{"id":38855,"date":"2021-06-02T07:00:00","date_gmt":"2021-06-02T03:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=38855"},"modified":"2021-06-02T08:19:04","modified_gmt":"2021-06-02T04:19:04","slug":"xx-%c9%99sr-pakistan-seiri-m%c9%99h%c9%99mm%c9%99d-iqbal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=38855","title":{"rendered":"XX \u0259sr Pakistan \u015feiri &#8211; M\u0259h\u0259mm\u0259d \u0130QBAL"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/\u0438\u0433.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/\u0438\u0433.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-38857\" width=\"705\" height=\"705\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/\u0438\u0433.jpg 225w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/\u0438\u0433-150x150.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 705px) 100vw, 705px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259h\u0259mm\u0259d \u0130qbal<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck Pakistan \u015fairi, filosofu, ictimai-siyasi xadim, XX \u0259sr M\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqi \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si v\u0259 n\u0259hay\u0259t, Pakistan\u0131n &#8220;m\u0259n\u0259vi atas\u0131&#8221; titulunu alm\u0131\u015f M\u0259h\u0259mm\u0259d \u0130qbal 1873-c\u00fc ild\u0259 P\u0259ncab \u0259yal\u0259tinin Siyalkut k\u0259ndind\u0259, sufi ail\u0259sind\u0259 anadan olub. \u0130lk t\u0259hsilini dini elml\u0259r v\u0259 &#8220;Qurani-K\u0259rim&#8221; \u00fczr\u0259 al\u0131b. M\u0259dr\u0259s\u0259 t\u0259hsilini bitirdikd\u0259n sonra \u0259r\u0259b v\u0259 fars dili m\u00fc\u0259lliminin m\u0259sl\u0259h\u0259til\u0259 m\u00fcs\u0259lman xalqlar\u0131n\u0131n \u0259d\u0259biyyat\u0131na maraq g\u00f6st\u0259r\u0259n \u0130qbal Lahurda ali t\u0259hsilini ba\u015fa vurub \u015e\u0259rq dill\u0259ri fak\u00fclt\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259llim kimi \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. \u0130lk \u015feirl\u0259rinin d\u0259rci d\u0259 h\u0259min d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. 1905-ci ild\u0259 Kembric Universitetinin F\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 iqtisadiyyat fak\u00fclt\u0259sini bitir\u0259n \u0130qbal Londonda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 3 il \u0259rzind\u0259 \u018fr\u0259b dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131 fak\u00fclt\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259m\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, Londonda b\u00f6y\u00fck \u0259ks-s\u0259daya s\u0259b\u0259b olan bir s\u0131ra konfranslar t\u0259\u015fkil edib. Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 o, Almaniyan\u0131n M\u00fcnhen \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 \u00fczr\u0259 doktorantura t\u0259hsili d\u0259 al\u0131r. 1908-ci ild\u0259 Hindistana qay\u0131dan, orada b\u00f6y\u00fck heyranl\u0131q v\u0259 co\u015fqu il\u0259 qar\u015f\u0131lanan M\u0259h\u0259mm\u0259d \u0130qbal \u00f6lk\u0259nin siyasi h\u0259yat\u0131nda f\u0259al i\u015ftirak edib, xalq\u0131n\u0131n maarifl\u0259nm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>O, \u015feirl\u0259ri il\u0259 Hindistandak\u0131 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n ingilis m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7il\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259sin\u0259 t\u0259kan verib, Pakistan\u0131n m\u00fcst\u0259qil bir d\u00f6vl\u0259t hal\u0131na g\u0259lm\u0259sin\u0259 misilsiz xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. M\u0259h\u0259mm\u0259d \u0130qbal uzun s\u00fcr\u0259n x\u0259st\u0259lik n\u0259tic\u0259sind\u0259 1938-ci il aprel ay\u0131n\u0131n 21-d\u0259 v\u0259fat edib. &#8220;\u018fsrar v\u0259 rumuz&#8221;, &#8220;M\u0259\u015friqd\u0259n x\u0259b\u0259r&#8221;, &#8220;C\u0259bray\u0131l\u0131n qanadlar\u0131&#8221;, &#8220;Ziyar\u0259t\u00e7i&#8221; v\u0259 ba\u015fqa \u0259s\u0259rl\u0259rin m\u00fc\u0259llifidir. \u018fs\u0259rl\u0259rini urdu, p\u0259ncabi, fars v\u0259 ingilis dill\u0259rind\u0259 yaz\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015eeir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259n &#8220;h\u0259yatl\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fcn&#8221;, ya da &#8220;\u00f6l\u00fcml\u00fc h\u0259yat\u0131n&#8221; s\u0259hn\u0259sind\u0259s\u0259n,<br>v\u0259ziyy\u0259tini d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn k\u00f6m\u0259k ist\u0259 \u00fc\u00e7 \u015fahidd\u0259n<br>Birinci \u015fahid \u015f\u00fcurundur:<br>\u00f6z\u00fcn\u0259 \u00f6z\u00fcnl\u0259 i\u015f\u0131q salaraq bax.<br>\u0130kinci \u015fahid ba\u015fqa bir s\u0259nin, n\u0259fsinin \u015f\u00fcurudur:<br>\u00f6z\u00fcn\u0259 o ba\u015fqas\u0131yla da i\u015f\u0131q salaraq bax.<br>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fahid Tanr\u0131n\u0131n \u015f\u00fcurudur:<br>\u00f6z\u00fcn\u0259 Tanr\u0131 i\u015f\u0131\u011f\u0131nda bax,<br>\u00f6z\u00fcn\u00fc Onun q\u0259d\u0259r \u0259b\u0259di v\u0259 canl\u0131 hiss ed\u0259r\u0259k, sayaraq.<br>Yaln\u0131z niyy\u0259t v\u0259 qeyr\u0259t ed\u0259n h\u0259qiqidir,<br>yaln\u0131z h\u0259qiqi olan layiqdir Tanr\u0131 il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259.<br>Merac n\u0259dir ki? \u015eahid axtar\u0131\u015f\u0131.<br>El\u0259 bir \u015fahid ki, t\u0259sdiqi \u0259b\u0259diyy\u0259tdir.<br>Kim ki, t\u0259sdiql\u0259y\u0259c\u0259kdir<br>qar\u015f\u0131s\u0131nda titr\u0259m\u0259d\u0259n durmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil.<br>Kim ki, duracaq, bax, yaln\u0131z o, xalis q\u0131z\u0131ld\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259n sad\u0259c\u0259 bir toz d\u0259n\u0259sis\u0259n,<br>n\u0259fsinin k\u0259ndirini m\u00f6hk\u0259m \u00e7\u0259k.<br>V\u0259 m\u00f6hk\u0259m yap\u0131\u015f \u00f6z ki\u00e7ik varl\u0131\u011f\u0131ndan.<br>Nec\u0259 d\u0259 g\u00f6z\u0259ldir n\u0259fsini ar\u0131nd\u0131rmaq<br>v\u0259 yoxlamaq onu g\u00fcn\u0259\u015fin i\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda.<br>Yenid\u0259n y\u0131\u011f bir yer\u0259 o q\u0259dim \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259ni<br>v\u0259 yarat \u00f6z yeni m\u0259nliyini<br>Bax h\u0259min m\u0259nlikdir h\u0259qiqi olan,<br>yoxsa n\u0259fsin sad\u0259c\u0259 bir t\u00fcst\u00fc halqas\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015eair<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259d\u0259n &#8211; xalqd\u0131r, b\u0259d\u0259nin hiss\u0259l\u0259ri &#8211; adamlar;<br>Ayaqlar, \u0259ll\u0259r el\u0259 hey durmadan \u00e7al\u0131\u015far.<br>\u0130qtidar s\u00fckan\u0131n\u0131 ucaldanlar &#8211; Simas\u0131;<br>\u015eairl\u0259r \u00f6z xalq\u0131n\u0131n g\u00f6r\u0259n G\u00f6z\u00fc, aynas\u0131.<br>B\u0259d\u0259n a\u011fr\u0131sa \u0259g\u0259r G\u00f6z\u00fc ya\u015fl\u0131 g\u00f6r\u0259rs\u0259n,<br>Xalqa sonsuz sevgini \u015fairl\u0259rd\u0259n bil\u0259rs\u0259n.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>D\u00f6rdl\u00fck<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sorursan k\u00f6ks\u00fcnd\u0259ki o k\u00f6n\u00fcl n\u0259dir ax\u0131?<br>Sual\u0131na cavab\u0131m bel\u0259dir \u0259vv\u0259l-ax\u0131r:<br>K\u00f6n\u00fcl a\u011fl\u0131n yanmas\u0131, \u00fcr\u0259yin c\u0259fas\u0131d\u0131r,<br>Olmasa k\u00f6n\u00fcl deyil, o pal\u00e7\u0131q par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259nb\u0259: <a href=\"http:\/\/edebiyyatqazeti.az\/\">http:\/\/edebiyyatqazeti.az\/<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d \u0130qbal B\u00f6y\u00fck Pakistan \u015fairi, filosofu, ictimai-siyasi xadim, XX \u0259sr M\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqi \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si v\u0259 n\u0259hay\u0259t, Pakistan\u0131n &#8220;m\u0259n\u0259vi atas\u0131&#8221; titulunu alm\u0131\u015f M\u0259h\u0259mm\u0259d \u0130qbal 1873-c\u00fc ild\u0259 P\u0259ncab \u0259yal\u0259tinin Siyalkut k\u0259ndind\u0259, sufi ail\u0259sind\u0259 anadan olub. \u0130lk t\u0259hsilini dini elml\u0259r v\u0259 &#8220;Qurani-K\u0259rim&#8221; \u00fczr\u0259 al\u0131b. M\u0259dr\u0259s\u0259 t\u0259hsilini bitirdikd\u0259n sonra \u0259r\u0259b v\u0259 fars dili m\u00fc\u0259lliminin m\u0259sl\u0259h\u0259til\u0259 m\u00fcs\u0259lman xalqlar\u0131n\u0131n \u0259d\u0259biyyat\u0131na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59],"tags":[],"class_list":["post-38855","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pakistanedebiyayti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38855","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38855"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38855\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38860,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38855\/revisions\/38860"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38855"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38855"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38855"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}