{"id":39468,"date":"2021-09-03T09:00:00","date_gmt":"2021-09-03T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=39468"},"modified":"2021-09-03T09:29:10","modified_gmt":"2021-09-03T05:29:10","slug":"r%c9%99sad-m%c9%99cidin-romani-gulnar-s%c9%99ma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=39468","title":{"rendered":"R\u0259\u015fad M\u0259cidin \u201cRoman\u201d\u0131 &#8211; G\u00fclnar S\u0259ma"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/thumbnail_fedbb6edb4e6017653077d11203b6a95.png\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/thumbnail_fedbb6edb4e6017653077d11203b6a95.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-39474\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>R\u0259\u015fad M\u0259cidin \u201cRoman\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda \u00e7ap etdirdiyi \u015feirl\u0259rin bir-biri il\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ilk bax\u0131\u015fdan n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpmayan s\u00fcjet\u0259 malik olma\u011f\u0131 \u0259s\u0259rin poema kimi t\u0259qdim olunma\u011f\u0131na \u0259sas verir. H\u0259min poema haqq\u0131nda akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259ylinin \u201cB\u00fct\u00fcn y\u00f6nl\u0259ri il\u0259 yarad\u0131c\u0131\u201d kitab\u0131nda h\u0259rt\u0259r\u0259fli s\u00f6z a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Kitabda qeyd edilir ki, \u201cPoetik \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 olunan daxili monoloqlar \u0259sas\u0131nda yaz\u0131lmas\u0131na baxmayaraq, \u201cRoman\u201dda s\u00fcjetin b\u00fct\u00fcn inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Fikrimizc\u0259, \u201cTapd\u0131m\u201d \u015feiri, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u201cRoman\u201dda proloq funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u018fslind\u0259 bu tap\u0131lan ili\u015fib bir k\u00fcncd\u0259 qalan sirli fikirl\u0259rin a\u00e7ar\u0131d\u0131r. Poeman\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 \u201cBildim, bahar g\u0259lib yen\u0259 pay\u0131zda\u201d detal\u0131 t\u0259sad\u00fcfi verilm\u0259yib, \u00e7\u00fcnki \u0259s\u0259rin sonlar\u0131na yax\u0131n bahar-pay\u0131z m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 yenid\u0259n qay\u0131d\u0131l\u0131r. \u00dcr\u0259k sahibinin be\u015f ildir x\u0259b\u0259r almad\u0131\u011f\u0131, itmi\u015f \u00fcr\u0259yinin yerinin tap\u0131lma\u011f\u0131 maraql\u0131 ba\u015flan\u011f\u0131cdan x\u0259b\u0259r verir. \u201cBu ya\u015f adl\u0131 t\u0259r\u0259zid\u0259 \u00dcr\u0259yimd\u0259n qoca g\u0259ldim\u201d etiraf\u0131yla \u015fair zaman ke\u00e7dikc\u0259 hissl\u0259rinin hans\u0131 hissl\u0259r\u0259 qap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir. \u018flli alt\u0131 adda \u015feir \u0259sas\u0131nda yaz\u0131lan poemada \u201c\u018fn do\u011fma insan\u201d \u015feirinin ilk s\u0259tirl\u0259ri olan \u201cS\u0259n stol deyils\u0259n, stul deyils\u0259n, Tramvay deyils\u0259n, metro deyils\u0259n\u201d misralar\u0131 \u0259s\u0259rin sonlu\u011funda \u201c\u0130\u015f\u0131\u011fa, g\u00fcn\u0259\u015f\u0259 \u00fcmid yox. Yen\u0259 oldum da\u015f\u0131n, divar\u0131n, stolun, stulun tay\u0131\u201d fikirl\u0259ri il\u0259 yekunla\u015f\u0131r. \u201cQisas\u201d \u015feirind\u0259 \u201cAdam\u0131 g\u00f6y\u0259 qald\u0131r\u0131b, Sonra ki, yer\u0259 vururlar. El\u0259 bil s\u0131f\u0131r art\u0131r\u0131b Sonra s\u0131f\u0131ra vururlar\u201d fikirl\u0259ri il\u0259 m\u00fc\u0259llif na\u00e7ar a\u015fiqin \u00fcmidsizliyinin \u0259n dol\u011fun poetik \u015f\u0259klini \u00e7\u0259kir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u201cSon\u201d \u015feirind\u0259 iztirablar\u0131n d\u0259rin h\u0259y\u0259can\u0131 hiss olunur. \u201cG\u00f6yd\u0259n on \u00fc\u00e7 \u015feir d\u00fc\u015fd\u00fc, S\u0259hv sald\u0131m, dedim, almad\u0131\u201d misralar\u0131 t\u0259sdiql\u0259yir ki, bura q\u0259d\u0259r \u201cRoman\u201d\u0131n 13 \u015feiri yaz\u0131l\u0131b, ad\u0259t\u0259n, g\u00f6yd\u0259n 3 alma d\u00fc\u015fd\u00fc deyirik, bu d\u0259f\u0259 10 \u015feir d\u00fc\u015f\u00fcb. \u201cAmma \u201cYax\u015f\u0131 ki bu son olmad\u0131\u201d \u015feiri il\u0259 hadis\u0259l\u0259r nikbin m\u0259craya d\u00fc\u015f\u00fcr, yeni n\u0259f\u0259s qazan\u0131r. \u201cBu h\u0259ft\u0259\u201d, \u201cM\u0259nim b\u0259simdir\u201d, \u201cQurban verm\u0259 g\u0259l\u201d, \u201c\u00d6ld\u00fcrm\u0259k ist\u0259diyin hissin n\u0259\u011fm\u0259si\u201d \u015feirl\u0259rind\u0259n h\u0259r biri m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. \u201cM\u0259n n\u0259y\u0259m s\u0259nin\u00e7\u00fcn\u201d soru\u015fursansa, Dem\u0259li, h\u0259l\u0259 d\u0259 u\u015faqsan, u\u015faq\u201d misralar\u0131 bir \u00e7ox t\u0259r\u0259dd\u00fcdl\u0259rin \u00e7\u0131rp\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya qoyur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cRoman\u201dda bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 ha\u015fiy\u0259 xarakterli \u015feirl\u0259r d\u0259 yer al\u0131b. M\u00fc\u0259llif etiraf edir ki, \u00e7oxdan unutdu\u011fu hissl\u0259r gizli-gizli boy g\u00f6st\u0259rir. Poeman\u0131n tipi haqq\u0131nda akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lir: \u201cR\u0259\u015fad M\u0259cidin \u201cRoman\u201d\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131zda lirik \u015feirl\u0259rin apar\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u0259sas\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f ilk liro-epik poemad\u0131r&#8230;\u201d \u018fs\u0259rd\u0259ki \u201cNeyl\u0259s\u0259n d\u0259 getm\u0259y\u0259c\u0259k \u018flind\u0259ki \u00f6p\u00fc\u015f yeri\u201d, \u201cM\u0259n s\u0259n\u0259 neyl\u0259dim ax\u0131, M\u0259n s\u0259nin \u0259lind\u0259n \u00f6pd\u00fcm\u201d, \u201cM\u0259ni \u0259n g\u00f6z\u0259l oyunlar, \u018fyl\u0259nc\u0259l\u0259r yordu d\u00f6nd\u00fcm\u201d misralar\u0131 s\u00fcbut edir ki, lirik t\u0259qdimatda veril\u0259n bu \u015feirl\u0259r real ya\u015fant\u0131lar\u0131n b\u0259dii ifad\u0259sidir. Hissl\u0259rin\u0259 sahib \u00e7\u0131xma\u011f\u0131 bacaran a\u015fiq etiraf edir ki; \u201cQism\u0259ti yazan\u0131 kar\u0131xd\u0131raram\u201d, \u201cQ\u0259zav\u00fc-q\u0259d\u0259r\u0259 k\u0259l\u0259k g\u0259l\u0259r\u0259m\u201d, \u201c\u00f6z\u00fcm\u00fc \u00e7arm\u0131xa \u00e7\u0259k\u0259r\u0259m, ancaq Qorxdu\u011fun taleyi q\u0131ymaram s\u0259n\u0259\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Poemada qo\u015fma, g\u0259rayl\u0131, be\u015flik, alt\u0131l\u0131q, yeddilik \u015feir formalar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, s\u0259rb\u0259st \u015feirl\u0259rd\u0259n d\u0259 istifad\u0259 edilmi\u015fdir. G\u0259rayl\u0131ya n\u00fcmun\u0259 olaraq \u201cS\u0259ni yoldan saxlamaram&nbsp;&#8211;&nbsp;Soldusa get, sa\u011fd\u0131sa get\u201d misralar\u0131 olan \u015feiri misal \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rik. S\u0259rb\u0259std\u0259 is\u0259 bel\u0259 yaz\u0131r: \u201cGicgah\u0131m \u00f6l\u00fcr d\u0259mir bir \u201coyunca\u011f\u0131n\u201d soyuq l\u00fcl\u0259sind\u0259n \u00f6tr\u00fc, Bu yandan da s\u0259n g\u0259lmirs\u0259n\u201d. Bu \u015feirl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259rdar oluruq. Sevgiliy\u0259 bildirilir ki, s\u0259nd\u0259n \u00f6tr\u00fc \u00f6l\u0259n, h\u00fczuruna qul kimi g\u0259l\u0259n adam d\u00fcn\u0259n saat 17-d\u0259 \u00f6ld\u00fc. Bununla hadis\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 zirv\u0259y\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259yir. \u015eair bird\u0259n-bir\u0259 \u0259vv\u0259ld\u0259 xat\u0131rlatd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bahar-pay\u0131z simmetriyas\u0131 yaradan f\u0259sl\u0259 d\u00f6n\u00fcr. \u201cPay\u0131z\u0131n ortas\u0131 yaz\u0131n g\u0259lm\u0259yi&nbsp;&#8211;&nbsp;Bu bahar havas\u0131 s\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259dir\u201d&nbsp;&#8211;&nbsp;s\u00f6yl\u0259yir. Buna baxmayaraq, \u015fair \u00fcmidsizlik q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259lir: \u201cS\u0259nd\u0259n h\u0259ssas imi\u015f bir rus qar\u0131s\u0131\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcy\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131lma\u011f\u0131 is\u0259 \u00e7ox ziddiyy\u0259tlidir. Bel\u0259 ki, \u0259vv\u0259l h\u00f6km verilir, get indi ba\u015fqas\u0131 \u00f6ps\u00fcn \u0259lini, ba\u015fqa bir dodaqda \u00e7\u0259kilsin ad\u0131n, sonra is\u0259 bir andaca q\u0259rar l\u0259\u011fv edilir, d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 verm\u0259r\u0259m, dosta verm\u0259r\u0259m, qoymaram bir kims\u0259 \u00f6p\u0259 \u0259lini&nbsp;&#8211;&nbsp;fikirl\u0259ri q\u0259tiyy\u0259ti ifad\u0259 edir. \u00c7\u0259kil\u0259n iztirablar\u0131 \u201cH\u0259ft\u0259m alt\u0131 g\u00fcnd\u00fcr, sutkam be\u015f saat\u201d misras\u0131ndan da g\u00f6rm\u0259k olur. Fikrimizc\u0259, final \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n u\u011furlu se\u00e7im \u201cGetdins\u0259&#8230;\u201d \u015feiridir. \u018fs\u0259rin bu yerind\u0259 t\u0259s\u0259lli xarakterli s\u0259tirl\u0259r kifay\u0259t q\u0259d\u0259rdir: \u201cYax\u015f\u0131 ki, \u0259vv\u0259ld\u0259n s\u0131nd\u0131 qanad\u0131n, Ortada dem\u0259din: \u201cnec\u0259 ged\u0259r\u0259m?\u201d v\u0259 ya \u201cBu h\u00f6c\u0259t, \u0259rk\u00f6y\u00fcn, balaca u\u015faq G\u00f6r nec\u0259 d\u00f6nd\u0259rib u\u015fa\u011fa m\u0259ni\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cN\u0259 yax\u015f\u0131 yan ke\u00e7m\u0259dik\u201d \u015feirind\u0259 \u201cOn \u00fc\u00e7d\u0259 ili\u015fmi\u015fdim, Amma arx\u0131 adlad\u0131m. \u015e\u00fck\u00fcr s\u0259n\u0259, ilahi, \u015e\u00fck\u00fcr q\u0131rx\u0131 adlad\u0131m\u201d b\u0259ndi ona i\u015far\u0259 edir ki, indiy\u0259 q\u0259d\u0259r poeman\u0131n 13 \u015feiri yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131sa, art\u0131q \u015feirl\u0259rin say\u0131 q\u0131rx\u0131 ke\u00e7ib. Bu is\u0259 h\u0259min \u0259s\u0259rin, sad\u0259c\u0259 \u015feirl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t bir m\u0259tn oldu\u011funu yox, m\u00fc\u0259yy\u0259n qanunauy\u011funluqlara tabe olan poema oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir. Hadis\u0259l\u0259rin yenid\u0259n t\u0259krarland\u0131\u011f\u0131, n\u00f6vb\u0259ti g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn ba\u015f tutdu\u011fu q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131n\u0131r. \u201c\u018fn \u00e7\u0259tin sual\u0131n da H\u0259lli s\u0259brin q\u0259d\u0259rdi\u201d&nbsp;&#8211;&nbsp;s\u00f6yl\u0259y\u0259n \u015fair hadis\u0259l\u0259rin yenid\u0259n t\u0259krarland\u0131\u011f\u0131na v\u0259 \u201cG\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fck n\u0259 yax\u015f\u0131 ki!\u201d q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259lir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 is\u0259 \u201cOxumaq ist\u0259s\u0259n \u0259n d\u00fcz \u015feirimi, G\u00f6zl\u0259rini zill\u0259, g\u00f6zl\u0259rim\u0259 bax\u201d&nbsp;&#8211;&nbsp;dey\u0259n t\u0259l\u0259bkar a\u015fiq obraz\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131q. H\u0259tta, bu yeni f\u00fcrs\u0259ti \u0259ld\u0259n verm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn sevdiyini dil\u0259 tutma\u011fa da can at\u0131r; \u201cHe\u00e7 yana, he\u00e7 yer\u0259 getm\u0259, n\u0259 olar, Qal burda-&nbsp;qurban\u0131n, qulun olaram\u201d. Yarad\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcbariz a\u015fiq obraz\u0131 yeni f\u00fcrs\u0259ti \u0259ld\u0259n verm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn sevdiyini dil\u0259 tutma\u011fa can at\u0131r. Lirik q\u0259hr\u0259man art\u0131q b\u00f6y\u00fcm\u00fc\u015f U\u015fa\u011f\u0131n onun \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259mli oldu\u011funun f\u0259rqini bel\u0259 izah edir: \u201cM\u0259n\u0259 b\u0259x\u015f etdiyin bu xo\u015fb\u0259xtliyin \u0130\u00e7ind\u0259 heyr\u0259td\u0259n donub qalm\u0131\u015fam\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u015fiq ayr\u0131l\u0131q zaman\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 Yerd\u0259 yer tapa bilm\u0259diyini etiraf edir. Sona yax\u0131n bir ne\u00e7\u0259 \u015feird\u0259n ayd\u0131n olur ki, \u015fair n\u00f6vb\u0259ti ayr\u0131l\u0131qdan sonra s\u00f6z\u00fcn h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131nda soyuq Sibir\u0259 \u00fcz tutur; \u201c&#8230;H\u0259 indi ev\u0259 d\u00f6n\u0259nd\u0259 dey\u0259c\u0259kl\u0259r s\u0259n\u0259\u00a0&#8211;\u00a0Sif\u0259tin niy\u0259 q\u0131zar\u0131b? El\u0259bil lap Sibird\u0259n g\u0259lmis\u0259n\u201d. \u201cSaat\u0131m qurulub s\u0259nin vaxt\u0131na\u201d \u015feirind\u0259 rus qar\u0131s\u0131 yenid\u0259n bel\u0259 xat\u0131rlan\u0131r; \u201cG\u00f6r\u00fcr\u0259m yuyunub, daranma\u011f\u0131n\u0131, O rus qar\u0131s\u0131na \u00e7ay verm\u0259yini&#8230;\u201d Bunlar poemadak\u0131 hadis\u0259l\u0259rin real ya\u015fant\u0131lar\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fc oldu\u011funu bir daha t\u0259sdiql\u0259yir. Bu d\u0259f\u0259 \u0259s\u0259r \u0259b\u0259di ayr\u0131l\u0131qla tamamlan\u0131r: \u201cYen\u0259 s\u00fcr\u00fcnm\u0259y\u0259 d\u00f6nd\u00fc ya\u015famaq. \u00d6t\u0259n il yayacan oldu\u011fut\u0259k dad\u0131n\u0131 itirdi h\u0259r \u015fey\u201d. Poemada ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u00fcjetl\u0259, r\u0259vay\u0259t \u00fcslubunda n\u0259ql edilm\u0259s\u0259 d\u0259, t\u0259r\u0259nn\u00fcm\u0259 t\u0259hkiy\u0259nin t\u0259siri hiss olunur. Oxucu m\u00fctl\u0259q hans\u0131sa \u0259hvalat\u0131n q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n f\u0259rqin\u0259 var\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259nb\u0259: <a href=\"https:\/\/literature.az\/\">https:\/\/literature.az\/<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>R\u0259\u015fad M\u0259cidin \u201cRoman\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda \u00e7ap etdirdiyi \u015feirl\u0259rin bir-biri il\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ilk bax\u0131\u015fdan n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpmayan s\u00fcjet\u0259 malik olma\u011f\u0131 \u0259s\u0259rin poema kimi t\u0259qdim olunma\u011f\u0131na \u0259sas verir. H\u0259min poema haqq\u0131nda akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259ylinin \u201cB\u00fct\u00fcn y\u00f6nl\u0259ri il\u0259 yarad\u0131c\u0131\u201d kitab\u0131nda h\u0259rt\u0259r\u0259fli s\u00f6z a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Kitabda qeyd edilir ki, \u201cPoetik \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 olunan daxili monoloqlar \u0259sas\u0131nda yaz\u0131lmas\u0131na baxmayaraq, \u201cRoman\u201dda s\u00fcjetin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-39468","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39468","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39468"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39468\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39475,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39468\/revisions\/39475"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39468"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39468"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39468"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}