{"id":38037,"date":"2021-04-07T07:00:00","date_gmt":"2021-04-07T03:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=38037"},"modified":"2021-04-07T10:28:05","modified_gmt":"2021-04-07T06:28:05","slug":"pakistan-islam-respublikasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=38037","title":{"rendered":"Pakistan \u0130slam Respublikas\u0131"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pakistan.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pakistan-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-38053\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pakistan-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pakistan-300x300.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pakistan-150x150.jpg 150w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pakistan-768x768.jpg 768w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pakistan-1536x1536.jpg 1536w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/pakistan-2048x2048.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Pakistan<\/strong>&nbsp;(<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Urdu_dili\">urdu<\/a>.&nbsp;<em>\u067e\u0627\u06a9\u0650\u0633\u062a\u0627\u0646<\/em>;&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C4%B0ngilis_dili\">ing<\/a>.&nbsp;<em>Pakistan<\/em>) v\u0259 ya r\u0259smi ad\u0131 il\u0259&nbsp;<strong>Pakistan \u0130slam Respublikas\u0131<\/strong>&nbsp;(<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Urdu_dili\">urdu<\/a>.&nbsp;<em>\u0627\u0650\u0633\u0644\u0627\u0645\u06cc<\/em>&nbsp;<em>\u062c\u0645\u06c1\u0648\u0631\u06cc\u06c1<\/em>&nbsp;<em>\u067e\u0627\u06a9\u0650\u0633\u062a\u0627\u0646<\/em>;&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C4%B0ngilis_dili\">ing<\/a>.&nbsp;<em>Islamic Republic of Pakistan<\/em>) \u2014&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/C%C9%99nubi_Asiya\">C\u0259nubi Asiyada<\/a>&nbsp;d\u00f6vl\u0259t. Pakistan \u0259halisinin say\u0131na g\u00f6r\u0259 6-c\u0131, sah\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 33-c\u00fc yerd\u0259dir. D\u0259niz sahili \u0259razisinin uzunlu\u011fu 1,046&nbsp;km-dir. \u00d6lk\u0259 c\u0259nubdan&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Fr%C9%99bistan_d%C9%99nizi\">\u018fr\u0259bistan d\u0259nizi<\/a>&nbsp;v\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Oman_k%C3%B6rf%C9%99zi\">Oman k\u00f6rf\u0259zi<\/a>, \u015f\u0259rqd\u0259n&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Hindistan\">Hindistan<\/a>, q\u0259rbd\u0259n&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan\">\u018ffqan\u0131stan<\/a>, c\u0259nub-q\u0259rbd\u0259n&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C4%B0ran\">\u0130ran<\/a>, \u015fimal-\u015f\u0259rqd\u0259n is\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C3%87in_Xalq_Respublikas%C4%B1\">\u00c7in Xalq Respublikas\u0131<\/a>&nbsp;il\u0259 \u0259hat\u0259 olunmu\u015fdur.&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Tacikistan\">Tacikistanla<\/a>&nbsp;aras\u0131nda \u018ffqan\u0131stana m\u0259xsus&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Vahan_d%C9%99hlizi\">Vahan d\u0259hlizi<\/a>&nbsp;yerl\u0259\u015f\u0259n Pakistan, h\u0259m\u00e7inin&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Oman\">Oman<\/a>la d\u0259niz s\u0259rh\u0259ddin\u0259 sahibdir. Paytaxt\u0131&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C4%B0slamabad\">\u0130slamabad<\/a>, \u00fcmumi sah\u0259si 881,913 kvadrat kilometr, \u0259halisinin say\u0131 212 milyondan \u00e7oxdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda Pakistan\u0131n n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda olan \u0259razil\u0259r bir ne\u00e7\u0259 q\u0259dim m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 ev sahibliyi etmi\u015fdir. Bunu&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Neolit\">Neolit<\/a>&nbsp;v\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Tunc_d%C3%B6vr%C3%BC\">Tunc d\u00f6vr\u00fcn\u0259<\/a>&nbsp;m\u0259xsus abid\u0259l\u0259r, ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri v\u0259 s. s\u00fcbut edir. Bu \u0259razid\u0259 vaxtil\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Fh%C9%99m%C9%99nil%C9%99r_%C4%B0mperiyas%C4%B1\">\u018fh\u0259m\u0259nil\u0259r \u0130mperiyas\u0131<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Makedoniyal%C4%B1_%C4%B0sg%C9%99nd%C9%99r\">Makedoniyal\u0131 \u0130sg\u0259nd\u0259r<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Mauriya_%C4%B0mperiyas%C4%B1\">Mauriya \u0130mperiyas\u0131<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Fm%C9%99vil%C9%99r_s%C3%BClal%C9%99si\">\u018fm\u0259vil\u0259r s\u00fclal\u0259si<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Qupta_%C4%B0mperiyas%C4%B1\">Qupta \u0130mperiyas\u0131<\/a><sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-:Gupta-2\">[2]<\/a><\/sup>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Dehli_sultanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1\">Dehli sultanl\u0131\u011f\u0131<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Monqol_%C4%B0mperiyas%C4%B1\">Monqol \u0130mperiyas\u0131<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/B%C3%B6y%C3%BCk_Mo%C4%9Fol_%C4%B0mperiyas%C4%B1\">B\u00f6y\u00fck Mo\u011fol \u0130mperiyas\u0131<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%BCrranil%C9%99r_%C4%B0mperiyas%C4%B1\">D\u00fcrranil\u0259r \u0130mperiyas\u0131<\/a>&nbsp;v\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Britaniya_%C4%B0mperiyas%C4%B1\">Britaniya \u0130mperiyas\u0131<\/a>&nbsp;kimi n\u0259h\u0259ng imperiyalar v\u0259 h\u00f6kmdarlar a\u011fal\u0131q etmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/M%C9%99h%C9%99mm%C9%99d_%C6%8Fli_Cinnah\">M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fli Cinnah<\/a>&nbsp;t\u0259r\u0259find\u0259n ba\u015flad\u0131lm\u0131\u015f&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan_h%C9%99r%C9%99kat%C4%B1\">Pakistan h\u0259r\u0259kat\u0131<\/a>&nbsp;v\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Hindistan_yar%C4%B1mqit%C9%99si\">yar\u0131mqit\u0259nin<\/a>&nbsp;m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259d\u0259 qalib g\u0259lm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Pakistan d\u00f6vl\u0259ti 1947-ci ild\u0259 m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etmi\u015fdir.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-3\">[3]<\/a><\/sup>&nbsp;\u00d6lk\u0259 etnik v\u0259 dil bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcxt\u0259lifdir. Eyni m\u00fcxt\u0259liflik \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6lk\u0259nin co\u011frafiyas\u0131 v\u0259 t\u0259bi\u0259tind\u0259 d\u0259 b\u00fcruz\u0259 verir. Pakistan 1956-c\u0131 ild\u0259 konstitusiyan\u0131 q\u0259bul etmi\u015f, bel\u0259likl\u0259 \u0130slam respublikas\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdir. 1971-ci ild\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f etnik v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9E%C9%99rqi_Pakistan\">\u015e\u0259rqi Pakistan\u0131n<\/a>&nbsp;\u00f6lk\u0259nin \u0259sas hiss\u0259sind\u0259n ayr\u0131lmas\u0131 v\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Banqlade%C5%9F\">Banqlade\u015f<\/a>&nbsp;ad\u0131 il\u0259 m\u00fcst\u0259qillik qazanmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nmi\u015fdir.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-4\">[4]<\/a><\/sup>&nbsp;1973-c\u00fc ild\u0259 Pakistanda yeni konstitusiya q\u0259bul olundu. N\u0259tic\u0259d\u0259, d\u00f6rd vilay\u0259t v\u0259 d\u00f6rd federal \u0259razid\u0259n ibar\u0259t olan m\u0259rk\u0259zi&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C4%B0slamabad\">\u0130slamabad<\/a>&nbsp;\u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n federal h\u00f6kum\u0259tin \u0259sas\u0131 qoyuldu. Yeni konstitusiyadak\u0131 b\u00fct\u00fcn qanunlar\u0131n&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C4%B0slam\">\u0130slam<\/a>&nbsp;qaydalar\u0131na uy\u011fun olmas\u0131 \u0259sas \u015f\u0259rt hesab olunurdu.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-:8-5\">[5]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Pakistan&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Az%C9%99rbaycan\">Az\u0259rbaycan\u0131n<\/a>&nbsp;\u0259razil\u0259rini i\u015f\u011fal etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Erm%C9%99nistan\">Erm\u0259nistan\u0131n<\/a>&nbsp;d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini tan\u0131mayan yegan\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/BMT\">BMT<\/a>&nbsp;\u00fczv\u00fcd\u00fcr.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-6\">[6]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"mw-toc-heading\">M\u00fcnd\u0259ricat<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#Etimologiyas%C4%B1\">1Etimologiyas\u0131<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#Tarixi\">2Tarixi<\/a><ul><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#M%C3%BCasir_tarix\">2.1M\u00fcasir tarix<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#Co%C4%9Frafiya,_%C9%99traf_m%C3%BChit_v%C9%99_iqlim\">3Co\u011frafiya, \u0259traf m\u00fchit v\u0259 iqlim<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#Xarici_%C9%99laq%C9%99l%C9%99ri\">4Xarici \u0259laq\u0259l\u0259ri<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#K%C9%99%C5%9Fmir_problemi\">5K\u0259\u015fmir problemi<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#%C6%8Fhalisi\">6\u018fhalisi<\/a><ul><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#Etnik_t%C9%99rkibi\">6.1Etnik t\u0259rkibi<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#Din\">7Din<\/a><ul><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#%C4%B0slam\">7.1\u0130slam<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#Hinduizm\">7.2Hinduizm<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#%C4%B0stinadlar\">8\u0130stinadlar<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#H%C9%99m%C3%A7inin_bax\">9H\u0259m\u00e7inin bax<\/a><\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Etimologiyas\u0131[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;veaction=edit&amp;section=1\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;action=edit&amp;section=1\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<p>Pakistan \u2014 \u00f6lk\u0259y\u0259 bu ad 1933-c\u00fc ild\u0259 siyasi-aktivist&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C3%87audhri_R%C9%99hm%C9%99t_%C6%8Fli\">\u00c7audhri R\u0259hm\u0259t \u018fli<\/a>&nbsp;t\u0259r\u0259find\u0259n verilmi\u015fdir. M\u0259nas\u0131 is\u0259 &#8220;paklar diyar\u0131&#8221; dem\u0259kdir. Bu \u00f6lk\u0259nin ad\u0131n\u0131n tam a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 da vard\u0131r. Bel\u0259 izah edirl\u0259r ki, \u00f6lk\u0259nin ad\u0131ndak\u0131 ilk h\u0259rf olan &#8220;P&#8221; \u2013 P\u0259ncab, &#8220;a&#8221; \u2013 afqan, &#8220;k&#8221; \u2013 K\u0259\u015fmir, &#8220;i&#8221; \u2014 \u0130ndus \u00e7ay\u0131 v\u0259 islam dini, &#8220;s&#8221; \u2013 Sindi, &#8220;tan&#8221; is\u0259 \u2014 B\u0259lucistan dem\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tarixi[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;veaction=edit&amp;section=2\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;action=edit&amp;section=2\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">M\u00fcasir tarix[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;veaction=edit&amp;section=3\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;action=edit&amp;section=3\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h3>\n\n\n\n<p>1947-ci ild\u0259 istiqlaliyy\u0259t qazanan&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Hindistan\">Hindistan<\/a>&nbsp;dini icma prinsipi \u0259sas\u0131nda iki d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u2014 Hindistan v\u0259 Pakistan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. 1947-ci ilin avqustun 14-d\u0259 m\u00fcst\u0259qil Pakistan d\u00f6vl\u0259tinin yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 elan edildi. Onun \u0259halisi \u0259sas\u0259n&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%BCs%C9%99lman\">m\u00fcs\u0259lmanlardan<\/a>&nbsp;ibar\u0259t idi. 1948\u20131950-ci ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 vergi v\u0259 torpaq islahatlar\u0131 ke\u00e7irildi. 1956-c\u0131 ilin mart\u0131n 23-d\u0259 Pakistan federativ&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Respublika\">respublika<\/a>&nbsp;elan olundu. Onun t\u0259rkibin\u0259 iki vilay\u0259t \u2014&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Q%C9%99rbi_Pakistan\">Q\u0259rbi<\/a>&nbsp;v\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9E%C9%99rqi_Pakistan\">\u015e\u0259rqi Pakistan<\/a>&nbsp;daxil idi. \u00d6lk\u0259d\u0259ki qeyri-sabitlik 1958-ci il oktyabr\u0131n 8-d\u0259 h\u0259rbi \u00e7evrili\u015f\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. H\u0259rbi h\u00f6kum\u0259t konstitusiyan\u0131n v\u0259 siyasi partiyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini qada\u011fan etdi. 1962-c\u0131 il mart\u0131n 1-d\u0259 Pakistan&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Prezident_respublikas%C4%B1\">prezident respublikas\u0131<\/a>&nbsp;oldu. Prezident v\u0259zif\u0259sin\u0259 h\u0259rbi hakimiyy\u0259tin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u018fyyub xan se\u00e7ildi. 1965-ci ild\u0259 Hindistanla&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/K%C9%99%C5%9Fmir\">K\u0259\u015fmir<\/a>&nbsp;\u0259razisi u\u011frunda h\u0259rbi m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ba\u015f verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>1966-c\u0131 ild\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Da%C5%9Fk%C9%99nd\">Da\u015fk\u0259ndd\u0259<\/a>&nbsp;Hindistan v\u0259 Pakistan ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc oldu. Birg\u0259 raz\u0131l\u0131q b\u0259yannam\u0259si q\u0259bul edildi v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 dinc yolla nizama sal\u0131nd\u0131. Siyasi m\u00fcxalif\u0259tin g\u00fccl\u0259nm\u0259si v\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Benqaliya\">\u015e\u0259rqi Benqaliyan\u0131n<\/a>&nbsp;ayr\u0131lmas\u0131 u\u011frunda k\u00fctl\u0259vi h\u0259r\u0259kat\u0131n ba\u015flanmas\u0131 1969-cu ild\u0259 Pakistanda siyasi b\u00f6hrana s\u0259b\u0259b oldu. H\u0259min il mart\u0131n 25-d\u0259 Pakistanda yeni h\u0259rbi \u00e7evrili\u015f ba\u015f verdi. Hakimiyy\u0259t\u0259 general Y\u0259hya xan g\u0259ldi. 1970-ci ild\u0259 Pakistan\u0131n tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq parlament se\u00e7kil\u0259ri ke\u00e7irildi. Se\u00e7kil\u0259r zaman\u0131 \u0259ks\u0259riyy\u0259t s\u0259si \u00f6lk\u0259nin \u015f\u0259rqind\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Xalq_Liqas%C4%B1_Partiyas%C4%B1&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Xalq Liqas\u0131 Partiyas\u0131<\/a>, q\u0259rbind\u0259 is\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan_Xalq_Partiyas%C4%B1\">Pakistan Xalq Partiyas\u0131<\/a>&nbsp;qazand\u0131lar. Xalq Liqas\u0131 partiyas\u0131 \u015e\u0259rqi Benqaliyaya muxtariyy\u0259t verilm\u0259si t\u0259l\u0259bi il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdi. Pakistan h\u00f6kum\u0259ti bu t\u0259l\u0259bi r\u0259dd etdi. \u00d6lk\u0259nin \u015f\u0259rq hiss\u0259sind\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Separatizm\">separatizm<\/a>&nbsp;h\u0259r\u0259kat\u0131 ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1971-ci il mart\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 \u015e\u0259rqi Benqaliyaya qo\u015fun yeridildi. Qanl\u0131&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Banqlade%C5%9F_istiqlal_m%C3%BCharib%C9%99si\">v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si<\/a>&nbsp;ba\u015fland\u0131. M\u00fcharib\u0259nin ilk g\u00fcn\u00fcnd\u0259, mart\u0131n 26-da&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Banqlade%C5%9F_Xalq_Respublikas%C4%B1\">Banqlade\u015f Xalq Respublikas\u0131<\/a>&nbsp;elan olundu. 1971-ci ilin dekabr\u0131nda h\u0259rbi m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 Hindistan da qo\u015fuldu. Hindistan-Pakistan m\u00fcharib\u0259si ba\u015fland\u0131. Pakistan ordusu m\u0259\u011flub edildi. Bu m\u0259\u011flubiyy\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 Pakistanda h\u0259rbi rejim iflasa u\u011frad\u0131 v\u0259 general Y\u0259hya xan\u0131n h\u00f6kum\u0259ti istefa verdi. Hakimiyy\u0259t\u0259 ba\u015fda&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan_Xalq_Partiyas%C4%B1\">Pakistan Xalq Partiyas\u0131n\u0131n<\/a>&nbsp;lideri&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Z%C3%BClf%C3%BCqar_%C6%8Fli_Bhutto\">Z\u00fclf\u00fcqar Bhutto<\/a>&nbsp;olmaqla m\u00fclki h\u00f6kum\u0259t g\u0259ldi. Yeni h\u00f6kum\u0259t bir s\u0131ra m\u00fct\u0259r\u0259qqi iqtisadi v\u0259 sosial t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irdi. Apar\u0131c\u0131 s\u0259naye sah\u0259l\u0259ri, banklar millil\u0259\u015fdirildi. Aqrar islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irildi. M\u00fclk\u0259dar torpaq sahibliyi m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. K\u0259ndli t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131na d\u00f6vl\u0259t yard\u0131m\u0131 art\u0131r\u0131ld\u0131. 1972-ci ild\u0259 Hindistanla Pakistan aras\u0131nda m\u00fcbahis\u0259li m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn sazi\u015f imzaland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1974-c\u00fc ild\u0259 Pakistan Banqlade\u015fi m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi tan\u0131d\u0131. 1976-c\u0131 ild\u0259 Hindistanla diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r yarand\u0131. Xalq Partiyas\u0131 (PXP) ba\u015fda Z.A.Bhutto olmaqla yenid\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7ald\u0131. Lakin m\u00fcxalif\u0259t bloku \u2014 Pakistan Milli Alyans\u0131 se\u00e7kil\u0259rin n\u0259tic\u0259l\u0259rini tan\u0131mad\u0131 v\u0259 yeni se\u00e7kil\u0259r ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259l\u0259bini ir\u0259li s\u00fcrd\u00fc. \u00d6lk\u0259ni siyasi b\u00f6hran b\u00fcr\u00fcd\u00fc. Bundan istifad\u0259 ed\u0259n general&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/M%C9%99h%C9%99mm%C9%99d_Ziya%C3%BClhaqq\">Ziya-\u00fcl-H\u0259qq<\/a>&nbsp;iyulun 5-da h\u0259rbi \u00e7evrili\u015f ed\u0259r\u0259k hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldi. O, parlamenti buraxd\u0131. Konstitusiyan\u0131 l\u0259\u011fv etdi. Siyasi partiyalar\u0131n f\u0259aliyyati dayand\u0131r\u0131ld\u0131. Ba\u015f nazir Z.O.Bhutto hakimiyyatd\u0259n sui-istifada etm\u0259kd\u0259 g\u00fcnahkar bilin\u0259r\u0259k 1979-cu il aprelin 4-da edam olundu. \u00d6lk\u0259d\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi h\u0259yat t\u0259rzinin d\u0259yi\u015fm\u0259si, yenilikl\u0259 k\u00f6hn\u0259liyin toqqu\u015fmas\u0131 ke\u00e7mi\u015fi h\u0259sr\u0259tl\u0259 anma\u011f\u0131, dini dir\u00e7\u0259ltm\u0259yi yada sald\u0131. R\u0259hb\u0259rlik d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t qurmaq prinsipl\u0259rindan uzaqla\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1979-cu ild\u0259 prezident Ziya-\u00fcl-Haqq Pakistan\u0131 \u0130slam Respublikas\u0131 elan etdi. Yeni h\u00f6kum\u0259t c\u0259miyy\u0259tin sosial-siyasi hayat\u0131n\u0131 islamla\u015fd\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131. Bu d\u00f6vrd\u0259 xarici siyas\u0259tin \u0259sas istiqamati qon\u015fu&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Ffqan%C4%B1stan\">\u018ffqan\u0131standa<\/a>&nbsp;ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r\u0259 yax\u0131ndan m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259y\u0259, oradak\u0131 m\u00fcqavim\u0259t h\u0259r\u0259kat\u0131na h\u0259r c\u00fcr yard\u0131m g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259ldildi. Pakistan \u0259razisind\u0259 3 milyondan \u00e7ox \u0259fqan qa\u00e7q\u0131n\u0131na s\u0131\u011f\u0131nacaq verildi. Daxild\u0259 is\u0259 siyasi sabitlik yox idi. M\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tli siyasi partiyalar bir-biri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r, \u0259hali aras\u0131nda milli-dini z\u0259mind\u0259 toqqu\u015fmalar t\u00f6r\u0259dirdil\u0259r. Bel\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r h\u0259mi\u015f\u0259 ordunun k\u00f6m\u0259yi il\u0259 yat\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1988-ci ilin avqustunda Ziya-\u00fcl-Haqq t\u0259yyar\u0259 qazas\u0131nda halak oldu. Ke\u00e7iril\u0259n parlament se\u00e7kil\u0259rind\u0259 PXP ki\u00e7ik \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rl\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131. Partiyan\u0131n s\u0259dri, edam olunmu\u015f Z.\u018f.Bhuttonun q\u0131z\u0131&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/B%C9%99nazir_Bhutto\">B\u0259nazir Bhutto<\/a>&nbsp;ba\u015f nazir v\u0259zif\u0259sini tutdu. Yeni h\u00f6kum\u0259t islahatlar ke\u00e7irm\u0259y\u0259, \u00f6lk\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131 demokratikl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259, \u0259halinin v\u0259ziyy\u0259tini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rma\u011fa dair t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131 ir\u0259li s\u00fcrd\u00fc. Lakin m\u00fcxalif\u0259td\u0259 olan&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=%C4%B0slam_Demokratik_Alyans%C4%B1_partiyas%C4%B1&amp;action=edit&amp;redlink=1\">\u0130slam Demokratik Alyans\u0131 partiyas\u0131<\/a>&nbsp;onun apard\u0131\u011fi siyas\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xd\u0131 v\u0259 istefas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etdi. \u00d6lk\u0259ni yeni i\u011fti\u015fa\u015flar b\u00fcr\u00fcd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>1990-c\u0131 ild\u0259 prezident&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Qulam_%C4%B0shaq_Xan\">Qulam \u0130shaq xan<\/a>&nbsp;B\u0259nazir Bhuttonu v\u0259zif\u0259d\u0259n k\u0259narla\u015fd\u0131rd\u0131 v\u0259 parlamenti buraxd\u0131. Yeni parlament se\u00e7kil\u0259ri ke\u00e7irildi. \u0130slam Demokratik Alyans\u0131 partiyas\u0131 se\u00e7icil\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin s\u0259sini qazand\u0131 v\u0259 yeni h\u00f6kum\u0259ti formala\u015fd\u0131rd\u0131. 1999-cu ild\u0259 Pakistanda yeni h\u0259rbi \u00e7evrili\u015f ba\u015f verdi. General&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/P%C9%99rviz_M%C3%BC%C5%9F%C9%99rr%C9%99f\">P\u0259rviz M\u00fc\u015f\u0259rr\u0259f<\/a>&nbsp;hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7irdi. Parlamenti buraxd\u0131. \u00d6lk\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259t sabitl\u0259\u015fdikd\u0259n sonra hakimiyy\u0259ti m\u00fclki h\u00f6kum\u0259t\u0259 ver\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 b\u0259yanatla xalqa m\u00fcraci\u0259t etdi. 2001-ci ild\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 P.M\u00fc\u015f\u0259rr\u0259f \u00f6lk\u0259 prezidenti se\u00e7ildi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co\u011frafiya, \u0259traf m\u00fchit v\u0259 iqlim[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;veaction=edit&amp;section=4\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;action=edit&amp;section=4\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<p><em><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Gnome-searchtool.svg?uselang=az\"><\/a>&nbsp;\u018fsas m\u0259qal\u0259:&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan_co%C4%9Frafiyas%C4%B1\">Pakistan co\u011frafiyas\u0131<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Pakistan\u0131n co\u011frafiyas\u0131 v\u0259 iqliminin son d\u0259r\u0259c\u0259 m\u00fcxt\u0259lif olmas\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00e7ox m\u00fcxt\u0259lif canl\u0131lar\u0131n ya\u015fama\u011f\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-Ministry_of_Information,_Broadcasting,_and_National_Heritage-7\">[7]<\/a><\/sup>&nbsp;Pakistan\u0131n sah\u0259si 881,913&nbsp;km\u00b2-dir ki, bu da t\u0259qrib\u0259n Fransa v\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n birlikd\u0259 \u0259razisin\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. \u00d6lk\u0259 c\u0259nubdan&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Fr%C9%99b_d%C9%99nizi\">\u018fr\u0259b d\u0259nizi<\/a>&nbsp;v\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Oman_k%C3%B6rf%C9%99zi\">Oman k\u00f6rf\u0259zi<\/a>&nbsp;il\u0259 1046&nbsp;km d\u0259niz sahili m\u00f6vqey\u0259 sahibdir.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-8\">[8]<\/a><\/sup>&nbsp;Quru s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin \u00fcmumi uzunlu\u011fu is\u0259 6774&nbsp;km-dir.&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Oman\">Oman<\/a>la d\u0259niz s\u0259rh\u0259dl\u0259rin\u0259 sahib olan bu \u00f6lk\u0259ni Tacikistandan dar&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Vahan_d%C9%99hlizi\">Vahan d\u0259hlizi<\/a>&nbsp;ay\u0131r\u0131r.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-9\">[9]<\/a><\/sup><sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-10\">[10]<\/a><\/sup>&nbsp;Pakistan&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/C%C9%99nubi_Asiya\">C\u0259nubi Asiya<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Yax%C4%B1n_%C5%9E%C9%99rq\">Yax\u0131n \u015e\u0259rq<\/a>&nbsp;v\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/M%C9%99rk%C9%99zi_Asiya\">M\u0259rk\u0259zi Asiya<\/a>&nbsp;regionlar\u0131n\u0131n aras\u0131nda olduqca m\u00fch\u00fcm geosiyasi m\u00f6vqed\u0259 yerl\u0259\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p>Pakistan \u00fc\u00e7 m\u00fch\u00fcm co\u011frafi \u0259raziy\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr: \u015fimal yaylalar\u0131,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Hind_%C3%A7ay%C4%B1\">Hind \u00e7ay\u0131<\/a>&nbsp;boyunca d\u00fcz\u0259nlikl\u0259r v\u0259 B\u0259lucistan platosu.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-11\">[11]<\/a><\/sup>&nbsp;\u00d6lk\u0259nin \u015fimal\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259r&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Qaraqorum\">Qaraqorum<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Hinduqu%C5%9F_da%C4%9Flar%C4%B1\">Hinduqu\u015f<\/a>&nbsp;v\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pamir\">Pamir<\/a>&nbsp;da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259rind\u0259n ibar\u0259tdir. D\u00fcnyada h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc s\u0259kkiz min metrd\u0259n y\u00fcks\u0259k olan 14 da\u011f zirv\u0259sind\u0259n be\u015fi burada yerl\u0259\u015fir.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-mountains-12\">[12]<\/a><\/sup>&nbsp;\u00d6lk\u0259nin q\u0259rb hiss\u0259sini B\u0259lucistan platosu, \u015f\u0259rq hiss\u0259sini is\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Tar_(s%C9%99hra)\">Tar s\u0259hras\u0131<\/a>&nbsp;t\u0259\u015fkil edir. 1609&nbsp;km uzunlu\u011fu olan Hind \u00e7ay\u0131 \u00f6lk\u0259nin \u015fimal\u0131nda&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/K%C9%99%C5%9Fmir\">K\u0259\u015fmir<\/a>&nbsp;b\u00f6lg\u0259sind\u0259n ba\u015flay\u0131r v\u0259 c\u0259nubda \u018fr\u0259b d\u0259nizin\u0259 t\u00f6k\u00fcl\u00fcr.&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/P%C9%99ncab\">P\u0259ncab<\/a>&nbsp;v\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Sind_%C9%99yal%C9%99ti\">Sind<\/a>&nbsp;\u0259yal\u0259tl\u0259rind\u0259 bu \u00e7ay\u0131n boyunca&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/All%C3%BCvial_d%C3%BCz%C9%99nlik\">all\u00fcvial d\u00fcz\u0259nlikl\u0259r<\/a>&nbsp;uzan\u0131r.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-13\">[13]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130qlim m\u00fcxt\u0259lif oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 temperatur da f\u0259rqlidir.&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Musson\">Musson<\/a>&nbsp;m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 h\u0259dd\u0259n art\u0131q ya\u011fan ya\u011f\u0131\u015flar n\u0259tic\u0259sind\u0259 tez-tez da\u015fq\u0131nlar ba\u015f verdiyi halda, quru m\u00f6vs\u00fcmd\u0259 \u00e7ox az s\u0259viyy\u0259d\u0259 v\u0259 ya he\u00e7 ya\u011f\u0131nt\u0131 olmur. Pakistanda d\u00f6rd f\u0259rqli m\u00f6vs\u00fcm m\u00f6vcuddur: dekabrdan fevrala q\u0259d\u0259r davam ed\u0259n s\u0259rin, quru q\u0131\u015f; martdan maya q\u0259d\u0259r davam ed\u0259n isti, quru pay\u0131z; iyundan sentyabra q\u0259d\u0259r davam ed\u0259n ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 yay; oktyabrdan noyabra q\u0259d\u0259r davam ed\u0259n d\u00f6vr. Ya\u011f\u0131nt\u0131 s\u0259viyy\u0259si \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 m\u00fcxt\u0259lifdir.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-14\">[14]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Xarici \u0259laq\u0259l\u0259ri[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;veaction=edit&amp;section=5\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;action=edit&amp;section=5\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<p>M\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259halisinin say\u0131na g\u00f6r\u0259 2-ci (<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C4%B0ndoneziya\">\u0130ndoneziya<\/a>dan sonra) oldu\u011funa v\u0259 n\u00fcv\u0259 g\u00fcc\u00fcn\u0259 malik yegan\u0259 m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259si oldu\u011funa g\u00f6r\u0259, Pakistan b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuza malik \u00f6lk\u0259dir.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-Mill_City_Press-15\">[15]<\/a><\/sup><sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-ABC-CLIO-16\">[16]<\/a><\/sup>&nbsp;Pakistan\u0131n geostrateji niyy\u0259tini Cinnah 1947-ci ild\u0259 izah ed\u0259rk\u0259n bel\u0259 demi\u015fdi: &#8220;Bizim xarici siyas\u0259timizin \u0259sas m\u0259qs\u0259di d\u00fcnyada olan b\u00fct\u00fcn xalqlar aras\u0131nda dostluq \u0259laq\u0259l\u0259ri qurmaqd\u0131r&#8221;. Bu s\u00f6zl\u0259r hal-haz\u0131rda da Pakistan\u0131n Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin sayt\u0131nda da \u0259sas \u015f\u00fcar olaraq \u0259ks etdirilib.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-Mofa-17\">[17]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Pakistan \u0130ndoneziya, \u018flc\u0259zair, Eritreya, Tunis, M\u0259rake\u015f kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u00fcst\u0259qillik qazanmas\u0131nda m\u00fcst\u0259sna rola malikdir v\u0259 haz\u0131rda da Pakistan bu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 yax\u0131n \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa malikdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ranla \u0259laq\u0259l\u0259rd\u0259 b\u0259zi hallarda m\u00fcbahis\u0259l\u0259r ya\u015fanm\u0131\u015fd\u0131r. Pakistan\u0131n \u00f6z t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 \u018ffqan\u0131standa bir s\u0131ra \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri bombalamas\u0131 \u0130ran t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259nqid olunmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Pakistan\u0131n \u0130sraill\u0259 diplomatik \u0259laq\u0259l\u0259ri yoxdur, buna baxmayaraq b\u0259zi \u0130srail v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 turist vizalar\u0131 il\u0259 bu \u00f6lk\u0259y\u0259 s\u0259f\u0259r ed\u0259 bilirl\u0259r.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-Haaretz-18\">[18]<\/a><\/sup>&nbsp;\u0130kili \u0259laq\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 bir-biri il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 vasit\u0259sil\u0259 \u0259laq\u0259 saxlay\u0131rlar.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-19\">[19]<\/a><\/sup>&nbsp;Pakistan h\u0259m\u00e7inin, Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rini i\u015f\u011fal etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistanla diplomatik \u0259laq\u0259l\u0259r qurmayan v\u0259 onu tan\u0131mayan yegan\u0259 d\u00f6vl\u0259tdir.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-Armenian_Times-20\">[20]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Pakistan\u0131n xarici \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259 \u00c7inl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Pakistan \u00c7inl\u0259 diplomatik \u0259laq\u0259l\u0259r quran ilk \u00f6lk\u0259 hesab olunur v\u0259 bu \u0259laq\u0259l\u0259r 1962-ci ild\u0259 \u00c7inl\u0259 Hindistan aras\u0131nda ba\u015f ver\u0259n m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra daha da d\u0259rinl\u0259\u015fmi\u015fdir. 1960\u20131980-ci ill\u0259rd\u0259 Pakistan \u00c7inin d\u00fcnyada apar\u0131c\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259n biri olma\u011f\u0131na v\u0259 AB\u015e prezidenti Niksonun \u00c7in\u0259 s\u0259f\u0259r etm\u0259sin\u0259 d\u0259 k\u00f6m\u0259k etdi. Hal-haz\u0131rda, \u00c7in Pakistan\u0131n \u0259sas ticari v\u0259 iqtisadi orta\u011f\u0131 hesab olunur. 2015-ci ild\u0259 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qla ba\u011fl\u0131 51 sazi\u015f imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259r iki \u00f6lk\u0259 2000-ci ill\u0259rd\u0259 azad ticar\u0259t haqq\u0131nda sazi\u015f imzalam\u0131\u015fd\u0131r. Pakistan, h\u0259m\u00e7inin, \u00c7in \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259sas &#8220;qap\u0131&#8221; hesab olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>Pakistan\u0131n \u0259sas geosiyasi r\u0259qibi Hindistand\u0131r. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259r indiy\u0259 q\u0259d\u0259r bir-biri il\u0259 4 d\u0259f\u0259 m\u00fcharib\u0259 edib v\u0259 bu m\u00fcharib\u0259l\u0259rin 3-\u00fc&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/K%C9%99%C5%9Fmir\">K\u0259\u015fmir<\/a>&nbsp;\u0259razisi \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fcbahis\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verib. Rusiya il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r 1999-cu ild\u0259n etibar\u0259n inki\u015faf etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. AB\u015e-la \u0259laq\u0259l\u0259r is\u0259 &#8220;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Soyuq_m%C3%BCharib%C9%99\">Soyuq m\u00fcharib\u0259<\/a>&#8221; d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yax\u015f\u0131 olsa da, 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n etibar\u0259n Pakistan\u0131n \u00f6z n\u00fcv\u0259 enerjisini art\u0131rmas\u0131 s\u0259b\u0259bil\u0259, AB\u015e bu \u00f6lk\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 sanksiyalara ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">K\u0259\u015fmir problemi[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;veaction=edit&amp;section=6\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;action=edit&amp;section=6\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<p><em><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Gnome-searchtool.svg?uselang=az\"><\/a>&nbsp;\u018fsas m\u0259qal\u0259:&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/K%C9%99%C5%9Fmir_problemi\">K\u0259\u015fmir problemi<\/a><\/em><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Neelum_Valley,Azad_Kashmir.jpg?uselang=az\"><\/a>Pakistan\u0131n n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda olan Azad K\u0259\u015fmir.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0259\u015fmir- C\u0259nubi Asiya regionunun ucqar \u015fimal-q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n b\u00f6lg\u0259dir. Bu \u0259razi Hindistan v\u0259 Pakistan aras\u0131nda m\u00fcbahis\u0259li \u0259razi hesab olunur. Bu 2 d\u00f6vl\u0259t bir-biri il\u0259 bu b\u00f6lg\u0259 u\u011frunda indiy\u0259 q\u0259d\u0259r 3 d\u0259f\u0259 1947, 1965, 1971-ci ill\u0259rd\u0259 m\u00fcharib\u0259 edibl\u0259r. 1971-ci ild\u0259 olan m\u00fcharib\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259, \u015e\u0259rqi Pakistan&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Banqlade%C5%9F\">Banqlade\u015f<\/a>&nbsp;ad\u0131 il\u0259 m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdi. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda dig\u0259r d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r d\u0259 Sia\u00e7en buzlaqlar\u0131 (1984) v\u0259 Kargil (1999) \u0259razil\u0259rind\u0259 ba\u015f verib. K\u0259\u015fmir b\u00f6lg\u0259sinin t\u0259qrib\u0259n 45,1%-i haz\u0131rda Hindistan\u0131n n\u0259zar\u0259ti alt\u0131ndad\u0131r. Pakistan t\u0259r\u0259fi is\u0259 K\u0259\u015fmir b\u00f6lg\u0259sinin 38,2%-n\u0259 n\u0259zar\u0259t edir. K\u0259\u015fmiri iki d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda b\u00f6l\u0259n c\u0259bh\u0259 x\u0259tti 1949-cu ild\u0259 yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u018fhalisi[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;veaction=edit&amp;section=7\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;action=edit&amp;section=7\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><thead><tr><th>\u0130l<\/th><th>N\u00fcfus<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>1950<\/td><td>39,448,232<\/td><\/tr><tr><td>1951<\/td><td>40,382,206<\/td><\/tr><tr><td>1952<\/td><td>41,346,560<\/td><\/tr><tr><td>1953<\/td><td>42,342,412<\/td><\/tr><tr><td>1954<\/td><td>43,372,063<\/td><\/tr><tr><td>1955<\/td><td>44,434,445<\/td><\/tr><tr><td>1956<\/td><td>45,535,711<\/td><\/tr><tr><td>1957<\/td><td>46,679,944<\/td><\/tr><tr><td>1958<\/td><td>47,868,932<\/td><\/tr><tr><td>1959<\/td><td>49,104,112<\/td><\/tr><tr><td>1960<\/td><td>50,386,898<\/td><\/tr><tr><td>1961<\/td><td>51,718,581<\/td><\/tr><tr><td>1962<\/td><td>53,100,671<\/td><\/tr><tr><td>1963<\/td><td>54,524,471<\/td><\/tr><tr><td>1964<\/td><td>55,988,385<\/td><\/tr><tr><td>1965<\/td><td>57,494,940<\/td><\/tr><tr><td>1966<\/td><td>59,046,203<\/td><\/tr><tr><td>1967<\/td><td>60,641,899<\/td><\/tr><tr><td>1968<\/td><td>62,282,496<\/td><\/tr><tr><td>1969<\/td><td>63,969,987<\/td><\/tr><tr><td>1970<\/td><td>65,705,964<\/td><\/tr><tr><td>1971<\/td><td>67,491,369<\/td><\/tr><tr><td>1972<\/td><td>69,325,921<\/td><\/tr><tr><td>1973<\/td><td>71,121,085<\/td><\/tr><tr><td>1974<\/td><td>72,911,780<\/td><\/tr><tr><td>1975<\/td><td>74,711,541<\/td><\/tr><tr><td>1976<\/td><td>76,456,121<\/td><\/tr><tr><td>1977<\/td><td>78,152,686<\/td><\/tr><tr><td>1978<\/td><td>80,051,300<\/td><\/tr><tr><td>1979<\/td><td>82,374,302<\/td><\/tr><tr><td>1980<\/td><td>85,219,117<\/td><\/tr><tr><td>1981<\/td><td>88,417,079<\/td><\/tr><tr><td>1982<\/td><td>91,465,209<\/td><\/tr><tr><td>1983<\/td><td>94,154,723<\/td><\/tr><tr><td>1984<\/td><td>96,501,806<\/td><\/tr><tr><td>1985<\/td><td>99,076,266<\/td><\/tr><tr><td>1986<\/td><td>102,065,710<\/td><\/tr><tr><td>1987<\/td><td>105,208,431<\/td><\/tr><tr><td>1988<\/td><td>108,407,786<\/td><\/tr><tr><td>1989<\/td><td>111,528,381<\/td><\/tr><tr><td>1990<\/td><td>114,606,690<\/td><\/tr><tr><td>1991<\/td><td>117,684,292<\/td><\/tr><tr><td>1992<\/td><td>120,098,197<\/td><\/tr><tr><td>1993<\/td><td>122,523,650<\/td><\/tr><tr><td>1994<\/td><td>125,531,448<\/td><\/tr><tr><td>1995<\/td><td>128,733,657<\/td><\/tr><tr><td>1996<\/td><td>132,194,115<\/td><\/tr><tr><td>1997<\/td><td>135,616,310<\/td><\/tr><tr><td>1998<\/td><td>139,062,987<\/td><\/tr><tr><td>1999<\/td><td>142,520,124<\/td><\/tr><tr><td>2000<\/td><td>146,404,914<\/td><\/tr><tr><td>2001<\/td><td>150,399,566<\/td><\/tr><tr><td>2002<\/td><td>153,470,779<\/td><\/tr><tr><td>2003<\/td><td>156,196,488<\/td><\/tr><tr><td>2004<\/td><td>159,266,367<\/td><\/tr><tr><td>2005<\/td><td>162,490,385<\/td><\/tr><tr><td>2006<\/td><td>165,873,928<\/td><\/tr><tr><td>2007<\/td><td>169,340,538<\/td><\/tr><tr><td>2008<\/td><td>172,800,051<\/td><\/tr><tr><td>2009<\/td><td>174,579,000<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>Pakistan \u0130slam Respublikas\u0131 d\u00f6vl\u0259t statitika orqan\u0131n\u0131n (Population Census Organization) m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n 796.096<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-21\">[21]<\/a><\/sup>&nbsp;km\u00b2 \u0259razisi olan \u00f6lk\u0259nin \u0259halisinin say\u0131 23 noyabr 2012-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn 181.435.603<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-Population_Clock-22\">[22]<\/a><\/sup>&nbsp;n\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 ehtimal olunur. Son siyah\u0131yaalma 1998-ci ild\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f, onun n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n Pakistan\u0131n \u0259halisi 132.352.279 n\u0259f\u0259r olmu\u015fdur.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-23\">[23]<\/a><\/sup>&nbsp;2020-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259hali say\u0131n\u0131n 210.13 milyon n\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7ataca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir.\u018fhalisin say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 6-c\u0131 pill\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015fir.2016-c\u0131 ild\u0259 \u0259hali artm\u0131 1,45% qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Etnik t\u0259rkibi[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;veaction=edit&amp;section=8\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;action=edit&amp;section=8\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h3>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9E%C9%99kil:Pakistan%C4%B1n_etnik_x%C9%99rit%C9%99si.jpg\"><\/a>Pakistandak\u0131 etnik qruplar<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ethnologue report for Pakistan&#8221;a g\u00f6r\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 72 dild\u0259 dan\u0131\u015fan etnik qrup var:<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-24\">[24]<\/a><\/sup>&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/P%C9%99ncabl%C4%B1lar\">p\u0259ncabl\u0131lar<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pu%C5%9Ftunlar\">pu\u015ftunlar<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Sindhil%C9%99r\">Sindhil\u0259r<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Seraikil%C9%99r\">seraikil\u0259r<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/B%C9%99luclar\">b\u0259luclar<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Brahuil%C9%99r&amp;action=edit&amp;redlink=1\">brahuil\u0259r<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/H%C9%99zaralar\">h\u0259zaralar<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Qucaratl%C4%B1lar\">qucaratl\u0131lar<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Nuristanl%C4%B1lar\">nuristanl\u0131lar<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Parslar\">parslar<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Fr%C9%99bl%C9%99r\">\u0259r\u0259bl\u0259r<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C3%87inlil%C9%99r\">\u00e7inlil\u0259r<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C3%96zb%C9%99kl%C9%99r\">\u00f6zb\u0259kl\u0259r<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/T%C3%BCrkm%C9%99nl%C9%99r\">t\u00fcrkm\u0259nl\u0259r<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Uy%C4%9Furlar\">uy\u011furlar<\/a>&nbsp;v\u0259 sair\u0259.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Din[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;veaction=edit&amp;section=9\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;action=edit&amp;section=9\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<p><em><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Gnome-searchtool.svg?uselang=az\"><\/a>&nbsp;\u018fsas m\u0259qal\u0259:&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistanda_din\">Pakistanda din<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Pakistan\u0131n konfessional t\u0259rkibi a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimidir:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%BCs%C9%99lmanlar\">m\u00fcs\u0259lmanlar<\/a>&nbsp;\u2014 173 000 000 (96&nbsp;%);<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Hinduizm\">hinduistl\u0259r<\/a>&nbsp;\u2014 3 200 000 (1,85&nbsp;%);<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Xristianl%C4%B1q\">xristianlar<\/a>&nbsp;\u2014 2 800 000 (1,6&nbsp;%);<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C6%8Fhm%C9%99diyy%C9%99\">\u0259hm\u0259diyy\u0259<\/a>&nbsp;\u2014 291 000 (0,22&nbsp;%);<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-25\">[25]<\/a><\/sup><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Siqhizm\">siqhil\u0259r<\/a>&nbsp;\u2014 20 000 (0,01&nbsp;%);<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u0130slam[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;veaction=edit&amp;section=10\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;action=edit&amp;section=10\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h4>\n\n\n\n<p>\u018fhalinin 96%-i&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/M%C3%BCs%C9%99lman\">m\u00fcs\u0259lmanlar<\/a>dan ibar\u0259tdir. M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n say\u0131na g\u00f6r\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C4%B0ndoneziya\">\u0130ndoneziya<\/a>dan sonra d\u00fcnyada 2-ci yerd\u0259dir.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-26\">[26]<\/a><\/sup>&nbsp;M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/S%C3%BCnnil%C9%99r\">s\u00fcnni<\/a>l\u0259rdir (95%)<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-LoC2-27\">[27]<\/a><\/sup>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9Ei%C9%99lik\">\u015fi\u0259<\/a>l\u0259r is\u0259 m\u00fcs\u0259lman \u0259halinin 5%-ni t\u0259\u015fkil edir.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-CIAr2-28\">[28]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Hinduizm[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;veaction=edit&amp;section=11\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;action=edit&amp;section=11\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h4>\n\n\n\n<p>2008-ci il hesablamalar\u0131na \u0259sas\u0259n&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Hinduizm\">hinduizm<\/a>&nbsp;Pakistanda \u0130slamdan sonra 2-ci b\u00f6y\u00fck dindir.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-:03-29\">[29]<\/a><\/sup><sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-30\">[30]<\/a><\/sup>&nbsp;2050-ci ild\u0259 Pakistan\u0131n hindl\u0259rin say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00f6lk\u0259 olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Hindl\u0259r Pakistan\u0131n b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259skunla\u015f\u0131blar, lakin, onlar\u0131n \u0259sas m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lg\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Sind_%C9%99yal%C9%99ti\">Sindh<\/a>&nbsp;hesab olunur.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-31\">[31]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259zi hindl\u0259r \u00f6zl\u0259rini Pakistanda 2-ci d\u0259r\u0259c\u0259li v\u0259t\u0259nda\u015f hesab edir v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Hindistana miqrasiya edirl\u0259r.<sup><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_note-bbc200703022-32\">[32]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0130stinadlar[<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;veaction=edit&amp;section=12\">redakt\u0259<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pakistan&amp;action=edit&amp;section=12\">\u0259sas redakt\u0259<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-Country_comparison:_Population_1-0\">\u2191<\/a>&nbsp;Central Intelligence Agency &#8211; C\u0130A &#8211; The World Factbook&nbsp;:<a href=\"https:\/\/www.cia.gov\/library\/publications\/the-world-factbook\/rankorder\/2119rank.html?countryName=Iran&amp;countryCode=ir&amp;regionCode=mde&amp;rank=18#ir\">Country comparison: Population<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-:Gupta_2-0\">\u2191<\/a>&nbsp;Wynbrandt, James.&nbsp;<em>A Brief History of Pakistan<\/em>. Infobase Publishing, 2009.&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/X%C3%BCsusi:BookSources\/081606184X,_9780816061846\"><bdi>081606184X, 9780816061846<\/bdi><\/a>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-3\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.tcd.ie\/iiis\/documents\/archive\/pdf\/communalismayesha.pdf\">&#8220;Exploding Communalism The Politics of Muslim Identity in South Asia&#8221;<\/a>&nbsp;(PDF).&nbsp;<em>Ayesha Jalal<\/em>. Oxford University Press, 1998-9.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-4\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.dawn.com\/news\/1359141\/special-report-the-breakup-of-pakistan-1969-1971\">&#8220;Special report: The Breakup of Pakistan 1969-1971&#8221;<\/a>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-:8_5-0\">\u2191<\/a>&nbsp;Iqbal, Khurshid (2009).&nbsp;<a href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=1Wh8AgAAQBAJ&amp;pg=PA189\"><em>The Right to Development in International Law: The Case of Pakistan<\/em><\/a>. Routledge. s\u0259h.&nbsp;189.&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/X%C3%BCsusi:BookSources\/978-1-134-01999-1\"><bdi>978-1-134-01999-1<\/bdi><\/a>.&nbsp;<q>The constitution proclaims&nbsp;&#8230; that all existing laws shall be brought in accordance with the injunctions of Islam as laid down in the Quran and Sunnah, and no law shall be enacted which is repugnant to such injunctions.<\/q><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-6\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.today.az\/news\/politics\/30102.html\">Nilufer Bakhtiyar: &#8220;For Azerbaijan Pakistan does not recognize Armenia as a country&#8221;<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-Ministry_of_Information,_Broadcasting,_and_National_Heritage_7-0\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"http:\/\/infopak.gov.pk\/LandAndPeople.aspx\">&#8220;Land and People&#8221;<\/a>. Ministry of Information, Broadcasting, and National Heritage.&nbsp;<small>22 fevral 2015 tarixind\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20150222074046\/http:\/\/infopak.gov.pk\/LandAndPeople.aspx\">arxivl\u0259\u015fdirilib<\/a><\/small>.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;18 aprel&nbsp;2018<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-8\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.globalsecurity.org\/military\/world\/pakistan\/pns-gwadar.htm\">&#8220;PNS Gwadar&#8221;<\/a>. Global Security. 21 noyabr 2011.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;18 aprel&nbsp;2018<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-9\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.un.org\/Depts\/los\/LEGISLATIONANDTREATIES\/PDFFILES\/TREATIES\/OMN-PAK2000MB.PDF\">&#8220;Muscat Agreement on the Delimitation of the Maritime Boundary between the Sultanate of Oman and the Islamic Republic of Pakistan, 12 June 2000(1)&#8221;<\/a>&nbsp;(PDF).&nbsp;<em>United Nations<\/em>. s\u0259h.&nbsp;1.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;18 aprel&nbsp;2018<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-10\">\u2191<\/a>&nbsp;Edward Wong (27 oktyabr 2010).&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2010\/10\/28\/world\/asia\/28wakhan.html\">&#8220;In Icy Tip of Afghanistan, War Seems Remote&#8221;<\/a>.&nbsp;<em>New York Times<\/em>.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;18 aprel&nbsp;2018<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-11\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.pakistanstudies-aips.org\/pakistan\/geography\/index.html\">&#8220;About Pakistan: Geography&#8221;<\/a>. American Institute For Pakistan Studies.&nbsp;<small>21 iyul 2011 tarixind\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20110721035911\/http:\/\/www.pakistanstudies-aips.org\/pakistan\/geography\/index.html\">arxivl\u0259\u015fdirilib<\/a><\/small>.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;18 aprel&nbsp;2018<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-mountains_12-0\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.tourism.gov.pk\/mountain.html\">&#8220;PTDC page on mountaineering&#8221;<\/a>. Pakistan Tourism Development Corporation.&nbsp;<small>10 noyabr 2006 tarixind\u0259&nbsp;<a href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20061110014044\/http:\/\/www.tourism.gov.pk\/mountain.html\">arxivl\u0259\u015fdirilib<\/a><\/small>.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;18 aprel&nbsp;2018<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-13\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.infoplease.com\/ipa\/A0107861.html\">&#8220;Pakistan&#8221;<\/a>.&nbsp;<em>InfoPlease<\/em>. Pearson Education.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;18 aprel&nbsp;2018<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-14\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.nationsencyclopedia.com\/Asia-and-Oceania\/Pakistan-CLIMATE.html\">&#8220;Pakistan Climate&#8221;<\/a>. Encyclopedia of the Nations. 28 mart 2008.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;18 aprel&nbsp;2018<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-Mill_City_Press_15-0\">\u2191<\/a>&nbsp;Colgrove, Rosemary (2010).&nbsp;<em>Eye on the sparrow&nbsp;: the remarkable journey of Father Joseph Nisari, Pakistani priest<\/em>. Minneapolis: Mill City Press.&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/X%C3%BCsusi:BookSources\/1-936400-87-1\"><bdi>1-936400-87-1<\/bdi><\/a>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-ABC-CLIO_16-0\">\u2191<\/a>&nbsp;Lyon, Peter (2008).&nbsp;<a href=\"https:\/\/books.google.com\/?id=vLwOck15eboC&amp;pg=PA108&amp;dq=#v=onepage&amp;q&amp;f=false\"><em>Conflict between India and Pakistan&nbsp;: an encyclopedia<\/em><\/a>. Santa Barbara, Calif.: ABC-CLIO.&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/X%C3%BCsusi:BookSources\/1-57607-712-8\"><bdi>1-57607-712-8<\/bdi><\/a>.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;18 aprel&nbsp;2018<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-Mofa_17-0\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.mofa.gov.pk\/index.php\">&#8220;Ministry of Foreign Affairs Homepage&#8221;<\/a>.&nbsp;<em>MoFA.gov.pk<\/em>. Government of Pakistan. 2013.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;18 aprel&nbsp;2018<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-Haaretz_18-0\">\u2191<\/a>&nbsp;Khoury, Jack (28 fevral 2015).&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.haaretz.com\/.premium-1.644835\">&#8220;Israeli lecturer takes part in Pakistan conference&#8221;<\/a>. Haaretz. Haaretz.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;18 aprel&nbsp;2018<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-19\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"http:\/\/news.bbc.co.uk\/1\/hi\/world\/south_asia\/4203788.stm\">&#8220;Pakistan-Israel in landmark talks&#8221;<\/a>. BBC News. 1 sentyabr 2005.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;18 aprel2018<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-Armenian_Times_20-0\">\u2191<\/a>&nbsp;Staff work (5 fevral 2015).&nbsp;<a href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20150303050820\/http:\/\/news.az\/articles\/armenia\/86325\">&#8220;Pakistan the only country not recognizing Armenia \u2013 envoy&#8221;<\/a>. Armenian Times.&nbsp;<small>2015-03-03 tarixind\u0259&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.news.az\/articles\/armenia\/86325\">orijinal\u0131ndan<\/a>&nbsp;arxivl\u0259\u015fdirilib<\/small>.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;18 aprel&nbsp;2018<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-21\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.statpak.gov.pk\/depts\/pco\/index.html\">Population Census Organization of Pakistan&nbsp;: Area 796,096 Sq.Kms<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-Population_Clock_22-0\">\u2191<\/a>&nbsp;Government of Pakistan: Population Census Organization:&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.census.gov.pk\/\">Population Clock<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-23\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20130406012611\/http:\/\/www.geohive.com\/cntry\/pakistan.aspx\">&#8220;GeoHive: Global Statistics&nbsp;: Pakistan&#8221;<\/a>.&nbsp;<small>2013-04-06 tarixind\u0259&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.geohive.com\/cntry\/pakistan.aspx\">orijinal\u0131ndan<\/a>&nbsp;arxivl\u0259\u015fdirilib<\/small>.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;2009-06-22<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-24\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.ethnologue.com\/show_country.asp?name=Pakistan\">Ethnologue&nbsp;: Languages of the World \u2013 16 edition (2009): Languages of Pakistan<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-25\">\u2191<\/a>&nbsp;\u041f\u0435\u0440\u0435\u043f\u0438\u0441\u044c \u043d\u0430\u0441\u0435\u043b\u0435\u043d\u0438\u044f \u041f\u0430\u043a\u0438\u0441\u0442\u0430\u043d\u0430 1998 \u0433\u043e\u0434\u0430<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-26\">\u2191<\/a>&nbsp;Singh, Dr. Y P (2016).&nbsp;<a href=\"https:\/\/books.google.com\/books?id=pbqfCwAAQBAJ&amp;pg=PT5&amp;dq\"><em>Islam in India and Pakistan \u2013 A Religious History<\/em><\/a>. Vij Books India Pvt Ltd.&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/International_Standard_Book_Number\">ISBN<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/X%C3%BCsusi:BookSources\/978-93-85505-63-8\"><bdi>978-93-85505-63-8<\/bdi><\/a>.&nbsp;<q>Pakistan has the second largest Muslim population in the world after Indonesia.<\/q><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-LoC2_27-0\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"http:\/\/lcweb2.loc.gov\/frd\/cs\/profiles\/Pakistan.pdf\">&#8220;Country Profile: Pakistan&#8221;<\/a>&nbsp;(PDF).&nbsp;<em>Library of Congress Country Studies on Pakistan<\/em>. Library of Congress. February 2005.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;13 fevral&nbsp;2018<\/small>.&nbsp;<q>Religion: The overwhelming majority of the population (96.3 percent) is Muslim, of whom approximately 95 percent are Sunni and 5 percent Shia.<\/q><\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-CIAr2_28-0\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.cia.gov\/library\/publications\/the-world-factbook\/fields\/2122.html?countryName=Pakistan&amp;countryCode=pk&amp;regionCode=sas&amp;#pk\">&#8220;Field Listing&nbsp;: Religions&#8221;<\/a>.&nbsp;<em>The World Factbook<\/em>. Central Intelligence Agency. 2010.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;13 fevral&nbsp;2018<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-:03_29-0\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.pbs.gov.pk\/sites\/default\/files\/other\/yearbook2011\/Population\/16-16.pdf\">&#8220;Population Distribution by Religion, 1998 Census&#8221;<\/a>&nbsp;(PDF).&nbsp;<em>Pakistan Bureau of Statistics<\/em>.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;13 fevral&nbsp;2018<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-30\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.pewforum.org\/2015\/04\/02\/hindus\/pf_15-04-02_projectionstables96\/\">&#8220;10 Countries With the Largest Hindu Populations, 2010 and 2050&#8221;<\/a>.&nbsp;<em>Pew Research Center<\/em>. 2 April 2015.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:&nbsp;13 fevral&nbsp;2018<\/small>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-31\">\u2191<\/a>&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.ethnologue.com\/country\/PK\/languages\">&#8220;Pakistan&#8221;<\/a>.&nbsp;<em>Ethnologue<\/em>.<\/li><li><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Pakistan#cite_ref-bbc200703022_32-0\">\u2191<\/a>&nbsp;Sohail, Riaz (2 March 2007).&nbsp;<a href=\"http:\/\/news.bbc.co.uk\/2\/hi\/south_asia\/6367773.stm\">&#8220;Hindus feel the heat in Pakistan&#8221;<\/a>.&nbsp;<em><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/BBC\">BBC<\/a><\/em>.&nbsp;<small>\u0130stifad\u0259 tarixi:13 fevral&nbsp;2018<\/small>.&nbsp;<q>But many Hindu families who stayed in Pakistan after partition have already lost faith and migrated to India.<\/q><\/li><\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">H\u0259m\u00e7inin bax<\/h2>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pakistan&nbsp;(urdu.&nbsp;\u067e\u0627\u06a9\u0650\u0633\u062a\u0627\u0646;&nbsp;ing.&nbsp;Pakistan) v\u0259 ya r\u0259smi ad\u0131 il\u0259&nbsp;Pakistan \u0130slam Respublikas\u0131&nbsp;(urdu.&nbsp;\u0627\u0650\u0633\u0644\u0627\u0645\u06cc&nbsp;\u062c\u0645\u06c1\u0648\u0631\u06cc\u06c1&nbsp;\u067e\u0627\u06a9\u0650\u0633\u062a\u0627\u0646;&nbsp;ing.&nbsp;Islamic Republic of Pakistan) \u2014&nbsp;C\u0259nubi Asiyada&nbsp;d\u00f6vl\u0259t. Pakistan \u0259halisinin say\u0131na g\u00f6r\u0259 6-c\u0131, sah\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 33-c\u00fc yerd\u0259dir. D\u0259niz sahili \u0259razisinin uzunlu\u011fu 1,046&nbsp;km-dir. \u00d6lk\u0259 c\u0259nubdan&nbsp;\u018fr\u0259bistan d\u0259nizi&nbsp;v\u0259&nbsp;Oman k\u00f6rf\u0259zi, \u015f\u0259rqd\u0259n&nbsp;Hindistan, q\u0259rbd\u0259n&nbsp;\u018ffqan\u0131stan, c\u0259nub-q\u0259rbd\u0259n&nbsp;\u0130ran, \u015fimal-\u015f\u0259rqd\u0259n is\u0259&nbsp;\u00c7in Xalq Respublikas\u0131&nbsp;il\u0259 \u0259hat\u0259 olunmu\u015fdur.&nbsp;Tacikistanla&nbsp;aras\u0131nda \u018ffqan\u0131stana m\u0259xsus&nbsp;Vahan d\u0259hlizi&nbsp;yerl\u0259\u015f\u0259n Pakistan, h\u0259m\u00e7inin&nbsp;Omanla d\u0259niz s\u0259rh\u0259ddin\u0259 sahibdir. Paytaxt\u0131&nbsp;\u0130slamabad, \u00fcmumi sah\u0259si 881,913 kvadrat kilometr, \u0259halisinin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-38037","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38037","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38037"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38037\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38055,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38037\/revisions\/38055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38037"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38037"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38037"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}