{"id":38036,"date":"2021-04-07T06:00:00","date_gmt":"2021-04-07T02:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=38036"},"modified":"2021-04-07T10:26:26","modified_gmt":"2021-04-07T06:26:26","slug":"%c9%99fqanistan-islam-respublikasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=38036","title":{"rendered":"\u018ffqan\u0131stan \u0130slam Respublikas\u0131"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/efqanistan.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/efqanistan.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-38050\" width=\"704\" height=\"561\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/efqanistan.jpg 404w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/efqanistan-300x239.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 704px) 100vw, 704px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u018ffqan\u0131stan<\/strong>&nbsp;(<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pu%C5%9Ftu_dili\">pu\u015ftu<\/a>&nbsp;<em>\u0627\u0641\u063a\u0627\u0646\u0633\u062a\u0627\u0646<\/em>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Dari_dili\">dari<\/a>&nbsp;<em>\u0627\u0641\u063a\u0627\u0646\u0633\u062a\u0627\u0646<\/em>) v\u0259 ya r\u0259smi ad\u0131 il\u0259&nbsp;<strong>\u018ffqan\u0131stan \u0130slam Respublikas\u0131<\/strong>&nbsp;(<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pu%C5%9Ftu_dili\">pu\u015ftu<\/a>&nbsp;<em>\u062f \u0627\u0641\u063a\u0627\u0646\u0633\u062a\u0627\u0646 \u0627\u0633\u0644\u0627\u0645\u064a \u062c\u0645\u0647\u0648\u0631\u06cc\u062a<\/em>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Dari_dili\">dari<\/a>&nbsp;<em>\u062c\u0645\u0647\u0648\u0631\u06cc \u0627\u0633\u0644\u0627\u0645\u06cc \u0627\u0641\u063a\u0627\u0646\u0633\u062a\u0627\u0646<\/em>) \u2014&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/C%C9%99nubi_Asiya\">C\u0259nubi Asiyada<\/a>&nbsp;d\u00f6vl\u0259t. \u018ffqan\u0131stan&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/M%C9%99rk%C9%99zi_Asiya\">M\u0259rk\u0259zi Asiyada<\/a>&nbsp;yerl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 baxmayaraq s\u0131x etnik v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq b\u0259zi qaynaqlar t\u0259r\u0259find\u0259n&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Yax%C4%B1n_%C5%9E%C9%99rq\">Yax\u0131n \u015e\u0259rq<\/a>&nbsp;\u00f6lk\u0259si hesab edilir. \u015e\u0259rq v\u0259 c\u0259nubda&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan\">Pakistan<\/a>, q\u0259rbd\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C4%B0ran\">\u0130ran<\/a>, \u015fimalda&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/T%C3%BCrkm%C9%99nistan\">T\u00fcrkm\u0259nistan<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C3%96zb%C9%99kistan\">\u00d6zb\u0259kistan<\/a>&nbsp;v\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Tacikistan\">Tacikistan<\/a>, \u015fimal-\u015f\u0259rqd\u0259 is\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C3%87in_Xalq_Respublikas%C4%B1\">\u00c7in Xalq Respublikas\u0131<\/a>&nbsp;il\u0259 h\u0259ms\u0259rh\u0259ddir. Paytaxt\u0131 v\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259ri&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Kabil\">Kabil<\/a>&nbsp;\u015f\u0259h\u0259ri, \u00fcmumi sah\u0259si 652,230 kvadrat kilometrdir. \u018ffqan\u0131stan&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/D%C9%99niz%C9%99_%C3%A7%C4%B1x%C4%B1%C5%9F%C4%B1_olmayan_d%C3%B6vl%C9%99tl%C9%99r\">d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan<\/a>&nbsp;\u00f6lk\u0259dir. \u018frazisinin \u0259ks\u0259r hiss\u0259si q\u0131\u015f\u0131 \u00e7ox soyuq ke\u00e7\u0259n&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Hinduqu%C5%9F_da%C4%9Flar%C4%B1\">Hinduqu\u015f da\u011flar\u0131<\/a>&nbsp;il\u0259 \u0259hat\u0259 olunmu\u015fdur. \u00d6lk\u0259nin \u015fimal\u0131 m\u0259hsuldar d\u00fcz\u0259nlikl\u0259rd\u0259n, c\u0259nub-q\u0259rbi is\u0259 yay\u0131 \u00e7ox isti olan s\u0259hra land\u015faft\u0131ndan ibar\u0259tdir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"mw-toc-heading\">M\u00fcnd\u0259ricat<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#Tarixi\">1Tarixi<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#%C6%8Fhalisi\">2\u018fhalisi<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#Etnik_t%C9%99rkibi\">3Etnik t\u0259rkibi<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#Din\">4Din<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#%C4%B0qtisadi_g%C3%B6st%C9%99ricil%C9%99r\">5\u0130qtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259r<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#N%C9%99qliyyat_v%C9%99_kommunikasiya\">6N\u0259qliyyat v\u0259 kommunikasiya<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#%C4%B0stinadlar\">7\u0130stinadlar<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#H%C9%99m%C3%A7inin_bax\">8H\u0259m\u00e7inin bax<\/a><\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tarixi[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C6%8Ffqan%C4%B1stan&amp;veaction=edit&amp;section=1\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C6%8Ffqan%C4%B1stan&amp;action=edit&amp;section=1\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<p><em><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Gnome-searchtool.svg?uselang=az\"><\/a>&nbsp;\u018fsas m\u0259qal\u0259:&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan_tarixi\">\u018ffqan\u0131stan tarixi<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcasir \u018ffqan\u0131stan \u0259razisind\u0259ki ilk insan m\u0259sk\u0259nl\u0259ri Orta paleolit d\u00f6vr\u00fcn\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir.&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/B%C3%B6y%C3%BCk_ip%C9%99k_yolu\">B\u00f6y\u00fck ip\u0259k yolu<\/a>&nbsp;boyunca \u00f6lk\u0259nin strateji m\u00f6vqeyi&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Orta_%C5%9E%C9%99rq\">Orta \u015e\u0259rq<\/a>&nbsp;v\u0259 Asiyan\u0131n dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259ri aras\u0131nda m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. Bu \u0259razi tarix boyunca m\u00fcxt\u0259lif xalqlara ev sahibliyi etmi\u015f v\u0259 bir \u00e7ox h\u0259rbi y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu i\u015f\u011fal c\u0259hdl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, \u00f6lk\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lara qar\u015f\u0131 daima m\u00fcbariz\u0259 aparm\u0131\u015f v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 &#8220;al\u0131nmaz&#8221;<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#cite_note-3\">[3]<\/a><\/sup><sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#cite_note-4\">[4]<\/a><\/sup>&nbsp;v\u0259 &#8220;imperiyalar\u0131n m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131&#8221; kimi l\u0259q\u0259bl\u0259r qazanm\u0131\u015fd\u0131r.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#cite_note-5\">[5]<\/a><\/sup>&nbsp;\u018ffqan\u0131stan \u0259razisi tarix boyunca&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Ku%C5%9Fan_%C4%B0mperiyas%C4%B1\">Ku\u015fan \u0130mperiyas\u0131<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/A%C4%9F_hunlar\">A\u011f hunlar<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Samanil%C9%99r\">Samanil\u0259r<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/S%C9%99f%C9%99ril%C9%99r_s%C3%BClal%C9%99si\">S\u0259f\u0259ril\u0259r s\u00fclal\u0259si<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Q%C9%99zn%C9%99vil%C9%99r_d%C3%B6vl%C9%99ti\">Q\u0259zn\u0259vil\u0259r d\u00f6vl\u0259ti<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Quril%C9%99r\">Quril\u0259r<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/X%C9%99l%C9%99cl%C9%99r_s%C3%BClal%C9%99si\">X\u0259l\u0259cl\u0259r s\u00fclal\u0259si<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/B%C3%B6y%C3%BCk_Mo%C4%9Fol_%C4%B0mperiyas%C4%B1\">B\u00f6y\u00fck Mo\u011fol \u0130mperiyas\u0131<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Hotakil%C9%99r\">Hotakil\u0259r<\/a>, Durranil\u0259r v\u0259 dig\u0259r b\u00f6y\u00fck imperiyalar\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si olmu\u015fdur.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#cite_note-Galvin-PreIslamic-6\">[6]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcasir \u018ffqan\u0131stan d\u00f6vl\u0259tinin siyasi tarixi 18-ci \u0259srd\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f Hotaki v\u0259 Durrani s\u00fclal\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u015flay\u0131r. 19-cu \u0259srin sonlar\u0131nda \u018ffqan\u0131stan h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 h\u00f6kmranl\u0131q etmi\u015f&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Britaniya_Hindistan%C4%B1\">Britaniya Hindistan\u0131<\/a>&nbsp;v\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Rusiya_%C4%B0mperiyas%C4%B1\">Rusiya \u0130mperiyas\u0131<\/a>&nbsp;aras\u0131ndak\u0131 &#8220;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/B%C3%B6y%C3%BCk_oyun\">B\u00f6y\u00fck oyun<\/a>&#8220;da bufer \u00f6lk\u0259 rolunu oynam\u0131\u015fd\u0131r. 1893-c\u00fc ild\u0259 Britaniya Hindistan\u0131 il\u0259 s\u0259rh\u0259dd\u0259 yarad\u0131lan Durand x\u0259tti \u0259fqan h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nmad\u0131 v\u0259 1947-ci ild\u0259 Pakistan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etm\u0259sind\u0259n sonra bu \u00f6lk\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin g\u0259rginl\u0259\u015fm\u0259sinin \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri hesab olunur. 1919-cu ild\u0259 ba\u015f vermi\u015f&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C3%9C%C3%A7%C3%BCnc%C3%BC_ingilis-%C9%99fqan_m%C3%BCharib%C9%99si_(1919)\">\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ingilis-\u0259fqan m\u00fcharib\u0259si<\/a>nin ard\u0131nca \u00f6lk\u0259 xarici t\u0259sird\u0259n azad oldu v\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Fm%C9%99nullah_xan\">\u018fm\u0259nullah xan<\/a>\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Monarxiya\">monarxiya<\/a>&nbsp;quruldu. Onun ard\u0131nca is\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/M%C9%99h%C9%99mm%C9%99d_Zahir_%C5%9Fah\">M\u0259h\u0259mm\u0259d Zahir \u015fah<\/a>&nbsp;g\u0259ldi v\u0259 o da 40 il\u0259 yax\u0131n \u00f6lk\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etdi. 1970-ci ill\u0259rin sonunda \u018ffqan\u0131standa bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u00f6vl\u0259t \u00e7evrili\u015fi ba\u015f verdi. \u018fvv\u0259lc\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan_Demokratik_Respublikas%C4%B1\">sosialist d\u00f6vl\u0259t<\/a>&nbsp;quruldu, ard\u0131nca is\u0259 \u018ffqan\u0131stan&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Sovet_%C4%B0ttifaq%C4%B1\">Sovet \u0130ttifaq\u0131<\/a>n\u0131n&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Protektorat\">protektorat<\/a>\u0131na \u00e7evrildi. Bu hadis\u0259l\u0259r 1980-ci ill\u0259rd\u0259 \u00fcsyan\u00e7\u0131lara qar\u015f\u0131&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Sovet-%C6%8Ffqan_m%C3%BCharib%C9%99si\">Sovet-\u018ffqan m\u00fcharib\u0259si<\/a>nin ba\u015f verm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. 1996-c\u0131 ild\u0259n etibar\u0259n \u018ffqan\u0131stan \u0259razisinin \u00e7ox hiss\u0259si&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Taliban\">Taliban<\/a>&nbsp;qrupla\u015fmas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259l\u0259 ke\u00e7irildi ki, n\u0259tic\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u00e7ox hiss\u0259si be\u015f il\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqanistan_%C4%B0slam_%C6%8Fmirliyi\">\u018ffqan\u0131stan \u0130slam \u018fmirliyi<\/a>&nbsp;adl\u0131&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Totalitarizm\">totalitar<\/a>&nbsp;rejim t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olundu. 2001-ci ild\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/NATO\">NATO<\/a>-nun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda koalisiya qo\u015funlar\u0131n\u0131n \u018ffqan\u0131stana daxil olmas\u0131 il\u0259 Taliban qrupla\u015fmas\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri hakimiyy\u0259td\u0259n d\u00fc\u015fd\u00fc v\u0259 yeni demokratik h\u00f6kum\u0259t quruldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018ffqan\u0131stan hal-haz\u0131rda prezident t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunan&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Unitar_d%C3%B6vl%C9%99t\">unitar<\/a>&nbsp;\u0130slam respublikas\u0131d\u0131r. \u018fhalisinin say\u0131 35 milyon n\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7at\u0131r ki, bunun da \u0259ks\u0259r hiss\u0259sini etnik&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pu%C5%9Ftunlar\">pu\u015ftunlar<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Tacikl%C9%99r\">tacikl\u0259r<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/H%C9%99zaralar\">h\u0259zaralar<\/a>&nbsp;v\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C3%96zb%C9%99kl%C9%99r\">\u00f6zb\u0259kl\u0259r<\/a>&nbsp;t\u0259\u015fkil edir. \u018ffqan\u0131stan&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/BMT\">BMT<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C4%B0slam_%C6%8Fm%C9%99kda%C5%9Fl%C4%B1q_T%C9%99%C5%9Fkilat%C4%B1\">\u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131<\/a>, Qrup 77,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C4%B0qtisadi_%C6%8Fm%C9%99kda%C5%9Fl%C4%B1q_T%C9%99%C5%9Fkilat%C4%B1\">\u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131<\/a>&nbsp;v\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Qo%C5%9Fulmama_H%C9%99r%C9%99kat%C4%B1\">Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131<\/a>n\u0131n \u00fczv\u00fcd\u00fcr.&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan_iqtisadiyyat%C4%B1\">\u018ffqan\u0131stan iqtisadiyyat\u0131<\/a>&nbsp;d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda 108-ci yerd\u0259dir.&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Beyn%C9%99lxalq_Valyuta_Fondu\">Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondu<\/a>nun 2016-c\u0131 ild\u0259 verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259 \u018ffqan\u0131stan adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C3%9CDM\">\u00dcDM<\/a>&nbsp;h\u0259cmin\u0259 g\u00f6r\u0259 186 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda 167-ci yerd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u018fhalisi[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C6%8Ffqan%C4%B1stan&amp;veaction=edit&amp;section=2\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C6%8Ffqan%C4%B1stan&amp;action=edit&amp;section=2\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<p><em><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Gnome-searchtool.svg?uselang=az\"><\/a>&nbsp;\u018fsas m\u0259qal\u0259:&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan_%C9%99halisi\">\u018ffqan\u0131stan \u0259halisi<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Paytaxt&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Kabul\">Kabul<\/a>&nbsp;\u00f6lk\u0259nin \u0259n b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259ridir, dig\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r q\u0259rbd\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Herat\">Herat<\/a>, c\u0259nubda&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Q%C9%99nd%C9%99har\">Q\u0259nd\u0259har<\/a>&nbsp;v\u0259 \u015fimalda&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/M%C9%99zari-%C5%9E%C9%99rif\">M\u0259zari-\u015e\u0259rifdir<\/a>. Yerli v\u0259 milli s\u0259viyy\u0259d\u0259 inteqrasiyan\u0131n z\u0259if oldu\u011fu \u018ffqan\u0131standa co\u011frafi mane\u0259l\u0259rd\u0259n \u0259lav\u0259 ictimai h\u0259yatda da bir s\u0131ra \u0259h\u0259miyy\u0259tli probleml\u0259r qalmaqdad\u0131r. \u018fhalinin savadl\u0131l\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259si t\u0259xmin\u0259n 36% \u2014 dir, adam ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumdaxili g\u0259lir bax\u0131m\u0131ndan da d\u00fcnyan\u0131n \u0259n yoxsul \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131ndad\u0131r. \u018ffqan\u0131stan \u0130slam Respublikas\u0131n\u0131n M\u0259rk\u0259zi Statistika T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u0259lumatlar\u0131na \u0259sas\u0259n 2011-ci ilin \u0259vv\u0259lin\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin say\u0131n\u0131n 24.485.6 min n\u0259f\u0259r oldu\u011fu ehtimal edilir .<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#cite_note-7\">[7]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>\u018ffqan\u0131standa yegan\u0259 siyah\u0131ya alma 1979-cu ild\u0259 5 iyun-5 iyul tarixind\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 bu zaman \u00f6lk\u0259 \u0259halisi 15,551,358 n\u0259f\u0259r (oturaq \u0259hali \u2014 13,086,630 n\u0259f\u0259r , k\u00f6\u00e7\u0259ri \u0259hali \u2014 2,464,728 n\u0259f\u0259r) olmu\u015fdur .<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#cite_note-8\">[8]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Etnik t\u0259rkibi[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C6%8Ffqan%C4%B1stan&amp;veaction=edit&amp;section=3\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C6%8Ffqan%C4%B1stan&amp;action=edit&amp;section=3\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<p>\u018ffqan\u0131stan \u00e7oxmill\u0259tli \u00f6lk\u0259dir. Bununla b\u0259rab\u0259r he\u00e7 bir etnik qrup \u0259ks\u0259riyy\u0259ti v\u0259 ya \u00e7oxlu\u011fu (yar\u0131dan \u00e7ox) t\u0259\u015fkil etmir, \u00f6lk\u0259d\u0259 yaln\u0131z qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 nisb\u0259td\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u0259 sahib be\u015f b\u00f6y\u00fck etnik qrup vard\u0131r (<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pu%C5%9Ftunlar\">pu\u015ftunlar<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Tacikl%C9%99r\">tacikl\u0259r<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C3%96zb%C9%99kl%C9%99r\">\u00f6zb\u0259kl\u0259r<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/H%C9%99zaralar\">h\u0259zaralar<\/a>&nbsp;v\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/T%C3%BCrkm%C9%99nl%C9%99r\">t\u00fcrkm\u0259nl\u0259r<\/a>) v\u0259 onlar\u0131n h\u0259r birinin say\u0131 1 milyondan art\u0131qd\u0131r.<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Mazar-e_sharif_-_Steve_Evans.jpg?uselang=az\"><\/a><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/M%C9%99zari-%C5%9E%C9%99rif\">M\u0259zari-\u015e\u0259rifd\u0259<\/a>&nbsp;g\u00f6y&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/M%C9%99scid\">m\u0259scid<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Din[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C6%8Ffqan%C4%B1stan&amp;veaction=edit&amp;section=4\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C6%8Ffqan%C4%B1stan&amp;action=edit&amp;section=4\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<p>\u018ffqan\u0131stan \u0259razisind\u0259 islam VII \u0259srin sonu, VIII \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 yay\u0131lma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Hal-haz\u0131rda \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti m\u00fcs\u0259lmanlard\u0131r. \u018ffqan\u0131standa&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%BCs%C9%99lman\">m\u00fcs\u0259lman<\/a>&nbsp;\u0259halinin 80\u201390%-ni t\u0259\u015fkil ed\u0259n&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%BCnnilik\">s\u00fcnniliyin<\/a>&nbsp;h\u0259n\u0259fi m\u0259zh\u0259bi daha \u00e7ox yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. S\u00fcnnil\u0259r \u0259sas\u0259n \u0259fqanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si, tacikl\u0259r, \u00f6zb\u0259kl\u0259r, t\u00fcrkm\u0259nl\u0259r, b\u0259luclar, \u00e7aray-maklar\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si (c\u0259m\u015fidil\u0259r, xazarai-kalayiau, firuzkuxlar, taymanlar), nuristanlar(sonuncular h\u0259l\u0259 19-cu \u0259srd\u0259 yerli q\u0259bil\u0259l\u0259rin inanclar\u0131na tap\u0131n\u0131rd\u0131lar v\u0259 onlar qon\u015fu m\u00fcs\u0259lmanlar t\u0259r\u0259find\u0259n kafir adlan\u0131rd\u0131lar, islam onlar\u0131n aras\u0131nda t\u0259zyiql\u0259 yay\u0131l\u0131b).<\/p>\n\n\n\n<p>\u018ffqan\u0131stada bir s\u0131ra s\u00fcnni c\u0259r\u0259yanlar\u0131i f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir \u2014 q\u0259diriyy\u0259, n\u0259q\u015fb\u0259diy\u0259, q\u0259l\u0259nd\u0259riyy\u0259. \u018fhalinin \u00e7ox az hiss\u0259si (0,5&nbsp;%) \u0259hm\u0259diyy\u0259 t\u0259riq\u0259tin\u0259 m\u00fcnsubdur. \u00d6lk\u0259d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli sayda&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9Ei%C9%99l%C9%99r\">\u015fi\u0259l\u0259r<\/a>&nbsp;var. Bunlar x\u0259z\u0259r-b\u0259rb\u0259rl\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 teymurlar, q\u0131z\u0131lba\u015flar v\u0259 \u0259fqan-dzadzlar, Sistada nisb\u0259t\u0259n qar\u0131\u015fm\u0131\u015f \u0259fqan-fars qrupu v\u0259 farslard\u0131r. \u015ei\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259m d\u0259 Kabul, Herat, Q\u0259zn\u0259 \u0259razisind\u0259 d\u0259 rast g\u0259lm\u0259k olar. B\u0259d\u0259x\u015fan xalq\u0131 v\u0259 tacikl\u0259ri bir hiss\u0259si ismailiy\u0259 t\u0259riq\u0259tin\u0259 ibad\u0259t edirl\u0259r (ismailil\u0259r \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin t\u0259qrib\u0259n 3&nbsp;%-ni t\u0259\u015fkil edirl\u0259r). Bundan ba\u015fqa, \u018ffqan\u0131standa induistl\u0259r (20min n\u0259f\u0259r), el\u0259c\u0259 d\u0259 siqxl\u0259r, z\u0259rd\u00fc\u015ftil\u0259r v\u0259 iudaistl\u0259r (0,2 min n\u0259f\u0259r) ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0130qtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259r[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C6%8Ffqan%C4%B1stan&amp;veaction=edit&amp;section=5\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C6%8Ffqan%C4%B1stan&amp;action=edit&amp;section=5\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>\u0130qtisadiyyata \u00fcmumi bax\u0131\u015f: \u018ffqan\u0131stan d\u0259niz\u0259 sahili olmayan \u00f6lk\u0259dir, iqtisadiyyat\u0131 \u0259kin\u00e7iliy\u0259 v\u0259 heyvandarl\u0131\u011fa (qoyun v\u0259 ke\u00e7i yeti\u015fdirm\u0259y\u0259) \u0259saslan\u0131r.<\/li><li>\u0130\u015f q\u00fcvv\u0259si: 15 milyon (2004-c\u00fc il m\u0259lumatlar\u0131)<\/li><li>Sektorlara g\u00f6r\u0259 i\u015f q\u00fcvv\u0259si: \u0259kin\u00e7ilik 80%, s\u0259naye 10%, xidm\u0259t 10% (2004 m\u0259lumatlar\u0131)<\/li><li>S\u0259naye: Ki\u00e7ik miqyasda paltar, sabun, mebel, ayaqqab\u0131, g\u00fcbr\u0259, sement, \u0259l i\u015fi xal\u00e7alar, t\u0259bii qaz, ya\u011f, k\u00f6m\u00fcr, mis sexl\u0259ri.<\/li><li>Elektrik istehsal\u0131: 905 milyon kWh (2003\/t\u0259xmini)<\/li><li>Elektrik istehlak\u0131: 1,042 milyard kWh (2003\/t\u0259xmini)<\/li><li>Elektrik ixracat\u0131: 0 kWh (2001\/t\u0259xmini)<\/li><li>Elektrik idxalat\u0131: 200 milyon kWh (2003)<\/li><li>\u018fkin\u00e7ilik v\u0259 heyvandarl\u0131q m\u0259hsullar\u0131:&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Xa%C5%9Fxa%C5%9F\">xa\u015fxa\u015f<\/a>, bu\u011fda, meyv\u0259l\u0259r, f\u0131nd\u0131q, yun, d\u0259ri<\/li><li>\u0130xracat m\u0259bl\u0259\u011fi: 471 milyon dollar (2005-ci il m\u0259lumatlar\u0131)<\/li><li>\u0130xracat m\u0259hsullar\u0131: xa\u015fxa\u015f, meyv\u0259 v\u0259 f\u0131nd\u0131q, \u0259l i\u015fi xal\u00e7alar, yun, pamb\u0131q, d\u0259ri, qiym\u0259tli da\u015f v\u0259 l\u0259l-c\u0259vahiratlar.<\/li><li>\u0130xracat ortaqlar\u0131: Pakistan, \u0130ran, Almaniya, Hindistan, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Bel\u00e7ika, L\u00fcksemburq, \u00c7ex Respublikas\u0131<\/li><li>\u0130dxalat m\u0259bl\u0259\u011fi: $3,87 milyard (2005-ci il m\u0259lumatlar\u0131)<\/li><li>\u0130dxalat m\u0259hsullar\u0131: Xarici investisiya, yeyinti v\u0259 neft m\u0259hsullar\u0131, istehlak mallar\u0131<\/li><li>\u0130dxalat ortaqlar\u0131: Pakistan, \u0130ran, Yaponiya, Sinqapur, Hindistan, C\u0259nubi Koreya, Almaniya<\/li><li>Xarici borc m\u0259bl\u0259\u011fi: 8 milyard dollar (2004-c\u00fc il m\u0259lumatlar\u0131)<\/li><li>Pul vahidi:&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan_%C9%99fqanisi\">\u018ffqan\u0131stan \u0259fqanisi<\/a>&nbsp;(\u018fHV\u018f)<\/li><li>Pul vahidi kodu: \u018fHV\u018f<\/li><li>Maliyy\u0259 ili: 21 Mart \u2013 20 Mart<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">N\u0259qliyyat v\u0259 kommunikasiya[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C6%8Ffqan%C4%B1stan&amp;veaction=edit&amp;section=6\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C6%8Ffqan%C4%B1stan&amp;action=edit&amp;section=6\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>D\u0259mir yollar\u0131: 24,6&nbsp;km<\/li><li>Avtomobil yollar\u0131: 21 000&nbsp;km, asfalt: 2 793&nbsp;km, dig\u0259r: 18 207&nbsp;km (1998-ci il\/t\u0259xmini)<\/li><li>Kanallar: 1 200&nbsp;km<\/li><li>Boru x\u0259ttl\u0259ri: 180&nbsp;km<\/li><li>Limanlar\u0131: Keyrabad, \u015eir Xan<\/li><li>Aeroportlar: 45 (2000\/t\u0259xmini)<\/li><li>Vertolyot sah\u0259l\u0259ri: 3 (2000\/t\u0259xmini)<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0130stinadlar[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C6%8Ffqan%C4%B1stan&amp;veaction=edit&amp;section=7\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C6%8Ffqan%C4%B1stan&amp;action=edit&amp;section=7\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#cite_ref-imf2_1-0\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.imf.org\/external\/pubs\/ft\/weo\/2017\/02\/weodata\/weorept.aspx?pr.x=83&amp;pr.y=10&amp;sy=2017&amp;ey=2017&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=512&amp;s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&amp;grp=0&amp;a=\">&#8220;Afghanistan&#8221;<\/a>. International Monetary Fund.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;18 dekabr&nbsp;2017<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#cite_ref-HDI_2-0\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"http:\/\/hdr.undp.org\/sites\/default\/files\/hdr_2015_statistical_annex.pdf\">&#8220;2015 Human Development Report&#8221;<\/a>&nbsp;(PDF). United Nations Development Programme. 14 dekabr 2015. s\u0259h.&nbsp;18.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;18 dekabr&nbsp;2017<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#cite_ref-3\">\u2191<\/a>&nbsp;Dalrymple, William (9 mart 2014).&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.bbc.co.uk\/news\/magazine-26483320\">&#8220;Is Afghanistan really impossible to conquer?&#8221;<\/a>&nbsp;\u2013 www.bbc.co.uk vasit\u0259sil\u0259.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#cite_ref-4\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/timesofindia.indiatimes.com\/world\/south-asia\/Afghanistan-Most-invaded-yet-unconquerable\/articleshow\/5542209.cms\">&#8220;Afghanistan: Most invaded, yet unconquerable &#8211; Times of India&#8221;<\/a>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#cite_ref-5\">\u2191<\/a>&nbsp;Diplomat, Akhilesh Pillalamarri, The.&nbsp;<a href=\"https:\/\/thediplomat.com\/2017\/06\/why-is-afghanistan-the-graveyard-of-empires\/\">&#8220;Why Is Afghanistan the &#8216;Graveyard of Empires&#8217;?&#8221;<\/a>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#cite_ref-Galvin-PreIslamic_6-0\">\u2191<\/a>&nbsp;Griffin, Luke (14 yanvar 2002).&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.gl.iit.edu\/govdocs\/afghanistan\/PreIslamic.html\">&#8220;The Pre-Islamic Period&#8221;<\/a>.&nbsp;<em>Afghanistan Country Study<\/em>. Illinois Institute of Technology.&nbsp;<small>3 noyabr 2001 tarixind\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20011103002246\/http:\/\/www.gl.iit.edu\/govdocs\/afghanistan\/PreIslamic.html\">arxivl\u0259\u015fdirilib<\/a><\/small>.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;22 avqust&nbsp;2018<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#cite_ref-7\">\u2191<\/a>&nbsp;Islamic Republic of Afghanistan Central Statistics Organization \u2014&nbsp;<strong>Afghanistan Statistical Yearbook 2010\u201311<\/strong>&nbsp;:<a href=\"http:\/\/cso.gov.af\/Content\/files\/2-2.pdf\">Settled Population by Province \u22122010\u201311<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan#cite_ref-8\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.afghanistans.com\/Information\/People\/Population.htm\">Afghanistan&#8217;s Web Site: Afghanistan (The last official census in Afghanistan was in 1979, when the population registered at 15,551,358.)<\/a><\/li><\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">H\u0259m\u00e7inin bax[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C6%8Ffqan%C4%B1stan&amp;veaction=edit&amp;section=8\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C6%8Ffqan%C4%B1stan&amp;action=edit&amp;section=8\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><th scope=\"col\"><a>G\u00f6st\u0259r<\/a><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9Eablon:%C6%8Ffqan%C4%B1stan_m%C3%B6vzularda\"><\/a><a>\u018ffqan\u0131stan<\/a>&nbsp;m\u00f6vzularda<\/th><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><th scope=\"col\"><a>G\u00f6st\u0259r<\/a><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9Eablon:Asiya_%C3%B6lk%C9%99l%C9%99ri\"><\/a><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Asiya_%C3%B6lk%C9%99l%C9%99rinin_siyah%C4%B1s%C4%B1\">Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri<\/a><\/th><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><th scope=\"col\"><a>G\u00f6st\u0259r<\/a><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9Eablon:%C4%B0slam_%C6%8Fm%C9%99kda%C5%9Fl%C4%B1q_T%C9%99%C5%9Fkilat%C4%B1\"><\/a><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C4%B0slam_%C6%8Fm%C9%99kda%C5%9Fl%C4%B1q_T%C9%99%C5%9Fkilat%C4%B1\">\u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131<\/a>&nbsp;(OCI)<\/th><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><th scope=\"col\"><a>G\u00f6st\u0259r<\/a><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9Eablon:M%C9%99rk%C9%99zi_Asiya_%C3%B6lk%C9%99l%C9%99ri\"><\/a><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/M%C9%99rk%C9%99zi_Asiya\">M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri<\/a><\/th><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><th scope=\"col\"><a>G\u00f6st\u0259r<\/a><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9Eablon:%C6%8Ffqan%C4%B1stan%C4%B1n_inzibati_b%C3%B6lg%C3%BCs%C3%BC\"><\/a><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C6%8Ffqan%C4%B1stan%C4%B1n_inzibati_b%C3%B6lg%C3%BCs%C3%BC&amp;action=edit&amp;redlink=1\">\u018ffqan\u0131stan\u0131n inzibati b\u00f6lg\u00fcs\u00fc<\/a><\/th><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><th scope=\"col\"><a>G\u00f6st\u0259r<\/a><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9Eablon:%C6%8Fsas_qeyri-NATO_%C3%B6lk%C9%99l%C9%99ri\"><\/a>AB\u015e-\u0131n&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C6%8Fsas_qeyri-NATO_%C3%B6lk%C9%99l%C9%99ri&amp;action=edit&amp;redlink=1\">\u0259sas qeyri-NATO m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri<\/a><\/th><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018ffqan\u0131stan&nbsp;(pu\u015ftu&nbsp;\u0627\u0641\u063a\u0627\u0646\u0633\u062a\u0627\u0646,&nbsp;dari&nbsp;\u0627\u0641\u063a\u0627\u0646\u0633\u062a\u0627\u0646) v\u0259 ya r\u0259smi ad\u0131 il\u0259&nbsp;\u018ffqan\u0131stan \u0130slam Respublikas\u0131&nbsp;(pu\u015ftu&nbsp;\u062f \u0627\u0641\u063a\u0627\u0646\u0633\u062a\u0627\u0646 \u0627\u0633\u0644\u0627\u0645\u064a \u062c\u0645\u0647\u0648\u0631\u06cc\u062a,&nbsp;dari&nbsp;\u062c\u0645\u0647\u0648\u0631\u06cc \u0627\u0633\u0644\u0627\u0645\u06cc \u0627\u0641\u063a\u0627\u0646\u0633\u062a\u0627\u0646) \u2014&nbsp;C\u0259nubi Asiyada&nbsp;d\u00f6vl\u0259t. \u018ffqan\u0131stan&nbsp;M\u0259rk\u0259zi Asiyada&nbsp;yerl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 baxmayaraq s\u0131x etnik v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq b\u0259zi qaynaqlar t\u0259r\u0259find\u0259n&nbsp;Yax\u0131n \u015e\u0259rq&nbsp;\u00f6lk\u0259si hesab edilir. \u015e\u0259rq v\u0259 c\u0259nubda&nbsp;Pakistan, q\u0259rbd\u0259&nbsp;\u0130ran, \u015fimalda&nbsp;T\u00fcrkm\u0259nistan,&nbsp;\u00d6zb\u0259kistan&nbsp;v\u0259&nbsp;Tacikistan, \u015fimal-\u015f\u0259rqd\u0259 is\u0259&nbsp;\u00c7in Xalq Respublikas\u0131&nbsp;il\u0259 h\u0259ms\u0259rh\u0259ddir. Paytaxt\u0131 v\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259ri&nbsp;Kabil&nbsp;\u015f\u0259h\u0259ri, \u00fcmumi sah\u0259si 652,230 kvadrat kilometrdir. \u018ffqan\u0131stan&nbsp;d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan&nbsp;\u00f6lk\u0259dir. \u018frazisinin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-38036","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38036","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38036"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38036\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38051,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38036\/revisions\/38051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}