{"id":38104,"date":"2021-04-09T06:00:00","date_gmt":"2021-04-09T02:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=38104"},"modified":"2021-04-09T10:37:38","modified_gmt":"2021-04-09T06:37:38","slug":"cosqun-x%c9%99liloglu-babam-s%c9%99n%c9%99dli-hekay%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=38104","title":{"rendered":"Co\u015fqun X\u018fL\u0130LO\u011eLU.&#8221;Babam&#8221; (S\u0259n\u0259dli hekay\u0259)"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/IMG-20201203-WA0001-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"925\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/IMG-20201203-WA0001-1-925x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-38114\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/IMG-20201203-WA0001-1-925x1024.jpg 925w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/IMG-20201203-WA0001-1-271x300.jpg 271w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/IMG-20201203-WA0001-1-768x850.jpg 768w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/IMG-20201203-WA0001-1.jpg 952w\" sizes=\"auto, (max-width: 925px) 100vw, 925px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1485_001.jpg\" alt=\"\" width=\"691\" height=\"885\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><em>Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin \u00fczv\u00fc<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>(Qulam\u0259li babam\u0131n \u0259ziz xatir\u0259sin\u0259 ithaf edir\u0259m.)<br>D\u00fcnyaya g\u0259lirik, g\u00fcnl\u0259r, aylar, ill\u0259r ke\u00e7ir, yava\u015f-yava\u015f b\u00f6y\u00fcy\u00fcr\u00fck, ya\u015fa doluruq. O\u011ful, q\u0131z oluruq, bac\u0131, qarda\u015f oluruq. Vaxt \u00f6t\u00fcr, m\u00fcxt\u0259lif adamlardan biz\u0259 m\u00fcraci\u0259t formas\u0131 d\u0259yi\u015fir. Sonralar baba oluruq, n\u0259n\u0259 oluruq, a\u011fsaqqal, a\u011fbir\u00e7\u0259k oluruq.<br>N\u0259v\u0259m \u0130lham ki\u00e7ik q\u0131z\u0131mdan \u2013 xalas\u0131ndan soru\u015fub ki, m\u0259nim iki babam var, b\u0259s s\u0259nin baban yoxdur? Xalas\u0131 \u0130lhama n\u0259 deyib, n\u0259 dem\u0259yib, onu nec\u0259 ba\u015fa sal\u0131b, bilmir\u0259m, amma h\u0259min s\u00f6hb\u0259td\u0259n sonra babam haqq\u0131nda bir yaz\u0131 yazma\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcm\u0259 borc bildim.<br>Babamgil K\u00fcrd\u0259mirin Mollak\u0259nd k\u0259ndinin yuxarar\u0131 ba\u015f\u0131nda, biz is\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 ba\u015f\u0131nda ya\u015fay\u0131rd\u0131q. K\u0259ndin \u015f\u0259rti olaraq iki \u0259raziy\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u0259si K\u00fcr \u00e7ay\u0131n\u0131n ax\u0131n istiqam\u0259ti il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. Tez-tez ya biz babamgil\u0259 ged\u0259rdik, ya babam biz\u0259 g\u0259l\u0259rdi. Orta boylu, q\u0131rm\u0131z\u0131 yanaql\u0131, bir az da k\u00f6k bir ki\u015fiydi. \u00c7ox s\u00f6hb\u0259tcil idi, x\u00fcsusi z\u00f6vql\u0259 dan\u0131\u015far, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, m\u00fcsahibin\u0259 fikrini \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z\u0259 b\u0259z\u0259k-d\u00fcz\u0259k vurar, m\u00fcbali\u011f\u0259l\u0259rd\u0259n bacar\u0131qla istifad\u0259 ed\u0259rdi.<br>Babam qonaqp\u0259rv\u0259r insan idi. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 evl\u0259rind\u0259, s\u00fcfr\u0259 ba\u015f\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif insanlar\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcm. Onlar olanlardan-ke\u00e7\u0259nl\u0259rd\u0259n el\u0259 \u015firin, el\u0259 s\u0259mimi s\u00f6hb\u0259t ed\u0259rdil\u0259r ki, bu g\u00fcn m\u0259n h\u0259min g\u00fcnl\u0259ri h\u0259sr\u0259tl\u0259 xat\u0131rlay\u0131ram.<br>Babam k\u00f6hn\u0259 ki\u015fil\u0259rd\u0259n idi. Az da olsa, onun s\u00f6hb\u0259tl\u0259rind\u0259n Sovet hakimiyy\u0259ti qurulmas\u0131ndan, kolxozlar\u0131n t\u0259\u015fkilind\u0259n, komsomol\u00e7ular\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n e\u015fitmi\u015fdim. Cavan ya\u015flar\u0131nda selpoda (k\u0259nd istehlak c\u0259miyy\u0259tind\u0259), pamblq q\u0259bulu m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u0259sul v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015f, sonradan kolxozda pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q briqadiri olmu\u015f, bir m\u00fcdd\u0259t siravi kolxoz\u00e7u kimi \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.Briqadir oldu\u011fu d\u00f6vrd\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7ox t\u0259l\u0259bkar oldu\u011fundan t\u0259nb\u0259ll\u0259rin, i\u015fin\u0259 soyuq yana\u015fanlar\u0131n ondan xo\u015fu g\u0259lm\u0259zmi\u015f. Bel\u0259l\u0259ri h\u0259r yerd\u0259 babam\u0131 t\u0259l\u0259bkar kimi yox, q\u0259ddar, zal\u0131m kimi q\u0259l\u0259m\u0259 vermi\u015f, h\u0259tta ona m\u0259z\u0259li \u015feir d\u0259 qo\u015fmu\u015fdular.<br>\u018fslind\u0259 babam \u00e7oxlar\u0131nda olmayan, b\u0259zil\u0259rinin is\u0259 qibt\u0259 etdyi inc\u0259 yumor hissin\u0259, geni\u015f q\u0259lb\u0259 malik bir insan olmu\u015fdur. \u0130\u015f\u00e7il\u0259r\u0259 ba\u015fa salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn inc\u0259 yumordan istifad\u0259 etm\u0259si is\u0259, y\u0259qin ki, onun xeyrin\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259mi\u015fdir.<br>Zaman daim ir\u0259lil\u0259yir, h\u0259r an\u0131n, \u00f6z h\u00f6km\u00fc var. Biz \u00e7ox zaman \u0259traf\u0131m\u0131zdak\u0131lar\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259 bilmirik. Onlar\u0131n yoxlu\u011funu anlayanda is\u0259 art\u0131q \u00e7ox gec olur\u2026<br>Babam t\u0259bi\u0259ti, g\u00fcl\u00fc, \u00e7i\u00e7\u0259yi \u00e7ox sevirdi. Bir d\u0259f\u0259 biz\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 \u0259kdiyim g\u00fcll\u0259ri g\u00f6r\u00fcb \u00e7ox maraqla baxd\u0131 v\u0259 onun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 h\u0259y\u0259tl\u0259rind\u0259 g\u00fcll\u0259r \u0259km\u0259yi xahi\u015f etdi. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn sonra onlar\u0131n aynab\u0259ndl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259k \u0259kdim. Bir m\u00fcdd\u0259t sonra onlara ged\u0259nd\u0259 k\u00f6rp\u0259 g\u00fcll\u0259r\u0259 baxan babam\u0131n nec\u0259 sevindiyinin \u015fahidi oldum. O zaman m\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sinifd\u0259 oxuyurdum. Babama bir \u015feir yazm\u0131\u015fd\u0131m:<br>M\u0259nim babam h\u0259r s\u0259h\u0259r<br>Ba\u011f\u00e7am\u0131zda g\u0259z\u0259rdi.<br>\u018fkdiyi g\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259kd\u0259n<br>D\u0259rib m\u0259n\u0259 ver\u0259rdi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n d\u0259 al\u0131b g\u00fcll\u0259ri<br>D\u0259st\u0259-d\u0259st\u0259 ba\u011flard\u0131m,<br>Babamdan bu g\u00fcll\u0259ri<br>Xatir\u0259t\u0259k saxlard\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eeiri \u201dAz\u0259rbaycan pioneri\u201d q\u0259zetin\u0259 g\u00f6nd\u0259rdim. Bir m\u00fcdd\u0259t sonra cavab g\u0259ldi ki, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, baban s\u0259ni \u00e7ox sevmir. Sevs\u0259ydi, s\u0259n\u0259 g\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259k verm\u0259zdi, ax\u0131 g\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259k tez solur.<br>Bir d\u0259f\u0259 babam kolxoz idar\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xark\u0259n Molla Ta\u011f\u0131 babagilin evinin yan\u0131nda cavan bir g\u0259lin\u0259 rast g\u0259lir. Salamla\u015fd\u0131qdan sonra, babam, ay q\u0131z\u0131m n\u0259 g\u0259zirs\u0259n? \u2013 dey\u0259 soru\u015fanda g\u0259lin cavab verir ki, in\u0259kl\u0259ri do\u011fub, amma onu sa\u011fma\u011fa qoymur. Molla Ta\u011f\u0131 babaya q\u0259l\u0259m \u00e7ald\u0131rma\u011fa g\u0259lmi\u015f\u0259m ki, in\u0259k m\u0259ni vurmas\u0131n, onu sa\u011fa bilim. O da evd\u0259 yoxdur, rayona gedib.<br>Babam\u0131n g\u0259lin\u0259 yaz\u0131\u011f\u0131 g\u0259lir v\u0259 ona k\u00f6m\u0259k etm\u0259k ist\u0259yir:<br>-Ay bala, molla evd\u0259 yoxdur, m\u0259n yazaram.<br>-S\u0259n yaza bilirs\u0259n, \u0259mi?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>\u018flb\u0259tt\u0259, bu saat. O h\u0259mi\u015f\u0259 \u0259lind\u0259 g\u0259zdirdiyi d\u0259ft\u0259rd\u0259n bir v\u0259r\u0259q k\u0259sib onu iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcr, \u0259yri-\u00fcyr\u00fc x\u0259tl\u0259 n\u0259s\u0259 yaz\u0131b \u00fc\u00e7k\u00fcnc qatlay\u0131r, verir g\u0259lin\u0259:<br>-Gedirs\u0259n ev\u0259, bunu ya\u015f\u0131l par\u00e7aya b\u00fck\u00fcb tikirs\u0259n donunun yaxas\u0131na. \u0130n\u0259yi sa\u011fma\u011fa ged\u0259nd\u0259 h\u0259min donu geyinirs\u0259n.<br>G\u0259lin el\u0259 d\u0259 edir v\u0259 h\u0259min g\u00fcnd\u0259n ba\u015flayaraq in\u0259yi rahatca sa\u011f\u0131r.<br>Babam t\u0259qa\u00fcd\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131, he\u00e7 bir yerd\u0259 i\u015fl\u0259mirdi. Bir g\u00fcn e\u015fidir ki, K\u00fcr \u00e7ay\u0131ndan su g\u0259tirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259ndin k\u0259nar\u0131ndan su arx\u0131 \u00e7\u0259kilir.Maraq \u00fc\u00e7\u00fcn gedir, g\u00f6r\u00fcr ki, bir n\u0259f\u0259r orta ya\u015fl\u0131 ki\u015fi h\u0259v\u0259sl\u0259 i\u015fl\u0259yir, ekskavatorla yer qaz\u0131r, arx \u00e7\u0259kir. Babam onun i\u015fin\u0259 tama\u015fa edir, bir azdan ki\u015fi traktordan d\u00fc\u015f\u00fcr, g\u0259lib salam verir. Bir az s\u00f6hb\u0259t edirl\u0259r. Babam \u00f6yr\u0259nir ki, bu ki\u015fi Ucar rayonunun Ba\u011fman B\u0259rg\u00fc\u015fad k\u0259ndind\u0259ndir. Ba\u011fman B\u0259rg\u00fc\u015fad m\u0259nim atam\u0131n do\u011fma k\u0259ndidir. Atam X\u0259lil \u0130brahimov ali m\u0259kt\u0259bi bitir\u0259nd\u0259n sonra t\u0259yinatla babamgilin k\u0259ndin\u0259dil-\u0259d\u0259biyyat m\u00fc\u0259llimi i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 g\u0259lib. Babam traktor\u00e7udan qudas\u0131n\u0131 \u2013 m\u0259nim M\u0259din\u0259 n\u0259n\u0259mi, tan\u0131y\u0131b-tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 soru\u015fur.<br>-\u018flb\u0259tt\u0259 tan\u0131y\u0131ram, b\u0259s s\u0259n onu haradan tan\u0131y\u0131rsan? \u2013traktor\u00e7u babam\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 bax\u0131r.<br>-O, m\u0259nim \u0259sg\u0259r yolda\u015f\u0131m olub.<br>-\u018fsg\u0259r yolda\u015f\u0131n? He\u00e7 onun \u0259sg\u0259r oldu\u011funu e\u015fitm\u0259mi\u015f\u0259m.<br>-Bu h\u0259rbi sirdir, ona g\u00f6r\u0259 dem\u0259yib, &#8211; babam ciddi g\u00f6rk\u0259m al\u0131b.<br>Bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra traktor\u00e7u \u00f6z h\u0259mk\u0259ndlil\u0259rin\u0259 n\u0259n\u0259min ke\u00e7mi\u015f h\u0259rb\u00e7i oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn and i\u00e7m\u0259si haqq\u0131nda x\u0259b\u0259r yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<br>Babam ali t\u0259hsil diplomu olan, m\u00fc\u0259yy\u0259n v\u0259zif\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n, amma bacar\u0131qs\u0131z, s\u0259ri\u015ft\u0259siz, \u00f6z\u00fcnd\u0259n raz\u0131 insanlar\u0131 yerind\u0259 otuzdurmaq ist\u0259y\u0259nd\u0259 q\u0259rib\u0259 \u00fcsullardan istifad\u0259 edirdi. Bir d\u0259f\u0259 babam pamb\u0131q tarlas\u0131n\u0131n sah\u0259sini hesablama\u011f\u0131 bacarmayan, cavan, \u0259d\u0259baz aqronomdan soru\u015fur:<br>-S\u0259nin, tarix m\u00fc\u0259llimin kim olub?<br>-Tarix m\u00fc\u0259llimimin kim olma\u011f\u0131n\u0131n hesaba n\u0259 d\u0259xli? \u2013aqronom suala sualla cavab verir.<br>-D\u0259xli olmasayd\u0131, soru\u015fard\u0131m ki, hesab m\u00fc\u0259llimin kim olub?<br>Yaz\u0131q aqronom g\u00f6zl\u0259rini d\u00f6y\u0259r\u0259k daha he\u00e7 n\u0259 dem\u0259yib.<br>Bir g\u00fcn h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259 olan h\u0259mk\u0259ndlil\u0259rimizd\u0259n bir n\u0259f\u0259rinin atas\u0131 v\u0259fat edir. Bununla \u0259laq\u0259dar h\u0259min \u0259sg\u0259ri m\u0259zuniyy\u0259t\u0259 burax\u0131rlar. R\u0259hm\u0259t\u0259 getmi\u015f atas\u0131n\u0131n he\u00e7 yeddisi d\u0259 \u00e7\u0131xmamas\u0131na baxmayaraq n\u0259inki atas\u0131n\u0131n q\u0259brini ziyar\u0259t\u0259 gedir, \u0259ksin\u0259 tay-tu\u015flar\u0131n\u0131, dostlar\u0131n\u0131 y\u0131\u011faraq yeyib-i\u00e7ir. T\u0259bii ki, bu hadis\u0259 k\u0259ndd\u0259 yax\u015f\u0131 qar\u015f\u0131lanm\u0131r. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn sonra babam t\u0259sad\u00fcf\u0259n bu cavan o\u011flanla qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r, ciddi, bir az da k\u0259d\u0259rli g\u00f6rk\u0259m alaraq deyir:<br>-Ay bala, Allah r\u0259hm\u0259t el\u0259sin, bilir\u0259m, a\u011f\u0131r d\u0259rddir. S\u0259n d\u0259 d\u0259d\u0259ni \u00e7ox ist\u0259yirdin. Amma d\u00fcz el\u0259mirs\u0259n, o n\u0259dir, deyirl\u0259r, gedib d\u0259d\u0259nin q\u0259brinin \u00fcst\u00fcnd\u0259 saatlarla a\u011flay\u0131rsan. Bel\u0259 etm\u0259, ki\u015finin ruhu s\u0259nd\u0259n inciy\u0259r.<br>O\u011flan eyham\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr, r\u0259ngi qaral\u0131r, amma he\u00e7 n\u0259 dey\u0259 bilmir, s\u0259hvini anlay\u0131r.<br>K\u0259ndd\u0259 babam\u0131n tay-tu\u015flar\u0131ndan biri at al\u0131bm\u0131\u015f. Harada s\u00f6hb\u0259t d\u00fc\u015fs\u0259, yeri g\u0259di-g\u0259lm\u0259di at\u0131n\u0131 t\u0259rifl\u0259yir, lov\u011falan\u0131rd\u0131. Bir g\u00fcn h\u0259min ki\u015finin o\u011flanlar\u0131 \u00e7\u00f6ld\u0259n ot da\u015f\u0131y\u0131rlarm\u0131\u015f, babam da pamb\u0131q sah\u0259sind\u0259n qay\u0131d\u0131rm\u0131\u015f. Rastla\u015f\u0131rlar v\u0259 babam g\u00f6r\u00fcr ki, u\u015faqlar n\u0259 q\u0259d\u0259r ets\u0259l\u0259r d\u0259 at araban\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259mir, gah sa\u011fa, gah sola qa\u00e7maq ist\u0259yir.<br>-Ay bala, bu e\u015f\u015f\u0259k niy\u0259 bel\u0259 edir? \u2013 babam soru\u015fur.<br>U\u015faqlardan nisb\u0259t\u0259n b\u00f6y\u00fcy\u00fc bir az hirsl\u0259:<br>-\u018fmi, bu e\u015f\u015f\u0259k deyil, atd\u0131r.<br>Babam:<br>-M\u0259n e\u015f\u015f\u0259kl\u0259 at\u0131 ay\u0131rd ed\u0259 bilmir\u0259m? At olsayd\u0131, d\u00fcz ged\u0259rdi, sa\u011fa-sola qa\u00e7mazd\u0131.<br>Bir d\u0259f\u0259 babam biz\u0259 qonaq g\u0259lir. Yay vaxt\u0131 oldu\u011fundan nahar vaxt\u0131 anam babama v\u0259 bizim h\u0259r birimiz\u0259 bir bo\u015fqab qat\u0131q verir. Yem\u0259yi yeyib qurtarma\u011fa az qalm\u0131\u015f qon\u015fu h\u0259y\u0259td\u0259 oynayan qarda\u015flar\u0131mdan biri i\u00e7\u0259ri daxil olur. Anam qazan\u0131n dibind\u0259 qalm\u0131\u015f qat\u0131\u011f\u0131 qarda\u015f\u0131ma verm\u0259k ist\u0259y\u0259nd\u0259, babam deyir:<br>-Da\u015fq\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259r qat\u0131q yemirdi, indi d\u0259 yemir?<br>Qarda\u015f\u0131m babam\u0131n sual\u0131na n\u0259d\u0259ns\u0259, yox baba, yemir\u0259m. \u2013 dey\u0259r\u0259k cavab verir. Maraql\u0131d\u0131r ki, Da\u015fq\u0131n bu hadis\u0259d\u0259n sonra bir ne\u00e7\u0259 il qat\u0131q yem\u0259di.<br>Babam ya\u015fl\u0131 vaxtlar\u0131nda bir m\u00fcdd\u0259t s\u0131ravi kolxoz\u00e7u kimi \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Yad\u0131mdad\u0131r, pamb\u0131q kollar\u0131n\u0131n m\u0259hsul verm\u0259si \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 g\u00fcll\u0259rini yey\u0259n, onun bar g\u0259tirm\u0259sin\u0259 imkan verm\u0259y\u0259n h\u0259\u015f\u0259ratlar\u0131 (sovka qurdlar\u0131n\u0131) m\u0259hv el\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259h\u0259rli kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edirdil\u0259r. X\u00fcsusi y\u00fck t\u0259yyar\u0259l\u0259rinin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 bu z\u0259h\u0259rli madd\u0259l\u0259r pamb\u0131q kollar\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 \u00e7il\u0259nir v\u0259 ziyanvericil\u0259r m\u0259hv edilirdil\u0259r. Lakin bu parazitl\u0259ri b\u0259zi hallarda tamamil\u0259 m\u0259hv etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmur, t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar ziyan \u00e7\u0259kirdi. Z\u0259h\u0259rli madd\u0259l\u0259r istifad\u0259 edildikd\u0259n sonra bo\u015f \u00e7\u0259ll\u0259kl\u0259r kolxoz\u00e7ular t\u0259r\u0259find\u0259n yuyulur, sonra n\u0259 q\u0259d\u0259r riskli olsa da, k\u0259nd yerl\u0259rind\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat i\u015fl\u0259rind\u0259 istifad\u0259 edilirdi. Babam bu \u00e7\u0259ll\u0259kl\u0259rd\u0259n bir ne\u00e7\u0259sini i\u015f yerin\u0259 yax\u0131n oldu\u011fu \u00fc\u015f\u00fcn bizim h\u0259y\u0259t\u0259 g\u0259tirmi\u015fdi ki, sonradn \u00f6z h\u0259y\u0259tl\u0259rin\u0259 apars\u0131n. \u00c7\u0259ll\u0259kl\u0259r s\u0259liq\u0259 il\u0259 t\u00f6vl\u0259y\u0259 y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. T\u00f6vl\u0259nin qap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131q oldu\u011fundan hindu\u015fkalr ora girmi\u015f, 6-7\u0259tli-canl\u0131 qu\u015f z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259r\u0259k \u00f6lm\u00fc\u015fd\u00fc. Babam bunu e\u015fid\u0259nd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus \u015f\u0259kild\u0259 g\u00fcl\u0259r\u0259k, ay bala, y\u0259qin ki, hindu\u015fkalar\u0131n\u0131z x\u0259st\u0259l\u0259nib \u00f6l\u00fcbl\u0259r, bu z\u0259h\u0259rin g\u00fc\u00e7\u00fc he\u00e7 balaca sovka qurdlar\u0131na \u00e7atm\u0131r, demi\u015fdi.<br>Babamgilin yax\u0131n qon\u015fular\u0131ndan biri o\u011flunu evl\u0259ndirir. Toydan bir m\u00fcdd\u0259t ke\u00e7ir, t\u0259z\u0259 g\u0259lin \u00f6z\u00fcn\u00fc i\u015fg\u00fczar, h\u0259r i\u015fi, evdarl\u0131\u011f\u0131 bacaran, qad\u0131n kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Babamgilin qon\u015fular\u0131 z\u0259hm\u0259tke\u015f, fa\u011f\u0131r insanlar olduqlar\u0131ndan t\u0259z\u0259 g\u0259linin yava\u015f-yava\u015f h\u0259y\u0259td\u0259 s\u0259si y\u00fcks\u0259lir, toyu\u011fa-c\u00fcc\u0259y\u0259, qoyuna-quzuya q\u0131\u015fq\u0131rma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Bir g\u00fcn babam qon\u015fular\u0131n\u0131n h\u0259y\u0259tin\u0259 ke\u00e7ir. \u0130p\u0259kqurdlar\u0131n\u0131n b\u0259sl\u0259nm\u0259 vaxt\u0131 imi\u015f. Qon\u015funun o\u011flu il\u0259 g\u0259lini ip\u0259k qurdlar\u0131na tut yarpaqlar\u0131 verirl\u0259rmi\u015f. Babam g\u00f6r\u00fcr ki, t\u0259z\u0259 g\u0259lin \u00f6z\u00fcn\u00fc el\u0259 apar\u0131r ki, guya otuz ilin k\u00fcm\u00e7\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Yax\u0131nla\u015f\u0131b deyir:<br>-\u0130\u015finiz avand olsun, yax\u015f\u0131 yeml\u0259yirsiniz, amma dey\u0259s\u0259n su verm\u0259yi unutmusunuz.<br>G\u0259lin g\u00f6zl\u0259rini d\u00f6y\u0259r\u0259k:<br>-Suyu ona nec\u0259 ver\u0259k?<br>-S\u0259n suyu g\u0259tir, m\u0259n ba\u015fa salacam.<br>Qon\u015funun o\u011flu n\u0259s\u0259 dem\u0259k ist\u0259y\u0259nd\u0259 babam onu bax\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 ba\u015fa sal\u0131r ki, s\u0259n dan\u0131\u015fma.<br>G\u0259lin su g\u0259tir\u0259nd\u0259 babam ona \u00fcz\u00fcn\u00fc tutub:<br>-Q\u0131z\u0131m, g\u00f6r\u00fcr\u0259m, zir\u0259ks\u0259n, diriba\u015fsan, amma he\u00e7 zaman \u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0259r bir i\u015fi bacaran kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259. He\u00e7 kim h\u0259r bir i\u015fi bacara bilm\u0259z. Yad\u0131nda saxla, ip\u0259kqurdlar\u0131na su verilm\u0259z.<br>G\u0259lin bir az utansa da babam\u0131n s\u00f6z\u00fcnd\u0259n incimir, bundan sonra bir daha h\u0259y\u0259td\u0259 -bacada s\u0259sini ucaltm\u0131r.<br>Babam imkan daxilind\u0259 yem\u0259y\u0259-i\u00e7m\u0259y\u0259 pul x\u0259rcl\u0259m\u0259kd\u0259 x\u0259sislik etm\u0259zdi. O vaxtlar K\u00fcr\u00fcn b\u0259r\u0259k\u0259tli-ruzili vaxtlar\u0131yd\u0131. K\u00fcrd\u0259n bol-bol \u015firbit, \u015fahmay\u0131, x\u0259\u015f\u0259m, \u00e7\u0259ki bal\u0131qlar\u0131 tutulard\u0131. H\u0259l\u0259 n\u0259r\u0259ni, a\u011fbal\u0131\u011f\u0131 demir\u0259m\u2026 Ham\u0131n\u0131n evind\u0259 tez-tez bal\u0131qdan haz\u0131rlanm\u0131\u015f m\u00fcxt\u0259lf x\u00f6r\u0259kl\u0259r bi\u015firil\u0259rdi. Babam bal\u0131q \u00e7\u0131\u011f\u0131rtmas\u0131n\u0131 \u00e7ox sevirdi. Bir g\u00fcn onlara getmi\u015fdim. Nahar vaxt\u0131 n\u0259n\u0259m s\u00fcfr\u0259y\u0259 bal\u0131q \u00e7\u0131\u011f\u0131rtmas\u0131 g\u0259tirdi. Babam \u201cBismillah, h\u0259, ba\u015flayaq yem\u0259y\u0259\u201d, dedi. Insaf\u0259n bal\u0131q \u00e7\u0131\u011frtmas\u0131 \u00e7ox dadl\u0131 idi. \u0130\u015ftahla yeyirdik. Amma bal\u0131qda n\u0259s\u0259 q\u0259rib\u0259 tam hiss olunurdu. X\u00f6r\u0259yimizi yeyib qurtaranda babam \u00fcz\u00fcn\u00fc m\u0259n\u0259 tutub:<br>-Ay bala, s\u0259nin anan (babam\u0131n q\u0131z\u0131) t\u0259z\u0259 bal\u0131\u011f\u0131 k\u00f6h\u0259ldib ondan bel\u0259 l\u0259zz\u0259tli yem\u0259k bi\u015fir\u0259 bil\u0259r?<br>Cavab ver\u0259 bilm\u0259dim. G\u00f6z\u00fcm Zibeyd\u0259 n\u0259n\u0259m\u0259 sata\u015fd\u0131. N\u0259n\u0259m d\u0259 g\u00fcl\u00fcms\u00fcn\u0259r\u0259k babama baxd\u0131 v\u0259 dinm\u0259di.<br>Onu da deyim ki, Zibeyd\u0259 n\u0259n\u0259m t\u0259hsil almasa da folkloru, a\u011f\u0131z \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131, el m\u0259s\u0259ll\u0259rini yax\u015f\u0131 bilirdi. M\u0259ntiqli, d\u0259rin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li qad\u0131n idi. B\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131m Akif m\u00fc\u0259llim bir m\u00fcdd\u0259t kolxoz s\u0259dri i\u015fl\u0259mi\u015fdi. Kolxoz \u0259sas\u0259n tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful idi. Pamb\u0131\u011f\u0131n bec\u0259rilm\u0259si v\u0259 y\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 kolxoz\u00e7ular, o c\u00fcml\u0259d\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat r\u0259hb\u0259rl\u0259ri \u00e7ox \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirdil\u0259r. Bir d\u0259f\u0259 n\u0259n\u0259m biz\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 qarda\u015f\u0131ma dedi:<br>-Bu pamb\u0131qda n\u0259 g\u00f6rm\u00fcs\u00fcn\u00fcz, \u0259kin boran\u0131, qap\u0131z, yemi\u015f\u2026 \u0259ziyy\u0259ti az, h\u0259m m\u0259hsulu, h\u0259m d\u0259 faydas\u0131 \u00e7ox.<br>Do\u011fru s\u00f6z\u0259 n\u0259 dey\u0259s\u0259n\u2026 Amma o d\u00f6vr ba\u015fqa zaman idi. D\u00f6vl\u0259t plan\u0131 var idi.<br>Bir g\u00fcn babam t\u0259bi\u0259tin \u0259b\u0259di qanunlar\u0131na uy\u011fun olaraq d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdi. T\u0259bii ki, dig\u0259r do\u011fmalar\u0131 v\u0259 yax\u0131nlar\u0131 kimi m\u0259n d\u0259 \u00e7ox k\u0259d\u0259rl\u0259ndim. Bir m\u00fcdd\u0259t sonra Almaniya Demokratik Respublikas\u0131nda h\u0259rbi xidm\u0259tini ba\u015fa vuran qarda\u015f\u0131m ev\u0259 qay\u0131td\u0131. Onun g\u0259tirdiyi h\u0259diyy\u0259l\u0259rin i\u00e7\u0259risind\u0259 g\u00f6z\u0259l bir \u0259sa da var idi. \u018fsa babama qism\u0259t olmad\u0131.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Avqust 2020-ci il<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin \u00fczv\u00fc (Qulam\u0259li babam\u0131n \u0259ziz xatir\u0259sin\u0259 ithaf edir\u0259m.)D\u00fcnyaya g\u0259lirik, g\u00fcnl\u0259r, aylar, ill\u0259r ke\u00e7ir, yava\u015f-yava\u015f b\u00f6y\u00fcy\u00fcr\u00fck, ya\u015fa doluruq. O\u011ful, q\u0131z oluruq, bac\u0131, qarda\u015f oluruq. Vaxt \u00f6t\u00fcr, m\u00fcxt\u0259lif adamlardan biz\u0259 m\u00fcraci\u0259t formas\u0131 d\u0259yi\u015fir. Sonralar baba oluruq, n\u0259n\u0259 oluruq, a\u011fsaqqal, a\u011fbir\u00e7\u0259k oluruq.N\u0259v\u0259m \u0130lham ki\u00e7ik q\u0131z\u0131mdan \u2013 xalas\u0131ndan soru\u015fub ki, m\u0259nim iki babam var, b\u0259s s\u0259nin baban [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-38104","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edeb"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38104","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38104"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38104\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38115,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38104\/revisions\/38115"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}