras\u0131n derinli\u011fine ve s\u0131n\u0131r tan\u0131may\u0131\u015f\u0131na i\u015faret edildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyim. Bu beyan\u0131n devam\u0131nda; bu ki\u015filerin, \u015fayet tevbe ederlerse tevbelerinin kabul edilece\u011fi de belirtilmi\u015f yani h\u0131rs sahibi olanlar\u0131n tevbe etmeleri gerekti\u011fi bir \u015fekilde vurgulanarak bu huylar\u0131ndan vazge\u00e7meleri te\u015fvik edilmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yap\u0131, sosyal ve toplum hayat\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn dengeleri bozacak kadar tehlikelidir. S\u0131rf, tevbe etmeyi gerektirecek boyutta olmas\u0131 ve vazge\u00e7enlerin ba\u011f\u0131\u015flanaca\u011f\u0131n\u0131n bildirilmesi, yani bu olumsuz davran\u0131\u015ftan vazge\u00e7ilmesinin te\u015fvik edilmesi bile, h\u0131rs\u0131n ne kadar tehlikeli bir davran\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Zira h\u0131rs; insan\u0131n, kendisini kontrol edemedi\u011fi zaman ortaya \u00e7\u0131kan ve etkisini g\u00f6steren bir davran\u0131\u015f h\u00e2lidir ve en \u00fcst perdeden bir istektir! \u0130nsan, bir i\u015fi, do\u011frulu\u011funu tespit ettikten sonra yapt\u0131\u011f\u0131 zaman insan\u00ee de\u011ferlere sahip olmu\u015f veya de\u011ferleri korumu\u015f olur, yani insan\u0131n arzu ettikleri, varsa ula\u015fmak istedi\u011fi hedefi bile \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc, kendi yap\u0131s\u0131na uygun, istekleri kabul edilebilir olmal\u0131d\u0131r. Dengeli olmak bu de\u011fil midir? Bu bak\u0131mdan h\u0131rs i\u00e7in iradeyi kullanamama h\u00e2lidir de denilebilir! \u0130nsan\u0131n iradesini kullanmas\u0131, kendisine ve \u00e7evresine zararl\u0131, yersiz veya gereksiz heves ve isteklerini durdurmas\u0131, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kontrol etmesi, kendini do\u011fru y\u00f6netmesi demektir. \u0130nsan\u0131n bir \u015feyi arzu etmesi ya da bir \u015feye istekli, hatta a\u015f\u0131r\u0131 istekli olmas\u0131, \u00e7evrenin yarar\u0131na ise ya da kendi insan\u00ee yap\u0131s\u0131na ve \u00e7evreye zararl\u0131 de\u011filse makuld\u00fcr yani uygundur, \u00f6yle de\u011filse i\u015fte o zaman i\u015f tehlike demektir!Genel ahl\u00e2k kurallar\u0131na g\u00f6re ki\u015finin, hak etmedi\u011fi bir \u015feyi istemesi veya hakk\u0131 olmayan bir \u015feye kurald\u0131\u015f\u0131 sahip olmas\u0131 ya da sahip olmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 hem ay\u0131p hem de haks\u0131zl\u0131kt\u0131r, ayr\u0131ca bu, ki\u015finin kendisi de d\u00e2hil herkese ve her \u015feye eziyet vermesi demektir! Peki, h\u0131rsl\u0131 ki\u015filer bunlar\u0131 bilmiyorlar m\u0131? \u0130yimser d\u00fc\u015f\u00fcnceyle s\u00f6ylemek gerekirse, ya ger\u00e7ekten bunlar\u0131 bilmiyorlar ya da bilseler de heveslerini durduram\u0131yorlard\u0131r. \u0130\u015fin temeline bak\u0131l\u0131rsa bunlar\u0131n kendilerine, d\u00fc\u015f\u00fcnecek bir zaman bile ay\u0131ramad\u0131klar\u0131, dolay\u0131s\u0131yla bu y\u00fczden yanl\u0131\u015f i\u015fler ve hatalar yapt\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclecektir. Onlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan, hesap kitap yapmak, bunun \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmek, bir zaman kayb\u0131d\u0131r, de\u011ferlendirmede bulunmak ise mal\u0131n ve makam\u0131n elden gitmesine sebep olabilece\u011fi i\u00e7in bunlarla u\u011fra\u015fmaya gerek yoktur! Mal ya da makam, mevki, di\u011fer ad\u0131yla g\u00fc\u00e7 edinmede hak hukuk s\u0131n\u0131r\u0131 tan\u0131mamak h\u0131rsl\u0131 ki\u015filerin en belirgin \u00f6zelli\u011fidir! Bu konuda tevbeden s\u00f6z edilmi\u015f olmas\u0131n\u0131n bir sebebi de; i\u00e7inde haks\u0131zl\u0131k bar\u0131nd\u0131rmas\u0131ndan dolay\u0131 olmu\u015f olamaz m\u0131?D\u00fcnyada ya\u015fanan huzursuzluklar, zul\u00fcmler, yap\u0131lan haks\u0131zl\u0131klar, ac\u0131mas\u0131zca insanlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi nedendir zannedilmektedir? Hay\u0131r, abartm\u0131yorum, yeralt\u0131 zenginliklerine sahip veya stratejik \u00f6nemi olan yerlere yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar, bunlar\u0131n a\u00e7\u0131k \u00f6rneklerdir! B\u00f6yleleri bir \u00fclkeyi, bir toplumu ate\u015fe verip yakmay\u0131 g\u00f6ze alabiliyorlar. Hatta bunlar, kendileri y\u00fcz\u00fcnden D\u00fcnya\u2019da sava\u015f \u00e7\u0131kma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 olsa, onu bile g\u00f6ze al\u0131rlar. Onlardaki anlay\u0131\u015fa g\u00f6re; her \u015feyin en fazlas\u0131na, sadece kendilerinin sahip olmalar\u0131, en y\u00fcksek makam ve mevkilerde bulunmalar\u0131 kendileri i\u00e7in bir hakt\u0131r. Onlar i\u00e7in bundan daha \u00f6nemli hi\u00e7bir \u015fey yoktur! Bug\u00fcn, b\u00fct\u00fcn bu ac\u0131mas\u0131zl\u0131klar\u0131n sebeplerinin en ba\u015f\u0131nda ihtiras sahibi ki\u015filerin oldu\u011fu baz\u0131 \u00e7evrelerce ya bilinmiyor ya da bilinmek istenmiyordur veya bilmezlikten geliniyordur. Benim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcnden yanad\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc ya bunlar\u0131n \u015ferlerinden \u00e7ekinilmekte ya da korkulmaktad\u0131r! \u0130\u015fin bu y\u00f6n\u00fc, derinlemesine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir!\u0130\u015fin asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa i\u00e7erik bak\u0131m\u0131ndan h\u0131rs\u0131n getirisi sahibine, zarar\u0131 ba\u015fkalar\u0131na gibi g\u00f6r\u00fcnse de as\u0131l b\u00fcy\u00fck zarar\u0131 sahibinedir \u00e7\u00fcnk\u00fc ba\u015fka bir olumsuzluk olmasa da \u00e7\u0131karc\u0131lar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bu ki\u015fileri toplumun sevdi\u011fi vaki de\u011fildir!\u00c7o\u011fu yerde ve \u00e7o\u011fu ki\u015filer taraf\u0131ndan yerilmekle beraber ihtiras\u0131n faydal\u0131 taraflar\u0131n\u0131n oldu\u011funu az da olsa savunanlar, mesela h\u0131rsl\u0131 adamlar sayesinde d\u00fcnyan\u0131n imar edildi\u011fini s\u00f6yleyenler de olmu\u015ftur. Ben b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmeyenlerdenim! D\u00fcnyay\u0131 imar etmek i\u00e7in h\u0131rsl\u0131 olmaya gerek yoktur, yap\u0131lan i\u015fi, g\u00fczel ve yerli yerince yapmak hem yeterlidir, hem de marifettir. B\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n yararlanaca\u011f\u0131 \u015fekilde D\u00fcnyay\u0131 imar etmek, insan\u00ee bir anlay\u0131\u015ft\u0131r ve elbette ki g\u00fczeldir, bu niyetle yap\u0131lan i\u015flerde h\u0131rs olmaz, bilakis ak\u0131l olur, irade olur, kararl\u0131l\u0131k olur, iyi i\u015fler ba\u015farmaktan dolay\u0131 da mutluluk duyulur. S\u00f6z buraya gelmi\u015fken, herhalde \u015funu da s\u00f6ylemek gerekir diye d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyim; kararl\u0131 olmak, h\u0131rsl\u0131 olmak demek de\u011fildir, belki de anlamlar aras\u0131nda bir karga\u015fa vard\u0131r! Kald\u0131 ki h\u0131rsta, ba\u015fkalar\u0131na hak tan\u0131mama gibi gizli bir bencillik vard\u0131r. Bu bak\u0131mdan h\u0131rsl\u0131 ki\u015filerin, d\u00fcnyay\u0131 imar etmeleri olduk\u00e7a uzak g\u00f6r\u00fcnmektedir. H\u0131rs i\u00e7in bir \u015feye a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck desek, bu da farkl\u0131 bir durumdur. Mala, m\u00fclke a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 umursamamak h\u0131rst\u0131r ve k\u00f6t\u00fc bir huydur. Ancak, insanlar\u0131 ve di\u011fer canl\u0131lar\u0131 muhtemel olumsuzluklardan korumak i\u00e7in g\u00f6sterilen a\u015f\u0131r\u0131 ilgi ihtiras\u0131n di\u011fer anlam\u0131 olan d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fckt\u00fcr, korumac\u0131l\u0131kt\u0131r, bilinen anlamda yani mal-m\u00fclk ve makam-mevki anlam\u0131ndaki h\u0131rs de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc burada ki\u015fisellik, yani bencillik yoktur, aksine gelebilecek zararlardan onlar\u0131 koruma gibi bir iyi huy vard\u0131r. Mesela Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de ge\u00e7en, Peygamberimizin, \u00fcmmetine kar\u015f\u0131 haris olu\u011fu ifadesi, onun \u00fcmmetine a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc anlam\u0131nda bir \u00f6rnektir. \u0130yilik yapma konusunda \u00e7ok fazla istekli olan ve iyiliklerini art\u0131rmak i\u00e7in ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00e7aba g\u00f6steren ve bu alanda ba\u015far\u0131l\u0131 olmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan, daha fazla iyilikte bulunabilmek i\u00e7in gecesini g\u00fcnd\u00fcz\u00fcne katan ki\u015filerde g\u00f6r\u00fclen azmin ad\u0131na da h\u0131rs denilmemeli, belki a\u015f\u0131r\u0131 fedak\u00e2rl\u0131k denilmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada da ki\u015finin \u00e7abas\u0131 kendisi i\u00e7in de\u011fil, insanlar\u0131n mutlulu\u011fu i\u00e7indir veya bu gayret, \u00e7evrede ve toplumda olu\u015facak muhtemel olumsuzluklar\u0131 \u00f6nlemeye y\u00f6neliktir. \u0130\u015f, belirli bir yere geldi\u011finde, ki\u015fi kendisini de d\u00fc\u015f\u00fcnebilir, d\u00fc\u015f\u00fcnmelidir de ama bunun bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olmal\u0131d\u0131r, vard\u0131r da. Kendisini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken ortak imk\u00e2nlardan ba\u015fkalar\u0131n\u0131 mahrum yani yoksun b\u0131rakmak, onlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 kendisi kullanmak, ya da di\u011ferlerinin haklar\u0131n\u0131 da kullanmaya istekli olmak ve bu y\u00f6nde kurgular olu\u015fturmak h\u0131rst\u0131r. Gazali h\u0131rs\u0131; ba\u015fkalar\u0131n\u0131n elindekine g\u00f6z dikmek olarak tarif etmi\u015ftir ki; bu \u00e7ok daha korkun\u00e7 bir durumdur. \u00c7ok \u00fcz\u00fcc\u00fcd\u00fcr ki, bu olumsuz duruma d\u00fc\u015fenler bug\u00fcn, belki de her zamankinden daha fazlas\u0131yla vard\u0131r! Toplumda insanlar, haks\u0131z mal-m\u00fclk edinme, makam ve mevki elde etme konular\u0131nda h\u0131rsl\u0131 olmaktan ne kadar uzak dururlarsa, kendileri de \u00e7evreleri de o kadar rahat ederler ve huzur bulurlar, birbirlerine kar\u015f\u0131 sayg\u0131nl\u0131k kaz\u0131n\u0131rlar. H\u0131rs, bir \u00e7e\u015fit hastal\u0131kt\u0131r ve buna m\u00fcptela olanlar, bu dertten kurtulmal\u0131 demeyece\u011fim kurtar\u0131lmal\u0131d\u0131rlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc h\u0131rsl\u0131 olmak batakl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmek gibidir, onlar kendilerini kurtaramazlar, bu y\u00fczden kurtar\u0131lmal\u0131d\u0131rlar! Onlar\u0131n kurtar\u0131lmas\u0131 demek, toplumun da olas\u0131 facialardan kurtar\u0131lmas\u0131 demektir. Bu durumda olanlara ba\u015fta \u00e7evreleri ilgi g\u00f6stermeli ve onlara yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131d\u0131rlar. Kontrol alt\u0131na al\u0131nmayan h\u0131rs, insan\u0131n mayas\u0131n\u0131 bozar, ahl\u00e2k\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fc yapar. K\u00f6t\u00fc huylu insanlar \u00fcst\u00fcn medeniyet kuramazlar, bunun \u00f6rne\u011fi yoktur. Bir medeniyet kuramayan toplumlar, b\u00fcy\u00fck toplum olamazlar, olsa olsa ba\u015fkalar\u0131n\u0131 taklit ederler, b\u00f6yle olunca da o toplum kendisi olmaz.Bug\u00fcne kadar h\u0131rstan fayda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne dair \u00f6rnek bulmak bir tarafa, bu konuda olumlu yorum yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 dahi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f de\u011fildir. Sosyal dayan\u0131\u015fmay\u0131 ortadan kald\u0131ran, adaletsizlik getiren davran\u0131\u015flar\u0131n ve adaletsizli\u011fin getirdi\u011fi olumsuzluklar\u0131n bir\u00e7o\u011funda, hatta tamam\u0131na yak\u0131n\u0131nda, toplumsal bir dert olan kan davalar\u0131n\u0131n getirdi\u011fi ac\u0131lar\u0131n gerisinde, k\u0131r\u0131lmalarda, k\u00fcsk\u00fcnl\u00fcklerde nerede ki hepsinin arkas\u0131nda insanlar\u0131n doyumsuzluklar\u0131 yani h\u0131rslar\u0131 vard\u0131r.Bir\u00e7ok haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn arkas\u0131ndaki olumsuzluklar\u0131n sebebi, adam\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fcren h\u0131rst\u0131r. \u201cH\u0131rs adam\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u00f6r, kula\u011f\u0131n\u0131 sa\u011f\u0131r eder!\u201d diye bo\u015funa s\u00f6ylenmemi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201cKelimelerin de ruhu olur mu?\u201d denilebilir! Elbette bizimkine benzemeyecektir ama kelimelerin de bir ruhunun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum! E\u011fer bu s\u00f6zle bir \u015feyin \u00f6z\u00fc kastediliyorsa, b\u00fcnyesinde bulunan di\u011fer anlamlardan \u00f6te, merkezinin en derinindeki anlam\u0131d\u0131r kelimenin ruhu. \u0130\u015fte h\u0131rs kelimesi tam da bu i\u00e7eri\u011fe fazlas\u0131yla sahip g\u00f6r\u00fcnmektedir. Bir kelimenin en \u00e7arp\u0131c\u0131 anlam\u0131 neyse, ruhu odur, bu y\u00fczden kelimelerin […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-36619","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-usare"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36619","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36619"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36619\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36668,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36619\/revisions\/36668"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36619"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}