{"id":40612,"date":"2022-04-21T08:00:00","date_gmt":"2022-04-21T04:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=40612"},"modified":"2022-04-22T16:39:26","modified_gmt":"2022-04-22T12:39:26","slug":"%c9%99dal%c9%99t-r%c9%99sul8va-did%c9%99rgin-sairin-v%c9%99t%c9%99n-nisgili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=40612","title":{"rendered":"\u018fdal\u0259t R\u018fSULOVA.&#8221;Did\u0259rgin \u015fairin V\u0259t\u0259n nisgili&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/IMG-20220421-WA0000.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/IMG-20220421-WA0000.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-40613\" width=\"704\" height=\"921\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/IMG-20220421-WA0000.jpg 441w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/IMG-20220421-WA0000-229x300.jpg 229w\" sizes=\"auto, (max-width: 704px) 100vw, 704px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Sovet t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131n\u0131n t\u0259qibind\u0259n qurtulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycandan did\u0259rgin d\u00fc\u015f\u0259n, \u00f6z\u00fcn\u00fcn v\u0259 ail\u0259sinin ba\u015f\u0131na faci\u0259l\u0259r g\u0259l\u0259n, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00f6l\u00fcml\u0259 p\u0259nc\u0259l\u0259\u015f\u0259n, v\u0259t\u0259n h\u0259sr\u0259ti il\u0259 \u00e7\u0131rp\u0131nan Almas \u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q yolu Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 poeziyas\u0131nda&nbsp; \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus &nbsp;yeri &nbsp;olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;Almas \u0130ld\u0131r\u0131m 1907-ci ild\u0259 Bak\u0131n\u0131n \u00c7\u0259mb\u0259r\u0259k\u0259nd deyil\u0259n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259 do\u011fulmu\u015fdur. Atas\u0131 \u018fbd\u00fclm\u0259h\u0259mm\u0259d v\u0259 anas\u0131 Nis\u0259 xan\u0131m \u0259sl\u0259n Ab\u015feronun Qala k\u0259ndind\u0259ndir. A.\u0130ld\u0131r\u0131m ibtidai t\u0259hsilini Bak\u0131da, &#8220;\u0130ttihad&#8221; m\u0259kt\u0259bind\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r. 1925-ci ild\u0259 \u015f\u0259h\u0259r gimnaziyas\u0131n\u0131 bitirmi\u015f, 1927-ci ild\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin \u015e\u0259rq fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015fdur. Bir ne\u00e7\u0259 aydan sonra is\u0259 onu &#8220;tacir o\u011flu&#8221; ad\u0131 il\u0259 dam\u011falay\u0131b universitetd\u0259n xaric etmi\u015fl\u0259r. Bu d\u00f6vrd\u0259 art\u0131q m\u0259tbuatda ilk \u015feirl\u0259ri il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n A.\u0130ld\u0131r\u0131m Az\u0259rbaycan Proletar Yaz\u0131\u00e7\u0131lar c\u0259miyy\u0259tinin y\u0131\u011f\u0131ncaqlar\u0131nda f\u0259al i\u015ftirak edirdi. Bir q\u0259d\u0259r s\u0259rb\u0259st ruhda yaz\u0131lm\u0131\u015f b\u0259zi \u0259s\u0259rl\u0259ri \u00fcst\u00fcnd\u0259 ilk z\u0259rb\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 el\u0259 o vaxtdan m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p>Zirv\u0259d\u0259 oynayan r\u00fczgarlar ac\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ll\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259z ba\u015f\u0131n\u0131n tac\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Anlat ki, d\u0259rdinin n\u0259dir \u0259lac\u0131,<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0259dir bu dumandan t\u00fcll\u0259r, a da\u011flar?!<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;Poeziyam\u0131z\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi m\u00f6vzular\u0131ndan birin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f bu \u015feird\u0259 da\u011flar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n r\u0259mzi kimi, &#8220;ac\u0131 r\u00fczgarlar&#8221;, &#8220;dumandan t\u00fcll\u0259r&#8221; t\u0259\u015fbehl\u0259ri is\u0259 20-ci ill\u0259rd\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fc\u00e7ar oldu\u011fu ictimai faci\u0259l\u0259r\u0259 i\u015far\u0259 kimi m\u0259naland\u0131ran o zamank\u0131 siyasi ba\u015f idar\u0259 A.\u0130ld\u0131r\u0131m\u0131 Da\u011f\u0131stana s\u00fcrg\u00fcn edir. O d\u00f6vr\u00fcn bir s\u0131ra Az\u0259rbaycan ziyal\u0131lar\u0131 kimi A.\u0130ld\u0131r\u0131m Da\u011f\u0131standa bir m\u00fcdd\u0259t pedaqoji i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olur. Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 Da\u011f\u0131stan\u0131n ecazkar t\u0259bi\u0259tini t\u0259r\u0259nn\u00fcm ed\u0259n \u015feirl\u0259r yaz\u0131r. Bak\u0131da \u00e7apa haz\u0131rlanan ilk kitab\u0131n\u0131&nbsp; is\u0259 t\u0259bii ki, kommunizm\u0259 zidd fikirl\u0259r a\u015f\u0131layan bir kitab kimi yasaq edirl\u0259r. Kitab\u0131n tiraj\u0131 m\u00fcsadir\u0259 olunur. A.\u0130ld\u0131r\u0131m yenid\u0259n Da\u011f\u0131standan T\u00fcrkm\u0259nistana s\u00fcrg\u00fcn olunur. \u00d6z\u00fcn\u00fcn sonralar etiraf etdiyi kimi \u015fair, Da\u011f\u0131standa oldu\u011fu kimi T\u00fcrkm\u0259nistanda da eyni hissl\u0259ri ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;A.\u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n A\u015fqabadda milli ruhlu \u015feirl\u0259ri \u0259ld\u0259n-\u0259l\u0259 dola\u015f\u0131r, \u015fair q\u0131sa bir m\u00fcdd\u0259td\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r ziyal\u0131lar\u0131n, a\u00e7\u0131q fikirli t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin sevimlisin\u0259 \u00e7evrilir. Lakin o, burada \u00f6z\u00fcn\u00fc&nbsp; v\u0259 t\u0259z\u0259c\u0259 qurdu\u011fu ail\u0259sini g\u00f6zl\u0259y\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259ni d\u0259 ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcr. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 1933-c\u00fc ilin iyun ay\u0131nda h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Ziv\u0259r xan\u0131m\u0131 v\u0259 \u00fc\u00e7 ayl\u0131q k\u00f6rp\u0259si Az\u0259ri g\u00f6t\u00fcr\u00fcb \u0130rana&nbsp; getm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olur. S\u0259rh\u0259d g\u00f6z\u0259t\u00e7il\u0259rinin v\u0259 g\u00f6mr\u00fck m\u0259murlar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0131ld\u0131r\u0131m qayalar v\u0259 uca da\u011flar aras\u0131ndan ke\u00e7ir, \u00e7\u0259tin c\u0131\u011f\u0131rlarla g\u00fcnl\u0259rl\u0259 yol getdikd\u0259n sonra n\u0259hay\u0259t \u0130ran torpa\u011f\u0131na \u00e7at\u0131rlar. Ancaq \u0130randa A.\u0130ld\u0131r\u0131m\u0131 d\u0259rhal h\u0259bs edirl\u0259r. Onu bol\u015fevik c\u0259susu hesab ed\u0259r\u0259k i\u015fg\u0259nc\u0259 verir, ist\u0259dikl\u0259ri m\u0259lumat\u0131 qoparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn sin\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r soyuq suyun i\u00e7\u0259risind\u0259 saxlay\u0131rlar. Bu i\u015fg\u0259nc\u0259 A.\u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n s\u0259hh\u0259tind\u0259 d\u0259rin izl\u0259r qoyur. 25 g\u00fcnd\u0259n sonra, n\u0259hay\u0259t, azad edilib. M\u0259\u015fh\u0259d \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 g\u00f6nd\u0259rilir. Burada i\u015f yeri tapa bilm\u0259y\u0259n A.\u0130ld\u0131r\u0131m uzun m\u00fcdd\u0259t yoxsul, ac\u0131nacaql\u0131 h\u0259yat s\u00fcr\u00fcr. A.\u0130ld\u0131r\u0131m \u0130randa \u00e7ox qala bilm\u0259yib tezlikl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 gedir. v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin Elaz\u0131\u011f adlanan m\u0259kan\u0131nda ya\u015fama\u011fa ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;\u015eairin \u0130ran\u0131 t\u0259rk etm\u0259sinin \u0259sas s\u0259b\u0259bi orada \u015fahl\u0131q rejiminin amans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 idi. 30-cu ill\u0259rin ortalar\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259 respublikas\u0131 t\u0259kc\u0259 t\u00fcrk ell\u0259ri aras\u0131nda yox, Yax\u0131n \u015e\u0259rqin islam regionunda yegan\u0259 \u00f6lk\u0259 idi ki, Atat\u00fcrk inqlab\u0131ndan sonra h\u0259qiqi m\u0259nada insanlar\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259nin istiqlaliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n imkanlar yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. A.\u0130ld\u0131r\u0131m T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 katiblikl\u0259, karg\u00fczarl\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olur, ibtidai m\u0259kt\u0259bd\u0259 d\u0259rs deyir. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn t\u0259qrib\u0259n 12 ilini is\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 davam etdirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 m\u00fcxt\u0259lif&nbsp; b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 &#8220;bucaq m\u00fcdirliyind\u0259&#8221; (q\u0259s\u0259b\u0259 b\u0259l\u0259diyy\u0259sind\u0259), Malatyan\u0131n Qala q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259 b\u0259l\u0259diyy\u0259 idar\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;A.\u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 m\u0259tbuat\u0131nda xeyli \u015feirl\u0259ri d\u0259rc olunmu\u015f, bir s\u0131ra \u0259s\u0259rl\u0259ri &#8220;Bo\u011fulmayan bir s\u0259s&#8221; (1936) kitab\u0131nda toplanm\u0131\u015fd\u0131r. 1990-c\u0131 ild\u0259 Bak\u0131da burax\u0131lm\u0131\u015f ilk kitab\u0131 is\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycan\u0131n did\u0259rgin \u00f6vlad\u0131 \u015fair Almas \u0130ld\u0131r\u0131m \u015feirl\u0259ril\u0259&#8221; adlan\u0131r. Bu kitabda \u015fairin 18 \u0259s\u0259ri d\u0259rc olunmu\u015fdur. Lakin Az\u0259rbaycan\u0131n da T\u00fcrkiy\u0259nin d\u0259 \u015feirsev\u0259nl\u0259ri A.\u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n irsi aras\u0131nda \u0259n m\u00f6t\u0259b\u0259r k\u00f6rp\u00fcn\u00fc \u015fairin 1990-c\u0131 ild\u0259 Ankarada \u00e7ap olunmu\u015f, 61 \u0259s\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n &#8220;\u0130gidl\u0259r\u0259 s\u0259sl\u0259ni\u015f&#8221; v\u0259 1994-c\u00fc ild\u0259 Bak\u0131da burax\u0131lm\u0131\u015f, y\u00fcz\u0259 yax\u0131n \u0259s\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n &#8220;Qara dastan&#8221; kitablar\u0131 birl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 1934-c\u00fc ild\u0259 A.\u0130ld\u0131r\u0131m T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131na q\u0259bul edilir. O, art\u0131q \u0259vv\u0259lki ill\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edilm\u0259y\u0259c\u0259k bir s\u0259ad\u0259t\u0259 qovu\u015fur. \u015eair burada \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn ikinci v\u0259t\u0259n, i\u015f yeri, h\u0259md\u0259rdl\u0259r tap\u0131r. Amma yen\u0259 d\u0259 q\u0259lbi Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259sr\u0259til\u0259 yan\u0131r. Onun q\u00fcrb\u0259td\u0259ki lirikas\u0131n\u0131n qiym\u0259tli n\u00fcmun\u0259l\u0259ri t\u0259bii ki, bu ill\u0259r\u0259 t\u0259sad\u00fcf etmi\u015fdir. Zorla d\u00fc\u00e7ar edildiyi did\u0259rginliyin a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcn\u00fc h\u0259yat\u0131n\u0131n sonunad\u0259k da\u015f\u0131yan&nbsp; A.\u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 q\u0259riblik b\u00fct\u00fcn t\u0259f\u0259rr\u00fcat\u0131, \u0259n inc\u0259 m\u0259qamlar\u0131 il\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Bu m\u0259nada A.\u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131nda q\u00fcrb\u0259t lirikas\u0131n\u0131n \u0259n z\u0259ngin n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biri kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir.&nbsp; Bu m\u00f6vzuya tez-tez m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n \u015fair bir \u015feirinin ad\u0131n\u0131 &#8220;Q\u00fcrb\u0259td\u0259&#8221; qoymu\u015f, ba\u015fqa bir \u0259s\u0259rini &#8220;Q\u00fcrb\u0259t m\u0259ktublar\u0131&#8221; adland\u0131rm\u0131\u015f, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcn\u00fc &#8220;Q\u0259rib qu\u015fuma&#8221; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r. Son \u0259s\u0259rind\u0259 deyil, bir s\u0131ra \u015feirl\u0259rind\u0259 d\u0259 onun d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdiyi yaral\u0131 qu\u015f obraz\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 q\u00fcrb\u0259td\u0259 t\u0259svir edilir:<\/p>\n\n\n\n<p>Of! Bak\u0131, bu ayr\u0131l\u0131q m\u0259n\u0259 \u00f6l\u00fcmd\u0259n a\u011f\u0131r,<\/p>\n\n\n\n<p>Al\u0259m\u0259 bahar g\u0259ldi, s\u0259n\u0259 ya\u011fmur, qar ya\u011far&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u015eair h\u0259l\u0259 v\u0259t\u0259nind\u0259 ik\u0259n do\u011fma yurdunu b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f haqs\u0131zl\u0131qlardan, \u00f6lk\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n faci\u0259l\u0259rd\u0259n cana g\u0259lib v\u0259t\u0259n i\u00e7ind\u0259 q\u0259ribs\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131: &#8220;Arazla d\u0259rdl\u0259\u015fm\u0259&#8221;, &#8220;Qafqaz da\u011flar\u0131na&#8221;, &#8220;A da\u011flar&#8221;, &#8220;Ne\u00e7in \u015fair do\u011fuldum?&#8221;, &#8220;\u00d6mr\u00fcm xarab oldu, hey&#8221;, &#8220;\u018flvida Bak\u0131&#8221; v\u0259 s. \u015feirl\u0259rini q\u0259l\u0259m\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bax, n\u0259 deyir yen\u0259 bu co\u015f\u011fun X\u0259z\u0259r,<\/p>\n\n\n\n<p>Qoynunda \u015fimaldan g\u0259l\u0259n yad g\u0259z\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu bir d\u0259rd ki, m\u0259ni \u00f6mr\u00fcmc\u0259 \u0259z\u0259r,<\/p>\n\n\n\n<p>Sal\u0131r m\u0259ni haldan-hala, \u0259lvida!&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; A.\u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n q\u00fcrb\u0259t lirikas\u0131n\u0131 canland\u0131ran ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ill\u0259rin Az\u0259rbaycan ger\u00e7\u0259kliyi, xalq\u0131n tarixi ke\u00e7mi\u015fi, t\u0259bii g\u00f6z\u0259llikl\u0259ri, z\u0259ngin yeralt\u0131 s\u0259rv\u0259tl\u0259ri, q\u0259dim tarixi abid\u0259l\u0259r, z\u0259ngin m\u0259d\u0259niyy\u0259t, \u015feir-s\u0259n\u0259t \u00f6lk\u0259si olan V\u0259t\u0259n torpa\u011f\u0131 idi. Lakin &nbsp;A.\u0130ld\u0131r\u0131m bu \u0259s\u0259rl\u0259ri yazan d\u00f6vrd\u0259&nbsp; Az\u0259rbaycan\u0131n&nbsp; z\u0259hm\u0259tke\u015f&nbsp; v\u0259&nbsp; qeyr\u0259tli&nbsp; xalq\u0131&nbsp; olmaz\u0131n \u0259zablara, s\u0131x\u0131nt\u0131lara m\u0259ruz&nbsp; qalm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u015eairin &#8220;G\u00f6z\u0259lim&#8221;, &#8220;A da\u011flar&#8221;, &#8220;\u00d6ls\u0259m&#8221; qo\u015fmalar\u0131, bir s\u0131ra \u015feirl\u0259ri m\u0259hz bu m\u0259zmunda ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr. Onlar\u0131n adi t\u0259bi\u0259t hadis\u0259l\u0259rind\u0259n daha \u00e7ox v\u0259t\u0259nd\u0259 ba\u015f al\u0131b ged\u0259n ictimai \u0259dal\u0259tsizlikl\u0259r\u0259 h\u0259sr olundu\u011fu ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr:<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7i\u00e7\u0259kli qoynunda bir bax\u00e7a tikdim,<\/p>\n\n\n\n<p>Suvara-suvara g\u00f6zya\u015f\u0131 t\u00f6kd\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n<p>Gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz \u0259m\u0259yini m\u0259n \u00e7\u0259kdim,<\/p>\n\n\n\n<p>Yoldu meyv\u0259sini yell\u0259r, a da\u011flar!<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;V\u0259t\u0259n h\u0259sr\u0259ti A.\u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn \u0259s\u0259rl\u0259rinin apar\u0131c\u0131 x\u0259ttini t\u0259\u015fkil edir. &#8220;\u018fsir Az\u0259rbaycan\u0131m&#8221; \u015feiri d\u0259 bu q\u0259bild\u0259ndir.<\/p>\n\n\n\n<p>Han\u0131 m\u0259ni g\u00fcl qoynunda do\u011furan.<\/p>\n\n\n\n<p>Xam\u0131r\u0131m\u0131 g\u00f6z ya\u015f\u0131yla yo\u011furan,<\/p>\n\n\n\n<p>Be\u015fiyimd\u0259 &#8220;layla balam&#8221; \u00e7a\u011f\u0131ran,<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan, m\u0259nim b\u0259xtsiz anam oy!<\/p>\n\n\n\n<p>Ne\u00e7\u0259 ildir h\u0259sr\u0259tind\u0259 yannam oy!<\/p>\n\n\n\n<p>&#8230;K\u00f6nl\u00fcm\u0259 t\u0259k K\u0259b\u0259 tapd\u0131m s\u0259ni m\u0259n,<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259nsiz neynim q\u00fcrb\u0259t eld\u0259 g\u00fcn\u00fc m\u0259n.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259nsiz neynim Allah\u0131 m\u0259n dini m\u0259n,<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan m\u0259nim tac\u0131m, taxt\u0131m oy!&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Oyanmazm\u0131 kor olas\u0131 baxt\u0131m oy!<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, bu \u015feirin y\u0131\u011fcam bir ideya-b\u0259dii kompozisiyas\u0131 var. Onun h\u0259r b\u0259ndind\u0259 ard\u0131c\u0131l sur\u0259td\u0259 m\u00f6vzunun \u015f\u0259rhin\u0259 aparan h\u0259yati bir m\u0259zmun a\u00e7\u0131l\u0131r. Birinci b\u0259ndd\u0259 lirik q\u0259hr\u0259man\u0131n k\u00f6rp\u0259lik \u00e7a\u011flar\u0131&nbsp; xat\u0131rlad\u0131lm\u0131\u015f, onunla v\u0259t\u0259ni aras\u0131ndak\u0131 ana-\u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu \u015feir h\u0259m d\u0259 20-ci ill\u0259rd\u0259n \u00fcz\u00fc b\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259n tarixi faci\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn onun q\u0259rib \u015fair \u00f6vlad\u0131n\u0131n&nbsp; \u00fcr\u0259yind\u0259n qopan h\u0259zin bir m\u0259rsiy\u0259 s\u0259ciyy\u0259si da\u015f\u0131y\u0131r. &#8220;Az\u0259rbaycan, m\u0259nim b\u0259xtsiz anam oy!&#8221; misras\u0131 v\u0259 h\u0259r b\u0259ndin sonundak\u0131 &#8220;oy&#8221; t\u0259kriri is\u0259 milli folklor motivl\u0259rind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u018fsl\u0259n bak\u0131l\u0131 olan A.\u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n \u015feirl\u0259rind\u0259 \u00f6z do\u011fma \u015f\u0259h\u0259rinin obraz\u0131 \u00fcmumil\u0259\u015fdirilir. \u015eair&nbsp; vaxtil\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 dola\u015fd\u0131\u011f\u0131 do\u011fma k\u00fc\u00e7\u0259 v\u0259 meydanlara, X\u0259z\u0259r sahilin\u0259, S\u0259bayel dolaylar\u0131na \u015feirl\u0259rind\u0259 d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir. &#8220;Bak\u0131&#8221; \u015feirind\u0259 is\u0259 20-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc&nbsp; v\u0259ziyy\u0259tin b\u0259dii t\u0259sviri verilir. \u015eair\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u0259dim yunan \u0259fsan\u0259l\u0259rinin q\u0259hr\u0259man\u0131 Prometey, qada\u011falara baxmayaraq odu insanlara verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bilavasit\u0259 Ab\u015ferona, &#8220;d\u00fcnyan\u0131n at\u0259\u015f dolu sin\u0259si&#8221; olan Bak\u0131n\u0131n yanar qayalar\u0131na&nbsp; \u00fcz tutmu\u015fdur. \u015eeird\u0259 t\u0259svir olunan Bak\u0131 faci\u0259si A.\u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n lirik q\u0259hr\u0259man\u0131n\u0131n \u0259sas m\u0259n\u0259vi-psixoloji al\u0259mini s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirir:<\/p>\n\n\n\n<p>Bir zamanlar ad\u0131na e\u015fq oxudum ill\u0259rl\u0259,<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ndi art\u0131q q\u0259lbimin i\u00e7ind\u0259 inl\u0259, Bak\u0131!<\/p>\n\n\n\n<p>U\u011frunda \u00e7\u0131rp\u0131nanlar qollar\u0131 ba\u011fl\u0131 getdi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n yanaraq k\u00fcl oldum, s\u0259nin d\u0259rdinl\u0259 Bak\u0131!<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;\u015eair yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 boyu d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdiyi t\u00fcrk&nbsp; xalqlar\u0131n\u0131n taleyi m\u0259s\u0259l\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar fikir v\u0259 duy\u011fular\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259\u015fhur&nbsp; &#8220;Qara dastan&#8221; \u015feirind\u0259 \u00fcmumil\u0259\u015fdirmi\u015fdir. \u018fs\u0259rd\u0259n al\u0131nan \u00fcmumi t\u0259\u0259ss\u00fcrat ke\u00e7mi\u015f Sovet imperiyas\u0131n\u0131n ard\u0131c\u0131l sur\u0259td\u0259 yeritdiyi antit\u00fcrk, antim\u00fcs\u0259lman siyas\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycan, Qazax, Q\u0131r\u011f\u0131z, T\u00fcrkm\u0259n, \u00d6zb\u0259k, Ba\u015fq\u0131rd t\u00fcrkl\u0259ri, K\u0131r\u0131m, Qazan tatarlar\u0131 v\u0259 ba\u015fqa xalqlar \u00f6l\u00e7\u00fcy\u0259g\u0259lm\u0259z d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015fl\u0259r. On ill\u0259r boyu imperiyan\u0131n r\u0259hb\u0259r tutdu\u011fu &#8220;Par\u00e7ala, h\u00f6km s\u00fcr!&#8221; ehkam\u0131 bu xalqlar\u0131 bir-birind\u0259n ay\u0131rmaq, bir-birin\u0259 yadla\u015fd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259di g\u00fcdm\u00fc\u015fd\u00fcr. \u018fs\u0259rd\u0259 \u0259ks etdirildiyi kimi, t\u00fcrk\u00fcn on minl\u0259rl\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131, Sibirin &#8220;buzlu c\u0259h\u0259nn\u0259m&#8221; in\u0259 s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, he\u00e7 bir g\u00fcnah\u0131 olmayan milyonlarla ail\u0259nin oca\u011f\u0131 s\u00f6nd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.&nbsp; \u00c7ox g\u00fcman ki, dastanlara s\u0131\u011fmayacaq bu faci\u0259l\u0259ri h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u0259ks etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn A.\u0130ld\u0131r\u0131m x\u00fcsusi bir silsil\u0259 yaxud ayr\u0131ca poema, dastan yazma\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f, &#8220;Qara dastan\u0131&#8221; is\u0259 onun ilk n\u00fcmun\u0259si proloqu kimi q\u0259l\u0259m\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r. S\u0259rl\u00f6vh\u0259d\u0259 birinci k\u0259lm\u0259 &#8220;qara&#8221; s\u00f6z\u00fc t\u0259bi\u0259td\u0259, m\u0259i\u015f\u0259td\u0259 rast g\u0259ldiyimiz adi bir r\u0259ng \u0259lam\u0259tini bildir\u0259n m\u0259nas\u0131ndan&nbsp; f\u0259rqli olaraq &#8220;qara g\u00fcn&#8221;, &#8220;qara b\u0259xt&#8221;, &#8220;qara ka\u011f\u0131z&#8221;, &#8220;qara bayram&#8221; s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin\u0259 uy\u011fun bir m\u0259na ifad\u0259 edir. \u015eairin h\u0259bsxana v\u0259 s\u00fcrg\u00fcnl\u0259rd\u0259, k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlarda h\u0259lak olan soyda\u015flar\u0131n\u0131n xatir\u0259sin\u0259 h\u0259sr etdiyi misralar\u0131n qara&nbsp; r\u0259ngidir. Bel\u0259likl\u0259, &#8220;Qara dastan&#8221; d\u00fcnyada&nbsp; &#8220;xalqlar h\u0259bsxanas\u0131&#8221; kimi tan\u0131nan ke\u00e7mi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131nda a\u011f\u0131r milli, ictimai z\u00fclm\u0259 m\u0259ruz qalan xalqlar\u0131n o qara g\u00fcnl\u0259rini \u00e7ox d\u0259qiq ifad\u0259 etmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;\u018f\u0259s\u0259rin \u0259n t\u0259sirli b\u0259ndl\u0259rind\u0259n biri x\u00fcsusi olaraq Az\u0259rbaycana h\u0259sr edilmi\u015fdir:<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan d\u0259rd i\u00e7ind\u0259 do\u011fulmu\u015f,<\/p>\n\n\n\n<p>Sev\u0259nl\u0259ri diyar-diyar qovulmu\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u011fla \u015fair, a\u011fla yurdun da\u011f\u0131lm\u0131\u015f,<\/p>\n\n\n\n<p>Harda qopuz, harda q\u0131r\u0131q kaman hey?<\/p>\n\n\n\n<p>Harda b\u00f6y\u00fck v\u0259t\u0259n, harda Turan hey?<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;M\u0259lumdur ki, t\u00fcrk ell\u0259rinin ba\u015f\u0131na g\u0259tiril\u0259n faci\u0259l\u0259rin \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tlisi m\u0259hz Az\u0259rbaycanda icra olunurdu. Almas \u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n \u00f6z\u00fc, ail\u0259si d\u0259h\u015f\u0259tli t\u0259qibl\u0259rd\u0259n, s\u0131x\u0131nt\u0131lardan ba\u015f\u0131na hava g\u0259lib h\u0259lak olmu\u015f bac\u0131s\u0131; ikisi bir g\u00fcnd\u0259 \u00f6lm\u00fc\u015f k\u00f6rp\u0259 o\u011flanlar\u0131 da h\u0259min faci\u0259l\u0259rin qurbanlar\u0131 idi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &#8220;A\u011fla \u015fair, a\u011fla, yurdun da\u011f\u0131lm\u0131\u015f!&#8221; misras\u0131nda \u015fairin d\u0259rdi \u00fcmumi xalq\u0131n d\u0259rdi il\u0259 qaynay\u0131b-qar\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Bu faci\u0259nin \u0259n h\u0259zin, k\u0259d\u0259rli notlar\u0131 is\u0259 \u015feirin bir \u00e7ox b\u0259ndl\u0259rind\u0259 t\u0259krar olunan&nbsp; &#8220;Qoca t\u00fcrk\u00fcn d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc d\u0259rd yaman hey!&#8221; misras\u0131nda c\u0259ml\u0259\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Bir s\u0259n\u0259tkar kimi A.\u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n b\u0259dii ifad\u0259 vasit\u0259l\u0259ri \u00e7oxc\u0259h\u0259tlidir. \u018fs\u0259rl\u0259rinin \u00e7oxu v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik, did\u0259rg\u0259nlik, hicran, q\u00fcrb\u0259t m\u00f6vzular\u0131 \u0259traf\u0131nda topland\u0131\u011f\u0131na baxmayaraq, o, h\u0259r d\u0259f\u0259 yeni formalar, t\u0259svir v\u0259 ifad\u0259 vasit\u0259l\u0259ri tap\u0131b i\u015fl\u0259tmi\u015fdir. H\u0259l\u0259 Da\u011f\u0131standa s\u00fcrg\u00fcnd\u0259 ik\u0259n anas\u0131na m\u0259ktub \u015f\u0259klind\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 &#8220;Bo\u011fulmayan bir s\u0259s&#8221; \u015feiri bu bax\u0131mdan diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Did\u0259rgin o\u011flunun h\u0259sr\u0259til\u0259 yanan bir anan\u0131n t\u0259la\u015f v\u0259 h\u0259y\u0259canlar\u0131, a\u011flamaqdan &nbsp;nuru getmi\u015f g\u00f6zl\u0259ri, Allah\u0131n d\u0259rgah\u0131na yalvar\u0131\u015flar\u0131 t\u0259svir olunur:<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259z\u0259n kipriyind\u0259 iki damla ya\u015f,<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u0131x\u0131rsan o tozlu yollar \u00fcst\u00fcn\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0259lbind\u0259 \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131r gizli bir t\u0259la\u015f,<\/p>\n\n\n\n<p>Derl\u0259r ki, bir dua oxursan m\u0259n\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p>Titr\u0259k dodaqlarla m\u0259ni an\u0131rsan.<\/p>\n\n\n\n<p>Yan\u0131rsan, yan\u0131rsan, ana, yan\u0131rsan!<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Burda d\u0259rdi ba\u015f\u0131ndan a\u015fan, daimi \u00f6vlad&nbsp; h\u0259sr\u0259tind\u0259n giley ed\u0259n g\u00f6z\u00fc ya\u015fl\u0131 anan\u0131n canl\u0131 portretinin yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131&nbsp; diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Bu v\u0259zn, \u00f6l\u00e7\u00fc v\u0259 ah\u0259ng anan\u0131n ah\u0259st\u0259 yalvar\u0131n\u0131\u015f\u0131n\u0131, h\u0259zin g\u00f6rk\u0259mini, titr\u0259k dodaqlar\u0131ndak\u0131 dua p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131lar\u0131n\u0131, bir s\u00f6zl\u0259, onun q\u0259lb al\u0259mini \u0259ks etdirmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin m\u0259nim d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcm f\u0131rt\u0131nalar, boranlar,<\/p>\n\n\n\n<p>Mehrablar\u0131 \u0259ks ed\u0259n dualardan n\u0259 anlar?!<\/p>\n\n\n\n<p>&#8230; M\u0259n yanl\u0131z iman etdim qollar\u0131m\u0131n zoruna,<\/p>\n\n\n\n<p>Bu zor m\u0259ni qurtar\u0131b \u00e7\u0131xaracaq yar\u0131na.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n atm\u0131\u015fam o k\u00f6hn\u0259, \u0259ski k\u00fcrk\u00fcm\u00fc, ana.<\/p>\n\n\n\n<p>Dinl\u0259s\u0259n\u0259 uzaqdan co\u015fan t\u00fcrk\u00fcm\u00fc, ana!<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Ayd\u0131nca g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, \u0259vv\u0259lki b\u0259ndl\u0259rd\u0259 ana obraz\u0131n\u0131n t\u0259qdimind\u0259ki ah\u0259st\u0259, yalvar\u0131\u015f ruhu \u015feirin ah\u0259ngind\u0259ki g\u0259rgin \u0259hval-ruhiyy\u0259ni, \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f ruhunu \u0259ks etdirm\u0259k \u00fc\u015f\u00fcn art\u0131q kifay\u0259t etmir.&nbsp; O, \u00f6z daxilind\u0259ki k\u0259skin etiraz duy\u011fusunu, lirik q\u0259hr\u0259man\u0131n co\u015f\u011fun q\u0259z\u0259bini ifad\u0259 edir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; A.\u0130ld\u0131r\u0131m yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaln\u0131z d\u0259rd-q\u0259md\u0259n, h\u00fczn v\u0259 k\u0259d\u0259rd\u0259n ibar\u0259t oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k yaln\u0131\u015f olard\u0131. \u018flb\u0259ttd\u0259 v\u0259t\u0259nd\u0259n did\u0259rgin olub, do\u011fmalar\u0131ndan ayr\u0131 qalmas\u0131, yurd-yuvas\u0131na h\u00f6km ed\u0259n \u0259caib qanunlar\u0131n t\u0259zyiqi \u015fair k\u0259lam\u0131n\u0131n n\u0259inki m\u0259zmununa, ruhuna, h\u0259tta \u015f\u0259kil v\u0259 ah\u0259ngin\u0259 d\u0259 \u00f6z m\u00f6hr\u00fcn\u00fc vurmaya bilm\u0259zdi. Lakin n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, A.\u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q irsi h\u0259l\u0259 tam \u0259ld\u0259 edilm\u0259s\u0259 d\u0259, \u0259ld\u0259 olan n\u00fcmun\u0259l\u0259rin \u00f6z\u00fcnd\u0259 v\u0259 s\u0259n\u0259tinin \u00fcmumi axar\u0131, s\u0259ciyy\u0259vi istiqam\u0259til\u0259 yana\u015f\u0131, onun \u015feirl\u0259rind\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 inam duy\u011fusunun \u0259lam\u0259tl\u0259rini g\u00f6rm\u0259k \u00e7\u0259tin deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; M\u0259s\u0259l\u0259n, &#8220;M\u00fcq\u0259dd\u0259s ixtilal&#8221; \u015feirind\u0259 ayd\u0131n sabahlara \u00fcmid hisi, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 inam duy\u011fusu \u015fairin \u00f6z m\u0259sl\u0259kda\u015flar\u0131na \u015fa\u011f\u0131r\u0131\u015f s\u0259das\u0131 il\u0259 h\u0259mah\u0259ngdir;<\/p>\n\n\n\n<p>Qaranl\u0131qda g\u00f6zl\u0259rim dikilmi\u015f \u00fcf\u00fcql\u0259r\u0259,<\/p>\n\n\n\n<p>Bir f\u0131rt\u0131na s\u0259si var, buludlar g\u00f6yd\u0259 dal-dal.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00e7m\u0131\u015f do\u011fu ba\u011fr\u0131n\u0131 s\u00f6k\u0259c\u0259k \u015f\u0259f\u0259ql\u0259r\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p>Qop ey d\u0259li f\u0131rt\u0131na, ri\u015f\u0259ni k\u00f6nl\u00fcm\u0259 sal,<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130xtilal ist\u0259yir\u0259m, m\u00fcq\u0259dd\u0259s bir ixtilal!<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bir s\u0131ra \u015feirl\u0259rind\u0259 A.\u0130ld\u0131r\u0131m \u00f6z lirik q\u0259hr\u0259man\u0131n\u0131&nbsp; &#8220;i\u00e7imd\u0259ki b\u00fclb\u00fcl&#8221; obraz\u0131 il\u0259 canland\u0131r\u0131r v\u0259 onu inand\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ki, &#8220;bu qara g\u00fcn ke\u00e7icidir, bir g\u00fcn bit\u0259r, inl\u0259m\u0259: ba\u011f\u00e7am\u0131zda sar\u0131 b\u00fclb\u00fcl yen\u0259 \u00f6t\u0259r inl\u0259m\u0259&#8221; deyir&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Lakin \u015fairin b\u00f6y\u00fck m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 obraz\u0131n\u0131 yaratd\u0131\u011f\u0131 &#8220;i\u00e7ind\u0259ki b\u00fclb\u00fcl&#8221; susmad\u0131. Qoynunda \u0259b\u0259di s\u0131\u011f\u0131nacaq tapd\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 say\u011f\u0131larla, qay\u011f\u0131larla n\u0259\u015fr olunmu\u015f \u0259s\u0259rl\u0259rinin s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n qanadlanan bu b\u00fclb\u00fcl u\u00e7du, n\u0259hay\u0259t, \u015fairin elin\u0259, obas\u0131na &nbsp;yol tapd\u0131. Bir g\u00f6z\u00fc a\u011flayan, bir g\u00f6z\u00fc g\u00fcl\u0259n bu b\u00fclb\u00fcl\u00fcn gah h\u0259zn, gah da \u015faqraq c\u0259hc\u0259hl\u0259ri daima e\u015fidil\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Q\u00fcrb\u0259td\u0259 ya\u015fama\u011fa m\u0259cbur olan Almas \u0130ld\u0131r\u0131m 1952-ci ilin 14 yanvar\u0131nda b\u00f6yr\u0259k x\u0259st\u0259liyind\u0259n T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 v\u0259fat etmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>AMEA Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun \u0259m\u0259kda\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u018fdal\u0259t R\u0259sulova<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sovet t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131n\u0131n t\u0259qibind\u0259n qurtulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycandan did\u0259rgin d\u00fc\u015f\u0259n, \u00f6z\u00fcn\u00fcn v\u0259 ail\u0259sinin ba\u015f\u0131na faci\u0259l\u0259r g\u0259l\u0259n, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00f6l\u00fcml\u0259 p\u0259nc\u0259l\u0259\u015f\u0259n, v\u0259t\u0259n h\u0259sr\u0259ti il\u0259 \u00e7\u0131rp\u0131nan Almas \u0130ld\u0131r\u0131m\u0131n h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q yolu Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 poeziyas\u0131nda&nbsp; \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus &nbsp;yeri &nbsp;olmu\u015fdur. &nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;Almas \u0130ld\u0131r\u0131m 1907-ci ild\u0259 Bak\u0131n\u0131n \u00c7\u0259mb\u0259r\u0259k\u0259nd deyil\u0259n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259 do\u011fulmu\u015fdur. Atas\u0131 \u018fbd\u00fclm\u0259h\u0259mm\u0259d v\u0259 anas\u0131 Nis\u0259 xan\u0131m \u0259sl\u0259n Ab\u015feronun Qala k\u0259ndind\u0259ndir. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-40612","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40612","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40612"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40616,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40612\/revisions\/40616"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}