{"id":36732,"date":"2021-02-27T02:00:00","date_gmt":"2021-02-26T22:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=36732"},"modified":"2021-02-27T08:43:57","modified_gmt":"2021-02-27T04:43:57","slug":"molla-n%c9%99sr%c9%99ddin-jurnalinin-v%c9%99-%c9%99d%c9%99biyyat-institutunun-ilk-ensiklopediyasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=36732","title":{"rendered":"\u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131n\u0131n v\u0259 \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun ilk ensiklopediyas\u0131"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1613822694_img-20201224-wa0044.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-36733\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>XX \u0259sr Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ictimai-siyasi v\u0259 \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda milli azadl\u0131q m\u0259fkur\u0259sinin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fc, formala\u015fmas\u0131 v\u0259 dinamik f\u0259aliyy\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259si d\u00f6vr\u00fc kimi tarixl\u0259\u015fib.\u00a0Bu m\u0259rh\u0259l\u0259 h\u0259m d\u0259 \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131n\u0131n v\u0259 mollan\u0259sr\u0259ddin\u00e7il\u0259rin 25 illik z\u0259ngin f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131na v\u0259 milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n tarixin\u0259 \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f d\u0259y\u0259rli bir s\u0259hif\u0259dir. B\u00f6y\u00fck demokrat \u0259d\u0259bimiz C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin v\u0259 onun s\u0259n\u0259t dostlar\u0131n\u0131n h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n q\u0259lbind\u0259n ke\u00e7\u0259n ist\u0259k v\u0259 arzular\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 apard\u0131qlar\u0131 m\u00fcbariz\u0259nin \u0259sas\u0131nda b\u00f6y\u00fck az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideyalar\u0131 dayan\u0131r. Milli azadl\u0131q duy\u011fusu, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik hissi il\u0259 yaz\u0131b-yaradan \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259binin yarad\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n qoyub getdikl\u0259ri t\u00fck\u0259nm\u0259z m\u0259n\u0259vi irs bu g\u00fcn d\u0259 demokratik c\u0259miyy\u0259timizin inki\u015faf\u0131na g\u00fccl\u00fc t\u0259kan verir v\u0259 Az\u0259rbaycan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rinin beyn\u0259lxalq al\u0259m\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u0259v\u0259zsiz rol oynay\u0131r.\u00a0C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 irsi v\u0259 onun redaktorlu\u011fu il\u0259 n\u0259\u015fr\u0259 ba\u015flayan \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 Az\u0259rbaycan milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n v\u0259 \u00e7ox\u0259srlik \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fch\u00fcm bir istiqam\u0259tini t\u0259\u015fkil edir. \u018fsrl\u0259rin s\u0131na\u011f\u0131ndan qalibiyy\u0259tl\u0259 \u00e7\u0131xan, \u00e7a\u011fda\u015f d\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259 d\u0259 \u00f6z \u0259h\u0259miyy\u0259tini v\u0259 unikall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyub saxlayan \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 Mirz\u0259 C\u0259lil yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u201c\u015fah \u0259s\u0259ri\u201d (akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli) olmaqla b\u0259rab\u0259r, h\u0259m d\u0259 \u015e\u0259rq d\u00fcnyas\u0131nda ilk r\u0259ngli, karikatural\u0131 satirik jurnal kimi \u00f6z ad\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n salnam\u0259sin\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan satirik m\u0259tbuat\u0131n\u0131n zirv\u0259si olan \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 \u015e\u0259rqd\u0259n Q\u0259rb\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck bir arealda yay\u0131laraq \u015f\u00f6hr\u0259t qazanm\u0131\u015f v\u0259 mollan\u0259sr\u0259ddin\u00e7il\u0259r \u0259d\u0259bi n\u0259slinin \u00f6lm\u0259z irsinin tan\u0131d\u0131lmas\u0131 v\u0259 t\u0259bli\u011find\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. Jurnal\u0131n bu b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259ri \u00e7oxmilyonlu oxucular t\u0259r\u0259find\u0259n maraqla qar\u015f\u0131lanmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 d\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259 olunmu\u015f v\u0259 \u00f6z layiqli qiym\u0259tini alm\u0131\u015fd\u0131r. Akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli Az\u0259rbaycan realist n\u0259srinin g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 v\u0259 \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131na d\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259r\u0259k yaz\u0131r: \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncamlar\u0131 il\u0259 C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin anadan olmas\u0131n\u0131n 150,\u00a0\u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131n\u0131n 100, 110 illik yubileyl\u0259rinin qeyd olunmas\u0131, xatir\u0259l\u0259rinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si klassik irsimiz\u0259 v\u0259 milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131za veril\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tin real t\u0259zah\u00fcr\u00fc v\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259sidir\u201d. M\u0259hz Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutu, onun r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 da respublika prezidentinin ideoloji v\u0259 strateji x\u0259ttini u\u011furla davam etdir\u0259r\u0259k C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin z\u0259ngin v\u0259 \u00f6lm\u0259z \u0259d\u0259bi irsin\u0259 v\u0259 XX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259d\u0259bi simalar\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ehtiva ed\u0259n \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131na bitib-t\u00fck\u0259nm\u0259y\u0259n x\u0259zin\u0259 v\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m s\u00f6z abid\u0259si kimi yana\u015f\u0131r, onun \u0259b\u0259diya\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxsayl\u0131 layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irirl\u0259r. Bu bax\u0131mdan institutun direktoru, akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259ylinin \u015f\u0259xsi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u0259n \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d ensiklopediyas\u0131 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz\u0259 veril\u0259n b\u00f6y\u00fck qiym\u0259tin v\u0259 d\u0259y\u0259rin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. AMEA Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun M\u0259tbuat tarixi v\u0259 publisistika \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 haz\u0131rlanan ensiklopediya \u00fc\u00e7 illik s\u0259m\u0259r\u0259li axtar\u0131\u015flar\u0131n n\u0259tic\u0259si kimi \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n m\u00fck\u0259mm\u0259l v\u0259 monumental bir m\u0259cmu\u0259dir. \u015e\u00f6b\u0259 \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n tarixi materiallar, z\u0259ngin arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259ri, t\u0259dqiqat \u0259s\u0259rl\u0259ri, monoqrafiyalar, doktorluq v\u0259 namiz\u0259dlik i\u015fl\u0259ri, salnam\u0259l\u0259r, memuarlar \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlad\u0131qlar\u0131 ensiklopediya XX \u0259srin ictimai-siyasi, \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni hadis\u0259l\u0259rini, mollan\u0259sr\u0259ddin\u00e7il\u0259rin z\u0259ngin v\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, jurnal\u0131n \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n elmi f\u0259aliyy\u0259tini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n d\u0259y\u0259rli s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259ridir.\u00a0\u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d ensiklopediyas\u0131n\u0131n ideya r\u0259hb\u0259ri v\u0259 ba\u015f redaktoru AMEA-n\u0131n vitse-prezidenti, Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun direktoru, akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259ylidir. T\u0259rtib ed\u0259n v\u0259 \u00e7apa haz\u0131rlayan M\u0259tbuat tarixi v\u0259 publisistika \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, filologiya elml\u0259ri doktoru, professor V\u00fcqar \u018fhm\u0259d, m\u0259sul redaktoru filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru G\u00fclb\u0259niz Babayevad\u0131r.\u00a0Ensiklopediyan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 prosesind\u0259 akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259ylinin d\u0259y\u0259rli m\u0259sl\u0259h\u0259t v\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri, professor V\u00fcqar \u018fhm\u0259din \u015f\u00f6b\u0259 \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 il\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc t\u0259\u015fkilati i\u015fl\u0259r, m\u0259qal\u0259 m\u00fc\u0259llifl\u0259ri il\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li s\u00f6hb\u0259tl\u0259r i\u015fin effektliyini t\u0259min etmi\u015f, \u00e7\u0259kil\u0259n z\u0259hm\u0259tl\u0259r sonda \u00f6z m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259sini vermi\u015fdir.\u00a0D\u0259rin elmi ara\u015fd\u0131rmalar, \u00e7oxsayl\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259r v\u0259 arxiv materiallar\u0131 \u0259sas\u0131nda yaz\u0131lan ensiklopediya milyonlarca oxucunun istinad ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi d\u0259y\u0259rli v\u0259 monumental bir s\u00f6z abid\u0259sin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.\u00a0Ensiklopediyan\u0131n \u00f6n\u0259mli c\u0259h\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 onun h\u0259m Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun tarixind\u0259, h\u0259m d\u0259 \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 haqq\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f ilk ensiklopediya olmas\u0131d\u0131r. Jurnal\u0131n n\u0259\u015frind\u0259n bir \u0259srd\u0259n art\u0131q vaxt ke\u00e7m\u0259sin\u0259 baxmayaraq indiy\u0259d\u0259k bel\u0259 bir ensiklopediya i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u0259mi\u015fdir. Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutu, onun r\u0259hb\u0259rliyi, M\u0259tbuat tarixi v\u0259 publisistika \u015f\u00f6b\u0259si bu m\u0259suliyy\u0259tli v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli i\u015fin \u00f6hd\u0259sind\u0259n layiqinc\u0259 g\u0259lmi\u015fdir. Ensiklopediyan\u0131n y\u00fcks\u0259k keyfiyy\u0259tl\u0259 haz\u0131rlanmas\u0131nda v\u0259 n\u0259\u015frind\u0259 institutun t\u0259cr\u00fcb\u0259li aliml\u0259ri, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, g\u0259nc alim v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n xidm\u0259tl\u0259ri d\u0259 dan\u0131lmazd\u0131r. Bu bax\u0131mdan koordinator, filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Mehman H\u0259s\u0259nlinin, korrektorlar T\u0259hmin\u0259 V\u0259liyeva v\u0259 Z\u0259rin V\u0259liyevan\u0131n, operator \u015e\u0259bn\u0259m \u015e\u0259fizad\u0259nin \u0259m\u0259yini d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdi.\u00a0Ensiklopediyan\u0131n redaksiya hey\u0259tin\u0259 akademikl\u0259r Ramiz Mehdiyev, \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli, Teymur K\u0259rimli, Az\u0259rbaycan\u0131n\u0131n xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Anar, filologiya elml\u0259ri doktorlar\u0131, professorlar V\u00fcqar \u018fhm\u0259d, Asif R\u00fcst\u0259mli, filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktorlar\u0131 G\u00fclb\u0259niz Babayeva, Ayg\u00fcn Ba\u011f\u0131rl\u0131 v\u0259 Mehman H\u0259s\u0259nli daxil edilmi\u015fdir.\u00a0M\u0259tbuat tarixi v\u0259 publisistika \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 haz\u0131rlanan \u201cS\u00f6zl\u00fck\u201dd\u0259 \u0259sas\u0259n, \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131n\u0131n cildl\u0259rind\u0259n, C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 v\u0259 \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015f \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259dqiqat \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n, Qulam m\u0259mm\u0259dlinin \u201cSalnam\u0259\u201d v\u0259 \u201c\u0130mzalar\u201d, Elmira Qas\u0131mova v\u0259 Afaq \u018fliyevan\u0131n \u201c\u0130mzalar\u201d, \u201cGizli imza v\u0259 atribusiyalar\u201d v\u0259 dig\u0259r m\u00f6t\u0259b\u0259r m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n, el\u0259c\u0259 d\u0259 tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n, mollan\u0259sr\u0259ddin\u00e7il\u0259rin h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini \u0259ks etdir\u0259n arxiv materiallar\u0131ndan istifad\u0259 olunmu\u015fdur. Ensiklopediya m\u0259hz fikir s\u00fczg\u0259cind\u0259n ke\u00e7irilmi\u015f, se\u00e7ilmi\u015f \u201c S\u00f6zl\u00fck\u201d \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu sanball\u0131 v\u0259 qiym\u0259tli m\u0259lumat kitab\u0131nda 400-\u0259 yax\u0131n m\u0259qal\u0259 v\u0259 o\u00e7erk \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Ensiklopediya a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 geni\u015f t\u0259rkibli hey\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r: \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli, V\u00fcqar\u00a0\u018fhm\u0259d, Asif R\u00fcst\u0259mli, G\u00fclb\u0259niz Babayeva, El\u00e7in Mehr\u0259liyev, Rauf Sad\u0131xov, Elmira Qas\u0131mova, M\u00fc\u015ft\u0259ba \u018fliyev, \u0130slam Q\u0259ribli, Alxan M\u0259mm\u0259dov, L\u00fctfiyy\u0259 \u018fsg\u0259rzad\u0259, Aynur\u0259 Pa\u015fayeva, Mehman H\u0259s\u0259nli, G\u00fclnar Qas\u0131ml\u0131, Dilb\u0259r Rzayeva, T\u0259hmin\u0259 V\u0259liyeva, V\u0259fa Babasoy, \u015e\u0259f\u0259q Nasir, Solmaz H\u0259yatova, v\u0259 ba\u015fqalar\u0131. H\u0259r bir m\u0259qal\u0259 m\u00fc\u0259llifi \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n m\u0259suliyy\u0259tin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hiss etmi\u015f v\u0259 m\u00f6vzular\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259si prosesind\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f tarixi fakt v\u0259 materiallar\u0131 d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 yoxlam\u0131\u015f, maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 obyektiv olma\u011fa s\u0259y g\u00f6st\u0259rmi\u015fl\u0259r. M\u0259hz bu ciddi t\u0259l\u0259bkarl\u0131\u011f\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u0259y\u0259rli v\u0259 sanball\u0131 bir ensiklopediyan\u0131n \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259sin\u0259 nail olmu\u015flar.\u00a0Ensiklopediyan\u0131n ilk s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259ylinin \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259binin ensiklopediyas\u0131\u201d adl\u0131 proqram xarakterli \u201c\u00d6n s\u00f6z\u201d\u00fc yer alm\u0131\u015fd\u0131r. Akademik giri\u015f s\u0259ciyy\u0259li bu m\u00fcf\u0259ss\u0259l yaz\u0131da Az\u0259rbaycan satirik m\u0259tbuat\u0131n\u0131n zirv\u0259sin\u0259 ucalan, \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259b yaradan v\u0259 25 il milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n q\u0131z\u0131l s\u0259hif\u0259l\u0259rini yazan \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131n\u0131n v\u0259 mollan\u0259sr\u0259ddin\u00e7il\u0259rin xalqa t\u0259m\u0259nnas\u0131z xidm\u0259tind\u0259n b\u0259hs ed\u0259r\u0259k yaz\u0131r: \u201cC\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 v\u0259 \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rinin \u0259d\u0259biyyat v\u0259 m\u0259tbuat c\u0259bh\u0259sinin liderliyi missiyas\u0131n\u0131 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fdir. C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 v\u0259 \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 ictimai-siyasi hadis\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 \u0259d\u0259bi proses\u0259 ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015f v\u0259 istiqam\u0259t vermi\u015fdir&#8230; \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259bi universal xarakter\u0259 malik olub, \u00f6z\u00fcnd\u0259 t\u0259nqidi-realist \u0259d\u0259biyyat m\u0259kt\u0259bini, satirik publisistika m\u0259kt\u0259bini v\u0259 karikatura m\u0259kt\u0259bini birl\u0259\u015fdirmi\u015fdir. Bu m\u0259nada \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 m\u0259kt\u0259b haz\u0131rlay\u0131b meydana \u00e7\u0131xaran nadir m\u0259tbuat orqan\u0131d\u0131r&#8230; M\u0259nsub oldu\u011fu xalq\u0131n milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131na t\u0259kan verm\u0259k, onu m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 z\u00fclm\u00fcnd\u0259n xilas etm\u0259k v\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik yollar\u0131nda d\u00f6nm\u0259d\u0259n m\u00fcbariz\u0259 aparmaq bax\u0131m\u0131ndan da C.M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 v\u0259 \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 ard\u0131c\u0131l v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tli add\u0131mlar atm\u0131\u015fd\u0131r. S\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda C.M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi-ictimai fikrind\u0259 milli azadl\u0131q d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin s\u0259rk\u0259rd\u0259sidir&#8230; \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 \u015e\u0259rqd\u0259 satirik m\u0259tbuat\u0131n lokomotivi v\u0259 \u0259sas h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259sidir\u201d.\u00a0Ensiklopediyada \u201c\u00d6n s\u00f6z\u201dd\u0259n sonra akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli v\u0259 filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru G\u00fclb\u0259niz Babayevan\u0131n birg\u0259 yazd\u0131qlar\u0131 \u201cG\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyev \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 v\u0259 mollan\u0259sr\u0259ddin\u00e7il\u0259r haqq\u0131nda adl\u0131 m\u0259qal\u0259 yer alm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259qal\u0259d\u0259 \u00dcmummili Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 irsin\u0259, \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131na v\u0259 mollan\u0259sr\u0259ddin\u00e7il\u0259rin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na verdiyi y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259r \u00f6n plana \u00e7\u0259kilir. Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259tinin Memar\u0131, Ulu \u00d6nd\u0259rimiz Heyd\u0259r \u018fliyev C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin \u00e7ox\u015fax\u0259li yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na v\u0259 onun redaktorlu\u011fu il\u0259 n\u0259\u015fr edil\u0259n, ilk satirik m\u0259tbuat orqan\u0131 olan \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131n\u0131n tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirir. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259ni t\u0259kc\u0259 \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 onu d\u00fcnya areal\u0131nda m\u0259\u015fhurla\u015fd\u0131ran, \u015f\u00f6hr\u0259t qazand\u0131ran v\u0259 ad\u0131n\u0131 \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdir\u0259n \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli \u015f\u00fcurunun formala\u015fmas\u0131ndak\u0131, m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n inki\u015faf\u0131ndak\u0131 unudulmaz xidm\u0259tl\u0259rini y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259r\u0259k yaz\u0131r: \u201cC\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 d\u00fchas\u0131 \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tapd\u0131. \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d, onun vasit\u0259sil\u0259 C.M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 v\u0259 jurnal\u0131n i\u015fin\u0259 c\u0259lb olunmu\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n ba\u015fqa m\u00fct\u0259f\u0259kkir adamlar\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli \u015f\u00fcurunun formala\u015fmas\u0131nda, milli ruhun y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sind\u0259, milli oyan\u0131\u015f\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131lar\u201d.\u00a0Ensiklopediyada diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n \u00f6n\u0259mli c\u0259h\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 v\u0259 \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00f6vl\u0259t \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u00fch\u00fcm s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259, \u0259mr, f\u0259rman v\u0259 s\u0259r\u0259ncamlara m\u0259tnl\u0259rin daxilind\u0259 istinad edilm\u0259si v\u0259 jurnal\u0131n ideoloji x\u0259ttinin, m\u0259qs\u0259d v\u0259 m\u0259ram\u0131n\u0131n ayd\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 prosesin\u0259 m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rinin, yeni d\u00f6vr\u00fcn bax\u0131\u015flar\u0131 buca\u011f\u0131ndan yana\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu prinsip h\u0259m ayr\u0131-ayr\u0131 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r haqq\u0131nda verilmi\u015f o\u00e7erkl\u0259rd\u0259, h\u0259m d\u0259 n\u0259z\u0259ri probleml\u0259rd\u0259, m\u00fcxt\u0259lif m\u00f6vzulu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 g\u00f6zl\u0259nilmi\u015fdir. Bununla yana\u015f\u0131, ensiklopediyada XX \u0259srin m\u00fcr\u0259kk\u0259b ictimai-siyasi hadis\u0259l\u0259ri fonunda yaranan, formala\u015fan Az\u0259rbaycan realist \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n, satirik m\u0259tbuat\u0131n v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 d\u0259, \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131n\u0131n m\u00f6vzu v\u0259 problematikas\u0131nda \u0259ksini tapan b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.\u00a0\u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 h\u0259l\u0259 n\u0259\u015fr olundu\u011fu ill\u0259rd\u0259n \u0259d\u0259bi ictimaiyy\u0259tin, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnaslar\u0131n v\u0259 \u0259d\u0259bi t\u0259nqidin yarad\u0131c\u0131l\u0131q orbitin\u0259 daxil olmu\u015f, \u00e7a\u011fda\u015f d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 bu \u0259n\u0259n\u0259 u\u011furla davam etdirilm\u0259kd\u0259dir. Ensiklopediyan\u0131n redaktoru, akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259ylinin C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 fundamental ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 bu istiqam\u0259td\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f \u0259n u\u011furlu v\u0259 sanball\u0131 t\u0259dqiqatlar hesab olunur. \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d ensiklopediyas\u0131\u201dn\u0131n n\u0259\u015fri d\u0259 az qala yar\u0131m \u0259sr\u0259 q\u0259d\u0259r davam ed\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li axtar\u0131\u015flar\u0131n m\u0259ntiqi yekunu kimi olduqca d\u0259y\u0259rlidir. T\u0259bii olaraq, ensiklopediyan\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131n\u0131n Tiflis, T\u0259briz v\u0259 Bak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri, \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259bi\u201d, \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201din T\u0259briz \u015f\u0259h\u0259ri \u00fczr\u0259 abun\u0259 d\u0259ft\u0259ri\u201d, \u201cC\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259\u201d, \u201cMollan\u0259sr\u0259ddin\u00e7ilik t\u0259limi\u201d, \u201cT\u0259nqidi realizm\u201d, \u201cS\u0259yah\u0259tnam\u0259l\u0259r\u201d, \u201cPo\u00e7ta qutusu\u201d, \u201cEyn\u0259li b\u0259y Sultanov\u201d, \u201cL\u00fc\u011f\u0259t\u201d, \u201c\u015e\u00fcrbi Mirz\u0259yev\u201d, \u201cPo\u00e7t qutusu\u201d, \u201cUsta Zeynal\u201d, \u201cOskar \u015emerlinq\u201d, \u201cFiridun b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rli\u201d, \u201c\u00c7ay d\u0259stgah\u0131\u201d, \u201cKaman\u00e7a\u201d, \u201cMirz\u0259 \u0130brahimov\u201d, \u201cR\u00fcst\u0259m Behrudi\u201d v\u0259 ba\u015fqa m\u0259qal\u0259l\u0259r, portret o\u00e7erkl\u0259r, rubrika v\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259r akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015fl\u0259nmi\u015fdir.\u00a0M\u0259tbuat tarixi v\u0259 publisistika \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, professor V\u00fcqar \u018fhm\u0259d ensiklopediyan\u0131n n\u0259\u015fr\u0259 haz\u0131rlanmas\u0131 prosesinin birba\u015fa i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 kitabda \u0259ksini tapan bir s\u0131ra portret o\u00e7erkl\u0259rin \u2013 \u201cM\u0259\u015f\u0259di \u018fl\u0259sg\u0259r Ba\u011f\u0131rov\u201d, \u201c\u0130sa H\u0259bibb\u0259yli\u201d, \u201cMuxtar Qas\u0131mov\u201d, \u201cAqil Abbas\u201d, \u201cF\u0259rman Bayramov\u201d, \u201c\u018fb\u00fclf\u0259z \u018fzimli\u201d, \u201cQ\u0259z\u0259nf\u0259r Kaz\u0131mov\u201d, \u201cAyg\u00fcn Orucova\u201d, \u201cG\u00fclb\u0259niz Babayeva\u201d, \u201cAyt\u0259kin Q\u0259hr\u0259manova\u201d, \u201cRamiz Qas\u0131mov\u201d, \u201cS\u0259ad\u0259t Vahabova\u201d v\u0259 ba\u015fqa yaz\u0131lar\u0131n m\u00fc\u0259llifidir. G\u00f6rk\u0259mli t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 v\u0259 \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 haqq\u0131nda m\u00fcf\u0259ss\u0259l m\u0259lumatlar\u0131, tarixi faktlar\u0131, onlar\u0131n bu istiqam\u0259td\u0259 \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri yenilikl\u0259ri portret o\u00e7erkl\u0259rd\u0259 geni\u015f v\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r. Alimin ensiklopediyada yer alan \u00e7oxsayl\u0131 m\u0259qal\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131nda \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131n\u0131n ilk n\u00f6mr\u0259sind\u0259 d\u0259rc edilmi\u015f \u201cSizi deyib g\u0259lmi\u015f\u0259m\u201d adl\u0131 proqram s\u0259ciyy\u0259li m\u0259qal\u0259sin\u0259 d\u0259 yer verilmi\u015fdir. Eyni zamanda, V\u00fcqar \u018fhm\u0259din \u201cN\u0259simi-\u015fimal\u201d, \u201cXudaf\u0259rin\u201d jurnal\u0131 kimi m\u0259tbuat\u00a0orqanlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaz\u0131lar\u0131nda d\u0259rin elmi m\u00fclahiz\u0259l\u0259r v\u0259 m\u0259ntiqi fikirl\u0259r diqq\u0259ti c\u0259lb edir.\u00a0\u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131nda satirik publisistika v\u0259 poeziyan\u0131n inki\u015faf\u0131nda m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri olan C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259, \u00d6m\u0259r Faiq Nemanzad\u0259, Mirz\u0259 \u018fl\u0259kb\u0259r Sabir, \u018fliqulu Q\u0259mk\u00fcsar, \u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyev, \u018fli N\u0259zmi, \u018fli Razi, Bayram\u0259li Abbaszad\u0259, Mirz\u0259 \u018fli M\u00f6c\u00fcz kimi orijinal \u00fcslublu, novator s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n panoramas\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n, d\u0259rin elmi \u0259saslara, tarixi faktlara s\u00f6yk\u0259n\u0259n o\u00e7erk v\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259r ensiklopediyan\u0131n \u0259n maraql\u0131 v\u0259 oxunaql\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259ndir.\u00a0Filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru G\u00fclb\u0259niz Babayeva jurnalda \u00f6n\u0259mli yer tutan \u201cAtalar s\u00f6zl\u0259ri\u201d, \u201cBayat\u0131lar\u201d, \u201cNa\u011f\u0131llar\u201d, \u201cEl \u0259d\u0259biyyat\u0131\u201d, \u201cTapmacalar\u201d, \u201cHikm\u0259tli s\u00f6zl\u0259r\u201d, \u201cTeleqraf x\u0259b\u0259rl\u0259ri\u201d, \u201cTicar\u0259t v\u0259 ekonomi x\u0259b\u0259rl\u0259ri\u201d, \u201cDaxili x\u0259b\u0259rl\u0259r\u201d, \u201cXarici x\u0259b\u0259rl\u0259r\u201d, \u201cQafqaz x\u0259b\u0259rl\u0259ri\u201d, \u201cM\u0259tbuat x\u0259b\u0259rl\u0259ri\u201d, \u201cElanlar\u201d v\u0259 s. \u00e7oxsayl\u0131 rubrikalarla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259binin \u0259sas yarad\u0131c\u0131lar\u0131, mollan\u0259sr\u0259ddin\u00e7i \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131, r\u0259ssamlar\u0131 v\u0259 bu irsin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131 haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 \u201c\u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyev\u201d, \u201c\u0130smay\u0131l H\u0259qqi H\u0259s\u0259nzad\u0259\u201d, \u201c\u00d6m\u0259r Faiq Nemanzad\u0259\u201d, \u201c\u018fli N\u0259zmi\u201d, \u201c\u018fli Razi \u015eam\u00e7\u0131zad\u0259\u201d, \u201cH\u00fcseyn Minasazov\u201d, \u201cM\u0259h\u0259mm\u0259d Ta\u011f\u0131 Sidqi\u201d, \u201cMirz\u0259 \u018fli M\u00f6c\u00fcz\u201d, \u201cMehdi H\u00fcseyn\u201d, \u201cT\u0259hsin M\u00fct\u0259llimov\u201d, \u201cElmira Qas\u0131mova\u201d, \u201cH\u00fcseyn \u018fsg\u0259rov\u201d, \u201cAllahverdi M\u0259mm\u0259dli\u201d, \u201cMehriban Sultanova\u201d, \u201c\u0130man C\u0259f\u0259rli\u201d; mollan\u0259sr\u0259ddin\u00e7i r\u0259ssamlardan \u201cB\u0259hruz K\u0259ng\u0259rli\u201d, \u201cH\u00fcseyn \u018fliyev\u201d, \u201c\u0130smay\u0131l Axundov\u201d, \u201cKonstantin Dor\u015f\u201d, \u201cQ\u0259z\u0259nf\u0259r Xal\u0131qov\u201d, \u201cSeyid\u0259li Behzad\u201d v\u0259 ba\u015fqa portret o\u00e7erkl\u0259rd\u0259 bir \u00e7ox tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259, arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259rin\u0259 istinad ed\u0259r\u0259k d\u0259rin elmi \u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda maraql\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar aparm\u0131\u015fd\u0131r.\u00a0\u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131n\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259n Q\u0259rb\u0259 q\u0259d\u0259r yay\u0131l\u0131b \u015f\u00f6hr\u0259t qazanmas\u0131nda onun y\u0131\u011fcam, lakonik publisistik yaz\u0131lar\u0131, satirik parodiyalar \u015f\u0259klind\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f poeziya n\u00fcmun\u0259l\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131 dura bil\u0259c\u0259k karikaturalar\u0131 da m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. C\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n anla\u015f\u0131lan, ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u0259n bu monumental \u0259s\u0259rl\u0259rin yarad\u0131c\u0131lar\u0131 \u2013 O.\u015emerlinq, \u0130.Rotter, Beno, \u018f.\u018fzimzad\u0259, X.Musayev, H.\u018fliyev, K.Dor\u015f, \u0130.Axundov, Q.Xal\u0131qov, S.Behzad v\u0259\u00a0ba\u015fqalar\u0131 haqq\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f o\u00e7erkl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda r\u0259ssaml\u0131q s\u0259n\u0259tinin, karikaturan\u0131n yaranmas\u0131, t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fc v\u0259 formala\u015fmas\u0131nda unudulmaz xidm\u0259tl\u0259ri olan bu istedadl\u0131 r\u0259ssamlar\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q yolu ard\u0131c\u0131l v\u0259 sistemli \u015f\u0259kild\u0259 izl\u0259nilmi\u015fdir.\u00a0\u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 XX \u0259srin birinci r\u00fcb\u00fcnd\u0259n ba\u015flayaraq Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, n\u0259z\u0259riyy\u0259\u00e7i aliml\u0259rin v\u0259 \u0259d\u0259bi t\u0259nqidin sferas\u0131na daxil olub v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259, f\u0259rqli y\u00f6n\u00fcml\u0259rd\u0259 t\u0259hlil\u0259 c\u0259lb olunmu\u015f, \u00e7oxlu sayda t\u0259dqiqatlar\u0131n predmetin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d \u0259d\u0259bi h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n yaranmas\u0131, \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259b s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259si, beyn\u0259lxalq n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259r sisteminin orbitin\u0259 daxil olmas\u0131 v\u0259 d\u00fcny\u0259vi xarakter almas\u0131nda m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri olan istedadl\u0131 aliml\u0259r \u2013 \u018fli Nazim, Mirz\u0259 \u0130brahimov, H\u0259bibulla S\u0259m\u0259dzad\u0259, \u018fziz Mir\u0259hm\u0259dov, Qulam M\u0259mm\u0259dli, Nazim Axundov, M\u0259mm\u0259d C\u0259f\u0259r C\u0259f\u0259rov, F\u0259rman Bayramov, Mir C\u0259lal, Firudin H\u00fcseynov, \u0130slam A\u011fayev, Xeyrulla M\u0259mm\u0259dov, Xalid \u018flimirz\u0259yev, Ya\u015far Qarayev, \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli, T\u0259hsin M\u00fct\u0259llimov, Qorxmaz Quliyev, Elmira Qas\u0131mova v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 haqq\u0131nda o\u00e7erkl\u0259r d\u0259 ensiklopediyada \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r.\u00a0\u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d ensiklopediyas\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda M\u0259tbuat tarixi v\u0259 publisistika \u015f\u00f6b\u0259sinin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 Yeni d\u00f6vr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sinin aliml\u0259ri \u0130slam Q\u0259ribli, Alxan M\u0259mm\u0259dov, L\u00fctfiyy\u0259 \u018fsg\u0259rzad\u0259, Elmira Qas\u0131mova v\u0259 S\u0259ad\u0259t Vahabovan\u0131n da x\u00fcsusi \u0259m\u0259yi vard\u0131r. Professor V\u00fcqar \u018fhm\u0259din \u015f\u00f6b\u0259l\u0259r aras\u0131nda yaratd\u0131\u011f\u0131 i\u015f birliyi, h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 m\u0259suliyy\u0259t hissi ensiklopediyan\u0131n d\u0259y\u0259rini, \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 daha m\u00fck\u0259mm\u0259l bir i\u015fin \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259sin\u0259 t\u0259minat yaratm\u0131\u015fd\u0131r.\u00a0AMEA-n\u0131n Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun direktoru, akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259ylinin redaktorlu\u011fu, M\u0259tbuat tarixi v\u0259 publisistika \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, professor V\u00fcqar \u018fhm\u0259din t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131, \u015f\u00f6b\u0259 \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n uzunm\u00fcdd\u0259tli s\u0259m\u0259r\u0259li axtar\u0131\u015flar\u0131, kollektiv z\u0259hm\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 haz\u0131rlan\u0131b \u00e7oxsayl\u0131 oxucular\u0131n, ziyal\u0131lar\u0131n, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n ixtiyar\u0131na veril\u0259n ensiklopediya XX \u0259srin \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 qiym\u0259tli salnam\u0259sidir.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Himalay Qas\u0131movfilologiya elml\u0259ri doktoru, professor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259nb\u0259:  http:\/\/moderator.az\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XX \u0259sr Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ictimai-siyasi v\u0259 \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda milli azadl\u0131q m\u0259fkur\u0259sinin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fc, formala\u015fmas\u0131 v\u0259 dinamik f\u0259aliyy\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259si d\u00f6vr\u00fc kimi tarixl\u0259\u015fib.\u00a0Bu m\u0259rh\u0259l\u0259 h\u0259m d\u0259 \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131n\u0131n v\u0259 mollan\u0259sr\u0259ddin\u00e7il\u0259rin 25 illik z\u0259ngin f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131na v\u0259 milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n tarixin\u0259 \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f d\u0259y\u0259rli bir s\u0259hif\u0259dir. B\u00f6y\u00fck demokrat \u0259d\u0259bimiz C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin v\u0259 onun s\u0259n\u0259t dostlar\u0131n\u0131n h\u0259r bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-36732","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yeni-nsrlr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36732","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36732"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36732\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36735,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36732\/revisions\/36735"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36732"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36732"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}