{"id":42085,"date":"2022-11-18T04:00:00","date_gmt":"2022-11-18T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=42085"},"modified":"2022-11-18T08:04:06","modified_gmt":"2022-11-18T04:04:06","slug":"%ef%bf%bc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=42085","title":{"rendered":"Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 ANAR.&#8221;Eldar Quliyev v\u0259 H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259yli haqq\u0131nda\u00a0&#8220;"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/xalq-yazicisi-anar-m.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/xalq-yazicisi-anar-m.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-42087\" width=\"706\" height=\"450\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/xalq-yazicisi-anar-m.jpg 566w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/xalq-yazicisi-anar-m-300x191.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 706px) 100vw, 706px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">G\u00f6rk\u0259mli kino xadiml\u0259rimiz H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259yliy\u0259 v\u0259 Eldar Quliyev\u0259 h\u0259sr etdiyim bu iki yaz\u0131 vaxtil\u0259 rus dilind\u0259 &#8220;\u041b\u0438\u0442\u0435\u0440\u0430\u0442\u0443\u0440\u0430, \u0418\u0441\u043a\u0443\u0441\u0441\u0442\u0432\u043e, \u041a\u0443\u043b\u044c\u0442\u0443\u0440\u0430 (\u041b\u0418\u041a) \u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0430&#8221; kitab\u0131mda d\u0259rc olunmu\u015fdu. Bu yax\u0131nlarda yubileyl\u0259rini qeyd etdiyimiz ustad s\u0259n\u0259tkarlar\u0131m\u0131za aid yaz\u0131lar\u0131m\u0131 ilk d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan oxucular\u0131na t\u0259qdim edir\u0259m. (Anar)<\/h4>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">ANAR<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Rejissor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Eldar Quliyev<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D0%B0%D1%80%201.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>G\u0259nc (o ill\u0259rd\u0259 g\u0259nc) az\u0259rbaycanl\u0131 kinorejissor Eldar Quliyev haqq\u0131ndak\u0131 bu ki\u00e7ik m\u0259qal\u0259ni \u00e7ox uzun m\u00fcdd\u0259t\u0259 yazd\u0131m. Yar\u0131m il \u00f6nc\u0259 &#8220;Sovet filmi&#8221; jurnal\u0131n\u0131n t\u0259klifi il\u0259 onu ba\u015flayanda ilk c\u00fcml\u0259ni qeyd etdim: &#8220;Biri vard\u0131, biri yoxdu, bir c\u0259nub \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 m\u0259nim indi \u0259n vacib m\u00fcsahib\u0259ni g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fcm g\u0259nc rejissor Eldar Quliyev vard\u0131&#8221;. Bu c\u00fcml\u0259d\u0259 yaz\u0131lan\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n al\u0131nmad\u0131. Janr d\u0259yi\u015fildi v\u0259 indi m\u0259n oxucuya Eldarla m\u00fcsahib\u0259 deyil, onun i\u015fl\u0259ri haqq\u0131nda qeydl\u0259rimi t\u0259qdim edir\u0259m. Bununla bel\u0259, m\u0259n alt\u0131 ay \u00f6nc\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f fikrimin \u00fcst\u00fcnd\u0259n x\u0259tt \u00e7\u0259kmir\u0259m &#8211; cazib\u0259si olduqca b\u00f6y\u00fckd\u00fcr: bu ifad\u0259d\u0259 rejissorun \u00fc\u00e7 filminin ad\u0131 \u00e7\u0259kilir: &#8220;Biri vard\u0131, biri yoxdu&#8221;,&nbsp; &#8220;Bir c\u0259nub \u015f\u0259h\u0259rind\u0259&#8221;, &#8220;\u018fn vacib m\u00fcsahib\u0259&#8221;. Bu yaln\u0131z az-\u00e7ox u\u011furlu \u00fcslubi f\u0259nd deyil. M\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131ndad\u0131r ki, m\u0259nim Eldar Quliyev qavray\u0131\u015f\u0131m onun filml\u0259ri il\u0259 bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr: rejissor v\u0259 onun filml\u0259ri &#8211; b\u00fct\u00f6vd\u00fcr, ayr\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/%D0%B5%D0%BB%D1%8C%20%D1%84%201.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Eldar\u0131 v\u0259 onun filml\u0259rini g\u00f6r\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bu, paradoksal g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r. Rejissor -diriba\u015f, \u00fcnsiyy\u0259tcil, erudisiyal\u0131 m\u00fcasir g\u0259ncdir v\u0259 onun q\u0259hr\u0259manlar\u0131 &#8211; &#8220;Biri vard\u0131, biri yoxdu&#8221; filmind\u0259ki qocalar, yaxud &#8220;Bir c\u0259nub \u015f\u0259h\u0259rind\u0259&#8221; filmind\u0259 (ssenari R\u00fcst\u0259m \u0130brahimb\u0259yovundur) \u015f\u0259h\u0259rk\u0259nar\u0131n\u0131n qaba, bir az yonulmam\u0131\u015f o\u011flanlar\u0131. Onlar\u0131 n\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259r ki?! Zahir\u0259n, g\u00f6rk\u0259mc\u0259, ya\u015f v\u0259 xarakterc\u0259 &#8211; he\u00e7 n\u0259. B\u0259s \u0259g\u0259r insanl\u0131q, xeyirxahl\u0131q, q\u0259lb z\u0259rifliyi kimi kateqoriyalara m\u00fcraci\u0259t ets\u0259k? Bu keyfiyy\u0259tl\u0259r Quliyevd\u0259 var. Onun q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259vi simas\u0131 da el\u0259 bu keyfiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 o \u00f6z q\u0259hr\u0259manlar\u0131 il\u0259 dostdur, onlar\u0131 sevir, anlay\u0131r v\u0259 t\u0259r\u0259nn\u00fcm edir.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259n\u0259tkar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n \u00e7\u0259tini &#8211; do\u011fma, yax\u0131n hiss v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri uzaq, yad, bir-birin\u0259 daban-dabana zidd xarakterl\u0259r, obrazlar, talel\u0259r v\u0259 situasiyalar vasit\u0259sil\u0259 ifad\u0259 etm\u0259kdir. \u00d6z\u00fcn\u00fcn ilk m\u00fcst\u0259qil &#8220;Biri vard\u0131, biri yoxdu&#8221; filmind\u0259c\u0259 Eldar bu i\u015fin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259ldi. Pay\u0131zda Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131n\u0131n kims\u0259siz ba\u011flar\u0131nda iki t\u0259nha qoca &#8211; ki\u015fi v\u0259 qad\u0131n. Bu s\u00fcjetd\u0259 g\u0259nc rejissoru c\u0259lb ed\u0259n n\u0259 idi? Ab\u015feronun fakturas\u0131 &#8211; yal\u0131n, kims\u0259siz sahill\u0259r, qumlar, bozumtul noyabr s\u0259mas\u0131, t\u0259rk edilmi\u015f ba\u011flar, s\u0259ssizlik, dinclik, s\u00fckun\u0259t?&nbsp; G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, h\u0259. B\u00fct\u00fcn bunlar. Lakin ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, insanlar &#8211; bir-birini \u00f6z h\u0259yat yolunun son &#8220;stansiyas\u0131nda&#8221; tapan iki qocan\u0131n taleyi, asanl\u0131qla izah oluna bil\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n m\u0259hrum &#8211; n\u0259 sevgi, n\u0259 qohumluq \u0259laq\u0259si, n\u0259 t\u0259m\u0259nna &#8211; n\u0259 is\u0259 ba\u015fqa, g\u00f6z\u0259l &#8211; ali v\u0259 y\u0259qin ki, h\u0259yatdak\u0131 \u0259n son ba\u011fl\u0131l\u0131q, t\u0259nhal\u0131\u011f\u0131n d\u0259f olunmas\u0131, ba\u015fqas\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u0259suliyy\u0259t hissi &#8211; m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin poeziyas\u0131. H\u0259yatda dincliyin m\u00fcdrikliyini duy\u011fular\u0131n t\u0259la\u015f\u0131n\u0131n \u0259v\u0259z etdiyi d\u00f6vr\u00fcn poeziyas\u0131. V\u0259 Quliyevin ehtiraslar dal\u011fas\u0131 hopdurulmu\u015f n\u00f6vb\u0259ti filmi &#8211; &#8220;Bir c\u0259nub \u015f\u0259h\u0259rind\u0259&#8221;. \u018fsas\u0131 sanki partlay\u0131c\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015f situasiya flmi. \u0130stisi asfalt\u0131 \u0259rid\u0259n, yay g\u00fcn\u0259\u015finin a\u011faclar\u0131 yand\u0131rd\u0131\u011f\u0131, a\u011f evl\u0259ri olan \u015f\u0259h\u0259r. V\u0259 bu \u015f\u0259h\u0259rin insanlar\u0131 c\u0259nublu kimi temperamentli, qaynar, \u00e7\u0131l\u011f\u0131nd\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/%D0%B5%D0%BB%D1%8C%20%D1%84%202.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Amma el\u0259 burada ehtiraslar\u0131n \u00e7\u0131l\u011f\u0131n qar\u015f\u0131durmas\u0131nda, cilovsuz duy\u011fular\u0131n g\u0259rginliyind\u0259 d\u0259 rejissor sakit v\u0259 t\u0259miz insanl\u0131q notu aray\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r &#8211; h\u0259r c\u00fcr gerilik\u00e7i zehniyy\u0259t, vaxt\u0131 ke\u00e7mi\u015f \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r, k\u00f6hn\u0259lmi\u015f \u0259xlaq normalar\u0131ndan \u00fcst\u00fcn olan ger\u00e7\u0259k insanl\u0131\u011f\u0131n. Onu t\u0259cr\u00fcb\u0259li jurnalist Cahangirl\u0259 haqq-hesab \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n q\u0259hr\u0259man\u0131 Murad\u0131n k\u0259d\u0259rli g\u00f6zl\u0259rind\u0259 aray\u0131r. Q\u0259hr\u0259man atas\u0131n\u0131n m\u0259zar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t ed\u0259n Tofiqin s\u0259mimi h\u0259y\u0259can\u0131nda axtar\u0131r, h\u0259r\u00e7\u0259nd bu t\u0259la\u015f k\u0259skinl\u0259\u015fdirilmi\u015f, qrotesk formalarda verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;M\u0259nim\u00e7\u00fcn f\u0259aliyy\u0259t d\u00f6vr\u00fc bitdi v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 zaman\u0131 ba\u015fland\u0131&#8221;, &#8211; frans\u0131z filml\u0259rind\u0259n birind\u0259 bel\u0259 deyilir. Quliyevin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc filmi olan &#8220;\u018fn vacib m\u00fcsahib\u0259&#8221; \u00f6z m\u00f6vzusu etibaril\u0259 bu fikri t\u0259sdiql\u0259yir. &#8220;\u018fn vacib m\u00fcsahib\u0259&#8221;nin (ssenari Maqsud \u0130brahimb\u0259yovundur) q\u0259hr\u0259man\u0131 radiom\u00fcxbir Zaur \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259aliyy\u0259t d\u00f6vr\u00fc bitm\u0259yib v\u0259 bit\u0259 d\u0259 bilm\u0259zdi, o, g\u0259ncdir, enerjilidir, g\u00fcc v\u0259 h\u0259yat doludur. Bununla bel\u0259, onun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k zaman\u0131 g\u0259lib \u00e7atd\u0131, \u00f6z h\u0259yat\u0131, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 insan h\u0259yat\u0131, m\u0259suliyy\u0259t, ba\u015fqalar\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6d\u0259nm\u0259mi\u015f borc duy\u011fusu v\u0259 dig\u0259r vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bar\u0259sind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Rejissor q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox sevs\u0259 d\u0259, \u0259n m\u0259suliyy\u0259tli m\u0259qamda h\u0259mi\u015f\u0259 onlardan ayr\u0131l\u0131r. Q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131n \u0259v\u0259zin\u0259 q\u0259rar verm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n vacib q\u0259rarlar an\u0131nda onlar\u0131 t\u0259rk edir. O, haql\u0131d\u0131r. S\u0259n\u0259tkar\u0131n v\u0259zif\u0259si &#8211; probleml\u0259ri qoymaqd\u0131r, onlar\u0131n birm\u0259nal\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc verm\u0259k vacib deyil. Kino s\u0259n\u0259ti n\u00fcmun\u0259l\u0259ri tama\u015fa\u00e7\u0131ya o m\u0259nada t\u0259sir edir ki, onun diqq\u0259tini bu v\u0259 ya dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 c\u0259lb edir v\u0259 tama\u015fa\u00e7\u0131n\u0131 daxil\u0259n bu probleml\u0259rin m\u00fcst\u0259qil h\u0259llin\u0259 haz\u0131rlay\u0131r. Bu planda Eldar Quliyevin filml\u0259rind\u0259 m\u0259ni vacib m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi probleml\u0259rin qoyulmas\u0131 arzusu c\u0259lb edir. Bax el\u0259 indi d\u0259 Alla Axundovan\u0131n ssenarisi \u0259sas\u0131nda &#8220;Var olun, q\u0131zlar&#8221; filmini \u00e7\u0259k\u0259rk\u0259n rejissor bir daha c\u0259miyy\u0259timiz \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan borc, m\u0259suliyy\u0259t, f\u0259dakarl\u0131q, humanizm v\u0259 xeyirxahl\u0131q kimi m\u0259n\u0259vi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Eldar Quliyev el\u0259 ilk filml\u0259rind\u0259nc\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb etdi, axtar\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 maraqland\u0131rd\u0131, \u00f6z yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 inam yaratd\u0131. \u0130nan\u0131r\u0131q ki, g\u0259nc rejissorun \u0259n b\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri h\u0259l\u0259 qar\u015f\u0131dad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>&#8220;Sovet filmi&#8221; jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub. \u2116 7, 1977<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>PE\u015e\u018f V\u018f \u0130STEDAD<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/%D0%B3%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%20%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B8%D0%B4%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B8.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259yli 1945-ci ild\u0259 Moskva D\u00f6vl\u0259t Kinematoqrafiya \u0130nstitutunu, g\u00f6rk\u0259mli rejissor Qriqori Kozintsevin kursunu bitirdi. Diplom i\u015fini \u00e7\u0259kdi &#8211; qurulu\u015f\u00e7u rejissor diplomunu ald\u0131. Bak\u0131ya qay\u0131td\u0131. &#8220;R\u0259sul Rzan\u0131n ssenarisi \u00fczr\u0259 &#8220;Q\u0131z\u0131l \u00fcz\u00fck&#8221; filmini \u00e7\u0259km\u0259li idi. R\u0259sul Rza o ill\u0259r Az\u0259rbaycan kinosuna r\u0259hb\u0259rlik ets\u0259 d\u0259, n\u0259d\u0259ns\u0259, h\u0259min film \u00e7\u0259kilm\u0259di. S\u0259b\u0259bini bilmir\u0259m, n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259s\u0259 vaxt\u0131nda bu sual\u0131 n\u0259 atama, n\u0259 H\u0259s\u0259n\u0259 verdim. H\u0259min ba\u015f tutmayan c\u0259hdd\u0259n yaln\u0131z Tofiq Quliyevin atam\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 &#8220;\u00dcz\u00fcy\u00fcm\u00fcn qa\u015f\u0131 firuz\u0259d\u0259ndir&#8221; adl\u0131 g\u00f6z\u0259l mahn\u0131s\u0131 yadigar qald\u0131. Mahn\u0131 ilk d\u0259f\u0259 R\u0259\u015fid Behbudovun parlaq ifas\u0131nda (sonralar Fidan v\u0259 Xuraman Qas\u0131mova bac\u0131lar\u0131 da g\u00f6z\u0259l ifa etdil\u0259r) s\u0259sl\u0259ndi.<\/p>\n\n\n\n<p>Qurulu\u015f\u00e7u rejissor diplomu alm\u0131\u015f H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259yli ilk filmini institutu bitir\u0259nd\u0259n on yeddi il sonra, 1962-ci ild\u0259 \u00e7\u0259kdi. Amma 1946-c\u0131 ild\u0259 art\u0131q ilk hekay\u0259si d\u0259rc olunmu\u015fdu, on yeddi il \u0259rzind\u0259 d\u0259 \u0259d\u0259biyyatda sanball\u0131 n\u00fcfuz qazand\u0131. D\u00fczd\u00fcr, h\u0259min ill\u0259rd\u0259 d\u0259 kinoda ssenari\u00e7i kimi i\u015fl\u0259di, onun ssenaril\u0259rini L\u0259tif S\u0259f\u0259rov v\u0259 Tofiq Ta\u011f\u0131zad\u0259 \u00e7\u0259kdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>1962-ci ild\u0259 rejissor kimi qurulu\u015f verdiyi &#8220;Telefon\u00e7u q\u0131z&#8221; filminin \u0259sas\u0131nda onun \u0259vv\u0259ll\u0259r \u00e7ap olunmu\u015f eyniadl\u0131 povesti dururdu. Bundan sonra o, \u00f6z ssenaril\u0259ri \u00fczr\u0259 bir ne\u00e7\u0259 film &#8211; &#8220;M\u00f6c\u00fcz\u0259l\u0259r adas\u0131&#8221; (1963), &#8220;Cazib\u0259 q\u00fcvv\u0259si&#8221; (1964), &#8220;S\u0259n niy\u0259 susursan?&#8221;, &#8220;O q\u0131z\u0131 tap\u0131n&#8221; (1970), &#8220;Xo\u015fb\u0259xtlik qay\u011f\u0131lar\u0131&#8221; (1976) filml\u0259rini \u00e7\u0259kdi. Ba\u015fqa m\u00fc\u0259llifl\u0259rin ssenaril\u0259ri \u00fczr\u0259 qurulu\u015f verdiyi iki lenti (&#8220;Bizim C\u0259bi\u015f m\u00fc\u0259llim&#8221; (1969) M.\u0130brahimb\u0259yovun ssenarisi \u00fczr\u0259; &#8220;N\u0259simi&#8221; (1973) \u0130.H\u00fcseynovun ssenarisi \u00fczr\u0259) d\u0259 bu siyah\u0131ya \u0259lav\u0259 ets\u0259k, onda bel\u0259 hesab etm\u0259k olar ki, ild\u0259 bir b\u0259dii film \u00e7\u0259kib. Bel\u0259 bir m\u0259hsuldarl\u0131\u011fa h\u0259s\u0259d aparmaq olar. Bel\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcrat yaran\u0131r ki, bu on d\u00f6rd il \u0259rzind\u0259 &#8211; 1962-1976-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 &#8211; H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259yli, sanki qurulu\u015f\u00e7u rejissor kimi kinoda \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131, k\u0259nar qald\u0131\u011f\u0131 on yeddi ilin \u0259v\u0259zini \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131. Amma m\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir, ba\u015fqa bir s\u0259b\u0259b d\u0259 vard\u0131 &#8211; H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259yli b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n iki istiqam\u0259ti: \u0259d\u0259biyyatla kino aras\u0131nda qalm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%20%D0%B3%20%D1%81.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Kino onun s\u0259n\u0259ti idi, \u0259d\u0259biyyat is\u0259 istedad\u0131 idi. Bununla bel\u0259, rejissor kimi \u00e7\u0259kdiyi filml\u0259rd\u0259n sonra kinonu da onu istedad\u0131n\u0131 s\u00fcbut etdiyi sah\u0259 hesab etm\u0259k olard\u0131. O, \u0259d\u0259biyyatda \u00f6z\u00fcn\u00fc &#8220;T\u0259rsan\u0259&#8221;, &#8220;C\u0259bh\u0259d\u0259n c\u0259bh\u0259y\u0259&#8221;, x\u00fcsusil\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015f\u00f6hr\u0259t qazanm\u0131\u015f &#8220;Uzaq sahill\u0259rd\u0259&#8221; romanlar\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq etmi\u015fdi. \u0130mran Qas\u0131movla yazd\u0131\u011f\u0131 son romanda o, ilk d\u0259f\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u015f\u00f6hr\u0259tli o\u011flu, B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 Yuqoslaviyada &#8220;Mixaylo&#8221; l\u0259q\u0259bi il\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, h\u0259lak olmu\u015f v\u0259 orada d\u0259fn edilmi\u015f \u0259fsan\u0259vi partizan Mehdi H\u00fcseynzad\u0259nin obraz\u0131n\u0131 yaratm\u0131\u015fd\u0131. Sonralar Tofiq Ta\u011f\u0131zad\u0259 \u0130mran Qas\u0131mov v\u0259 H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259ylinin ssenarisi \u00fczr\u0259 &#8220;Uzaq sahill\u0259rd\u0259&#8221; filmin\u0259 qurulu\u015f verdi. Q\u0259hr\u0259man\u0131n ad\u0131n\u0131 xalq\u0131m\u0131za m\u0259hz h\u0259min \u0259s\u0259rl\u0259r qaytard\u0131, oxucular v\u0259 tama\u015fa\u00e7\u0131lar Mehdi H\u00fcseynzad\u0259nin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan m\u0259hz h\u0259min roman v\u0259 film vasit\u0259sil\u0259 x\u0259b\u0259r tutdular. Ona \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra Sovet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131 verildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, b\u00fct\u00fcn istedadl\u0131 s\u0259n\u0259tkarlar kimi, onun yaratd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rin ham\u0131s\u0131 eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 deyil. H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259ylinin \u0259d\u0259biyyatda da, kinoda da u\u011furlu v\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r u\u011furlu olmayan \u0259s\u0259rl\u0259ri var. Amma o, u\u011furlu \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259timizd\u0259 h\u0259qiqi realist \u0259n\u0259n\u0259nin formala\u015fmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Altm\u0131\u015f\u0131nc\u0131lar&#8221; haqq\u0131nda tez-tez yazanda m\u0259ni b\u0259z\u0259n m\u0259hz h\u0259min n\u0259slin u\u011furlar\u0131n\u0131 t\u0259bli\u011f etm\u0259kd\u0259 g\u00fcnahland\u0131r\u0131rlar. M\u0259n d\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 izah etm\u0259li olmu\u015fam ki, altm\u0131\u015f\u0131nc\u0131 ill\u0259rin \u0259d\u0259biyyat\u0131 v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259ti bar\u0259d\u0259 s\u00f6z a\u00e7anda \u00e7\u0259tin yenil\u0259\u015fm\u0259nin y\u00fck\u00fc m\u0259hz onlar\u0131n \u00e7iyinl\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015fs\u0259 d\u0259, yaln\u0131z h\u0259min ill\u0259rd\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f g\u0259nc s\u0259n\u0259t\u00e7il\u0259r n\u0259slini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutmuram. M\u0259n ya\u015fl\u0131 n\u0259sl\u0259 m\u0259nsub olan s\u0259n\u0259t\u00e7il\u0259rin d\u0259 yeni istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259l\u0259rin\u0259 imkan ver\u0259n Zaman\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam. \u018flb\u0259tt\u0259, yaranan h\u0259min imkanlardan ham\u0131 yararlanmad\u0131, amma \u0259vv\u0259ld\u0259n yeniliy\u0259 meyilli olan, amma m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259r \u00fcz\u00fcnd\u0259n ist\u0259dikl\u0259rini ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdir\u0259 bilm\u0259y\u0259n \u015fairl\u0259r, yaz\u0131\u00e7\u0131lar, b\u0259st\u0259karlar, teatr v\u0259 kino xadiml\u0259ri \u00f6zl\u0259rinin \u0259n sanball\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rini m\u0259hz altm\u0131\u015f\u0131nc\u0131 ill\u0259rd\u0259 yaratma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Poeziyada bu, R\u0259sul Rzan\u0131n &#8220;Q\u0131z\u0131lg\u00fcl olmayayd\u0131&#8221; poemas\u0131, &#8220;R\u0259ngl\u0259r&#8221; silsil\u0259si v\u0259 bir \u00e7ox \u015feirl\u0259ri, n\u0259srd\u0259 \u0130sa H\u00fcseynovun &#8220;Teleqram&#8221;, &#8220;T\u00fct\u0259k s\u0259si&#8221;, &#8220;Saz&#8221;, &#8220;\u015e\u0259pp\u0259li&#8221; povestl\u0259ri, \u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131n\u0131n &#8220;D\u0259li K\u00fcr&#8221; roman\u0131, dramaturgiyada \u0130lyas \u018ff\u0259ndiyevin &#8220;S\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 m\u0259niml\u0259s\u0259n&#8221; pyesi, musiqid\u0259 Q.Qarayevin &#8220;\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc simfoniya&#8221; v\u0259 &#8220;Skripka konseri&#8221; \u0259s\u0259rl\u0259ri, r\u0259ssaml\u0131qda S\u0259ttar B\u0259hlulzad\u0259nin tablolar\u0131, teatrda Tofiq Kaz\u0131mov v\u0259 Mehdi M\u0259mm\u0259dovun tama\u015falar\u0131 idi. Kinomuzda is\u0259 yenil\u0259nm\u0259 yoluna ham\u0131dan \u0259vv\u0259l H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259yli q\u0259d\u0259m qoydu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/%D1%83%D0%B7%D0%B0%D0%B3%20%D0%B3%20%D1%81.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259ylinin \u0259n yax\u015f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 &#8211; h\u0259m \u0259d\u0259biyyatda, h\u0259m d\u0259 kinoda&nbsp; &#8211; Zaman\u0131n ab-havas\u0131 &#8211; &#8220;balaca adam&#8221; adland\u0131r\u0131lan insanlara mara\u011f\u0131 v\u0259 diqq\u0259ti \u00f6z \u0259ksini tapd\u0131. O, ke\u00e7mi\u015f d\u00f6vr\u00fcn istehsalat qabaqc\u0131llar\u0131 haqq\u0131nda bir s\u0131ra normativ \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq, sad\u0259 adamlar &#8211; telefon\u00e7ular, k\u0259nd h\u0259kiml\u0259ri, lift\u00e7i q\u0131z v\u0259 b. &#8211; haqq\u0131nda yazma\u011fa v\u0259 \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. H\u0259m d\u0259 inand\u0131r\u0131c\u0131 \u015f\u0259kild\u0259, realist d\u0259qiqlikl\u0259 v\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, istedadla yaratd\u0131. \u0130sa H\u00fcseynov \u0259d\u0259biyyatda oldu\u011fu kimi, H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259yli d\u0259 kinoda yol salma\u011fa ba\u015flad\u0131, yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n v\u0259 kinematoqraf\u00e7\u0131lar\u0131n yeni n\u0259sli h\u0259min yolla getdi. H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259ylinin filml\u0259rind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc parlaq sur\u0259td\u0259 g\u00f6st\u0259r\u0259n dig\u0259r g\u00f6z\u0259l \u0259n\u0259n\u0259 d\u0259 h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259nfi t\u0259zah\u00fcrl\u0259r adlanan c\u0259h\u0259tl\u0259rini k\u0259skin t\u0259rzd\u0259 \u0259ks etdirm\u0259kdir. H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259yli ekrana x\u0259yali ger\u00e7\u0259kliyin ayd\u0131n, idillik v\u0259 b\u0259rb\u0259z\u0259kli al\u0259mini yox, h\u0259yat\u0131n s\u0259rt h\u0259qiq\u0259tini &#8211; qanun\u00e7ulu\u011fun pozulmas\u0131n\u0131, \u0259li\u0259yril\u0259ri, brakonyerl\u0259ri g\u0259tirirdi. Yad\u0131mdad\u0131r, m\u00fczakir\u0259l\u0259rin birind\u0259 m\u0259\u015fhur rejissorlardan biri H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259ylinin filmi haqq\u0131nda kinay\u0259 il\u0259 fikir s\u00f6yl\u0259y\u0259nd\u0259 &#8211; &#8220;osetrin&#8221; haqq\u0131nda film \u00e7\u0259kdiyini dey\u0259nd\u0259 &#8211; zalda b\u0259rk g\u00fcl\u00fc\u015fm\u0259 qopdu. H\u0259s\u0259n g\u00fcl\u0259nl\u0259r aras\u0131nda onun daim dostyana m\u00fcnasib\u0259t b\u0259sl\u0259diyi, bacard\u0131\u011f\u0131 q\u0259d\u0259r yard\u0131m g\u00f6st\u0259rdiyi Eldar Quliyevin d\u0259 oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc. El\u0259 Eldar da ona \u00e7ox h\u00f6rm\u0259t b\u0259sl\u0259yirdi, ola bilsin, g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc qeyri-ixtiyari olmu\u015fdu. H\u0259r halda, H\u0259s\u0259n yana-yana m\u0259n\u0259 dedi ki, &#8220;Eldar fikirl\u0259\u015fir, atam \u00f6l\u0259c\u0259k, velosiped m\u0259n\u0259 qalacaq&#8221;. O, L\u0259tif C\u0259f\u0259rovun \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan Kinematoqraf\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n s\u0259dri v\u0259zif\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdu.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259yli kinematoqraf\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n g\u0259nc n\u0259slin\u0259 h\u0259ssasl\u0131qla yana\u015f\u0131rd\u0131, R\u00fcst\u0259m d\u0259, Oqtay da, el\u0259 o Eldar da, m\u0259n d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259qamlarda onun k\u00f6m\u0259yini hiss edirdik. Aram\u0131zda ya\u015f f\u0259rqinin olmas\u0131na baxmayaraq, onunla \u00e7ox yax\u0131n idik. O, &#8220;Literaturnaya qazeta&#8221;n\u0131n sifari\u015fi il\u0259 Yusif S\u0259m\u0259do\u011flu, \u018fkr\u0259m \u018fylisli v\u0259 m\u0259nim haqq\u0131mda sanball\u0131 m\u0259qal\u0259 yazd\u0131, H\u0259s\u0259nin dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u0259qal\u0259ni redaksiyada yax\u015f\u0131 q\u0259bul el\u0259dil\u0259r, bu yax\u0131nlarda \u00e7ap olunaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259mi\u015fdil\u0259r, amma, n\u0259d\u0259ns\u0259, i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u0259di.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;N\u0259simi&#8221; filminin \u00e7\u0259kili\u015fi &#8211; fikrimc\u0259, ilk sanball\u0131 tarixi ekran \u0259s\u0259rimizdir &#8211; H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259ylinin b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tidir. B\u00fct\u00fcn dig\u0259r m\u00fcsb\u0259t c\u0259h\u0259tl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259min filmd\u0259 Rasim Balayevin parlaq istedad\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;N\u0259simi&#8221; studiyam\u0131z\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k tarixi filml\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn, bir n\u00f6v, t\u0259kan n\u00f6qt\u0259si idi. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, &#8220;D\u0259d\u0259 Qorqud&#8221; (rej. T.Ta\u011f\u0131zad\u0259), &#8220;Bab\u0259k&#8221; (rej. E.Quliyev) filml\u0259rind\u0259 ba\u015f rollarda da Rasim Balayev \u00e7\u0259kilib.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259ylinin l\u0259yaq\u0259tli h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rind\u0259n birini xat\u0131rlamaq ist\u0259rdim. Bu, \u0130r\u0259vanda ke\u00e7iril\u0259n sovet kino filml\u0259rinin festival\u0131 g\u00fcnl\u0259rind\u0259 ba\u015f vermi\u015fdi. M\u0259n H\u0259s\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259 birlikd\u0259 festival\u0131n m\u00fcnsifl\u0259r hey\u0259tinin s\u0259dri S.Rostotskini inand\u0131ra bildik ki, erm\u0259nil\u0259rin festivala t\u0259qdim etdikl\u0259ri &#8220;Erm\u0259nistan haqq\u0131nda yeddi mahn\u0131&#8221; filmi mill\u0259t\u00e7i-\u015fovinist xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. M\u0259hz bundan sonra h\u0259min film\u0259 Qran-Pri m\u00fckafat\u0131 verilm\u0259di.<\/p>\n\n\n\n<p>El\u0259 insanlar olur ki, onlar\u0131 r\u0259hm\u0259tl\u0259, ehtiramla v\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 xat\u0131rlay\u0131rlar. Bel\u0259 insanlardan biri H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259ylidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259nb\u0259:&nbsp;<a href=\"https:\/\/edebiyyatqazeti.az\/\">https:\/\/edebiyyatqazeti.az\/<\/a><\/strong> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6rk\u0259mli kino xadiml\u0259rimiz H\u0259s\u0259n Seyidb\u0259yliy\u0259 v\u0259 Eldar Quliyev\u0259 h\u0259sr etdiyim bu iki yaz\u0131 vaxtil\u0259 rus dilind\u0259 &#8220;\u041b\u0438\u0442\u0435\u0440\u0430\u0442\u0443\u0440\u0430, \u0418\u0441\u043a\u0443\u0441\u0441\u0442\u0432\u043e, \u041a\u0443\u043b\u044c\u0442\u0443\u0440\u0430 (\u041b\u0418\u041a) \u0410\u0437\u0435\u0440\u0431\u0430\u0439\u0434\u0436\u0430\u043d\u0430&#8221; kitab\u0131mda d\u0259rc olunmu\u015fdu. Bu yax\u0131nlarda yubileyl\u0259rini qeyd etdiyimiz ustad s\u0259n\u0259tkarlar\u0131m\u0131za aid yaz\u0131lar\u0131m\u0131 ilk d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan oxucular\u0131na t\u0259qdim edir\u0259m. (Anar) ANAR Rejissor Eldar Quliyev G\u0259nc (o ill\u0259rd\u0259 g\u0259nc) az\u0259rbaycanl\u0131 kinorejissor Eldar Quliyev haqq\u0131ndak\u0131 bu ki\u00e7ik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-42085","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42085","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42085"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42085\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42093,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42085\/revisions\/42093"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}