{"id":38694,"date":"2021-05-19T04:00:00","date_gmt":"2021-05-19T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=38694"},"modified":"2021-05-19T08:31:41","modified_gmt":"2021-05-19T04:31:41","slug":"roportaj-muhammed-emin-yildirim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=38694","title":{"rendered":"R\u00f6portaj – Muhammed Emin Y\u0131ld\u0131r\u0131m"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

\"\" <\/h1>\n\n\n\n

Bu say\u0131m\u0131z\u0131n konusu \u201cS\u00dcNNET\u201d hakk\u0131nda, Muhammed Emin YILDIRIM hocam\u0131zla sohbet ettik.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Muhammed Emin YILDIRIM:<\/strong> 1973 y\u0131l\u0131nda Erzurum, Horasan’da do\u011fdu. \u0130lk, orta ve lise \u00f6\u011frenimini Erzurum’da tamamlad\u0131 ve \u0130stanbul’a geldi. Medrese ilim tahsiline ba\u015flad\u0131 ve devam ettirdi. 1999 y\u0131l\u0131ndan sonra M\u0131s\u0131r’da \u0130slami ilimler, Arap\u00e7a’y\u0131 kapsayan ve be\u015f y\u0131l s\u00fcren \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131. 1999 y\u0131l\u0131ndan bu yana Hizmet vakf\u0131nda siyer ve sahabe \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmakta ve eserler vermektedir.<\/p>\n\n\n\n

Kardelen\u2013Neler s\u00fcnnettir, s\u00fcnnet kavram\u0131n\u0131 anlat\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z? Peygamberimizin (sav) s\u00f6z ve fiillerinden hangileri s\u00fcnnettir? M\u00fcmin\u2019in iradesine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f bir alan var m\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

M. Emin YILDIRIM<\/strong>\u2013Bismillahirrahm\u00e2nirrah\u00eem. S\u00fcnnet dedi\u011fimiz \u015fey, Peygamber aleyhissel\u00e2m\u0131n asl\u0131nda miras\u0131d\u0131r. Onun yapt\u0131klar\u0131, konu\u015ftuklar\u0131, yan\u0131nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman takrirleri yani s\u00fck\u00fbtla kar\u015f\u0131lay\u0131p tasdik ettikleri ve bir de \u00f6zellikle sahabeye, sahabe \u00fczerinden de \u00fcmmetine bunlar benim s\u00fcnnetimdir diyerek \u00f6zellikle dikkat \u00e7ektikleridir. Asl\u0131nda biz s\u00fcnnet dedi\u011fimiz Peygamber miras\u0131n\u0131, M\u00fcsl\u00fcmanca d\u00fc\u015f\u00fcnme ve M\u00fcsl\u00fcmanca ya\u015fama diye tarif edebiliriz. Aleyhissel\u00e2m Efendimiz \u00f6nce o miras\u0131yla bizim d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyam\u0131z\u0131 in\u015fa ediyor, sonra da o d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyam\u0131z\u0131n \u00fczerinden bize bir amel sahas\u0131 kuruyor. Asl\u0131nda s\u00fcnnet dedi\u011fimiz \u015fey bu y\u00f6n\u00fcyle de M\u00fcsl\u00fcman\u0131n hayat\u0131yla al\u00e2kadar olan k\u0131s\u0131mlard\u0131r. \u0130sl\u00e2m dedi\u011fimiz din, hayat\u0131n her alan\u0131na dokundu\u011fu i\u00e7in Efendimiz (sav) de hayat\u0131n her alan\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanca duru\u015fu, M\u00fcsl\u00fcmanca hali, M\u00fcsl\u00fcmanca temsiliyeti s\u00fcnnetiyle bize g\u00f6stermi\u015ftir. Biz Peygamberimizin bu s\u00fcnnetini siyer ve hadis kitaplar\u0131n\u0131n \u00fczerinden \u00f6\u011frenebiliriz. Bize Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n \u201c\u00fcsve-i hasene\u201d olarak g\u00f6sterdi\u011fi o Peygamberi tan\u0131d\u0131k\u00e7a da onun s\u00fcnnetiyle yak\u0131nla\u015fabiliriz. O s\u00fcnnetle de yak\u0131nla\u015ft\u0131k\u00e7a Allah\u2019\u0131n raz\u0131 oldu\u011fu dini, o aziz \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 ya\u015fama noktas\u0131nda gayret i\u00e7erisinde oluruz.<\/p>\n\n\n\n

\u2013K\u0131smet olursa dergimiz Ramazan ay\u0131nda okuyucusuyla bulu\u015facak. Peygamberimizin (sav) Ramazan ay\u0131 s\u00fcnnetlerini anlat\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013Peygamber aleyhissel\u00e2m\u0131n Ramazanda yapt\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli \u015feylerden bir tanesi, Hicr\u00ee ikinci y\u0131lda mal\u00fbm Ramazan, oru\u00e7la birlikte M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00fcndemine girdi. Hemen \u015f\u00f6yle bir \u015feyle ba\u015flad\u0131 Efendimiz, \u201cbizimle ehli kitap aras\u0131ndaki oru\u00e7lar\u0131n fark\u0131 bizim oru\u00e7lar\u0131m\u0131zda sahur olmas\u0131d\u0131r\u201d dedi. Oru\u00e7 dedi\u011fimiz ibadet ge\u00e7mi\u015f \u00fcmmetlerde de var. Ama o \u00fcmmetlerde sahur yok. Bizde sahur var ve sahuru bereket diye isimlendiren bir Peygamber (asm) var. Orucun uykuya tutulmamas\u0131 gerekti\u011fini, uyan\u0131k olunmas\u0131 gerekti\u011fini, iftar\u0131n g\u00f6zlemlenmesi ve iftar an\u0131nda sevin\u00e7 duyulmas\u0131 ve iftar an\u0131nda dua edilmesi, iftara ba\u015flarken dua ile ba\u015flay\u0131p yeme\u011fi bitirirken dua ile bitirilmesi, iftar an\u0131nda hemen bir anda yemek yemeye yo\u011fun bir bi\u00e7imde y\u00fcklenilmemesi, fas\u0131lalar verilerek yenilmesi gerekti\u011fi, iftarda az sahurda \u00e7ok yenilmesi konusundaki tavsiyesi, Ramazan\u2019da da ge\u00e7erli oldu\u011fu \u00fczere midenin \u00fc\u00e7e b\u00f6l\u00fcnmesi, \u00fc\u00e7te birinin su, \u00fc\u00e7te birinin yemek ve \u00fc\u00e7te birinin bo\u015f b\u0131rak\u0131lmas\u0131, \u201ck\u0131yamul leyl\u201d dedi\u011fimiz Ramazan gecelerinin ta\u00e7l\u0131 gelini olan teravihin g\u00fcndem edilmesi, Ramazan\u2019da \u00f6zellikle c\u00f6mertli\u011fin artt\u0131r\u0131lmas\u0131, hay\u0131rlar\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131, k\u0131rg\u0131nlar\u0131n k\u00fcsk\u00fcnlerin birbirleriyle bar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ad\u0131na ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131, kom\u015fular\u0131n hat\u0131rlanmas\u0131, s\u0131la-\u00ee rahimin onar\u0131lmas\u0131 ve daha nice \u015feyleri Ramazan ay\u0131nda (asm) Efendimizin s\u00fcnnetleri olarak sayabiliriz. <\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

\u2013M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak Efendimiz\u2019e (sav) muhabbetimizi m\u00fcbarek ism-i \u015ferifleri an\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda salav\u00e2t getirerek belirtiyoruz, Ahz\u00e2b Suresi 56. \u00e2yette de Cen\u00e2b-\u0131 Allah \u201cAllah ve melekleri peygambere sal\u00e2t ediyorlar; ey iman edenler, siz de ona sal\u00e2t ve sel\u00e2m edin\u201d buyuruyor. \u00c2yette \u201cSiz de O\u2019na sal\u00e2t edin\u201d denirken okudu\u011fumuz salav\u00e2tlarda biz de\u011fil Allah\u2019\u0131n sal\u00e2t etmesi i\u00e7in dua ediyoruz. Bu \u00e2yeti nas\u0131l anlamal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013Sal\u00e2t ve sel\u00e2m. Burada iki tane kavram var asl\u0131nda. Sel\u00e2m anla\u015f\u0131l\u0131yor zaten, Peygamber (asm)a sel\u00e2m g\u00f6ndermek. Sal\u00e2t, biraz daha Kur\u2019\u00e2n\u2019daki b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinden ele al\u0131nmas\u0131 gerekir. Asl\u0131nda sal\u00e2t dedi\u011fimiz \u015fey; peygamberin d\u00e2v\u00e2s\u0131na fiil\u00ee bir bi\u00e7imde destek olmakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc sal\u00e2t\u0131n destek diye de bir mahiyeti, bir m\u00e2n\u00e2s\u0131 var. Allah\u2019\u0131n sal\u00e2t\u0131 da asl\u0131nda Allah\u2019\u0131n deste\u011fidir. Meleklerin sal\u00e2t\u0131 da meleklerin deste\u011fidir. Bizim sal\u00e2t\u0131m\u0131z da destektir asl\u0131nda. O Peygamberin s\u00fcnnetine sahip \u00e7\u0131kmak, onun d\u00e2v\u00e2s\u0131na sahip \u00e7\u0131kmak asl\u0131nda bir y\u00f6n\u00fcyle sal\u00e2tt\u0131r. O sal\u00e2t\u0131n bir\u00e7ok boyutu var. Mesel\u00e2 s\u00f6zl\u00fc sal\u00e2tt\u0131r asl\u0131nda bizim sal\u00e2tu sel\u00e2m diyerek Peygamberimizin ad\u0131ndan sonra en g\u00fczel, en ihtiraml\u0131 c\u00fcmleleri s\u00f6ylemek. Ama akl\u0131n da sal\u00e2t\u0131 var. Akl\u0131n sal\u00e2t\u0131, O\u2019nun getirdiklerini akl\u0131 ikna ettirmektir. Kalbin sal\u00e2t\u0131 var. Kalbin sal\u00e2t\u0131, O\u2019nun getirdiklerine kalbi itminana erdirmektir. Bedenin sal\u00e2t\u0131 var. Bedenin sal\u00e2t\u0131, peygamberin d\u00e2v\u00e2s\u0131na bu bedeni, bu hayat\u0131 bir y\u00f6n\u00fcyle teslim k\u0131lmakt\u0131r. Ailenin sal\u00e2t\u0131 var. Ailece peygamberin d\u00e2v\u00e2s\u0131na sahip \u00e7\u0131k\u0131p destek olmakt\u0131r. \u0130l\u00e2\u00e2hir bu \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir bu. Dolay\u0131s\u0131yla biz sal\u00e2t kavram\u0131n\u0131 biraz daha fiil\u00ee destek olarak anlamam\u0131z en do\u011fru anlam olsa gerek. <\/p>\n\n\n\n

\u2013Bilhassa uzun metin ve konu\u015fmalarda, her ismi zikredildi\u011finde sal\u00e2vat getirmek, anlama ve anlatmada esas\u0131 takip bak\u0131m\u0131ndan dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131na sebep olabiliyor; bunun i\u00e7in ne yapmak gerekir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013Bu konuda ba\u015fta \u0130mam-\u0131 \u015eafi olmak \u00fczere baz\u0131 \u00e2limlerimiz. bir konu\u015fmada ya da bir yaz\u0131da ba\u015fta sal\u00e2t ve sel\u00e2m getirildi\u011finde ondan sonra ad\u0131 her an\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda getirilmi\u015f olarak kabul edilir diye bir ruhsat vermi\u015flerdir. Ama ne olursa olsun asl\u0131nda Peygamber (asm)\u0131n ad\u0131n\u0131 and\u0131\u011f\u0131m\u0131zda getirdi\u011fimiz sal\u00e2t ve sel\u00e2m bize fayda sa\u011flar. O zaten g\u00f6kte de yerde de \u00f6v\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Allah ona sal\u00e2t etmi\u015ftir, melekler ona sal\u00e2t ve sel\u00e2m etmektedir. Bizim sal\u00e2t ve sel\u00e2mlar\u0131m\u0131za O\u2019nun ihtiyac\u0131 yok. Ama bunu g\u00f6ndermemiz, bunu s\u00f6ylememiz bizim m\u00fc\u2019minli\u011fimizin kalite kazanmas\u0131na vesile olaca\u011f\u0131 i\u00e7in isterse bin defa s\u00f6ylemi\u015f olal\u0131m bir konu\u015fma i\u00e7erisinde, her defas\u0131nda o g\u00fczel ismin arkas\u0131na en g\u00fczel ihtiram c\u00fcmlelerini eklemek bizim i\u00e7in farkl\u0131 bir fayda olu\u015fturacakt\u0131r. Ama dedi\u011fim gibi ruhsat ad\u0131na e\u011fer bir \u015fey istersek \u00e2limlerimiz b\u00f6yle bir ruhsat da bize vermi\u015flerdir. <\/p>\n\n\n\n

\u2013M\u00fcsl\u00fcman kendi dilinden \u201cO\u2019na sal\u00e2t ve sel\u00e2m olsun\u201d dese sal\u00e2vat getirmi\u015f olur mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013Tabii ki, bunun bir \u00e7e\u015fidi yok. Bir s\u00fcr\u00fc \u015fey s\u00f6ylenebilir. Sadece T\u00fcrk\u00e7e bile bir insan \u201cAllah\u2019\u0131m Peygambere sel\u00e2mlar\u0131m\u0131 ilet, sal\u00e2t\u0131m\u0131 ilet\u201d dese olur. Ama bizim Sallallahu Aleyhi ve Sellem dememiz, Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m dememiz, Aleyhissel\u00e2m dememiz, daha farkl\u0131 sal\u00e2t ve sel\u00e2m c\u00fcmlelerini s\u00f6ylememiz ya da Del\u00e2il\u00fc\u2019l Hayr\u00e2t gibi kitaplar\u0131m\u0131zda yer alan sal\u00e2t-u sel\u00e2mlar\u0131 okumam\u0131z dua niyetiyle farkl\u0131 \u015feyleri s\u00f6ylememiz de tabii ki o sel\u00e2mlar\u0131m\u0131z\u0131 Peygamberimiz (asm)a ula\u015ft\u0131r\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

\u2013Efendimiz\u2019e (sav) olan muhabbette T\u00fcrk milleti di\u011fer M\u00fcsl\u00fcman milletlerden biraz daha farkl\u0131 bir anlay\u0131\u015fa sahip. Mesel\u00e2 naat-\u0131 \u015feriflerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 T\u00fcrk\u00e7e yaz\u0131lm\u0131\u015f. Mevlid-\u00ee \u015eerif\u2019te Efendimiz\u2019in (sav) d\u00fcnyaya te\u015friflerine gelindi\u011finde aya\u011fa kalk\u0131l\u0131yor. Milletimizin bu muhabbeti nas\u0131l olu\u015fmu\u015f, de\u011ferlendirmeniz nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013\u0130sl\u00e2m \u00fcmmeti i\u00e7erisindeki b\u00fct\u00fcn milletlerde asl\u0131nda peygamber a\u015fk\u0131 farkl\u0131 bir boyutta var. Mesel\u00e2 \u00f6zellikle Hindistan, Pakistan, Afganistan co\u011frafyas\u0131nda ger\u00e7ekten \u00e7ok g\u00fczel bir peygamber a\u015fk\u0131n\u0131 g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu a\u015fk\u0131n farkl\u0131 farkl\u0131 tezah\u00fcrlerine de rastlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Araplar i\u00e7erisinde de var. Mesel\u00e2 Araplar\u0131n mevlidi say\u0131lan Kaside-\u00ee B\u00fcrde asl\u0131nda bir y\u00f6n\u00fcyle S\u00fcleyman \u00c7elebi\u2019nin mevlidini \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Orada da Efendimizi \u00f6vecek \u00e7ok g\u00fczel ifadeler kullan\u0131l\u0131r ki, biliyorsunuz \u015fairler ta sahabe d\u00f6neminden itibaren Efendimizi en g\u00fczel bir bi\u00e7imde o \u015fiirleriyle asl\u0131nda \u00f6vd\u00fcler. Hasan Bin Sabit\u2019in ifadesiyle Peygamberimizi anarak asl\u0131nda \u015fiirlerini \u00f6vm\u00fc\u015f oldular. K\u00fcrtlerde de Mevlid-\u00ee \u015eerif var mesel\u00e2. O konuda da \u00e7ok g\u00fczel baz\u0131 kasidelere rastlamak m\u00fcmk\u00fcn. Sizin de soruda belirtti\u011finiz gibi T\u00fcrklerde de bu his var. Evet, T\u00fcrklerde biraz daha bu i\u015f farkl\u0131 bir boyutuyla var. Bizim milletimizin peygamber a\u015fk\u0131 ger\u00e7ekten takdire \u015fayan bir a\u015fkt\u0131r. Y\u00fczy\u0131llar boyunca (asm) Efendimizin ad\u0131na, O\u2019nu \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131racak nice sembole, de\u011fere farkl\u0131 bir anlam y\u00fcklemi\u015flerdir. \u00d6zellikle S\u00fcleyman \u00c7elebi\u2019nin mevlid-\u00ee \u015ferifi ve o mevlid okunurken her bahr\u0131nda, her b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yap\u0131lan \u015feyler ayr\u0131ca bu sevginin farkl\u0131 farkl\u0131 tezah\u00fcrlerini ortaya koyar. Bu konuda Efendimiz (asm) i\u00e7in ne yap\u0131l\u0131rsa azd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onu sevmek iman\u0131n bir konusudur. \u0130mana konu olan o sevgiyi ortaya \u00e7\u0131karabilecek her t\u00fcrl\u00fc vesile de en g\u00fczel \u015fekliyle kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

\u2013Baz\u0131 yol b\u00fcy\u00fckleri Mevlid kandili Kadir gecesinden daha m\u00fcbarektir, e\u011fer Efendimiz\u2019in do\u011fumu olmasayd\u0131 Kadir gecesini de bilmezdik demi\u015fler. Efendimiz\u2019e \u00fcmmet olman\u0131n ne b\u00fcy\u00fck bir nimet oldu\u011funun ne kadar fark\u0131nda bug\u00fcn \u00fcmmet? Bu s\u00f6z ile birlikte de\u011ferlendirebilir misiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013Kadir Gecesi\u2019nin de\u011fer ve k\u0131ymeti a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019de bey\u00e2n edilen bir \u015fey. Bin aydan daha hay\u0131rl\u0131 bir gece. O geceye de\u011fer katan \u015fey de Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019in n\u00e2zili. Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem ile ilk muhatap olan da Allah Resul\u00fc (sav). Dolay\u0131s\u0131yla burada bir yorumlama yoluyla elde edilen bir \u015fey var. Ama yine de bu tarz ifadeleri kullan\u0131rken biraz daha dikkatle kullanmakta fayda var. Nihayetinde Efendimiz (asm)\u2019\u0131 \u00f6vmek i\u00e7in, O\u2019nun de\u011fer ve k\u0131ymetini ortaya koymak i\u00e7in yorumlara da ihtiyac\u0131m\u0131z yok. Kur\u2019\u00e2n zaten bunu en g\u00fczel bir bi\u00e7imde ortaya koyuyor. Biz Kur\u2019\u00e2n\u0131m\u0131zdan Hz. Peygamber\u2019i \u00f6\u011frenmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, onlarca \u00e2yetle Hz. Peygamber\u2019in de\u011fer ve k\u0131ymetini \u00f6\u011freniyoruz Kur\u2019\u00e2n\u2019dan. Onlarca \u00e2yette O\u2019nun g\u00f6revlerini ve yetkilerini \u00f6\u011freniriz ve yine onlarca \u00e2yette, o yetki ve g\u00f6revlerinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da \u00f6\u011frenmi\u015f oluruz. Kur\u2019\u00e2n\u2019daki o \u00e2yetler Peygamber sevgisini g\u00f6nl\u00fcm\u00fczde farkl\u0131 bir boyuta ta\u015f\u0131yabilecek bir vesile. Dolay\u0131s\u0131yla o \u00e2yetler \u00fczerinden meseleye yakla\u015fmak ve de\u011ferlendirmek daha do\u011fru ve daha isabetli bir yola g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. <\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

\u2013Efendimize yaz\u0131lan naatlar aras\u0131nda mevlid gecelerinde hep okuna gelen Mevlid-\u00ee \u015eerif\u2019in \u00f6zel bir yeri var. Bu eserle ilgili neler s\u00f6ylersiniz, di\u011fer dillerde bu t\u00fcr eserler var m\u0131? Bu a\u00e7\u0131dan Efendimiz\u2019in \u015fair ve \u015fiire yakla\u015f\u0131m\u0131 hakk\u0131nda neler s\u00f6ylersiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013Biraz \u00f6nce s\u00f6yledim mesel\u00e2 Araplarda \u0130mam B\u00fbs\u00eer\u00ee\u2019nin \u201cKaside-i B\u00fcrde\u201dsi asl\u0131nda bizim Mevlid-\u00ee \u015eerif gibi Araplar\u0131n i\u00e7inde yayg\u0131n olan bir \u015feydir. Ba\u015fka dillerde de var. \u0130\u015fte K\u00fcrt\u00e7e\u2019de var Mevlid-\u00ee \u015eerif. Ama S\u00fcleyman \u00c7elebi\u2019nin yazd\u0131\u011f\u0131 mevlid \u00e7ok daha me\u015fhur olmu\u015ftur. Aleyhissal\u00e2tu Vessel\u00e2m Efendimizi \u00e7ok farkl\u0131 boyutlar\u0131yla ele alan, farkl\u0131 boyutlar\u0131yla de\u011ferlendiren ve biraz da i\u015fin ihl\u00e2s boyutu da var tabii ki. Allah o ihl\u00e2stan dolay\u0131 farkl\u0131 bir bereket ihsan etmi\u015ftir, o mevlide. Bunlar\u0131n hepsi Aleyhissal\u00e2tu Vessel\u00e2m Efendimizin \u015f\u00e2n\u0131n\u0131, de\u011ferini, k\u0131ymetini ortaya koyan vesilelerdir. Peygamber (asm) da kendi huzurunda baz\u0131 \u015fairlerin, kendisine ait, \u0130sl\u00e2m\u2019a ait bu tarz \u015fiirleri dillendirmelerine m\u00fcsaade etmi\u015ftir. \u0130\u015fte Hasan bin S\u00e2bit (ra), Abdullah \u0130bn-i Revaha (ra), me\u015fhur \u015fair olan K\u00e2\u2019b \u0130bn-i Z\u00fcheyr (ra) ve daha niceleri. Efendimizin yetki verdi\u011fi, izin verdi\u011fi bu \u015feyler de bizim i\u00e7in de asl\u0131nda birer delildir. Demek ki Peygamberimiz bu \u015fekliyle \u00f6v\u00fclmekten ho\u015flan\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc O\u2019nun \u00f6v\u00fclmesi de bir y\u00f6n\u00fcyle bizi O\u2019na yakla\u015ft\u0131racak bir vesile oldu\u011fu i\u00e7in ortaya konmas\u0131 gerekiyor. Her ne ise bizi Allah Res\u00fbl\u00fc (sav)\u2019e ula\u015ft\u0131racak ve O\u2019nun sevgisini y\u00fcreklerimizde geni\u015fletecek, derinle\u015ftirecek, bizim onlara daha farkl\u0131 bir bi\u00e7imde sar\u0131lmam\u0131z gerekir. <\/p>\n\n\n\n

\u2013Efendimize Habibullah diyoruz, bu s\u00f6zden ne anlamal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013\u201cHabibullah\u201d, \u201cAllah\u2019\u0131n sevgilisi\u201d demek, Allah\u2019\u0131n sevdi\u011fi ve sevgisinde \u00e7ok farkl\u0131 bir yer verdi\u011fi \u201c\u00c2lemlere Rahmet\u201d olarak k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve ger\u00e7ekten ba\u015fka bir\u00e7ok peygamber i\u00e7erisinden se\u00e7erek \u201cH\u00e2teme\u2019n Nebiyyin\u201d yani \u201cSon Peygamber\u201d k\u0131ld\u0131\u011f\u0131, \u201c\u0130ki Cihan Serveri\u201d Aleyhissal\u00e2tu Vesselam Efendimizi kastetmi\u015f oluruz ve biz \u00e7e\u015fitli ifadeleri g\u00f6r\u00fcr\u00fcz peygamberlerde. \u0130\u015fte Nuh Aleyhissel\u00e2m\u0131 konu\u015ftu\u011fumuz zaman \u201cNeciyullah\u201d deriz \u201cAllah\u2019\u0131n kurtard\u0131\u011f\u0131\u201d anlam\u0131nda. \u0130brahim Aleyhissel\u00e2m\u0131 \u201cHalilullah\u201d olarak anar\u0131z. \u201cAllah\u2019\u0131n dostu\u201d anlam\u0131nda. Hz. \u0130smail\u2019i \u201cZebihullah\u201d olarak anar\u0131z. \u201cAllah\u2019\u0131n kurbanl\u0131\u011f\u0131\u201d anlam\u0131nda. \u201cMesihullah\u201d deriz mesel\u00e2 Hz. \u0130sa\u2019ya, \u201cKelimullah\u201d deriz Hz. Musa\u2019ya. Gelir s\u00f6z, Peygamber (sav)\u2019e; t\u00fcm bu s\u00f6ylenenleri sanki i\u00e7erisine al\u0131rcas\u0131na, \u201cSon Peygamber\u201d olarak O m\u00fch\u00fcr basacak bu i\u015fin sonuna. Onun i\u00e7in O\u2019na da \u201cHabibullah\u201d deriz \u201cAllah\u2019\u0131n Sevgilisi\u201d anlam\u0131nda. Bundaki kas\u0131t da, Allah\u2019\u0131n kendisini \u00e7ok \u00e7ok sevdi\u011fi m\u00e2n\u00e2s\u0131ndad\u0131r ki O\u2019nun ad\u0131n\u0131n \u201cMuhammed\u201d olmas\u0131, hem yerde, hem de g\u00f6kte \u00f6vg\u00fcye mazhar oldu\u011fu anlam\u0131ndad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6yle bir sevgiyi ortaya koyan bir ifade olarak \u201cHabibullah\u201d\u0131, Efendimiz (asm) i\u00e7in kullan\u0131r\u0131z. <\/p>\n\n\n\n

\u2013Efendimizi hep ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olarak g\u00f6sterme \u00e7abas\u0131 var ancak biliyoruz ki Efendimiz eli ile yetim ba\u015f\u0131 da ok\u015fuyordu, k\u0131l\u0131\u00e7 da tutuyordu. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 Efendimiz\u2019i nas\u0131l do\u011fru tan\u0131y\u0131p ondan \u00f6rnek alabilirler?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013O\u2019nun hayat\u0131n\u0131 k\u00e2milen, do\u011fru bir bi\u00e7imde \u00f6\u011frenen birisi, \u015funu \u00e7ok rahat bir bi\u00e7imde g\u00f6r\u00fcr. Aleyhissal\u00e2tu Vessel\u00e2m Efendimizin bir hususiyeti \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131p da di\u011fer hususiyetleri g\u00f6lgede kalan birisi de\u011fil. En k\u00e2mil insan O… En k\u00e2mil insan demek ne demek? \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n her alanda ula\u015fabilece\u011fi en b\u00fcy\u00fck zirvede O duruyor. Ondan \u00f6tesi yok. Merhamette \u00f6yle, \u015fefkatte \u00f6yle, itidalde \u00f6yle, cesarette \u00f6yle, \u015fecaatte \u00f6yle, ilimde \u00f6yle… Yani akl\u0131n\u0131za gelebilecek her t\u00fcrl\u00fc \u00f6zellikte \u00f6yle… Dolay\u0131s\u0131yla Efendimizin sadece bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc \u00f6ne \u00e7\u0131kararak anlatmak do\u011fru de\u011fil. Bazen i\u015fte merhameti \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131larak anlat\u0131labilir ama orada merhameti var da, cesareti yok anlam\u0131na gelmez elbette ki. M\u00fcsamahas\u0131 anlat\u0131l\u0131rken, m\u00fcsamahas\u0131 var da, adaleti yok diye bir \u015fey de anla\u015f\u0131lmamal\u0131. Bunlar var ve hangisi varsa, hangisini alacaksak, insanl\u0131\u011f\u0131n varabilece\u011fi en son noktaya varm\u0131\u015f biri olarak var. B\u00f6yle anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, Aleyhissal\u00e2tu Vessel\u00e2m Efendimizin hayat\u0131n\u0131 bir k\u00e2mil mis\u00e2l, bir k\u00e2mil \u00f6rnek olarak ele al\u0131p inceleriz. <\/p>\n\n\n\n

\u2013Bug\u00fcn Ehl-i Beyt dendi\u011finde akla Efendimiz ile birlikte Hazret-i Ali, Hazreti F\u00e2t\u0131ma, Hz. Hasan ve Hz. H\u00fcseyin geliyor. Ancak o \u201cbeytte\u201d ba\u015fkalar\u0131 da vard\u0131. Ehl-i Beyt ve Hamse-i \u00c2li Aba kavramlar\u0131ndan ne anlamal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013Hamse-i \u00c2li Aba dedi\u011fimiz \u015fey Peygamber (asm)\u2019\u0131n c\u00fcbbesinin alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131, Hz. F\u00e2t\u0131ma, Hz. Ali, Hz. Hasan ve Hz. H\u00fcseyin\u2019dir ki, be\u015fincisi Efendimizin kendisidir. Aleyhissal\u00e2tu Vessel\u00e2m Efendimiz, Hz. F\u00e2t\u0131ma\u2019y\u0131 i\u015faret ederek: \u201cHer peygamberin soyu kendindendir, benim soyum da F\u00e2t\u0131ma\u2019dand\u0131r\u201d diyerek, o soyun asl\u0131nda bir y\u00f6n\u00fcyle Ehl-i Beyt\u2019i de i\u015faret etti\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Ancak biz Ehl-i Beyt kavram\u0131n\u0131 Kur\u2019\u00e2n\u2019da ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda; Peygamberin han\u0131mlar\u0131n\u0131n da Ehl-i Beyt oldu\u011funu, Peygamberin evinde farkl\u0131 bir bi\u00e7imde m\u00e2nen Ehl-i Beyt olarak isimlendirilen ba\u015fka isimler oldu\u011funu da biliyoruz. \u0130\u015fte Selman-\u0131 F\u00e2ris\u00ee… \u0130ranl\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, Allah Res\u00fbl\u00fc (sav); \u201cSelman benim Ehl-i Beytim\u2019dendir\u201d demi\u015ftir. Ancak biz yine de Hz. F\u00e2t\u0131ma\u2019n\u0131n soyunu, Hz. Ali ve Hz. F\u00e2t\u0131ma\u2019n\u0131n soyu ama \u00f6zellikle F\u00e2t\u0131ma Validemizin soyunu, Hz. Hasan\u2019\u0131, Hz. H\u00fcseyin\u2019i Ehl-i Beyt\u2019in soyunun ba\u015f\u0131 olarak kabul ederiz. Bundan dolay\u0131 da \u0130sl\u00e2m co\u011frafyalar\u0131nda, Hz. Hasan soyuna \u201c\u015eerif\u201d, Hz. H\u00fcseyin soyuna \u201cSeyyid\u201d denir. Bu iki ana damar, dinin intikal ve muhafazas\u0131nda da Allah taraf\u0131ndan farkl\u0131 bir \u00f6vg\u00fcye mazhar k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f bir soydur. Allah, onlardan her t\u00fcrl\u00fc kiri, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc gidermi\u015ftir. Onlar tertemiz insanlar olarak her zaman i\u00e7in toplumda dinin en g\u00fczel ya\u015fanabilmesinin \u00f6rne\u011fi ve modeli olmu\u015flard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Ehl-i Beyt\u2019i biz Peygamberin aziz hat\u0131ras\u0131 olarak da kabul edip, onlar\u0131n \u00fczerinden de bu m\u00e2n\u00e2da dinin en g\u00fczel bir bi\u00e7imde ya\u015fanabilece\u011finin \u00f6rneklerini aramak durumunday\u0131z. <\/p>\n\n\n\n

\u2013Efendimiz\u2019in temiz zevceleri, Ezvac-\u0131 Tahirat validelerimiz sultanlar\u0131m\u0131z, Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019in \u00e2yeti ile sabittir ki m\u00fcminlerin anneleridir. Hal b\u00f6yleyken nas\u0131l baz\u0131lar\u0131 Hz. Ay\u015fe validemize s\u00f6z s\u00f6yleyebiliyor? Bu, \u00e2yete muhalefet de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013Tabii ki m\u00fcminlerin anneleri, onlar\u0131n imanlar\u0131, ahl\u00e2klar\u0131 Kur\u2019\u00e2n taraf\u0131ndan desteklenmi\u015ftir. (Ennebiyyu evl\u00e2 bilmu\/min\u00eene min enfusihim(s) veezv\u00e2cuhu ummeh\u00e2tuhum) Ahz\u00e2b suresinin 6. \u00e2yeti; Peygamber m\u00fcminlere kendi \u00f6z canlar\u0131ndan daha \u00f6ncelikli daha evl\u00e2d\u0131r. Onun han\u0131mlar\u0131 da m\u00fcminlerin anneleridir. Dolay\u0131s\u0131yla biz ba\u015fta Hz. Hatice annemiz olmak \u00fczere Hz. Ay\u015fe annemiz, Meymune validemiz, Mariye validemiz, C\u00fcveyye validemiz, Safiye anam\u0131z, \u00dcmm\u00fc Seleme anam\u0131z, \u00dcmm\u00fc Habibe anam\u0131z ve daha niceleri… Hepsini kendi \u00f6z annelerimiz gibi g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00d6z annelerimizden daha azize biliriz. Daha \u00f6ncelikli biliriz. Kendi annelerimize kar\u015f\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z neyse onlara kar\u015f\u0131 olan yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 da ayn\u0131 \u015fekilde de\u011ferlendiririz. Her kim ki kalkar da o annelerimizden birine dil uzat\u0131rsa, hele hele o dil uzatt\u0131klar\u0131 Kur\u2019\u00e2n\u2019da, ba\u015fka \u00e2yetlerde de, Nur suresini hat\u0131rlamak durumunday\u0131z. \u0130fk hadisesinden sonra nazil olan \u00e2yetlerde temizli\u011fi, ahl\u00e2k\u0131 Kur\u2019\u00e2n\u2019da tasdiklenen Ay\u015fe anam\u0131za dil uzat\u0131rsa o iman noktas\u0131nda baz\u0131 \u015feyleri kaybetmi\u015f olur. \u00d6yle bir hali yapan bir insan ger\u00e7ekten \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir vebal ve c\u00fcr\u00fcm \u00fcstlenmi\u015f olur. Allah kat\u0131nda farkl\u0131 bir vebalin sahibi olarak sorguya \u00e7ekilmeye m\u00fcstehak olur. M\u00fcminler taraf\u0131ndan da k\u0131nan\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n teskiye etti\u011fi bir annemiz hakk\u0131nda ileri geri konu\u015fmak insan\u0131 iman derecesinde \u00e7ok tehlikeli boyutlara vard\u0131r\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

\u2013Son d\u00f6nemde mal\u00fbm, \u201cbenim akl\u0131m var, Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 kendim okuyup anlar\u0131m\u201d zihniyeti h\u00e2kim. Bu anlay\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 ne diyeceksiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013Akl\u0131m\u0131z\u0131n olmas\u0131 Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n \u00fczerine akl\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131m\u0131z anlam\u0131na gelmez, burada temel kaide \u015fudur. Selim ak\u0131l, sahih nakil ile \u00e7at\u0131\u015fmaz. Hi\u00e7bir zaman b\u00f6yle birbirlerinin rakipleri de\u011fildir. Ak\u0131l, vahye teslim oldu\u011fu oranda selim bir ak\u0131ld\u0131r. Biz ak\u0131llar\u0131m\u0131z\u0131 kullan\u0131r\u0131z, aklederiz, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcz, ak\u0131llar\u0131m\u0131z\u0131 hay\u0131rl\u0131 i\u015flerde kullan\u0131r\u0131z ama akl\u0131n selimiyetini koruyabilmesi i\u00e7in Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n ve s\u00fcnnetin rehberiyetine ihtiya\u00e7 duyarlar. E\u011fer kalkar bu noktada herkes kendi akl\u0131n\u0131 kutsar ve kendi akl\u0131n\u0131 mutlak otorite kabul ederse ortaya y\u00fczlerce, binlerce d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur. Asl\u0131nda Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n bu noktadaki rehberiyeti, Peygamberimizin bu noktadaki rehberiyeti, \u00e2limlerimizin o iki temel kaynaktan bize aktard\u0131klar\u0131, bizim nerede duraca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6sterir. Akl\u0131m\u0131z\u0131n olmas\u0131 bize haddimizi bilmeyi \u00f6\u011fretir ve onun gere\u011fini yerine getirir. Dolay\u0131s\u0131yla bu noktada dikkatli olmak gerekir. Ak\u0131ll\u0131 olmakla ak\u0131lc\u0131 olmak ayn\u0131 \u015feyler de\u011fildir. Akl\u0131 vahyin kontrol\u00fcne vermekle akl\u0131 putla\u015ft\u0131rmak da ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir. Burada haddimizi bilerek s\u0131n\u0131rlar\u0131 ihlal etmememiz gerekir. <\/p>\n\n\n\n

\u2013\u0130leti\u015fim imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n geli\u015fmesi ile maalesef hadis oldu\u011fu iddia edilen baz\u0131 s\u00f6zler, daha fazla yay\u0131l\u0131r oldu. S\u00fcnnet veya hadis diye ifade edilenlerin ger\u00e7ekli\u011fi konunun uzmanlar\u0131n\u0131n i\u015fidir. Vatanda\u015f olarak bunlar\u0131 ay\u0131rt edebilece\u011fimiz bir y\u00f6ntem mevcut mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013E tabi bu noktada baz\u0131 \u015feyleri ay\u0131rt edebilmek, elbette ki biraz altyap\u0131y\u0131 gerektirir. Bu noktada karde\u015flerimizin \u015f\u00f6yle bir \u015feye dikkat etmeleri gerekir. Sosyal medyada ya da internet sitelerinde g\u00f6rd\u00fckleri her \u015feyi hemen hadis diye kabul etmek al\u0131p payla\u015fmak do\u011fru de\u011fil. Bazen alt\u0131na Buh\u00e2r\u00ee, M\u00fcslim yazm\u0131\u015f olsalar dahi ne yaz\u0131k ki bu noktada \u00e7ok ciddi bir bilgi kirlili\u011fi ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 muhakkak. Bizim i\u00e7in aslolan kitapt\u0131r. Bizim hadisleri \u00f6\u011frenece\u011fimiz temel kaynaklar\u0131m\u0131z bellidir. Buh\u00e2r\u00ee, M\u00fcslim, \u0130mam Nesa\u00ee, Tirmiz\u00ee, Ebu Davud, \u0130bni Mace, Ahmed bin Hanbel\u2019nin M\u00fcsned\u2019i, \u0130mam M\u00e2lik\u00ee\u2019nin Muvattas\u0131 ve daha niceleri\u2026 Bu ana kaynaklardan m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar ya bizim kendimizin bizzat g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ya da s\u00f6z\u00fcne itibar etti\u011fimiz, ilmine g\u00fcvendi\u011fimiz insanlar\u0131n payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00fczerinden bizler de baz\u0131 \u015feyleri \u00f6\u011frenmeliyiz. Biz kitap \u00fcmmetiyiz dolay\u0131s\u0131yla ilmi de kitaplardan al\u0131r\u0131z. Kitaplar\u0131 bize veren \u00e2limlerden al\u0131r\u0131z. Bu konuda daha duyarl\u0131 ve dikkatli olmak her a\u00e7\u0131dan bize fayda sa\u011flayacakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

\u2013Bu sene Ramazan ay\u0131 ile ilgili bir projeniz var m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013Evet bu sene Allah izin verirse Siyer Tv\u2019de \u201cSiyer\u2019den Hayata\u201d diye 30 b\u00f6l\u00fcml\u00fck her ak\u015fam yapaca\u011f\u0131m\u0131z bir program\u0131m\u0131z var. Ge\u00e7en sene Bekir Develi karde\u015fimizle \u201cHerkes i\u00e7in Siyer\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Allah Resul\u00fc sallallahu aleyhi ve sellemin do\u011fumundan vefat\u0131na kadar olan b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u015fledik. Bu sene de Peygamberimizin \u00f6rneklili\u011fini i\u015flemeyi hedefliyoruz. \u0130\u015fte bir e\u015f olarak, bir baba olarak, bir t\u00fcccar olarak bir komutan olarak, bir devlet ba\u015fkan\u0131 olarak, bir muallim olarak, bir m\u00fcrebbih olarak, bir doktor olarak, bir \u00e7evreci olarak Allah Resul\u00fcn\u00fcn hayat\u0131n\u0131 in\u015fallah i\u015fleyece\u011fiz. Hay\u0131rlara vesile olmas\u0131n\u0131 Rabbimden niyaz ediyorum. Okuyan karde\u015flerimin de \u00f6zellikle dua etmelerini istirham ediyorum. <\/p>\n\n\n\n

\u2013Te\u015fekk\u00fcr ederiz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kaynak: http:\/\/kardelendergisi.com\/<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  Bu say\u0131m\u0131z\u0131n konusu \u201cS\u00dcNNET\u201d hakk\u0131nda, Muhammed Emin YILDIRIM hocam\u0131zla sohbet ettik. Muhammed Emin YILDIRIM: 1973 y\u0131l\u0131nda Erzurum, Horasan’da do\u011fdu. \u0130lk, orta ve lise \u00f6\u011frenimini Erzurum’da tamamlad\u0131 ve \u0130stanbul’a geldi. Medrese ilim tahsiline ba\u015flad\u0131 ve devam ettirdi. 1999 y\u0131l\u0131ndan sonra M\u0131s\u0131r’da \u0130slami ilimler, Arap\u00e7a’y\u0131 kapsayan ve be\u015f y\u0131l s\u00fcren \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131. 1999 y\u0131l\u0131ndan bu yana Hizmet […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-38694","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kardelendergisi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38694","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38694"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38694\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38710,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38694\/revisions\/38710"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38694"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38694"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}