{"id":43271,"date":"2022-12-27T10:00:00","date_gmt":"2022-12-27T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=43271"},"modified":"2022-12-27T12:11:37","modified_gmt":"2022-12-27T08:11:37","slug":"az%c9%99rbaycan-asiqlar-birliyinin-s%c9%99dri-m%c9%99h%c9%99rr%c9%99m-qasimli-heyd%c9%99r-%c9%99liyev-v%c9%99-az%c9%99rbaycanin-milli-m%c9%99n%c9%99vi-intibahi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=43271","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan A\u015f\u0131qlar Birliyinin s\u0259dri M\u0259h\u0259rr\u0259m QASIMLI.&#8221;Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n milli-m\u0259n\u0259vi intibah\u0131&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Meherrek-Qasimli-15012018.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Meherrek-Qasimli-15012018.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-43274\" width=\"704\" height=\"477\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Meherrek-Qasimli-15012018.jpg 500w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Meherrek-Qasimli-15012018-300x203.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 704px) 100vw, 704px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan \u00f6z m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, inc\u0259s\u0259n\u0259ti, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri il\u0259 d\u00fcnyada tan\u0131n\u0131r. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rinin k\u00f6kl\u0259ri \u00e7ox-\u00e7ox q\u0259dim zamanlara gedib \u00e7\u0131x\u0131r. XX \u0259srd\u0259 is\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda yeni bir d\u00f6vr ba\u015flad\u0131. Bu, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan bir d\u00f6vrd\u00fcr. Ulu \u00d6nd\u0259r deyirdi ki, \u201cxalq bir \u00e7ox x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 tan\u0131n\u0131r, say\u0131l\u0131r v\u0259 d\u00fcnya xalqlar\u0131 i\u00e7\u0259risind\u0259 f\u0259rql\u0259nir. Bu x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n \u0259n y\u00fcks\u0259yi, \u0259n b\u00f6y\u00fcy\u00fc m\u0259d\u0259niyy\u0259tdir\u201d. M\u0259hz ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r hakimiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 xalq\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin inki\u015faf\u0131n\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bizim n\u0259sil xo\u015fb\u0259xtdir ki, Heyd\u0259r \u018fliyevl\u0259 bir epoxada ya\u015famaq biz\u0259 n\u0259sib oldu v\u0259 \u00dcmummilli Liderin m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz\u0259, inc\u0259s\u0259n\u0259timiz\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi b\u00f6y\u00fck qay\u011f\u0131n\u0131n \u015fahidi olduq. M\u0259d\u0259niyy\u0259timizin el\u0259 bir sah\u0259si yoxdur ki, Heyd\u0259r \u018fliyev qay\u011f\u0131s\u0131ndan b\u0259hr\u0259l\u0259nm\u0259sin. Musiqimiz d\u0259, teatr\u0131m\u0131z da, kino s\u0259n\u0259timiz d\u0259, heyk\u0259ltara\u015fl\u0131q v\u0259 r\u0259ssaml\u0131\u011f\u0131m\u0131z da, xal\u00e7a s\u0259n\u0259timiz d\u0259 bug\u00fcnk\u00fc inki\u015faf\u0131nda Ulu \u00d6nd\u0259rin \u00e7ox d\u0259y\u0259rli ideyalar\u0131ndan b\u0259hr\u0259l\u0259nib.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu fikirl\u0259r Az\u0259rbaycan A\u015f\u0131qlar Birliyinin s\u0259dri, professor, \u018fm\u0259kdar elm xadimi M\u0259h\u0259rr\u0259m Qas\u0131ml\u0131n\u0131n \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n milli-m\u0259n\u0259vi intibah\u0131\u201d s\u0259rl\u00f6vh\u0259li m\u0259qal\u0259sind\u0259 yer al\u0131b. AZ\u018fRTAC m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edir.<\/p>\n\n\n\n<p>1969-cu il iyulun 14-d\u0259 Sovet Az\u0259rbaycan\u0131n\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda ba\u015f vermi\u015f tarixi d\u0259yi\u015fiklik \u2013 \u00f6mr\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 \u00f6z xalq\u0131n\u0131n k\u00f6kl\u00fc maraqlar\u0131n\u0131n ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t\u0259 h\u0259sr etmi\u015f yurdsev\u0259r soyda\u015f\u0131m\u0131z, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar v\u0259 y\u00fcks\u0259k enerjili milli kadr Heyd\u0259r \u018fliyevin respublikan\u0131n ali siyasi r\u0259hb\u0259ri v\u0259zif\u0259sin\u0259 g\u0259lm\u0259si bir \u00e7ox ba\u015fqa sah\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, m\u0259n\u0259vi-humanitar istiqam\u0259tin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 milli m\u0259d\u0259niyy\u0259timizl\u0259 ba\u011fl\u0131 elmi v\u0259 m\u0259d\u0259ni-t\u0259\u015fkilati f\u0259aliyy\u0259tin s\u00fcr\u0259tli v\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 canlanmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ana dili, \u0259d\u0259biyyat, tarix, musiqi, r\u0259ssaml\u0131q, memarl\u0131q, xal\u00e7a\u00e7\u0131l\u0131q, xalq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 etnoqrafiya kimi \u0259n m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259ri c\u0259ml\u0259\u015fdir\u0259n milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r kompleksi o vaxtdan \u00fcmummilli lider missiyas\u0131 il\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayan Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259n y\u00fcks\u0259k qay\u011f\u0131 v\u0259 diqq\u0259ti il\u0259 himay\u0259 olundu. Aradan ke\u00e7\u0259n yar\u0131m \u0259srlik d\u00f6vr \u00e7oxminillik tariximiz\u0259 yeni tipli milli-m\u0259n\u0259vi intibah kimi daxil oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin 70\u201380-ci ill\u0259rind\u0259 m\u00fcdrik v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259n bir r\u0259hb\u0259r kimi Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycanda yeritdiyi siyas\u0259tin t\u0259rkibind\u0259 x\u00fcsusi yer tutan humanitar istiqam\u0259t m\u0259hz bel\u0259 bir iqlimin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. Onun xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixi ke\u00e7mi\u015fin\u0259, klassik \u0259d\u0259bi qaynaqlar\u0131na, ana dilin\u0259, milli-m\u0259n\u0259vi s\u0259rv\u0259tl\u0259rin\u0259 h\u0259ssas v\u0259 qay\u011f\u0131ke\u015f m\u00fcnasib\u0259ti bu sah\u0259nin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, qorunub ya\u015fad\u0131lmas\u0131 i\u015fin\u0259 g\u00fccl\u00fc t\u0259kan verdi. O ill\u0259rd\u0259n ba\u015flayaraq milli ruhun g\u00fccl\u0259nm\u0259si, v\u0259t\u0259n\u00e7ilik, az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideyalar\u0131n\u0131n q\u00fcvv\u0259tl\u0259nm\u0259si n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq bir dal\u011falanma yaratd\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi himay\u0259darl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u00f6nd\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n bu ilkin t\u0259rp\u0259ni\u015f uzunm\u00fcdd\u0259tli bir m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 m\u00fccadil\u0259nin \u0259sas\u0131n\u0131 qoyaraq, \u00f6nc\u0259 Az\u0259rbaycan ziyal\u0131lar\u0131n\u0131, daha sonra is\u0259 b\u00fct\u00fcn xalq\u0131 strateji m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259f\u0259rb\u0259r etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u00fczill\u0259rin qan yadda\u015f\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131b g\u0259tir\u0259n tarixi-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259, o s\u0131radan folklor qaynaqlar\u0131na g\u00f6st\u0259ril\u0259n qay\u011f\u0131 v\u0259 diqq\u0259t b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan miqyas\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fctan\u0131ma, \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259qay\u0131d\u0131\u015f prosesl\u0259rini h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirdi. \u018fvv\u0259lki onillikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yasaq olan \u201cD\u0259d\u0259 Qorqud\u201d, \u201cO\u011fuz\u201d, \u201cO\u011fuz yurdu\u201d, \u201cOzan\u201d, \u201cT\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259ti\u201d, \u201cQan yadda\u015f\u0131\u201d anlay\u0131\u015flar\u0131 respublikada yaranm\u0131\u015f m\u00fcnbit z\u0259mind\u0259n n\u0259\u015f\u0259t taparaq, elmi toplant\u0131larda, \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni y\u0131\u011f\u0131ncaqlarda, kitablarda, m\u0259tbuatda, radio-televiziya verili\u015fl\u0259rind\u0259 boy g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n\u0259vi yadda\u015f\u0131n v\u0259 milli \u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fcy\u00fcn b\u0259rpas\u0131 \u0130\u00e7\u0259ri\u015f\u0259h\u0259r, \u015eu\u015fa, Ordubad, G\u0259nc\u0259 memarl\u0131q kompleksl\u0259rinin milli qoruq elan edilm\u0259sind\u0259n, q\u0259dim xal\u00e7alar\u0131n muzey-qoru\u011fa (&#8220;Xal\u00e7a muzeyi&#8221;n\u0259) c\u0259ml\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259n, saz\u0131-s\u00f6z\u00fc, mu\u011fam s\u0259n\u0259tini, xalq mahn\u0131lar\u0131n\u0131 v\u0259 r\u0259qs-oyun m\u0259d\u0259niyy\u0259timizi himay\u0259 ed\u0259n r\u0259smi qurumlar\u0131n (Az\u0259rbaycan A\u015f\u0131qlar Birliyi, \u201cA\u015f\u0131q P\u0259ri M\u0259clisi\u201d, \u201c\u0130rs\u201d, \u201cAt\u0259\u015fgah\u201d, \u201cG\u00fcl\u00fcstan\u201d, \u201cYall\u0131\u201d v\u0259 s. kimi m\u0259\u015fhur xalq kollektivl\u0259ri, &#8220;Mu\u011fam teatr\u0131&#8221;, &#8220;Dastan teatr\u0131&#8221; , &#8220;Ozan-A\u015f\u0131q Muzeyi&#8221;) yarad\u0131lmas\u0131ndan, k\u00fctl\u0259vi folklor n\u0259\u015frl\u0259rind\u0259n, folklorun geni\u015f miqyasda t\u0259bli\u011find\u0259n (folklor festivallar\u0131, saz bayramlar\u0131, &#8220;Bulaq&#8221; v\u0259 &#8220;Ozan&#8221; verili\u015fl\u0259ri, q\u0259zet v\u0259 jurnallarda folklor s\u0259hif\u0259l\u0259ri) ba\u015flad\u0131 v\u0259 az sonra \u00f6z u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259rini g\u00f6st\u0259rdi. Art\u0131q 70-ci ill\u0259rin ortalar\u0131ndan soy-k\u00f6k\u0259, milli kimlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259, tarixi qaynaqlarla ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r\u0259 t\u0259kc\u0259 alim, m\u00fc\u0259llim v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259xsus ixtisas auditoriyalar\u0131n\u0131n yox, b\u00fct\u00fcn ziyal\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n g\u0259ncl\u0259rin x\u00fcsusi h\u0259ssasl\u0131q g\u00f6st\u0259rdiyi duyulmaqda idi.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259kc\u0259 bel\u0259 bir fakt\u0131 xat\u0131rlatmaq kifay\u0259tdir ki, 1978-ci ild\u0259 akademik H\u0259mid Arasl\u0131n\u0131n n\u0259\u015fr\u0259 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 &#8220;Kitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud&#8221; kitab\u0131 b\u00f6y\u00fck tirajla \u00e7apdan \u00e7\u0131xd\u0131qdan az sonra s\u00fcr\u0259tl\u0259 sat\u0131l\u0131b qurtarm\u0131\u015fd\u0131. Eyni s\u00f6zl\u0259ri h\u0259min ill\u0259rin dig\u0259r elmi v\u0259 k\u00fctl\u0259vi folklor n\u0259\u015frl\u0259ri (&#8220;Koro\u011flu&#8221;, &#8220;Az\u0259rbaycan dastanlar\u0131&#8221;, &#8220;A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259r&#8221; v\u0259 s.) haqq\u0131nda da s\u00f6yl\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. K\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259 folklor irsimizin t\u0259bli\u011finin xalq t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fck maraq v\u0259 r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131lanmas\u0131 o ill\u0259rd\u0259 radio v\u0259 telepo\u00e7ta g\u0259l\u0259n m\u0259ktublar\u0131n say\u0131ndan da g\u00f6r\u00fcnm\u0259kd\u0259 idi. Bel\u0259 ki, 1975-ci ild\u0259 radionun &#8220;Bulaq&#8221; verili\u015finin \u00fcnvan\u0131na h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 100\u2013150 m\u0259ktub daxil olmu\u015fdur. 1979-cu ild\u0259 &#8220;Ozan&#8221; verili\u015finin h\u0259ft\u0259lik po\u00e7tu daha y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259rici (150\u2013 200 m\u0259ktub) n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKommunist\u201d, &#8220;\u018fd\u0259biyyat v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t&#8221;, &#8220;Sovet k\u0259ndi&#8221;, &#8220;Az\u0259rbaycan g\u0259ncl\u0259ri&#8221; q\u0259zetl\u0259rinin, &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221;, &#8220;Qobustan&#8221;, &#8220;Ulduz&#8221;, &#8220;K\u0259nd h\u0259yat\u0131&#8221; jurnallar\u0131n\u0131n po\u00e7tunda da xalq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 materiallar xeyli yer alm\u0131\u015fd\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar 70-ci ill\u0259rd\u0259 folklor i\u015fin\u0259 \u00fcmumxalq miqyas\u0131nda h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n s\u0259viyy\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck tarixi-m\u0259d\u0259ni \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rliyinin birinci d\u00f6n\u0259mind\u0259 (1969\u20131982) folklorun t\u0259bli\u011fi, n\u0259\u015fri v\u0259 t\u0259dqiqi istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n iri miqyasl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r b\u0131r qayda olaraq onun \u015f\u0259xsi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc, birba\u015fa s\u0259r\u0259ncam\u0131 v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 say\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259rin respublikaya r\u0259hb\u0259rliyini birinci d\u00f6vr\u00fc bir t\u0259r\u0259fd\u0259n sistemli v\u0259 sanball\u0131 folklor n\u0259\u015frl\u0259rinin v\u00fcs\u0259t almas\u0131 il\u0259 s\u0259ciyy\u0259vidirs\u0259, ba\u015fqa bir t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 xalq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259\u015fkilati t\u0259dbirl\u0259rin \u2013 a\u015f\u0131qlar\u0131n qurultaylar\u0131n\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131, &#8220;Koro\u011fluya qay\u0131daq&#8221; rubrikas\u0131 alt\u0131nda silsil\u0259 ozan-a\u015f\u0131q t\u0259dbirl\u0259rinin, dastan ax\u015famlar\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkil edilm\u0259si, b\u00f6y\u00fck xalq s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n\u0131n yubileyl\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si, xalq istedadlar\u0131n\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xaran folklor festivallar\u0131n\u0131n, sonralar \u0259n\u0259n\u0259 hal\u0131n\u0131 alan v\u0259 Az\u0259rbaycan musiqi m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 bir \u00e7ox istedadlar b\u0259x\u015f ed\u0259n m\u0259\u015fhur &#8220;Xan b\u00fclb\u00fcl&#8221; m\u00fcsabiq\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015fkil edilm\u0259si v\u0259 s. il\u0259 \u0259lam\u0259tdard\u0131r. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda m\u00fch\u00fcm hadis\u0259y\u0259 \u00e7evril\u0259n h\u0259min t\u0259dbirl\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev vaxt taparaq \u00f6z\u00fc \u015f\u0259xs\u0259n i\u015ftirak etmi\u015f, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n \u00fcr\u0259k s\u00f6zl\u0259rini s\u00f6yl\u0259mi\u015f, xeyir-duas\u0131n\u0131 vermi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u00fcbh\u0259siz ki, respublikan\u0131n ba\u015f\u0131nda duran birinci \u015f\u0259xsin bel\u0259 bir m\u00f6vqe n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259si h\u0259m bu t\u0259dbirl\u0259rin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131 v\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 s\u00f6z\u00fcn geni\u015f m\u0259nas\u0131nda, xalq\u0131 ruhland\u0131raraq milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131 g\u00fccl\u0259ndirmi\u015fdir. O ill\u0259rd\u0259 respublika r\u0259hb\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n &#8220;Xalq\u0131n istedad\u0131, onun yarad\u0131c\u0131l\u0131q d\u00fchas\u0131 \u201cKitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud\u201d, \u201cKoro\u011flu\u201d v\u0259 ba\u015fqa epik \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 b\u00fct\u00fcn dol\u011funlu\u011fu il\u0259 t\u0259c\u0259ss\u00fcm tapm\u0131\u015fd\u0131r\u201d \u2013 fikrinin s\u00f6yl\u0259nilm\u0259si he\u00e7 d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyildi. Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u00f6yl\u0259diyi bu v\u0259 bu q\u0259bild\u0259n olan dig\u0259r istiqam\u0259tverici m\u00fclahiz\u0259l\u0259r elm v\u0259 s\u0259n\u0259t adamlar\u0131n\u0131 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, qorunmas\u0131 v\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u0259kd\u0259 olan g\u0259nc n\u0259sl\u0259 m\u0259nims\u0259dilm\u0259si i\u015fin\u0259 y\u00f6n\u0259ldirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259min ill\u0259rd\u0259n ba\u015flayaraq folklor problematikas\u0131 elm v\u0259 b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131q t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 aktiv \u015f\u0259kild\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 daxil oldu. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 o vaxtdan etibar\u0259n elmi idar\u0259 v\u0259 t\u0259dris m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 t\u00fcrk mifologiyas\u0131 v\u0259 q\u0259dim t\u00fcrk epos m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u201cKitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud\u201dla ba\u011fl\u0131 elmi m\u00fczakir\u0259l\u0259r ke\u00e7irilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131, problematik m\u0259qal\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259t toplular n\u0259\u015fr edildi, eposun elmi-t\u0259nqidi m\u0259tninin haz\u0131rlanmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar vacib elmi-n\u0259z\u0259ri i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcld\u00fc. H.Arasl\u0131, M.H.T\u0259hmasib, M.Seyidov, F.Zeynalov, T.Hac\u0131yev, S.\u018flizad\u0259, \u015e.C\u0259m\u015fidov, E.\u018flib\u0259yzad\u0259, B.Abdulla v\u0259 ba\u015fqa t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n bu sah\u0259d\u0259ki elmi f\u0259aliyy\u0259ti g\u00fccl\u0259ndi. Az\u0259rbaycan folklor\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259n m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131ndan olan M.H.T\u0259hmasibin &#8220;Az\u0259rbaycan xalq dastanlar\u0131 (orta \u0259srl\u0259r)&#8221; (Bak\u0131, Elm, 1972) adl\u0131 sanball\u0131 monoqrafiyas\u0131 da bu d\u00f6vr\u00fcn m\u0259hsulu oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Qobustan&#8221;, &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221;, &#8220;Ulduz&#8221; jurnallar\u0131nda, &#8220;Az\u0259rbaycan filologiyas\u0131&#8221;, &#8220;Filologiya m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri&#8221; m\u0259cmu\u0259l\u0259rind\u0259 t\u00fcrk mifoloji d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 sistemi, tarixi-etnik yadda\u015f, soyk\u00f6k\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f, milli kimlik probleminin folklor v\u0259 etnoqrafiya m\u0259d\u0259niyy\u0259timizd\u0259 inikas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u00e7oxsayl\u0131 m\u0259qal\u0259l\u0259rin ard\u0131c\u0131l \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7ap olunmas\u0131 da elmi-m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131n milli ovqat\u0131n\u0131 \u0259ks etdirirdi. 70-ci ill\u0259rd\u0259n start g\u00f6t\u00fcr\u0259n D\u0259d\u0259 Qorqud h\u0259r\u0259kat\u0131 qar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n onillikl\u0259rin Qorqud elmi m\u0259kan\u0131na \u00e7evrilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259 bildi: Az\u0259rbaycan qorqud\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131 bir-birinin ard\u0131nca abid\u0259nin kamil m\u0259tnl\u0259rini n\u0259\u015fr etdi, D\u0259d\u0259 Qorqudla ba\u011fl\u0131 sistemli ara\u015fd\u0131rmalar ortaya \u00e7\u0131xd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Qorqud\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n \u0259n n\u00fcfuzlu elmi toplant\u0131lar\u0131 t\u0259kc\u0259 ke\u00e7mi\u015f Sovetl\u0259r \u0130ttifaq\u0131 miqyas\u0131nda deyil, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycanda m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdi. Qorqud\u00e7uluq t\u0259kc\u0259 elm-t\u0259hsil sistemi il\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259nm\u0259di. Yaz\u0131\u00e7\u0131lar, r\u0259ssamlar, heyk\u0259ltara\u015flar, kinematoqraf\u00e7\u0131lar D\u0259d\u0259 Qorqud m\u00f6vzu v\u0259 motivl\u0259rin\u0259 \u00fcz tutdular. Anar\u0131n ssenari m\u00fc\u0259llifi oldu\u011fu &#8220;D\u0259d\u0259 Qorqud&#8221; filmi bu sah\u0259d\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck u\u011furlardan biri oldu. Az\u0259rbaycan h\u00fcdudlar\u0131ndan \u00e7ox-\u00e7ox uzaqlarda da b\u00f6y\u00fck \u015f\u00f6hr\u0259t tapan bu g\u00f6z\u0259l kino \u0259s\u0259ri Qorqud obraz\u0131n\u0131n v\u0259 eposdak\u0131 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik, q\u0259hr\u0259manl\u0131q, bahad\u0131rl\u0131q ideyalar\u0131n\u0131n t\u0259bli\u011find\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcy\u0259g\u0259lm\u0259z d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Qorqud ruhunun, milli ideyalar\u0131n, o\u011fuz m\u0259n\u0259vi-estetik d\u00fcnyas\u0131n\u0131n yenid\u0259n xalqa m\u0259nims\u0259dilm\u0259sind\u0259 &#8220;D\u0259d\u0259 Qorqud&#8221; filmi il\u0259 yana\u015f\u0131, M.Abdullayev, F.\u018fliyev, M.Av\u015far v\u0259 ba\u015fqa tan\u0131nm\u0131\u015f r\u0259ssamlar\u0131n D\u0259d\u0259 Qorqud motivl\u0259ri \u0259sas\u0131nda \u00e7\u0259kdikl\u0259ri silsil\u0259 r\u0259sm \u0259s\u0259rl\u0259ri, xal\u00e7a ustalar\u0131n\u0131n haz\u0131rlad\u0131qlar\u0131 Qorqud xal\u00e7alar\u0131, \u00e7a\u011fda\u015f heyk\u0259ltara\u015fl\u0131qda yer alan \u00e7e\u015fidli Qorqud motivl\u0259ri d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli i\u015f g\u00f6rd\u00fc. Qorqud ruhuna qay\u0131d\u0131\u015f \u0130.\u015e\u0131xl\u0131, \u018f.C\u0259f\u0259rzad\u0259, \u0130.H\u00fcseynov, Anar, El\u00e7in, M.S\u00fcleymanl\u0131, F.K\u0259rimzad\u0259, \u018f.Mu\u011fanl\u0131, S.O\u011fuz, V.N\u0259sib, M.Oruc kimi yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q axtar\u0131\u015flar\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tapd\u0131: onlar\u0131n q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131qlar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif s\u0259pkili n\u0259sr \u0259s\u0259rl\u0259rinin dil v\u0259 \u00fcslub keyfiyy\u0259tl\u0259rind\u0259 \u201cKitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud\u201d eposuna m\u0259xsus poetik-\u00fcslubi maneralar, b\u0259dii-estetik cizgil\u0259r qabar\u0131q yer ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>O ill\u0259rd\u0259 R. Rza, O. Sar\u0131v\u0259lli, H. Arif, B. Vahabzad\u0259, N. X\u0259zri, X.R.Ulut\u00fcrk, M.Araz, M.G\u00fcn\u0259r, M.\u0130smay\u0131l, M.Yaqub, N.H\u0259s\u0259nzad\u0259, S.R\u00fcst\u0259mxanl\u0131, Dilsuz, A.Abdullazad\u0259 kimi istedadl\u0131 \u015fairl\u0259rin \u015feirl\u0259rind\u0259 Qorqud motiv v\u0259 obrazlar\u0131 milli-tarixi \u00f6z\u00fcml\u00fcy\u00fcn poetik ifad\u0259sin\u0259 \u00e7evrildi. \u00d6t\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rind\u0259 azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n x\u00fcsusi bir v\u00fcs\u0259tl\u0259 dal\u011falanmas\u0131nda, 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 milli istiqlal m\u00fccadil\u0259si v\u0259 V\u0259t\u0259n torpaqlar\u0131n\u0131n b\u00f6l\u00fcnm\u0259zliyi, b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 prosesind\u0259 &#8220;Qorqud&#8221; v\u0259 qorqud\u00e7ulu\u011fun m\u00fcst\u0259sna m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259yi oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fczl\u0259diyi faci\u0259li b\u00f6hran\u0131 xalq\u0131n t\u0259l\u0259bi il\u0259 1993-c\u00fc ilin yay\u0131nda hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131b m\u00fcdriklik v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 aradan qald\u0131ran \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev yeni \u015f\u0259raitd\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunub z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259sini suveren d\u00f6vl\u0259tin prioritetl\u0259ri s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259ltdi. Bu m\u0259nada 1996-c\u0131 ild\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ilk n\u0259h\u0259ng \u00fcz\u0259n qazma qur\u011fusunun &#8220;D\u0259d\u0259 Qorqud&#8221; ad\u0131 il\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131 da \u00e7ox t\u0259bii g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. N\u0259h\u0259ng qur\u011funun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda i\u015ftirak ed\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda &#8220;D\u0259d\u0259 Qorqud&#8221; ad\u0131n\u0131n tarixi simvolikas\u0131nda yer alan m\u00fcdriklik v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259nlik anlamlar\u0131n\u0131 x\u00fcsusi vur\u011fulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fn n\u0259hay\u0259t b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259si kimi 1997-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti Heyd\u0259r \u018fliyev &#8220;Kitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud&#8221; dastanlar\u0131n\u0131n 1300 illik yubileyinin qeyd olunmas\u0131 bar\u0259d\u0259 tarixi F\u0259rman imzalad\u0131. &#8220;Kitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud&#8221; dastanlar\u0131n\u0131n 1300 illik yubileyinin UNESCO t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00fcnya miqyas\u0131nda ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fc d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 ad\u0131ndan Prezident Heyd\u0259r \u018fliyev qald\u0131rd\u0131 v\u0259 az sonra h\u0259min beyn\u0259lxalq qurum yubileyl\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klifi q\u0259bul etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r klassik irsin, ke\u00e7mi\u015fin \u0259n yax\u015f\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259rinin \u00e7a\u011fda\u015f n\u0259sill\u0259rin milli ruhda t\u0259rbiy\u0259sind\u0259 \u00f6n\u0259mini vur\u011fulayaraq deyirdi: &#8220;M\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timiz \u00fc\u00e7\u00fcn taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si tariximizin bir \u00e7ox qaranl\u0131q s\u0259hif\u0259l\u0259rini a\u00e7maqla kimliyim tam m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259yi, milli k\u00f6kl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni t\u0259f\u0259kk\u00fcrl\u00fc g\u0259nc n\u0259sil yeti\u015fdirilm\u0259sini z\u0259ruri edir. Ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin\u0259, a\u011f\u0131r prosesl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, biz \u00f6z tarixi ke\u00e7mi\u015fimizin \u00e7ox d\u0259y\u0259rli s\u0259hif\u0259l\u0259rini q\u0131sa bir m\u00fcdd\u0259td\u0259 a\u00e7a bilmi\u015f v\u0259 xalqa g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 nail olmu\u015fuq. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259r bir \u00f6vlad\u0131 \u00f6z tarixi ke\u00e7mi\u015fini, varisi oldu\u011fu m\u0259d\u0259ni irsi daha d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259n\u0259r\u0259k b\u00f6y\u00fck q\u00fcrur hissi duyma\u011fa ba\u015flay\u0131r v\u0259 s\u00f6zs\u00fcz ki, bununla f\u0259xr edir&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259hz d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si kontekstind\u0259 yana\u015fma v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev d\u00fcnyas\u0131 &#8220;Kitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud&#8221;un bir q\u0259hr\u0259manl\u0131q eposu olaraq \u0259sas mahiyy\u0259tind\u0259 duran alp-\u0259r\u0259nlik, c\u0259ngav\u0259rlik motivini yeni, \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus bi\u00e7imd\u0259 \u015f\u0259rh edib m\u0259naland\u0131rd\u0131: &#8220;Kitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud&#8221; q\u0259hr\u0259manl\u0131q eposudur, \u00f6z\u00fc d\u0259 bir c\u0259ngav\u0259r, bir igid haqq\u0131nda yox, b\u00fct\u00f6v bir xalq\u0131n q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdir\u0259n bir eposdur. Onun \u0259n b\u00f6y\u00fck ideyas\u0131 ba\u015f s\u0259rk\u0259rd\u0259d\u0259n tutmu\u015f b\u00f6y\u00fckd\u0259n ki\u00e7iy\u0259 kimi b\u00fct\u00fcn q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131n do\u011fma torpaqlar\u0131n\u0131 qorumaq u\u011frunda canlar\u0131ndan ke\u00e7m\u0259y\u0259 daim haz\u0131r olduqlar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259kdir&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarixi ke\u00e7mi\u015fimiz\u0259, \u0259srl\u0259rin da\u015f s\u0131na\u011f\u0131ndan ke\u00e7ib g\u0259l\u0259n saz-s\u00f6z qaynaqlar\u0131m\u0131za, xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixin m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 yeti\u015fdirdiyi ustad s\u0259n\u0259tkarlara h\u0259qiqi q\u0259dirbil\u0259nlikl\u0259 yana\u015fd\u0131\u011f\u0131ndand\u0131 ki, onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 b\u00f6y\u00fck xalq ozanlar\u0131m\u0131z A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259rin 150 illik (1972-ci il), A\u015f\u0131q Al\u0131n\u0131n 180 illik (1981-ci il) yubileyl\u0259ri b\u00f6y\u00fck t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259, \u00fcmumxalq bayram\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qeyd olunmu\u015fdur. 1972-ci ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin qeyri-adi t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131q bacar\u0131\u011f\u0131 v\u0259 h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck siyasi n\u00fcfuzu say\u0259sind\u0259 A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259rin 150 illik yubiley t\u0259dbiri Bak\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, Moskvada da \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 ke\u00e7irildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130st\u0259r Bak\u0131da, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Moskvada ke\u00e7irilmi\u015f A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259r yubileyin\u0259 ke\u00e7mi\u015f sovetl\u0259r birliyinin b\u00fct\u00fcn respublikalar\u0131nda \u0259n tan\u0131nm\u0131\u015f elm, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t xadiml\u0259ri toplanm\u0131\u015fd\u0131lar. M\u00fcxt\u0259lif mill\u0259tl\u0259rd\u0259n olan natiql\u0259r Kremlin Qurultaylar Saray\u0131nda A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259rin timsal\u0131nda Az\u0259rbaycan saz-s\u00f6z s\u0259n\u0259tinin ecazkar q\u00fcdr\u0259tind\u0259n s\u00f6z a\u00e7d\u0131lar. Yubiley t\u0259dbirl\u0259rinin \u0130ttifaq miqyas\u0131ndak\u0131 b\u00f6y\u00fck \u0259ks-s\u0259das\u0131 o vaxt h\u0259tta erm\u0259nil\u0259ri d\u0259 A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259rin 150 illiyini qeyd etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda qoydu. Erm\u0259nistan SSR \u0259razisind\u0259 olan G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131nda &#8211; A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259rin v\u0259t\u0259ni A\u011fkils\u0259 k\u0259ndind\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkar\u0131n \u0259z\u0259m\u0259tli q\u0259bir\u00fcst\u00fc abid\u0259si ucald\u0131ld\u0131. Bu, h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev n\u00fcfuzunun say\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f parlaq bir nailiyy\u0259t idi. 2001-ci ild\u0259 is\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z\u0131n S\u0259r\u0259ncam\u0131 \u0259sas\u0131nda A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259rin 180 illiyi t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259 qeyd olundu. A\u015f\u0131\u011f\u0131n ad\u0131n\u0131n \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si, poetik irsinin t\u0259dqiq v\u0259 t\u0259bli\u011fi istiqam\u0259tind\u0259 irimiqyasl\u0131 i\u015f apar\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1981-ci ild\u0259 A\u015f\u0131q Al\u0131n\u0131n 180 illik yubileyinin respublikam\u0131z-da t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259 qeyd olunmas\u0131 da Heyd\u0259r \u018fliyevin \u015f\u0259xsi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fcn n\u0259tic\u0259si idi. M\u0259hz h\u0259min yubiley q\u0259rar\u0131ndan sonra A\u015f\u0131q Al\u0131n\u0131n poetik irsinin toplan\u0131lmas\u0131, n\u0259\u015fri v\u0259 t\u0259bli\u011fi sah\u0259sind\u0259 geni\u015f miqyasl\u0131 elmi-t\u0259cr\u00fcbi i\u015fl\u0259r apar\u0131lm\u0131\u015f, b\u00f6y\u00fck el s\u0259n\u0259tkar\u0131n\u0131n yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu b\u0259nz\u0259rsiz v\u0259 z\u0259rif s\u00f6z incil\u0259ri itib-batmaqdan qorunmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin 70-ci ill\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq istedadl\u0131 el s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q v\u0259 ifa\u00e7\u0131l\u0131q sah\u0259sind\u0259 qazand\u0131qlar\u0131 u\u011fur v\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 bir \u00e7ox d\u00f6vl\u0259t t\u0259ltifl\u0259rin\u0259 layiq g\u00f6r\u00fclm\u0259si d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na, folklora qay\u011f\u0131ke\u015f m\u00fcnasib\u0259tinin \u0259yani ifad\u0259si olmu\u015fdur. H\u0259min ill\u0259rd\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f el s\u0259n\u0259tkarlar\u0131 A\u015f\u0131q H\u00fcseyn Cavan, A\u015f\u0131q \u015e\u0259m\u015fir Qocayev, A\u015f\u0131q \u015eakir Hac\u0131yev, A\u015f\u0131q \u018fkb\u0259r C\u0259f\u0259rov, A\u015f\u0131q \u018fdal\u0259t N\u0259sibov, A\u015f\u0131q P\u0259nah P\u0259nahov v\u0259 A\u015f\u0131q \u0130mran H\u0259s\u0259nov &#8220;\u018fm\u0259kdar inc\u0259s\u0259n\u0259t xadimi&#8221;, musiqi folklorunun \u0259v\u0259zsiz ifa\u00e7\u0131lar\u0131 olan \u0130zz\u0259tal\u0131 Z\u00fclf\u00fcqarov, \u018fl\u0259sg\u0259r \u015e\u0259kili v\u0259 \u018fli K\u0259rimov is\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycan\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u0259d\u0259niyy\u0259t i\u015f\u00e7isi&#8221; f\u0259xri ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fcl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bu \u0259n\u0259n\u0259 m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 d\u0259 davam etdirildi. \u018fdal\u0259t N\u0259sibov, \u0130sf\u0259ndiyar R\u00fcst\u0259mov kimi qocaman ustadlara f\u0259xri Prezident t\u0259qa\u00fcd\u00fcn\u00fcn verilm\u0259si, A\u015f\u0131q \u018fhliman R\u0259himov v\u0259 \u018fdal\u0259t D\u0259lida\u011fl\u0131n\u0131n &#8220;\u018fm\u0259kdar m\u0259d\u0259niyy\u0259t i\u015f\u00e7isi&#8221; f\u0259xri ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u0259si buna s\u00fcbutdur. \u0130stedadl\u0131 saz-s\u00f6z ifa\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 folklor kollektivl\u0259ri \u00f6t\u0259n \u0259srin yetmi\u015f-s\u0259ks\u0259ninci ill\u0259rind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin yaratd\u0131\u011f\u0131 imkanlar say\u0259sind\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 beyn\u0259lxalq festivallara g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdi. Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyinin ruh y\u00fcks\u0259kliyi il\u0259 u\u011furlad\u0131\u011f\u0131 xalq istedadlar\u0131 Fransa, \u0130spaniya, Yunan\u0131stan, Bolqar\u0131stan, Macar\u0131stan, Pol\u015fa, Hollandiya, Monqolustan, \u00c7in, Almaniya v\u0259 Avstriyada ke\u00e7irilmi\u015f Beyn\u0259lxalq Folklor festivallar\u0131ndan respublikam\u0131za laureat ad\u0131 il\u0259 qay\u0131tm\u0131\u015fd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>Qazan\u0131lm\u0131\u015f u\u011furlar h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 respublikada folklor istedadlar\u0131na yarad\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259raitin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259si idi. T\u0259kc\u0259 bel\u0259 bir fakt\u0131 xat\u0131rlatmaq yet\u0259rlidir ki, 70\u201380-ci ill\u0259rd\u0259 ba\u015fqa respublikalarda folklor kollektivl\u0259ri ictimai \u0259saslarla f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri halda, Az\u0259rbaycanda bel\u0259 qurumlar m\u0259d\u0259niyy\u0259t saraylar\u0131 strukturuna yerl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k b\u00fcdc\u0259d\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>1980-ci ild\u0259 respublika r\u0259hb\u0259rliyinin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 A\u011fstafada &#8220;Saz m\u0259kt\u0259bi&#8221;nin a\u00e7\u0131lmas\u0131, daha sonra Tovuzda H\u00fcseyn Bozalqanl\u0131 ad\u0131na &#8220;Ozan\u2013A\u015f\u0131q Muzeyi&#8221;nin yarad\u0131lmas\u0131 folklorla ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259dbirl\u0259r c\u0259rg\u0259sind\u0259dir. Bu d\u00f6vrd\u0259 folklor i\u015fin\u0259 maraq o q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u0259nmi\u015fdi ki, respublika v\u0259 rayon q\u0259zetl\u0259rind\u0259 folklor s\u0259hif\u0259 v\u0259 gu\u015f\u0259l\u0259rinin verilm\u0259si, ali v\u0259 orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 folklor m\u0259rasiml\u0259rinin t\u0259\u015fkil edilm\u0259si adi hal alm\u0131\u015fd\u0131. H\u0259tta bir s\u0131ra yerl\u0259rd\u0259 folklor bayramlar\u0131 \u2013 &#8220;Qurbani saz bayram\u0131&#8221; (C\u0259bray\u0131l, 1978), &#8220;Bayat\u0131 bayram\u0131&#8221; (La\u00e7\u0131n, 1979), &#8220;Dastan gec\u0259si&#8221; (Tovuz, 1980), &#8220;Koro\u011fluya qay\u0131daq&#8221; (Bak\u0131, 1982) v\u0259 s. ke\u00e7irilirdi. Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Filarmoniyas\u0131nda ard\u0131c\u0131l \u015f\u0259kild\u0259 Bor\u00e7al\u0131, G\u00f6y\u00e7\u0259, Tovuz, G\u0259d\u0259b\u0259y, \u015eirvan, G\u0259nc\u0259 a\u015f\u0131qlar\u0131n\u0131n konsertl\u0259ri t\u0259\u015fkil edilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259narda \u2013 qon\u015fu G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Erm\u0259nistan respublikalar\u0131nda ya\u015fayan Bor\u00e7al\u0131 v\u0259 G\u00f6y\u00e7\u0259 a\u015f\u0131qlar\u0131 \u2013 \u018fmrah G\u00fclm\u0259mm\u0259dov, H\u00fcseyn Sara\u00e7l\u0131, Kamandar \u018ff\u0259ndiyev, F\u0259tulla G\u00f6y\u00e7\u0259li, Hac\u0131 Bayramov kimi ustad s\u0259n\u0259tkarlar tez-tez Bak\u0131ya d\u0259v\u0259t olunur, konsertl\u0259ri t\u0259\u015fkil edilir, repertuarlar\u0131 yaz\u0131ya al\u0131n\u0131rd\u0131. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, milli m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunub ya\u015fad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r kompleksinin arxas\u0131nda olduqca uzaqg\u00f6r\u0259n bir siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Strateji m\u0259qs\u0259d da\u015f\u0131yan bu siyas\u0259t \u00f6z\u00fcn\u00fctan\u0131ma, \u00f6z\u00fcn\u0259tap\u0131nma, soyk\u00f6k\u00fc, tarixi-milli yadda\u015f\u0131 qoruma i\u015fin\u0259 xidm\u0259t edirdi. Heyd\u0259r \u018fliyevin yetmi\u015f-s\u0259ks\u0259ninci ill\u0259rd\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi s\u0259rv\u0259tl\u0259rimiz\u0259 verdiyi qiym\u0259t, g\u00f6st\u0259rdiyi qay\u011f\u0131 v\u0259 diqq\u0259t onun doxsan\u0131nc\u0131 ill\u0259rd\u0259ki f\u0259aliyy\u0259tinin d\u0259 ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259si olaraq qal\u0131rd\u0131. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ildikd\u0259n sonra o, h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n dig\u0259r sah\u0259l\u0259ri kimi, m\u0259n\u0259vi-m\u0259d\u0259ni d\u0259y\u0259rl\u0259r istiqam\u0259tini d\u0259 daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlayaraq, bu sah\u0259nin perspektivi \u00fc\u00e7\u00fcn sistemli t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanda folklor i\u015finin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li t\u0259\u015fkilini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 1994-c\u00fc ild\u0259 Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131nda x\u00fcsusi elmi statusa malik Folklor Elmi-M\u0259d\u0259ni M\u0259rk\u0259zinin yarad\u0131lmas\u0131 h\u0259min d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox m\u00fch\u00fcm bir add\u0131m idi. Folklorun toplanmas\u0131, n\u0259\u015fri, t\u0259dqiqi v\u0259 t\u0259bli\u011fi sah\u0259sind\u0259ki f\u0259aliyy\u0259tin k\u00f6kl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 yenid\u0259n qurulmas\u0131 v\u0259 m\u0259n\u0259vi quruculuqda apar\u0131c\u0131 istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si \u00f6lk\u0259 Prezidentinin humanitar sah\u0259d\u0259ki strateji siyas\u0259tinin t\u0259l\u0259bi idi. 2003-c\u00fc ild\u0259n AMEA Nizami ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutu n\u0259zdind\u0259ki Folklor Elmi-M\u0259d\u0259ni M\u0259rk\u0259zinin m\u00fcst\u0259qil elmi-t\u0259dqiqat qurumuna &#8211; Folklor \u0130nstitutuna \u00e7evrilm\u0259si bu sah\u0259y\u0259 qay\u011f\u0131 v\u0259 himay\u0259nin n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc oldu\u011funu bir daha t\u0259sdiql\u0259di.<\/p>\n\n\n\n<p>2002-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli M\u0259clisind\u0259 &#8220;Folklor haqq\u0131nda Qanun&#8221;un q\u0259bul edilm\u0259si v\u0259 Prezident Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiql\u0259nm\u0259si fakt\u0131 da m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin m\u0259n\u0259vi humanitar h\u0259yat\u0131nda folklor m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131n\u0131n \u0259yani t\u0259zah\u00fcr\u00fc idi. Bu h\u0259ssas m\u00fcnasib\u0259tin n\u0259tic\u0259si olaraq elmi-t\u0259dqiqat m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259, universitetl\u0259rd\u0259, konservatoriyada, el\u0259c\u0259 d\u0259 k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259 folklor i\u015fin\u0259 x\u00fcsusi maraq g\u00f6st\u0259rilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131. Az\u0259rbaycan folklor v\u0259 etnoqrafiya m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin geni\u015f arenada tan\u0131d\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259d il\u0259 &#8220;Folklor v\u0259 etnoqrafiya&#8221; beyn\u0259lxalq elmi jurnal\u0131 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rd\u00fc. \u00dcmummilli Liderin m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin inki\u015faf\u0131na diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259d\u0259ni irsimiz, inc\u0259s\u0259n\u0259timiz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n a\u015f\u0131q s\u0259n\u0259timiz d\u00fcnya miqyas\u0131nda tan\u0131nd\u0131. Onun bu sah\u0259y\u0259 g\u00f6rs\u0259tdiyi b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si idi ki, Az\u0259rbaycan a\u015f\u0131q s\u0259n\u0259ti 2009-cu ild\u0259 UNESCO-nun qeyri-maddi m\u0259d\u0259ni irs siyah\u0131s\u0131na daxil edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Vaxtil\u0259 yasaqlara m\u0259ruz qalm\u0131\u015f Novruz bayram\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycanda h\u0259r il d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259li t\u0259dbir kimi ke\u00e7irilm\u0259si d\u0259 ulu \u00f6nd\u0259rimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin ictimai-siyasi f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 s\u0131x \u015f\u0259kild\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. 1979-cu ild\u0259 \u0130\u00e7\u0259ri\u015f\u0259h\u0259rd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n Novruz \u015f\u0259nlikl\u0259ri onun g\u00f6st\u0259ri\u015fi \u0259sas\u0131nda Az\u0259rbaycan televiziyas\u0131 il\u0259 birba\u015fa translyasiya edilmi\u015fdir. Bu, h\u0259min d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck c\u0259sar\u0259t t\u0259l\u0259b ed\u0259n bir h\u0259r\u0259k\u0259t idi. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, bel\u0259 bir add\u0131m\u0131n at\u0131lmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck siyasi avtoritet kimi Heyd\u0259r \u018fliyev \u015f\u0259xsiyy\u0259ti m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015fd\u0131. XX \u0259srin 70\u201380-ci ill\u0259rind\u0259 milli-etnoqrafik h\u0259yat\u0131m\u0131zla ba\u011fl\u0131 bayram m\u0259rasiml\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259sini m\u00fcmk\u00fcn ola bil\u0259c\u0259k imkanlar daxilin t\u0259\u015fkil v\u0259 himay\u0259 ed\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev doxsan\u0131nc\u0131 ill\u0259rd\u0259 &#8211; hakimiyy\u0259tinin ikinci d\u00f6n\u0259mind\u0259 Novruz bayram\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t statuslu bayramlar s\u0131ras\u0131na daxil edilm\u0259sini ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Heyd\u0259r \u018fliyev \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin b\u0259nz\u0259rsiz tarixi fenomenliyi onun d\u00fcnya miqyasl\u0131 b\u00f6y\u00fck siyasi xadim olmaqla yana\u015f\u0131, do\u011fma xalq\u0131na m\u0259xsus ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri d\u0259rind\u0259n bilm\u0259si, onlar\u0131 \u00f6z \u015f\u0259xsi h\u0259yat\u0131n\u0131n n\u00fcmun\u0259sind\u0259 qorumas\u0131 v\u0259 ya\u015fatmas\u0131 amili il\u0259 d\u0259 \u00e7\u0131x ba\u011fl\u0131 idi. Dilimizin, ruhumuzun inc\u0259likl\u0259rin\u0259, tariximizin d\u0259rin qatlar\u0131na, \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni abid\u0259l\u0259rimiz\u0259 m\u00fcdrik meyarlar v\u0259 d\u0259qiq elmi-n\u0259z\u0259ri \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259rl\u0259 qiym\u0259t ver\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan h\u00fcdudlar\u0131nda d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259l\u0259r aparm\u0131rd\u0131. Onun m\u00fclahiz\u0259 v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan m\u0259n\u0259vi-m\u0259d\u0259ni ger\u00e7\u0259klikl\u0259rini \u015e\u0259rq m\u0259d\u0259niyy\u0259ti kompleksi, \u00fcmumt\u00fcrk konteksti daxilind\u0259 t\u0259qdim v\u0259 t\u0259hlil edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259kc\u0259 Bak\u0131da yox, d\u00fcnyan\u0131n \u0259n m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259, \u0259n m\u00f6t\u0259b\u0259r m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 siyas\u0259t k\u00fcrs\u00fcl\u0259rind\u0259 tarixi ke\u00e7mi\u015fimizl\u0259, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizl\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u00f6yl\u0259diyi fikir v\u0259 m\u00fclahiz\u0259l\u0259r bu bax\u0131mdan \u00f6z konseptuall\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7ilirdi. M\u0259n\u0259vi m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rimizin tarixi k\u00f6kl\u0259rinin t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n ortaq ke\u00e7mi\u015find\u0259 \u2013 vahid etnik-m\u0259d\u0259ni sistem daxilind\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapmas\u0131 fikrini Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus m\u0259ntiq v\u0259 faktlar \u0259sas\u0131nda a\u00e7\u0131qlay\u0131rd\u0131. \u201cBiz, ad\u0259t\u0259n, b\u00f6y\u00fck tariximiz haqq\u0131nda, xalqlar\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck tarixi m\u0259d\u0259niyy\u0259ti haqq\u0131nda dan\u0131\u015fark\u0259n, birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259, onlar\u0131n yaratd\u0131qlar\u0131 b\u0259dii \u0259s\u0259rl\u0259r\u0259, \u015fairl\u0259rimizin, yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 istinad edirik, onlar\u0131 n\u00fcmun\u0259 g\u0259tiririk\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin nitqinin s\u0259listliyi onun xalq\u0131n\u0131n \u015fifahi v\u0259 yaz\u0131l\u0131 \u0259d\u0259biyyata vur\u011funlu\u011fundan ir\u0259li g\u0259lirdi. Klassik v\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rini onun sevdiyi q\u0259d\u0259r he\u00e7 k\u0259s m\u00fctali\u0259 etmirdi. D\u00fcnyada b\u00fct\u00fcn zamanlar \u00fc\u00e7\u00fcn natiqliyin yegan\u0259 ustas\u0131 Demosfen say\u0131l\u0131r. O, \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 Makedoniyal\u0131 \u0130sg\u0259nd\u0259r kimi d\u00fcnya fatehini qorxuya sal\u0131rd\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyev ondan f\u0259rqli olaraq iki dild\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u00f6z ehtiyat\u0131na malik idi, el\u0259 bir jurnalist sor\u011fusu v\u0259 problem yox idi ki, onun qar\u015f\u0131s\u0131nda aciz qals\u0131n. Elmin, inc\u0259s\u0259n\u0259tin, \u0259d\u0259biyyat\u0131n, texnikan\u0131n v\u0259 istehsal\u0131n el\u0259 bir sah\u0259sini tapmaq m\u00fcmk\u00fcn deyildi ki, onun bar\u0259sind\u0259 \u0259n bacar\u0131ql\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131, s\u0259n\u0259t\u015f\u00fcnas v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis kimi s\u00f6z a\u00e7mas\u0131n. Natiqliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevi ancaq Siseron v\u0259 Demosfenl\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k olar. Onun d\u00f6vl\u0259t r\u0259hb\u0259rliyind\u0259n \u0259vv\u0259l i\u015fl\u0259diyi y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 ancaq rus dili i\u015fl\u0259nirdi. Lakin h\u0259mi\u015f\u0259 xalqla \u2013 z\u0259hm\u0259t v\u0259 s\u0259n\u0259t adamlar\u0131 il\u0259 t\u0259masda olan \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 daim ana dilinin inki\u015faf\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. O, g\u00fcl\u0259r\u00fczl\u00fcy\u00fc, s\u0259mimiliyi, bir d\u0259 saf s\u00f6hb\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u0259b\u0259dilik yadda\u015flara h\u0259kk edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Sevindirici hald\u0131r ki, 2023-c\u00fc il \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev \u0130li\u201d elan edilib. Xalq\u0131m\u0131z \u00f6z Ulu \u00d6nd\u0259rinin anadan olmas\u0131n\u0131n 100-c\u00fc ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc f\u0259rqli ovqatla qeyd etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131r. 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si \u015fanl\u0131 Z\u0259f\u0259rl\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131, r\u0259\u015fad\u0259tli Az\u0259rbaycan Ordusu M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Qaraba\u011f\u0131 azad etdi. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n 30 illik yurd h\u0259sr\u0259tin\u0259, torpaq nisgilin\u0259 son qoyuldu. Biz do\u011fma Qaraba\u011f\u0131m\u0131za qovu\u015fduq. Bu Z\u0259f\u0259r\u0259 ged\u0259n yolun \u0259sas\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6y\u00fck o\u011flu, d\u00fcnya\u015f\u00f6hr\u0259tli siyas\u0259t\u00e7i, dahi Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00f6lm\u0259z ideyalar\u0131 dayan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u0259d\u0259niyy\u0259t siyas\u0259tinin realla\u015fmas\u0131 i\u015find\u0259 bu g\u00fcn Ulu \u00d6nd\u0259rin ad\u0131n\u0131 \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 da\u015f\u0131yan Fondun b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259ri vard\u0131r. Fondun mu\u011fam s\u0259n\u0259timizin inki\u015faf\u0131na, Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin d\u00fcnyada tan\u0131nmas\u0131na, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin t\u0259bli\u011fin\u0259 h\u0259sr etdiyi davaml\u0131 t\u0259dbirl\u0259r olduqca \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. \u0130ndi Bak\u0131da Beyn\u0259lxalq Mu\u011fam M\u0259rk\u0259zi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir, Milli Xal\u00e7a Muzeyi in\u015fa olunub, yeni s\u0259rgi salonlar\u0131 yarad\u0131l\u0131r. Bunlar Heyd\u0259r \u018fliyev ideyalar\u0131nda g\u00fcc alan d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irdiyi m\u0259d\u0259niyy\u0259t siyas\u0259tinin real n\u0259tic\u0259l\u0259ridir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn m\u00fcbariz h\u0259yat\u0131 boyu apard\u0131\u011f\u0131 qlobal, uzaqg\u00f6r\u0259n v\u0259 taley\u00fckl\u00fc siyas\u0259tl\u0259 v\u0259t\u0259n, mill\u0259t \u00f6nd\u0259rin\u0259, qurtulu\u015f g\u0259tir\u0259n xilaskara \u00e7evril\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n d\u0259rin, sars\u0131lmaz sevgisi v\u0259 sonsuz ehtiram\u0131 y\u0131\u011f\u0131ncaq v\u0259 toplant\u0131larda tez-tez diqq\u0259ti \u00e7\u0259k\u0259n &#8220;Heyd\u0259r \u2013 Xalq&#8221; \u015f\u00fcar\u0131nda \u00e7ox d\u0259qiq ifad\u0259 edilmi\u015fdir. Xalq \u00f6z \u00dcmummilli Liderini ruhunun, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yenilm\u0259z ifad\u0259\u00e7isi v\u0259 \u0259v\u0259zolunmaz t\u0259rc\u00fcman\u0131 kimi g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259nb\u0259: <a href=\"https:\/\/azerab.az\/\">https:\/\/azerab.az\/<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan \u00f6z m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, inc\u0259s\u0259n\u0259ti, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri il\u0259 d\u00fcnyada tan\u0131n\u0131r. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rinin k\u00f6kl\u0259ri \u00e7ox-\u00e7ox q\u0259dim zamanlara gedib \u00e7\u0131x\u0131r. XX \u0259srd\u0259 is\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda yeni bir d\u00f6vr ba\u015flad\u0131. Bu, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan bir d\u00f6vrd\u00fcr. Ulu \u00d6nd\u0259r deyirdi ki, \u201cxalq bir \u00e7ox x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 tan\u0131n\u0131r, say\u0131l\u0131r v\u0259 d\u00fcnya xalqlar\u0131 i\u00e7\u0259risind\u0259 f\u0259rql\u0259nir. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-43271","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43271","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=43271"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43271\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43275,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43271\/revisions\/43275"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=43271"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=43271"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=43271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}