{"id":39617,"date":"2021-09-16T09:00:00","date_gmt":"2021-09-16T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=39617"},"modified":"2021-09-16T13:55:54","modified_gmt":"2021-09-16T09:55:54","slug":"gunel-musa-susanin-ruhunu-hiss-etm%c9%99k-ucun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=39617","title":{"rendered":"G\u00fcnel MUSA.&#8221;\u015eu\u015fan\u0131n ruhunu hiss etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/news\/2021\/09\/photo_7782.jpg?v=MjAyMS0wOS0wNyAxMzoyODo1OA==\" alt=\"\" width=\"704\" height=\"469\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/20210906_000908.jpg\" alt=\"\" width=\"703\" height=\"1022\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Zirv\u0259l\u0259ri g\u00f6y \u00fcz\u00fcn\u00fc qucaqlayan da\u011flar\u0131n aras\u0131nda dolanbacl\u0131 yollarla \u00fcz\u00fc Allaha \u0259n yax\u0131n \u015f\u0259h\u0259r\u0259, \u015eu\u015faya qalx\u0131r\u0131q. Bizi Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131na aparan Z\u0259f\u0259r yolunu q\u00fcrurla, f\u0259r\u0259hl\u0259 q\u0259t edirik. Yolda \u0259sl\u0259n \u015fu\u015fal\u0131 olan h\u0259mkar\u0131m biz\u0259 Z\u0259f\u0259r yolunu ged\u0259n ilk hey\u0259t oldu\u011fumuzu bildirir. Bu yol F\u00fczulid\u0259n birba\u015fa \u015eu\u015faya \u00e7\u0259kil\u0259n \u0259n q\u0131sa yoldur. S\u0259mas\u0131nda m\u00fcq\u0259dd\u0259s ruhlar\u0131n dola\u015fd\u0131\u011f\u0131, yer \u00fcz\u00fcn\u00fcn c\u0259nn\u0259tin\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131qca h\u0259y\u0259can b\u00fcr\u00fcy\u00fcr b\u0259d\u0259nimizi. Enli-ensiz tarix qoxan k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rl\u0259, m\u0259b\u0259dl\u0259rl\u0259, sava\u015f ni\u015fan\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259hat\u0259l\u0259nmi\u015f m\u0259ml\u0259k\u0259t\u0259 ilk add\u0131mlar\u0131m\u0131 at\u0131ram. Min illik tarixin s\u0259hif\u0259l\u0259ri asta-asta aralan\u0131r \u00f6n\u00fcmd\u0259. \u015eu\u015fa sava\u015flarda t\u0259slim olmam\u0131\u015f, y\u0131x\u0131lmam\u0131\u015f, amma yorulmu\u015f d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcy\u0259 b\u0259nz\u0259yir. H\u0259r \u015fey\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n o diridir. U\u00e7ub-da\u011f\u0131lan evl\u0259rin fonunda h\u0259l\u0259 d\u0259 \u0259sal\u0259tini qoruyub saxlayan \u015f\u0259h\u0259rin bu v\u0259ziyy\u0259ti insan\u0131n i\u00e7in\u0259 bir k\u0259d\u0259r toxumu s\u0259ps\u0259 d\u0259, ruhu t\u0259mizl\u0259y\u0259n bir havas\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n<p>Bizd\u0259n \u0259vv\u0259l g\u0259l\u0259n hey\u0259tl\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq \u015eu\u015faya ged\u0259n yol boyu yolumuzun \u00fcst\u00fcnd\u0259 n\u0259 bir rus \u0259sg\u0259ri g\u00f6r\u00fcr\u00fck, n\u0259 d\u0259 bir erm\u0259ni. Art\u0131q m\u00fcq\u0259dd\u0259s torpaqlar\u0131m\u0131z \u015feytan yuvalar\u0131ndan tamamil\u0259 t\u0259mizl\u0259nib. \u015eu\u015faya giri\u015fd\u0259 c\u0259mi bir post var idi, orda da Az\u0259rbaycan ordusunun \u0259sg\u0259rl\u0259ri dayanm\u0131\u015fd\u0131. Onlar\u0131n \u00fcz\u00fcnd\u0259ki xo\u015f t\u0259b\u0259ss\u00fcml\u0259 \u015eu\u015faya daxil olmaq da bir ba\u015fqa m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m hissdir. G\u00fcv\u0259nd\u0259 oldu\u011fumuzu hiss etdir\u0259n bax\u0131\u015flar\u0131n m\u00fc\u015fayi\u0259ti il\u0259 \u015eu\u015faya daxil oluruq. Avtobusda alq\u0131\u015f v\u0259 \u015f\u00fck\u00fcr s\u0259dalar\u0131 ucal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015f\u011faldan \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259r\u0259 ev sahibliyi ed\u0259n \u015eu\u015fan\u0131n 28 il m\u0259d\u0259ni abid\u0259l\u0259rin\u0259 divan tutulub. \u0130\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131n &#8220;ley-pey&#8221; m\u0259kan\u0131na \u00e7evril\u0259n \u015eu\u015fa indi tarixi m\u0259d\u0259ni t\u0259dbirl\u0259r\u0259 yenid\u0259n ev sahibliyi edir. May ay\u0131nda C\u0131d\u0131r d\u00fcz\u00fcnd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m Xar\u0131b\u00fclb\u00fcl Festival\u0131ndan sonra \u015eu\u015fada n\u00f6vb\u0259ti \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259dbir, 39 il \u0259vv\u0259l \u0259sas\u0131 qoyulan Vaqif Poeziya G\u00fcnl\u0259ri ke\u00e7irildi. \u018fsal\u0259tin, musiqinin, s\u0259n\u0259tin \u015f\u0259h\u0259ri yenid\u0259n quca\u011f\u0131n\u0131 \u015feir\u0259, s\u00f6z\u0259, \u0259d\u0259biyyata a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131. Yadda\u015f\u0131 \u015fu\u015fal\u0131 xatir\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin s\u00f6z adamlar\u0131 39 il sonra yenid\u0259n \u015eu\u015fada Vaqif m\u0259qb\u0259r\u0259sinin \u00f6n\u00fcnd\u0259 topla\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Ya\u015f\u0131ndan, ictimai-siyasi m\u00f6vqeyind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq o g\u00fcn ham\u0131 bir c\u0259rg\u0259d\u0259 idi. Ham\u0131n\u0131n sevinci bir r\u0259ngd\u0259 idi. T\u0259miz idi, saf idi, \u00fclvi idi ham\u0131n\u0131n hissl\u0259ri. H\u0259min g\u00fcn he\u00e7 kim \u015eu\u015fadan b\u00f6y\u00fck deyildi. K\u0259nardan m\u00fc\u015fahid\u0259 edirdim. Bak\u0131da iki add\u0131ml\u0131q yolu ged\u0259nd\u0259 yorulan ya\u015fl\u0131 q\u0259l\u0259m adamlar\u0131 \u015eu\u015fan\u0131n yoxu\u015flu yollar\u0131n\u0131 avtomobilsiz, n\u0259f\u0259s d\u0259rm\u0259d\u0259n qalx\u0131rd\u0131lar. Bu el\u0259 bir sevgi, el\u0259 bir sevinc idi ki, onu he\u00e7 bir xo\u015fb\u0259xtlikl\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k olmur.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/%D1%88%D1%83%D1%88%D1%83%20%D0%B3%D1%8E%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 ay bundan \u0259vv\u0259l c\u0259nab Prezident \u0130lham \u018fliyevin erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n da\u011f\u0131d\u0131laraq tan\u0131nmaz v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sal\u0131nan Vaqif m\u0259qb\u0259r\u0259sinin xarabal\u0131qlar\u0131nda etdiyi \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131ram. Onun 39 il \u0259vv\u0259l \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin Vaqif m\u0259qb\u0259r\u0259sinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan olan fotolarla m\u0259qb\u0259r\u0259nin xarabal\u0131qlar\u0131nda dola\u015fmas\u0131 \u00e7ox t\u0259sirli s\u0259hn\u0259l\u0259r idi. Bu g\u00fcn is\u0259 art\u0131q Vaqif m\u0259qb\u0259r\u0259si \u00f6z \u0259vv\u0259lki \u0259z\u0259m\u0259tin\u0259 qovu\u015fub. \u0130lham \u018fliyevin m\u0259qb\u0259r\u0259nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131ndak\u0131 nitqind\u0259 d\u0259 s\u00f6yl\u0259diyi kimi tarix t\u0259krarlan\u0131rd\u0131 o g\u00fcn:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Vaqif Poeziya G\u00fcnl\u0259ri ke\u00e7iril\u0259rk\u0259n atam\u0131n 59 ya\u015f\u0131 var idi. Bu g\u00fcn m\u0259nim 59 ya\u015f\u0131m var. B\u0259zil\u0259ri hesab ed\u0259 bil\u0259r ki, bu, t\u0259sad\u00fcfd\u00fcr. Ancaq m\u0259n hesab edir\u0259m, burada b\u00f6y\u00fck r\u0259mzi m\u0259na var, tarix t\u0259krarlan\u0131r. Az\u0259rbaycan tarixinin qara s\u0259hif\u0259si art\u0131q arxada qald\u0131 v\u0259 yenid\u0259n biz n\u0259f\u0259s alma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezidentin ruh y\u00fcks\u0259kliyi yaradan \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131ndan sonra o t\u0259nt\u0259n\u0259li s\u00f6z bayram\u0131na start verildi. Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u00e7\u0131x\u0131\u015f nitql\u0259ri s\u00f6yl\u0259diyi zaman b\u0259lk\u0259 d\u0259 ilk d\u0259f\u0259 bu q\u0259d\u0259r h\u0259y\u0259canl\u0131 idil\u0259r. Anar\u0131n, El\u00e7inin, N\u0259riman H\u0259s\u0259nzad\u0259nin gizl\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131 h\u0259y\u0259can \u0259n arxa s\u0131ralarda oturma\u011f\u0131ma baxmayaraq m\u0259n\u0259 d\u0259 siray\u0259t edir v\u0259 duy\u011fuland\u0131r\u0131rd\u0131. Yaz\u0131\u00e7\u0131 Anar\u0131n \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda s\u00f6yl\u0259diyi fikirl\u0259r \u00e7oxumuzun ortaq d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si idi. Dedi ki, &#8220;2010-cu ild\u0259 bir m\u0259rasimd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259nd\u0259, &#8211; c\u0259nab Prezident d\u0259 i\u015ftirak edirdi orada, &#8211; dedim ki, m\u0259nim 72 ya\u015f\u0131m var, amma s\u00f6z verir\u0259m ki, Sizinl\u0259 bir yerd\u0259 \u015eu\u015faya ged\u0259c\u0259yik v\u0259 bu, ba\u015f verdi. O s\u00f6z\u00fc des\u0259m d\u0259, bir d\u0259 \u015eu\u015fan\u0131 g\u00f6r\u0259c\u0259yim\u0259 inanm\u0131rd\u0131m&#8221;. Nec\u0259 tan\u0131\u015f hissl\u0259rdir. Hans\u0131m\u0131z inan\u0131rd\u0131q ki, bir g\u00fcn yenid\u0259n \u00fcz\u00fc \u015eu\u015fan\u0131n da\u011flar\u0131na sar\u0131 oturub Vaqifin m\u0259qb\u0259r\u0259si \u00f6n\u00fcnd\u0259 &#8220;Qaraba\u011f \u015fik\u0259st\u0259si&#8221;n\u0259 qulaq asaca\u011f\u0131q. Yuxu kimi, na\u011f\u0131l kimi g\u00fcnl\u0259rdir. Amma h\u0259m d\u0259 h\u0259qiq\u0259tdir. Biz \u015eu\u015fadayd\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0259riman H\u0259s\u0259nzad\u0259nin uzun v\u0259 rabit\u0259siz \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 bel\u0259 adama l\u0259zz\u0259t verirdi. Onun u\u015faq m\u0259sumiyy\u0259ti il\u0259 s\u00f6yl\u0259diyi \u015feir, h\u0259y\u0259candan bir ne\u00e7\u0259 yerd\u0259 \u00e7a\u015fmas\u0131, misralar\u0131 unutmas\u0131 v\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonunda v\u0259ziyy\u0259td\u0259n yumoristik manevrl\u0259 \u00e7\u0131xmas\u0131 bel\u0259 \u015eu\u015fan\u0131n fonunda m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. \u0130nsanlar qism\u0259n daha sakit, t\u0259mkinli, mehriban idi. H\u0259tta n\u0259zar\u0259t\u00e7il\u0259rin t\u0259dbir ba\u015flamazdan \u0259vv\u0259l d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 &#8220;Z\u0259hm\u0259t olmasa, telefonlar\u0131n\u0131z\u0131 s\u00f6nd\u00fcr\u00fcn&#8221; xahi\u015fin\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n t\u0259dbirin ortas\u0131nda arxa cibl\u0259rd\u0259n g\u0259l\u0259n sinir pozucu melodiyalar bel\u0259 adamlarda q\u0131c\u0131q yaratm\u0131rd\u0131. Halbuki Bak\u0131da hans\u0131sa ciddi t\u0259dbird\u0259 bel\u0259 hallar ba\u015f ver\u0259nd\u0259 b\u00fct\u00fcn diqq\u0259tl\u0259r telefon z\u0259ngi g\u0259l\u0259n istiqam\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259lir v\u0259 aqressiv bax\u0131\u015flarla qaydalar\u0131 pozan \u015f\u0259xs lin\u00e7 edilir. Amma \u015eu\u015fada bu ba\u015f verm\u0259di. \u015eu\u015fan\u0131n da\u011flar\u0131ndan g\u0259l\u0259n x\u0259fif avqust mehi il\u0259 ovsunlanm\u0131\u015fd\u0131 el\u0259 bil insanlar. Ba\u015flar\u0131na g\u00fcn d\u00f6ys\u0259 d\u0259 he\u00e7 kim oturdu\u011fu yerd\u0259n naraz\u0131 deyildi. M\u0259kan \u015eu\u015fa olandan sonra harda oturma\u011f\u0131n n\u0259 f\u0259rqi var ki?<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259dbird\u0259n sonra N\u0259riman H\u0259s\u0259nzad\u0259 il\u0259 s\u00f6hb\u0259t etm\u0259k f\u00fcrs\u0259ti yaxalad\u0131m. Sevincini yer\u0259-g\u00f6y\u0259 qoya bilmir, u\u015faq kimi sevinir v\u0259 bu sevinci ham\u0131 il\u0259 payla\u015fmaq ist\u0259yirdi. Dedi, q\u0131z\u0131m, \u015eu\u015fan\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131ndan sonra el\u0259 bil mill\u0259t d\u0259yi\u015fib. Pisikmi\u015fdik, g\u00f6zd\u0259n d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fck. \u0130ndi dirilmi\u015fik sanki.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0259riman H\u0259s\u0259nzad\u0259 d\u00fcz deyirdi. El\u0259 m\u0259n d\u0259 d\u00fcz hiss etmi\u015fdim. S\u00f6hb\u0259timizin bu yerind\u0259 q\u0259fil yad\u0131ma Anar\u0131n ill\u0259r \u0259vv\u0259l oxudu\u011fum &#8220;Qaraba\u011f \u015fik\u0259st\u0259si&#8221; adl\u0131 yaz\u0131s\u0131ndan bir abzas\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fc: &#8220;\u015eahan\u0259 bir v\u00fcqar\u0131 var \u015eu\u015fan\u0131n. El\u0259 bil o, \u00f6mr\u00fcm\u00fcz\u00fc b\u00fct\u00fcn adilikl\u0259rd\u0259n, x\u0131rda\u00e7\u0131l\u0131qlardan t\u0259mizl\u0259yir, ay\u0131r\u0131r, i\u00e7\u0259ri d\u00fcnyam\u0131z\u0131 ar\u0131tlay\u0131r, duruldur, bizi g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n, tan\u0131\u015f d\u00fcnyam\u0131z\u0131n f\u00f6vq\u00fcn\u0259 qald\u0131r\u0131r&#8221;. Anar\u0131n da dediyi kimi, biz \u015eu\u015fada g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n f\u00f6vq\u00fcnd\u0259 idik.<\/p>\n\n\n\n<p>Bizim n\u0259sil \u015eu\u015fan\u0131 ancaq b\u00f6y\u00fckl\u0259rinin xatir\u0259l\u0259rind\u0259, a\u011f-qara fotolarda, videokadrlarda g\u00f6r\u0259n n\u0259sildir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 qocaman yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n \u015eu\u015fa il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131na, bir-birl\u0259ril\u0259 x\u0259lv\u0259t\u0259 \u00e7\u0259kilib etikl\u0259ri s\u00f6hb\u0259tl\u0259r\u0259 acg\u00f6zl\u00fckl\u0259 qulaq k\u0259silir\u0259m. \u015eu\u015fan\u0131 tan\u0131m\u0131ram ax\u0131. \u015e\u0259h\u0259ri g\u0259zm\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xacam. Hardan, hans\u0131 k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259n ba\u015flayacam bilmir\u0259m. Onlar\u0131n xatir\u0259l\u0259rind\u0259n m\u0259d\u0259t umuram sanki. Onlar is\u0259 \u00e7\u0259kilib \u00f6z s\u00fckutlar\u0131n\u0131n d\u0259rinliyin\u0259. \u015eu\u015faya dal\u0131blar. G\u0259nclik xatir\u0259l\u0259rind\u0259 \u015eu\u015fa izl\u0259ri olan qocaman yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n \u015eu\u015fa sevgisinin s\u0259mimiyy\u0259tini daha yax\u0131ndan hiss etdim o g\u00fcn. S\u0259h\u0259r a\u00e7\u0131landan gec\u0259nin gec saatlar\u0131na q\u0259d\u0259r otelin h\u0259y\u0259tind\u0259 oturub xatir\u0259l\u0259rini t\u0259z\u0259l\u0259yirdil\u0259r. M\u0259ni d\u0259 a\u011fu\u015funa al\u0131b aparan maraql\u0131 s\u00f6hb\u0259tl\u0259rin axar\u0131ndan qon\u015fu masada \u0259yl\u0259\u015f\u0259n Xalq \u015fairi Vahid \u018fzizin dilind\u0259n s\u0259sl\u0259n\u0259n bu misralar ay\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Bir bayat\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar xarabazar g\u00f6r\u0259nd\u0259<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Xan \u0259minin ruhu idi p\u0259rvaz\u0131ndan tan\u0131d\u0131m.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ya\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n f\u00fcrs\u0259t tap\u0131b m\u0259kan\u0131na gir\u0259nd\u0259<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Qartal g\u00f6z\u00fcn \u00e7\u0131xartm\u0131\u015fd\u0131 yuvas\u0131ndan tan\u0131d\u0131m.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bu yerl\u0259rin do\u011fma, \u0259ziz h\u0259r a\u011fac\u0131, h\u0259r da\u015f\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Qara \u00e7\u0131nq\u0131l par\u0131ldad\u0131 islananda g\u00f6z ya\u015f\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>B\u0259yaz qar\u0131 sa\u00e7 qaraldar g\u00f6z d\u0259rman\u0131 ya\u011f\u0131\u015f\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u015eu\u015fa \u00e7iskin i\u00e7ind\u0259ydi havas\u0131ndan tan\u0131d\u0131m.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6z bayram\u0131nda \u0259d\u0259biyyat\u0131n t\u0259nt\u0259n\u0259si Z\u0259f\u0259rin t\u0259nt\u0259n\u0259sin\u0259 qar\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131 \u015eu\u015fada. Aqil Abbas\u0131n n\u0259ql etdiyi s\u0259f\u0259r \u0259hvalatlar\u0131na maraqla qulaq as\u0131r\u0131q. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 e\u015fitdiyimiz \u0259hvalatlar\u0131 t\u0259krar dan\u0131\u015f\u0131r yen\u0259 g\u00fcl\u00fcr\u00fck. Yad\u0131ma d\u00fc\u015f\u00fcr ki, Aqil Abbas &#8220;Dolu&#8221; roman\u0131n\u0131n sonlu\u011funda q\u0259l\u0259b\u0259 m\u00fcjd\u0259si vermi\u015fdi biz\u0259. Bu g\u00fcn biz \u015eu\u015fan\u0131 i\u015f\u011faldan qol g\u00fcc\u00fcn\u0259 azad ed\u0259n \u015f\u0259hidl\u0259rimizin ard\u0131nca do\u011fma v\u0259t\u0259n\u0259 g\u0259l\u0259n &#8220;Dolu&#8221; roman\u0131ndak\u0131 o adamlar idik.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259f\u0259rin ikinci g\u00fcn\u00fcnd\u0259 Vaqif Poeziya G\u00fcnl\u0259rinin n\u00f6vb\u0259ti hiss\u0259sini d\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259 qeyd etdikd\u0259n sonra bir qrup g\u0259nc q\u0259l\u0259m adamlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 \u015eu\u015fan\u0131 qar\u0131\u015f-qar\u0131\u015f g\u0259zm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yola d\u00fcz\u0259ldik. \u0130stiqam\u0259t harad\u0131r, bilmirik. Yol boyu qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0259sg\u0259rl\u0259rd\u0259n ba\u015fqa, qar\u015f\u0131m\u0131za \u00fcnvan soru\u015facaq bir \u015fu\u015fal\u0131 \u00e7\u0131xm\u0131r. Onlar\u0131n da \u00e7oxu \u015eu\u015fan\u0131 bizim kimi ondan-bundan e\u015fid\u0259n n\u0259slin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ridir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259h\u0259rl\u0259ri \u015f\u0259h\u0259r ed\u0259n, do\u011fmala\u015fd\u0131ran h\u0259m d\u0259 o torpaqlara genetik bal\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan adamlard\u0131r. B\u0259zi anlay\u0131\u015flar sirli \u015f\u0259kild\u0259 bir-birin\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259\u015fhur t\u00fcrk \u015fairi Hac\u0131 Bayram\u0131 V\u0259li H\u0259zr\u0259tl\u0259ri bir \u015feirind\u0259 deyir:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00c7alab\u0131m bir \u015far yaratm\u0131\u015f iki cihan arasinde<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bak\u0131cak bir didar g\u00f6r\u00fcnr\u00fcr<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ol \u015far\u0131n kenaresinde<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Nagihan ol \u015fara vard\u0131m<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ol \u015far\u0131 yap\u0131l\u0131r g\u00f6rd\u00fcm<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ben dahi bile yap\u0131ld\u0131m ta\u015fu toprak arasinde.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eeird\u0259 \u015fair onu vur\u011fulay\u0131r ki, insan \u015f\u0259h\u0259ri qurark\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259 da\u015f v\u0259 torpaq aras\u0131nda qurur. \u00dcr\u0259kd\u0259 n\u0259 varsa, bir \u015f\u0259h\u0259r kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Q\u0259lbi da\u015f olan\u0131n \u015f\u0259h\u0259ri da\u015f olacaq, \u00fcr\u0259yi sevgi il\u0259 dolu olan\u0131n \u015f\u0259h\u0259ri is\u0259 g\u00fcl\u00fcstan.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u015eu\u015fa bizim \u00fc\u00e7\u00fcn niy\u0259 bu q\u0259d\u0259r m\u00fcq\u0259dd\u0259sdir?&#8221;, &#8220;Erm\u0259nil\u0259r 28 il bu torpaqlar\u0131 i\u015f\u011fal edib niy\u0259 yaratmaq \u0259v\u0259zin\u0259 da\u011f\u0131d\u0131b?&#8221; suallar\u0131n\u0131n cavab\u0131d\u0131r h\u0259m d\u0259 bu misralar.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu torpa\u011f\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 bizim \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n imzas\u0131 var. Bu \u015f\u0259h\u0259rin mayas\u0131nda, tarixind\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t var. \u0130ndi bizim v\u0259zif\u0259miz bu m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 k\u00f6rp\u00fc olub onu g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 da\u015f\u0131maqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eu\u015fa bu g\u00fcn \u015fu\u015fal\u0131lars\u0131z yetim u\u015fa\u011fa b\u0259nz\u0259s\u0259 d\u0259, \u00e7ox q\u0131sa zamanda bu k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r yenid\u0259n canlanacaq. \u0130nsanlar\u0131 il\u0259, ke\u00e7mi\u015fimizin izl\u0259ri il\u0259 daha m\u0259nal\u0131 m\u0259kana \u00e7eviril\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259ssiz k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r, u\u00e7uq-s\u00f6k\u00fck evl\u0259r, veteran binalar biz\u0259, m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015f adamlara b\u0259nz\u0259yirdi el\u0259. M\u0259s\u0259l\u0259n, evl\u0259r g\u00f6rd\u00fcm u\u00e7ub-da\u011f\u0131lm\u0131\u015f yaln\u0131z divar da\u015flar\u0131 qalm\u0131\u015fd\u0131. \u0130\u00e7ind\u0259 bir ya\u015f\u0131ll\u0131q meydana g\u0259lmi\u015fdi ki, sanarsan c\u0259nn\u0259t ba\u011f\u0131d\u0131r. Bax o ev m\u0259nim babam, bir ba\u015fqa qaraba\u011fl\u0131n\u0131n atas\u0131, anas\u0131 idi. 28 il boyunca u\u00e7duq, da\u011f\u0131ld\u0131q, amma i\u00e7imizd\u0259ki \u00fcmid m\u0259hv olmad\u0131. Bu evl\u0259r tarix\u0259 divar da\u015flar\u0131 il\u0259 tutundu\u011fu kimi, biz d\u0259 qay\u0131tmaq \u00fcmidl\u0259rimizl\u0259 h\u0259yata tutunmu\u015fduq.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcst\u00fcnd\u0259 q\u0131f\u0131l olan evsiz qap\u0131lar, i\u00e7ind\u0259 a\u011fac bit\u0259n evl\u0259r, ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 xatir\u0259l\u0259rin, sevgil\u0259rin, ayr\u0131l\u0131qlar\u0131n \u015fahidi olan divarlar tablo kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyini tam t\u0259fsilat\u0131 il\u0259 ifad\u0259 ed\u0259n bir tablo. Bir vaxtlar p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259ri g\u00f6y \u00fcz\u00fcn\u0259 a\u00e7\u0131lan evl\u0259ri y\u0131x\u0131b da\u011f\u0131tsalar da, i\u00e7ind\u0259n g\u0259l\u0259n o i\u015f\u0131\u011f\u0131 s\u00f6nd\u00fcr\u0259 bilm\u0259yib d\u00fc\u015fm\u0259n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eu\u015fan\u0131n m\u0259rk\u0259zi k\u00fc\u00e7\u0259sin\u0259 enir\u0259m. Yadda\u015f\u0131m\u0131n k\u00fcnc-buca\u011f\u0131nda vurnuxuram. Anam u\u015faql\u0131\u011f\u0131nda yay t\u0259till\u0259rini bu m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rd\u0259ki evl\u0259rd\u0259n hans\u0131ndasa ke\u00e7irib. \u0130ndi bu k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 evl\u0259rin \u00e7oxunun qap\u0131s\u0131 var, \u00f6z\u00fc yox. \u015eu\u015fa 17 m\u0259h\u0259ll\u0259d\u0259n ibar\u0259t ovuc boyda bir yerdir. Y\u0259ni s\u0259h\u0259rd\u0259n ax\u015fama kimi \u015eu\u015fan\u0131 ayaqla g\u0259zib ba\u015fa \u00e7\u0131xmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ovuc boyda yerdir \u015eu\u015fa, amma h\u0259m d\u0259 nec\u0259 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. K\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rin adlar\u0131, t\u0259bii ki, indi bilinmir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259kanlar\u0131n hans\u0131n\u0131n hans\u0131 k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015fdiyini tapmaq xeyli \u00e7\u0259tindir. H\u0259l\u0259 bizim kimi \u015eu\u015faya nab\u0259l\u0259d adamlar \u00fc\u00e7\u00fcn lap \u00e7\u0259tin idi. \u0130\u015f\u011fal zaman\u0131 erm\u0259nil\u0259r \u015eu\u015fada tariximizin izl\u0259rini silm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 600-\u0259 yax\u0131n tarixi abid\u0259ni m\u0259hv edib.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/241495170_4244786822284820_2242544057360004950_n.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>G\u00fcll\u0259l\u0259nmi\u015f heyk\u0259ll\u0259rin qoyuldu\u011fu meydana \u00e7at\u0131ram. Bura \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259r meydan\u0131d\u0131r. \u015e\u0259h\u0259rin \u0259vv\u0259lki ruhunu \u00f6z\u00fcn\u0259 qaytarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131z\u011f\u0131n abadl\u0131q i\u015fl\u0259ri gedir. Heyk\u0259ll\u0259rin arxas\u0131ndan \u0259z\u0259m\u0259tli bir xarabal\u0131q g\u00f6r\u00fcr\u0259m. Bura xan q\u0131z\u0131 Nat\u0259van\u0131n saray\u0131d\u0131r. \u015eu\u015fada ilk zamanlarda tikil\u0259n m\u00fclkl\u0259rd\u0259n biridir. XVIII \u0259sr\u0259 aid q\u0259dim tarixi memarl\u0131q abid\u0259sind\u0259n bu g\u00fcn geriy\u0259 sad\u0259c\u0259 evin divar da\u015flar\u0131 qal\u0131b. Onu da qeyd edim ki, 1932-ci ild\u0259 B\u00fclb\u00fcl\u00fcn t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 yarad\u0131lan \u015eu\u015fa Musiqi M\u0259kt\u0259bi xan q\u0131z\u0131 Nat\u0259van\u0131n saray\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Bir vaxtlar bu binadan \u0259trafa musiqi s\u0259dalar\u0131 yay\u0131lsa da indi k\u0259d\u0259rli s\u00fckuta q\u0259rq olub. Amma \u00e7ox q\u0131sa zamanda xan q\u0131z\u0131n\u0131n ruhunun dola\u015fd\u0131\u011f\u0131 bu m\u00fclk yenid\u0259n \u00f6z \u0259vv\u0259lki \u0259z\u0259m\u0259tin\u0259 qovu\u015facaq.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r\u0259 nab\u0259l\u0259d\u0259m. \u018fsg\u0259rl\u0259rd\u0259n, polisl\u0259rd\u0259n soraqla\u015fa-soraqla\u015fa Yuxar\u0131 G\u00f6vh\u0259r a\u011fa m\u0259scidini tap\u0131ram. Bu m\u0259scid \u015eu\u015fada tikil\u0259n \u0259n q\u0259dim m\u0259scidl\u0259rd\u0259n biridir. Yuxar\u0131 G\u00f6vh\u0259r a\u011fa m\u0259scidinin in\u015fas\u0131 d\u00f6rd m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib. \u018frazid\u0259 ilk m\u0259scid Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n banisi P\u0259nah\u0259li xan\u0131n g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 Qaraba\u011f xan saray\u0131 il\u0259 paralel t\u0259xmin\u0259n 1750-ci ill\u0259rd\u0259 qam\u0131\u015fdan in\u015fa edilib. \u0130brahimx\u0259lil xan hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldikd\u0259n sonra 1768-1769-cu ill\u0259rd\u0259 qam\u0131\u015f m\u0259scidin yerind\u0259 da\u015fdan yeni m\u0259scid tikilir. XIX \u0259srd\u0259 G\u00f6vh\u0259r a\u011fan\u0131n maddi d\u0259st\u0259yi il\u0259 yarars\u0131z hala d\u00fc\u015f\u0259n m\u0259scidin yerind\u0259 qo\u015fa minar\u0259li \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc m\u0259scid, 1883-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc m\u0259scidin yerind\u0259 \u015eu\u015fan\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc v\u0259 sonuncu, C\u00fcm\u0259 m\u0259scidi in\u015fa edilir. \u015eu\u015fan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra dig\u0259r tarixi abid\u0259l\u0259r kimi, Yuxar\u0131 G\u00f6vh\u0259r a\u011fa m\u0259scidi d\u0259 z\u0259r\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015f, minar\u0259l\u0259rinin dekoru z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f, interyerl\u0259ri, dem\u0259k olar ki, m\u0259hv edilmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eu\u015fada h\u0259r m\u0259h\u0259ll\u0259d\u0259 m\u0259scid\u0259, bula\u011fa v\u0259 meydana rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Eyni zamanda \u015eu\u015fan\u0131n xristian \u0259halisinin ibad\u0259t etdiyi Qazan\u00e7\u0131 kils\u0259si d\u0259 var. \u015eu\u015fada h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n b\u0259rpa i\u015fl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Qazan\u00e7\u0131 kils\u0259si d\u0259 b\u0259rpa edilir. Qeyd ed\u0259k ki, Qazan\u00e7\u0131 kils\u0259si \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin k\u0259nar\u0131nda, haz\u0131rk\u0131 yuxar\u0131 hiss\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fir. Erm\u0259nil\u0259r Qazan\u00e7\u0131 kils\u0259sinin erm\u0259ni kils\u0259si oldu\u011funu iddia ets\u0259l\u0259r d\u0259, b\u00fct\u00fcn tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 kils\u0259nin 1868-ci ild\u0259 q\u0259dim z\u0259rd\u00fc\u015ft m\u0259b\u0259di \u00fcz\u0259rind\u0259 in\u015fa olundu\u011fu bildirilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fvv\u0259ld\u0259 d\u0259 dediyim kimi, \u015eu\u015faya nab\u0259l\u0259d oldu\u011fum \u00fc\u00e7\u00fcn ke\u00e7diyim m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rin hans\u0131 m\u0259h\u0259ll\u0259 oldu\u011funu bilmir\u0259m.&nbsp; Mamay m\u0259scidini g\u00f6r\u0259nd\u0259 Mamay m\u0259h\u0259ll\u0259sind\u0259 oldu\u011fumu anlay\u0131ram. Bu m\u0259scid XIX \u0259srd\u0259 tikilib. \u0130kim\u0259rt\u0259b\u0259li bina adi ya\u015fay\u0131\u015f evl\u0259rini xat\u0131rlad\u0131r. Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Mamay m\u0259scidi uzun ill\u0259r Poeziya evi kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib.<\/p>\n\n\n\n<p>Mamay m\u0259h\u0259ll\u0259sind\u0259 vaxtil\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f \u015fair, r\u0259ssam, az\u0259rbaycanl\u0131 alim Mir M\u00f6vs\u00fcm N\u0259vvab\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evin qal\u0131qlar\u0131n\u0131 da ziyar\u0259t etm\u0259d\u0259n ke\u00e7m\u0259k olmazd\u0131. \u018ffsuslar olsun ki, erm\u0259ni vandallar\u0131 bu tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259tli memarl\u0131q abid\u0259sini d\u0259 da\u011f\u0131daraq m\u0259hv etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. N\u0259vvab\u0131n ev-muzeyind\u0259n ona m\u0259xsus 100-d\u0259n \u00e7ox \u0259\u015fya d\u00fc\u015fm\u0259n t\u0259r\u0259find\u0259n qar\u0259t edilib.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/%D1%88%D0%B3.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u015eu\u015fan\u0131n tarixi m\u0259rk\u0259zind\u0259 Qaraba\u011f Xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan P\u0259nah\u0259li xan\u0131n iqam\u0259tgah\u0131n\u0131n qal\u0131qlar\u0131 qar\u015f\u0131lay\u0131r bizi. Saray dediyimiz yer is\u0259 bir ne\u00e7\u0259 divar qal\u0131qlar\u0131ndan ibar\u0259tdir. Xan saray\u0131 da\u011f\u0131lm\u0131\u015f olsa da, b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc qoruyub m\u00fchafiz\u0259 etmi\u015f bir g\u00f6z\u0259lliy\u0259 malikdir. Ona bu b\u00fct\u00fcnl\u00fcy\u00fc ver\u0259n is\u0259 tarix v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t idrak\u0131d\u0131r. \u0130ndi biz burda n\u0259 vaxtsa \u0259z\u0259m\u0259tli qalalar\u0131 olan iqam\u0259tgah\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcn\u00fc bel\u0259 ed\u0259 bilmirik. Amma tarix\u00e7i Mirz\u0259 Ad\u0131g\u00f6z\u0259l b\u0259yin m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259, P\u0259nah\u0259li xan\u0131n hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u015eu\u015fada xan ail\u0259sinin \u00fczvl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f binalar v\u0259 h\u00fcnd\u00fcr saraylar tikilib.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0259z\u0259-g\u0259z\u0259 g\u0259lib \u00e7atd\u0131q \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin tarixi m\u0259rk\u0259zini \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u015eu\u015fa qalas\u0131na. Onu da qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131na Qaraba\u011f xan\u0131n\u0131n v\u0259ziri, \u015fair Molla P\u0259nah Vaqif \u015f\u0259xs\u0259n \u00f6z\u00fc n\u0259zar\u0259t edib.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcn sonunda C\u0131d\u0131r d\u00fcz\u00fcn\u0259 g\u0259lib \u00e7\u0131xd\u0131q. M\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m m\u0259nz\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda heyr\u0259td\u0259n donub qalmaq imkans\u0131zd\u0131r. D\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n 1400 metr y\u00fcks\u0259klikd\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fc Allaha daha yax\u0131n hiss edir\u0259m. B\u00fct\u00fcn q\u0259lbiml\u0259 \u015f\u00fck\u00fcr edir\u0259m ona bu g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn. H\u0259r bir qaraba\u011fl\u0131n\u0131n m\u00fctl\u0259q C\u0131d\u0131r d\u00fcz\u00fcnd\u0259 bir xatir\u0259 fotosu var.&nbsp; Qa\u00e7\u0131b anam\u0131n 7-8 ya\u015flar\u0131nda \u00fcst\u00fcn\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b \u015f\u0259kil \u00e7\u0259kdirdiyi qayan\u0131 tap\u0131ram. Nec\u0259 tapd\u0131\u011f\u0131m\u0131 bilmir\u0259m. B\u00fct\u00fcn da\u015flar bir-birin\u0259 ox\u015fay\u0131r. B\u0259lk\u0259 d\u0259 he\u00e7 o da\u015f deyildi. Q\u0259rib\u0259 d\u0259 olsa qay\u0131dandan sonra anam\u0131n h\u0259min fotosunu tap\u0131b diqq\u0259tl\u0259 bax\u0131ram. H\u0259min da\u015f idi. Arxadak\u0131 m\u0259nz\u0259r\u0259d\u0259n tan\u0131d\u0131m. Da\u015f\u0131n yadda\u015f\u0131 var deyirdil\u0259r, inanm\u0131rd\u0131m. B\u0259lk\u0259 d\u0259 m\u0259n da\u015f\u0131 yox, da\u015f m\u0259ni tan\u0131m\u0131\u015fd\u0131. Onu da deyim ki, burda h\u0259r istiqam\u0259tin m\u0259nz\u0259r\u0259si f\u0259rqlidir. Bir t\u0259r\u0259f s\u0131ld\u0131r\u0131m qayal\u0131q, bir t\u0259r\u0259f Xank\u0259ndiy\u0259, Xocal\u0131ya a\u00e7\u0131lan p\u0259nc\u0259r\u0259 kimidir. Bir t\u0259r\u0259f is\u0259 ya\u015f\u0131l u\u00e7urumdur. Arxa qayal\u0131qda oturub telefonla dan\u0131\u015fan bir ki\u015finin s\u00f6hb\u0259tin\u0259 qulaq mehman\u0131 oluram.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;H\u0259, h\u0259 getdim tapd\u0131m evi. Darvaza qal\u0131b. Evi s\u00f6k\u00fcbl\u0259r, amma qaraj durur. \u0130ndi oturmu\u015fam C\u0131d\u0131r d\u00fcz\u00fcnd\u0259. Bilirs\u0259n harda? Xuraman\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc atd\u0131\u011f\u0131 qayan\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 oturmu\u015fam&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6zm\u0259yib day\u0131ya yax\u0131nla\u015f\u0131ram. T\u0259xmin etdiyim kimi \u015fu\u015fal\u0131 idi day\u0131. 70 ya\u015f\u0131 var. 28 ildir \u015eu\u015fan\u0131 t\u0259k \u00fcr\u0259yind\u0259 yox, h\u0259m d\u0259 yadda\u015f\u0131nda g\u0259zdirib. Harda n\u0259 var idi, hans\u0131 qaralt\u0131 kimin evi olub d\u0259qiq bilir. \u018flim\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n f\u00fcrs\u0259ti f\u00f6vd\u0259 verm\u0259yib \u015fu\u015fal\u0131 day\u0131 il\u0259 h\u0259ms\u00f6hb\u0259t oluram. M\u0259lum olur ki, day\u0131n\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 qayan\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259n Molla P\u0259nah Vaqifin h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Xuraman \u00f6z\u00fcn\u00fc ataraq intihar edib.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0131d\u0131r d\u00fcz\u00fcn\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131s\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n d\u0259r\u0259d\u0259 bir zamanlar Qotur su adl\u0131 \u015f\u0259fal\u0131 bulaq olub. \u0130\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 erm\u0259nil\u0259r h\u0259min bula\u011f\u0131 qurudub. C\u0131d\u0131r d\u00fcz\u00fcn\u00fcn k\u0259nar\u0131ndak\u0131 c\u0131\u011f\u0131rda bir vaxtlar m\u00f6vcud olan q\u0131rx pill\u0259k\u0259nd\u0259n d\u0259 \u0259s\u0259r-\u0259lam\u0259t qalmay\u0131b. Bu pill\u0259k\u0259nl\u0259r insanlar\u0131 Da\u015falt\u0131 d\u0259r\u0259sin\u0259 v\u0259 Xan ma\u011faras\u0131na apar\u0131rm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eu\u015fan\u0131 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m ed\u0259n yerl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 C\u0131d\u0131r d\u00fcz\u00fcd\u00fc. Xat\u0131rlay\u0131ram, iki-\u00fc\u00e7 il \u0259vv\u0259l Pa\u015finyan\u0131n C\u0131d\u0131r d\u00fcz\u00fcnd\u0259 yall\u0131 gedib, i\u00e7ki i\u00e7m\u0259si ham\u0131m\u0131z\u0131 nec\u0259 hidd\u0259tl\u0259ndirmi\u015fdi. Erm\u0259nil\u0259rin bu h\u0259r\u0259k\u0259ti bizim s\u0259br kasam\u0131z\u0131 da\u015fd\u0131ran son damla oldu. Bu g\u00fcn bu tarixi m\u0259kan yenid\u0259n \u00f6z sahibl\u0259rinin add\u0131m s\u0259sl\u0259rin\u0259 qovu\u015fub.<\/p>\n\n\n\n<p>Ax\u015fam saat 9-da \u015eu\u015fada komendant saat\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259zintimizi 8-d\u0259 tamamlamal\u0131 olduq. M\u0259lum h\u0259rbi rejim s\u0259b\u0259bind\u0259n \u00e7ox yeri g\u0259z\u0259 bilm\u0259dik, t\u0259bii ki. Amma q\u0259m etmir\u0259m. Bilir\u0259m ki, \u015eu\u015fa art\u0131q bizimdir v\u0259 h\u0259l\u0259 qar\u015f\u0131da g\u0259zm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox ill\u0259rimiz var.<\/p>\n\n\n\n<p>Deyirl\u0259r, h\u0259r \u015f\u0259h\u0259rin ruhu var. Bu ruhu g\u00f6rm\u0259k, anlamaq v\u0259 hiss ed\u0259 bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onu idrak etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. H\u0259l\u0259 bu \u015f\u0259h\u0259r bir m\u0259d\u0259niyy\u0259t \u015f\u0259h\u0259ridirs\u0259, onun ruhunu hiss ed\u0259 bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00d6vliya \u00c7\u0259l\u0259binin m\u00fc\u015fahid\u0259 v\u0259 h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131na sahib olmaq laz\u0131md\u0131r. \u018fg\u0259r bel\u0259 bir h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n\u0131z yoxdursa n\u0259 oldu\u011funuz \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259riniz olar, n\u0259 d\u0259 g\u00f6rm\u0259yi arzu etdiyiniz o \u015f\u0259h\u0259rin ruhunu hiss ed\u0259 bil\u0259rsiniz. Bu ruhu hiss ed\u0259 bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259d\u0259niyy\u0259t t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcn\u0259 sahib olmaq laz\u0131md\u0131r. Bu t\u0259s\u0259vv\u00fcr yax\u015f\u0131-pis, g\u00f6z\u0259l-\u00e7irkin, do\u011fru-yanl\u0131\u015f h\u00f6kml\u0259rini meydana g\u0259tirir, eyni zamanda da yans\u0131d\u0131r. Bel\u0259 bir t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcn\u00fcz varsa \u015f\u0259h\u0259rinizin ruhu il\u0259 rabit\u0259 yarada bil\u0259rsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eu\u015fa bizim arzular\u0131m\u0131z\u0131n \u015f\u0259h\u0259ri idi v\u0259 arzumuza \u00e7atd\u0131q. M\u0259n \u015eu\u015fada g\u00fcn bat\u0131m\u0131n\u0131n seyrin\u0259 dal\u0131ram v\u0259 hardansa xo\u015f bir avaz ucal\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u015eu\u015fada ax\u015famlar yanar ulduzlar<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Onlardan g\u00f6z\u0259ldir g\u0259linl\u0259r, q\u0131zlar<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Oturub yol \u00fcstd\u0259 yar\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Fotolar: G\u00fcnel Musa<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"https:\/\/edebiyyatqazeti.az\/\">https:\/\/edebiyyatqazeti.az\/<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zirv\u0259l\u0259ri g\u00f6y \u00fcz\u00fcn\u00fc qucaqlayan da\u011flar\u0131n aras\u0131nda dolanbacl\u0131 yollarla \u00fcz\u00fc Allaha \u0259n yax\u0131n \u015f\u0259h\u0259r\u0259, \u015eu\u015faya qalx\u0131r\u0131q. Bizi Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131na aparan Z\u0259f\u0259r yolunu q\u00fcrurla, f\u0259r\u0259hl\u0259 q\u0259t edirik. Yolda \u0259sl\u0259n \u015fu\u015fal\u0131 olan h\u0259mkar\u0131m biz\u0259 Z\u0259f\u0259r yolunu ged\u0259n ilk hey\u0259t oldu\u011fumuzu bildirir. Bu yol F\u00fczulid\u0259n birba\u015fa \u015eu\u015faya \u00e7\u0259kil\u0259n \u0259n q\u0131sa yoldur. S\u0259mas\u0131nda m\u00fcq\u0259dd\u0259s ruhlar\u0131n dola\u015fd\u0131\u011f\u0131, yer \u00fcz\u00fcn\u00fcn c\u0259nn\u0259tin\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-39617","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39617","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39617"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39617\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39622,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39617\/revisions\/39622"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39617"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39617"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}