{"id":43305,"date":"2022-12-27T14:30:00","date_gmt":"2022-12-27T10:30:00","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=43305"},"modified":"2022-12-27T14:57:42","modified_gmt":"2022-12-27T10:57:42","slug":"m%c9%99h%c9%99mm%c9%99d-n%c9%99rimanoglu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=43305","title":{"rendered":"M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u018fR\u0130MANO\u011eLU.&#8221;K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 mayas\u0131 s\u00f6zd\u0259n yo\u011frulanlar&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/322401448_941254370178232_7459813555876645312_n.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"761\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/322401448_941254370178232_7459813555876645312_n-761x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-43307\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/322401448_941254370178232_7459813555876645312_n-761x1024.jpg 761w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/322401448_941254370178232_7459813555876645312_n-223x300.jpg 223w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/322401448_941254370178232_7459813555876645312_n-768x1033.jpg 768w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/322401448_941254370178232_7459813555876645312_n.jpg 802w\" sizes=\"auto, (max-width: 761px) 100vw, 761px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eADMANOVLAR<br>K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 mayas\u0131 s\u00f6zd\u0259n yo\u011frulanlar<br>Klassikl\u0259rimiz etiraf edibl\u0259r ki, S\u00f6z adam\u0131 bar\u0259d\u0259 yazmaq h\u0259m \u00e7\u0259tindir, h\u0259m d\u0259 asan. Onlar\u0131n adi h\u0259yatdan k\u0259narda bir \u00f6zg\u0259 d\u00fcnyalar\u0131 olur ki, qap\u0131lar\u0131n\u0131 ancaq fitr\u0259td\u0259n g\u0259l\u0259n ilahi t\u0259b a\u00e7a bilir. Bu m\u0259nada h\u0259r k\u0259s S\u00f6z adam\u0131 bar\u0259d\u0259 n\u0259 is\u0259 dem\u0259y\u0259 bir \u00e7ox hallarda c\u0259sar\u0259t etmir\u2026<br>S\u00f6z adamlar\u0131n\u0131n q\u0259lbini \u00e7a\u011flayan-qaynayan bula\u011fa &#8211; \u00e7e\u015fm\u0259y\u0259 b\u0259nz\u0259d\u0259nl\u0259r d\u0259 s\u0259hv etm\u0259yibl\u0259r. Bulaq yerin d\u0259rin qatlar\u0131ndan nec\u0259 s\u00fcz\u00fcl\u00fcb safla\u015f\u0131b \u00e7\u0131x\u0131rsa, S\u00f6z d\u0259, \u0259sil v\u0259 kamil ifad\u0259 d\u0259 bel\u0259c\u0259 do\u011fulur: m\u00fc\u0259llifin \u00fcr\u0259yinin c\u00f6vh\u0259rind\u0259n, q\u0259lbinin nurundan, duy\u011fular\u0131n\u0131n s\u00fczg\u0259cind\u0259n s\u00fcz\u00fcl\u00fcb, qaynay\u0131b-da\u015f\u0131r.<br>H\u0259r bir yarad\u0131c\u0131 k\u0259sin s\u00f6z d\u00fcnyas\u0131nda x\u00fcsusi, onu riqq\u0259t\u0259 g\u0259tir\u0259n, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n, incid\u0259n, \u0259z\u0259n v\u0259 sonda rahatl\u0131q ver\u0259n bir m\u00f6vzu olur ki, onu oxucular\u0131na daha tez tan\u0131d\u0131r v\u0259 oxudur.<br>Bununla yana\u015f\u0131, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, b\u0259z\u0259n \u0259d\u0259bi al\u0259md\u0259 hiss olunan p\u0259rak\u0259nd\u0259likd\u0259n gir\u0259v\u0259bazlar \u201cm\u0259har\u0259tl\u0259\u201d istifad\u0259 edir, s\u00f6z y\u0131\u011f\u0131n\u0131ndan ibar\u0259t m\u0259dhiyy\u0259l\u0259r yaz\u0131r, h\u0259tta, qal\u0131n-qal\u0131n kitablar da burax\u0131rlar. Bu, ilk bax\u0131\u015fdan o q\u0259d\u0259r d\u0259 q\u0259bah\u0259t say\u0131lm\u0131r. \u00c7\u00fcnki ill\u0259rl\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n istedadl\u0131lar\u0131 senzuralar\u0131n pasl\u0131 q\u0131f\u0131l\u0131 alt\u0131nda saxlan\u0131b v\u0259 s\u0131x\u0131l\u0131blar. Amma o da var ki, h\u0259min \u201cbollu\u011fun\u201d i\u00e7\u0259risind\u0259 ba\u015f S\u00f6z\u00fcn yan\u0131nda bo\u015f s\u00f6zl\u0259r d\u0259 az olmay\u0131b. \u018flb\u0259tt\u0259, bel\u0259 \u201ck\u00fclliyyat\u201dlar Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi al\u0259min\u0259 daxil ola bilm\u0259z, \u00e7\u00fcnki h\u0259min \u201c\u0259s\u0259r\u201dl\u0259rin \u201cm\u00fc\u0259llif\u201dl\u0259ri xalq\u0131m\u0131z\u0131n S\u00f6z salnam\u0259sini yaratmaq v\u0259 qorumaq m\u0259suliyy\u0259tind\u0259 v\u0259 qabiliyy\u0259tind\u0259 deyill\u0259r.<br>Onu da b\u0259ri ba\u015fdan dey\u0259k ki, K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 do\u011fulanlar\u0131n \u015feir yazmas\u0131na, qafiy\u0259li dan\u0131\u015fmas\u0131na t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259 baxmay\u0131blar. Bu m\u0259nada haqq\u0131nda s\u00f6z a\u00e7maq ist\u0259diyimiz \u015eadmanovlar ail\u0259sind\u0259 d\u0259 istedad tanr\u0131dan g\u0259lm\u0259, ilahi vergi kimi q\u0259bul edilib.<br>Ail\u0259nin a\u011fsaqqal\u0131 Yunis m\u00fc\u0259llimdir. K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunun T\u0259z\u0259k\u0259nd ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 1940-c\u0131 ild\u0259 anadan olub. 1961-1966-ci ill\u0259rd\u0259 G\u0259nc\u0259 D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji \u0130nstitutunda ali t\u0259hsil al\u0131b. 1988-ci il\u0259 kimi K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunun Zivel k\u0259nd orta m\u0259kt\u0259bind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. B\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa h\u0259l\u0259 erk\u0259n ya\u015flar\u0131ndan, \u0259slind\u0259, t\u0259l\u0259b\u0259lik ill\u0259rind\u0259n ba\u015flayan Yunis m\u00fc\u0259llimin \u015feirl\u0259ri \u201cK\u0259lb\u0259c\u0259r d\u00fcnyas\u0131: y\u00fcz \u015fairin bir kitab\u0131\u201d antalogiyas\u0131nda d\u0259rc edilib.<br>Yunis m\u00fc\u0259llimin 5 \u00f6vlad\u0131 var. O, d\u00f6rd o\u011flundan ikisinin (\u018fkr\u0259m v\u0259 N\u0259simi) V\u0259t\u0259nin ke\u015fiyind\u0259 zabit kimi dayanmas\u0131ndan q\u00fcrur duyur. Yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u0259sas\u0259n klassik a\u015f\u0131q \u015feirl\u0259rind\u0259n (divani, qo\u015fma, g\u0259rayl\u0131 v\u0259 s.) ibar\u0259t olan Yunis m\u00fc\u0259llimin v\u0259 o\u011flanlar\u0131 B\u0259xtiyarla N\u0259siminin k\u00f6n\u00fcl duy\u011fular\u0131ndan s\u0259hif\u0259l\u0259n\u0259n bir toplu var q\u0259n\u015f\u0259rimd\u0259: \u201cYo\u011frulmu\u015fam K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259\u201d. Kitab\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 m\u0259ziyy\u0259tl\u0259rind\u0259n s\u00f6z a\u00e7maq fikrind\u0259 deyil\u0259m. Lakin n\u00fcmun\u0259 \u00e7\u0259k\u0259c\u0259yimiz \u015feirl\u0259rin f\u0259ls\u0259fi y\u00fck\u00fcn\u00fcn alt\u0131na \u00e7iyinl\u0259rimizi verm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015facam.<br>\u00d6nc\u0259 xat\u0131rlad\u0131m ki, buradak\u0131 \u015feirl\u0259r basmaq\u0259lib deyill\u0259r, baxmayaraq ki, klassik janra daha \u00e7ox yer ayr\u0131l\u0131b. \u00c7ox hallarda m\u00fc\u0259llifl\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259yibl\u0259r ki, hans\u0131sa beyt v\u0259 ya misra q\u0259lib\u0259 s\u0131\u011fmay\u0131r. Q\u0259lib\u0259 s\u0131\u011fmayan azad S\u00f6z is\u0259 fikri daha ayd\u0131n v\u0259 r\u0259vand\u0131r, m\u00fcxt\u0259lif yozumlar da\u015f\u0131y\u0131r ki, bu da oxucunu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr, fikrinin y\u00fcz yer\u0259 ha\u00e7alanmas\u0131n\u0131n f\u0259rqin\u0259 varma\u011fa m\u0259cbur olur. Dem\u0259li, \u0259sl q\u0259l\u0259m sahibl\u0259ri oxucusunu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrm\u0259yi v\u0259 m\u0259na il\u0259 m\u0259zmunun bir-biri tamamlamas\u0131n\u0131n f\u0259rqind\u0259 olmas\u0131n\u0131 bacar\u0131r. Yunis m\u00fc\u0259llimin \u201cHeyf\u201d r\u0259difli qo\u015fmas\u0131na diqq\u0259t yetirs\u0259k, fikrimizi ayd\u0131nlaya bil\u0259rik:<br>D\u0259rdl\u0259rin b\u00f6y\u00fcy\u00fc m\u0259nimdir, m\u0259nim,<br>Qoyuldum h\u0259d\u0259fsiz kamana, heyf.<br>\u00d6z\u00fcmd\u0259n k\u0259sildi \u00f6z\u00fcm\u0259 q\u0259nim,<br>Canlar h\u0259sr\u0259t qald\u0131 canana, heyf.<br>N\u0259 q\u0259d\u0259r yurdumdan yoxdu xo\u015f soraq,<br>Y\u00fckl\u0259nir \u00e7iynim\u0259 q\u0259m qalaq-qalaq.<br>Cans\u0131za can ver\u0259n lo\u011fmana bir bax,<br>M\u00f6htacd\u0131r bir udum d\u0259rmana, heyf.<br>\u015eim\u015f\u0259kl\u0259r oynad\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131n \u00fcst\u0259,<br>M\u0259nasz il g\u0259ldi ya\u015f\u0131m\u0131n \u00fcst\u0259.<br>Yunusam, qay\u0131tsam da\u015f\u0131m\u0131n \u00fcst\u0259,<br>Yuvama dem\u0259r\u0259m viran\u0259, heyf!<br>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, \u015fair bu qo\u015fmas\u0131 il\u0259 d\u0259rdl\u0259rini, yurd a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 \u2013 k\u0259lb\u0259c\u0259rsizlik h\u0259sr\u0259tini qo\u015fala\u015fd\u0131r\u0131b. Dem\u0259k, b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131q n\u00fcmun\u0259l\u0259ri, \u0259slind\u0259, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rd\u0259ndir. \u00c7\u00fcnki, he\u00e7 bir \u0259s\u0259r t\u0259sad\u00fcfd\u0259n yarana bilm\u0259z. O, yarand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vr\u00fcn ictimai hadis\u0259sinin ifad\u0259sidir. Burada da \u015fair ya\u011f\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n ya\u011fmalanan yurdunun h\u0259sr\u0259tini dil\u0259 g\u0259tirir v\u0259 \u0259g\u0259r o yerl\u0259r\u0259 d\u00f6n\u0259c\u0259ks\u0259, da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, tar-mar edilmi\u015f, k\u00fcl\u00fc g\u00f6yl\u0259r\u0259 sovrulmu\u015f yurdunu viran\u0259 adland\u0131rmayaca\u011f\u0131n\u0131 dil\u0259 g\u0259tirir. Yunis m\u00fc\u0259llimin ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n kitabda yer alan lirik a\u011fr\u0131lar\u0131 janr etibar\u0131 il\u0259 d\u0259 f\u0259rql\u0259nir. Bir g\u0259rayl\u0131ya da diqq\u0259t yetir\u0259k:<br>\u0130nsan o\u011flu al-quma\u015fa<br>\u0130st\u0259yir ki, b\u00fck\u0259 dostu.<br>G\u0259da g\u0259lib ke\u00e7s\u0259 ba\u015fa,<br>Hesab etm\u0259z t\u00fck\u0259 dostu.<br>\u018ffsan\u0259dir d\u00f6vl\u0259t-var da,<br>S\u0131na\u015fasan boran, qarda.<br>S\u0259ni qoyub qa\u00e7ar darda,<br>\u015eirin loxma, tik\u0259 dostu.<br>\u015e\u0259milo\u011flu \u00fcz\u0259 g\u00fclm\u0259z,<br>Q\u0259ddin \u0259ym\u0259z q\u0259dirbilm\u0259z.<br>Dil des\u0259 d\u0259, \u00fcr\u0259k g\u0259lm\u0259z,<br>\u0130mtahana \u00e7\u0259k\u0259 dostu.<br>\u018flb\u0259tt\u0259, m\u0259qs\u0259dim yaln\u0131z Yunis m\u00fc\u0259llimin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan \u0259trafl\u0131 s\u00f6z a\u00e7maq deyil, bu ail\u0259nin timsal\u0131nda k\u0259lb\u0259c\u0259rlil\u0259rin ilahi vergili olmas\u0131n\u0131 bir daha dil\u0259 g\u0259tirm\u0259kdir. Bu ail\u0259d\u0259 ikinci q\u0259l\u0259m adam\u0131 kimi tan\u0131nan B\u0259xtiyard\u0131r. B\u0259xtiyar\u0131 dig\u0259r ail\u0259 \u00fczvl\u0259rind\u0259n f\u0259rql\u0259ndir\u0259n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r azd\u0131r. K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259, do\u011fma ail\u0259sin\u0259 (ata-anas\u0131 ba\u015fda olmaqla, qarda\u015flar\u0131na v\u0259 bac\u0131s\u0131na, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0259misigil\u0259, Kamran m\u00fc\u0259llimin balalar\u0131na) olan s\u0259daq\u0259ti il\u0259 se\u00e7ilir. H\u0259rd\u0259nbir s\u0259birsizliliyini d\u0259 hiss etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ki, bu da onun haqs\u0131zl\u0131\u011fa d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fcy\u00fcd\u00fcr. B\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, B\u0259xtiyar s\u00f6z v\u0259 k\u00f6n\u00fcl adam\u0131d\u0131r, duy\u011fusald\u0131r, hissi g\u00fccl\u00fcd\u00fcr. 1977-ci ild\u0259 m\u00fc\u0259llim ail\u0259sind\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 anadan olub. 1984-c\u00fc ild\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 1-ci sinf\u0259 gets\u0259 d\u0259, orta m\u0259kt\u0259bi do\u011fuldu\u011fu do\u011fma yurdda deyil, did\u0259rgin d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc 1993-c\u00fc ild\u0259 Murovun bu \u00fcz\u00fcnd\u0259 bitirib. Uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, X\u0131rdalan Piv\u0259 Zavodunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u0130ctimaiyy\u0259t\u00e7idir. K\u0259lb\u0259c\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn ictimai, b\u0259dii-k\u00fctl\u0259vi t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak edir. Onun da \u015feirl\u0259ri \u201dK\u0259lb\u0259c\u0259r d\u00fcnyas\u0131: y\u00fcz \u015fairin bir kitab\u0131\u201dnda d\u0259rc edilib.<br>Atas\u0131 kimi, o\u011fulun da \u0259z\u0259li-\u0259b\u0259di d\u0259rdi, dilinin ac\u0131l\u0131-\u015firinli k\u0259lm\u0259si do\u011fma yurd-yuvadan perik d\u00fc\u015fm\u0259sind\u0259n, o yerl\u0259rin h\u0259sr\u0259tind\u0259n boylanan q\u0259m-m\u00f6hn\u0259td\u0259n yo\u011frulub. Bunu hiss el\u0259m\u0259k o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7\u0259tin deyil, Tanr\u0131s\u0131na xitab\u0259n yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cK\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259r m\u0259ni\u201d qo\u015fmas\u0131nda oldu\u011fu kimi:<br>D\u00fcnyan\u0131 yaradan Tanr\u0131,<br>K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259r m\u0259ni.<br>D\u0259lida\u011f\u0131n zirv\u0259sind\u0259<br>Bir qayaya d\u00f6nd\u0259r m\u0259ni,<br>K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259r m\u0259ni.<br>Orda yoxluqdan qorxmuram,<br>Burda toxluqdan qorxuram.<br>Qartal \u00fc\u00e7\u00fcn dar\u0131x\u0131ram,<br>A\u011flat m\u0259ni, g\u00fcld\u00fcr m\u0259ni,<br>K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259r m\u0259ni.<br>Vur\u011fun dola\u015fan da\u011flara,<br>\u00d6t\u0259n-it\u0259n o \u00e7a\u011flara.<br>Yetir m\u0259ni bulaqlara,<br>Dirilt m\u0259ni, \u00f6ld\u00fcr m\u0259ni,<br>K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259r m\u0259ni.<br>B\u0259xtiyara olub z\u00fcl\u00fcm,<br>Yollar\u0131 k\u0259sibdi zal\u0131m.<br>Mam\u0131r olub da\u015fda qal\u0131m,<br>S\u0259n yuvama endir m\u0259ni,<br>K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259r m\u0259ni.<br>B\u0259xtiyar Yunuso\u011flunun \u015feirl\u0259ri sad\u0259 dild\u0259 yaz\u0131lsa da bel\u0259, onun h\u0259r s\u0259trinin alt\u0131nda bir f\u0259ls\u0259f\u0259 yat\u0131r. O, s\u00f6z\u00fc bir-birin\u0259 s\u00f6z xatirin\u0259 calam\u0131r, qafiy\u0259 qovmur, \u00e7ox g\u00fcman ki, q\u0259l\u0259min\u0259 g\u0259l\u0259nl\u0259r x\u0259yal\u0131n\u0131n dolmu\u015f buludundan damanlard\u0131r &#8211; dumdurudur, \u00e7\u00fcnki g\u00f6yl\u0259rin g\u00f6z ya\u015f\u0131d\u0131r. O, \u0259slind\u0259, \u015feir yazmaq \u00fc\u00e7\u00fcn oturub dirs\u0259yini dizin\u0259 s\u00f6yk\u0259k el\u0259mir, g\u00f6zl\u0259ri yol \u00e7\u0259kdimi, dumanl\u0131 x\u0259yal\u0131nda s\u0259fi pozulmu\u015f durna qatar\u0131na b\u0259nz\u0259r misralar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr. \u018fl uzad\u0131b onlar\u0131 bir s\u0131raya d\u00fcz\u00fcr, el\u0259 bilir ki, bu durnaqanadl\u0131 qatarla do\u011fma yerl\u0259r\u0259 yollanacaq:<br>Eli k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f yurda b\u0259nz\u0259r,<br>O haldayam, a\u011fr\u0131n al\u0131m.<br>Ruhum h\u0259r an yurdu g\u0259z\u0259r,<br>X\u0259yaldayam, a\u011fr\u0131n al\u0131m.<br>L\u0259l yata\u011f\u0131m K\u0259lb\u0259c\u0259rdi,<br>V\u0259t\u0259nsizlik d\u0259rd, k\u0259d\u0259rdi.<br>\u0130ndi yuvam Bil\u0259c\u0259rdi,<br>G\u00f6r hardayam, a\u011fr\u0131n al\u0131m!<br>F\u0259na d\u00fcnya d\u0259yirman\u0131,<br>\u00dcy\u00fcd\u00fcb \u00e7ox p\u0259hl\u0259van\u0131.<br>B\u0259xtiyaram, h\u0259r bir an\u0131<br>Zavaldayam, a\u011fr\u0131n al\u0131m.<br>G\u00fcnah olard\u0131 xat\u0131rlamasaq ki, qarda\u015flar\u0131n h\u0259r birinin saza-s\u00f6z\u0259 mehr-m\u0259h\u0259bb\u0259ti \u00e7oxlar\u0131na n\u00fcmun\u0259dir. \u018fslind\u0259, qarda\u015flar\u0131n h\u0259r bir keyfiyy\u0259ti \u00f6rn\u0259kdir. B\u0259xtiyar\u0131n qarda\u015flar\u0131ndan biri d\u0259 saz\u0131 sin\u0259sin\u0259 basanda din-imana qovu\u015fan Cavan\u015firdir. M\u0259lah\u0259tli s\u0259siyl\u0259 inc\u0259 z\u0259rif barmaqlar\u0131 p\u0259rd\u0259l\u0259rl\u0259 eyni ruha k\u00f6kl\u0259n\u0259nd\u0259 telli saz zilli-b\u0259mli yand\u0131r\u0131b-yax\u0131r. El\u0259 B\u0259xtiyar\u0131n da k\u00f6vr\u0259l\u0259n anlar\u0131nda ona poeziya diliyl\u0259 m\u00fcraci\u0259ti bundan ir\u0259li g\u0259lir. Bax, bu da bir ail\u0259nin musiqili d\u00fcnyas\u0131d\u0131r: yazan, saz \u00e7alan v\u0259 ifa ed\u0259n bir ail\u0259. G\u00f6zd\u0259n-n\u0259z\u0259rd\u0259n uzaq olsunlar\u2026 B\u0259xtiyar yaz\u0131r:<br>Cavan\u015fir, qarda\u015f\u0131m, bir \u201cDilq\u0259mi\u201d \u00e7al,<br>\u00d6mr\u00fcm k\u00f6rp\u0259likd\u0259n q\u0259m i\u00e7ind\u0259di.<br>Gen d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259n ell\u0259rimd\u0259n, obamdan,<br>O g\u00fcnd\u0259n g\u00f6zl\u0259rim n\u0259m i\u00e7ind\u0259di.<br>G\u00fcn-g\u00fcnd\u0259n \u0259riyir q\u0259lbimin ya\u011f\u0131,<br>Sin\u0259m\u0259 \u00e7\u0259kibdi nam\u0259rdl\u0259r da\u011f\u0131.<br>Bir d\u0259 geri d\u00f6nm\u0259z \u00f6mr\u00fcn g\u0259nc \u00e7a\u011f\u0131,<br>El\u0259 bil varl\u0131\u011f\u0131m \u015f\u0259m i\u00e7ind\u0259di.<br>B\u0259xtiyaram, sin\u0259m h\u0259d\u0259f, d\u0259rdim ox,<br>N\u0259 yerd\u0259y\u0259m, n\u0259 g\u00f6yd\u0259y\u0259m, m\u0259kan yox.<br>M\u00fc\u0259mmad\u0131, m\u0259nzil yax\u0131n, kir\u0259 \u00e7ox,<br>Amal\u0131m sirli sit\u0259m i\u00e7ind\u0259di.<br>V\u0259t\u0259n\u0259 zabit kimi qulluq ed\u0259n mayor N\u0259simi \u015eadmanov is\u0259 mayor qarda\u015f\u0131 \u018fkr\u0259md\u0259n bir q\u0259d\u0259r f\u0259rqli m\u00f6vqeyi il\u0259 se\u00e7ilir, baxmayaraq ki, qulluq g\u00f6st\u0259rdiyi h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259 d\u0259 o, \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n V\u0259t\u0259n\u0259 xidm\u0259t borcunu layiqinc\u0259, \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 yerin\u0259 yetirdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn sayl\u0131b-se\u00e7ilir (\u018fkr\u0259m \u015eadmaov kimi) v\u0259 komandanl\u0131q t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. Az-az h\u0259rb\u00e7i tapmaq olar ki, ruhunda poeziya yuva qursun.<br>Tan\u0131yaqm\u0131 c\u0259nab \u015fair-zabitimizi? 1981-ci ild\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rin Zivel k\u0259ndind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131b. 1987-ci ild\u0259 Ziveld\u0259 orta m\u0259kt\u0259b\u0259 gets\u0259 d\u0259, h\u0259min do\u011fma m\u0259kt\u0259bin m\u0259zunu olmaq \u00e7oxlar\u0131 kimi, ona da N\u0259simiy\u0259 d\u0259 n\u0259sib olmay\u0131b. K\u0259lb\u0259c\u0259r erm\u0259ni-rus qo\u015fun birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n 1993-c\u00fc ild\u0259 i\u015f\u011fal edil\u0259nd\u0259 onlar\u0131n da ail\u0259si do\u011fma yurd-yuvadan perik d\u00fc\u015f\u00fcb. Bir m\u00fcdd\u0259t G\u00f6yg\u00f6l rayonu \u0259razisind\u0259 s\u0131\u011f\u0131nacaq tap\u0131blar. Sonralar X\u0131rdalana k\u00f6\u00e7\u00fcbl\u0259r. N\u0259simi d\u0259 X\u0131rdalanda s\u0131\u011f\u0131nacaq tapan K\u0259lb\u0259c\u0259r 20 sayl\u0131 orta m\u0259kt\u0259bin s\u0259kkizinci sinfini 1994-c\u00fc ild\u0259, C. Nax\u00e7\u0131vanski ad\u0131na h\u0259rbi liseyi 1998-ci ild\u0259, H. \u018fliyev ad\u0131na Ali H\u0259rbi M\u0259kt\u0259bi is\u0259 2002-ci ild\u0259 bitir\u0259r\u0259k H\u0259rbi Akademiyada t\u0259hsilini davam etdirib. N\u0259hay\u0259t, o, c\u0259bh\u0259 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 V\u0259t\u0259n\u0259 xidm\u0259t\u0259 yollan\u0131b. Haz\u0131rda V\u0259t\u0259n\u0259 zabit kimi qulluq g\u00f6st\u0259r\u0259n N\u0259siminin d\u0259 q\u0259l\u0259mind\u0259n \u015feir-s\u0259n\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin s\u00fcz\u00fclm\u0259si ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 gend\u0259n, soy-k\u00f6kd\u0259n g\u0259lm\u0259 ilahi vergisidir. N\u00fcmun\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn N\u0259simi \u015eadmanovun qarda\u015f\u0131 B\u0259xtiyara \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 bir qo\u015fma-m\u0259ktuba n\u0259z\u0259r salmaq kifay\u0259tdir dey\u0259k ki, o, \u0259sl s\u00f6z adam\u0131d\u0131r &#8211; q\u0259lbi poetik duy\u011fularla sil\u0259dir, bulaqd\u0131r:<br>M\u0259n s\u0259nl\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 f\u0259xr eyl\u0259mi\u015f\u0259m,<br>Yalan niy\u0259 deyim d\u00fcz\u0259, qarda\u015f\u0131m?!<br>Qohum y\u00fcz olsa da, bunu bilmi\u015f\u0259m,<br>D\u0259y\u0259rs\u0259n \u0259lliy\u0259, y\u00fcz\u0259, qarda\u015f\u0131m.<br>Ac\u0131 g\u00fcnl\u0259r g\u00f6rd\u00fck \u015firin h\u0259yatda,<br>\u015eirin loxma yedik kas\u0131b b\u00fcsatda.<br>Ac\u0131l\u0131-\u015firinli bu kainatda<br>Ac\u0131 yedirm\u0259din biz\u0259, qarda\u015f\u0131m.<br>S\u0131nmad\u0131n zaman\u0131n m\u0259ng\u0259n\u0259sind\u0259,<br>G\u0259z\u0259rk\u0259n taylar\u0131n e\u015fq h\u0259v\u0259sind\u0259.<br>\u0130tirib-tapsan da h\u0259r d\u0259f\u0259sind\u0259,<br>D\u00f6ym\u0259din he\u00e7 zaman diz\u0259, qarda\u015f\u0131m!<br>Qibt\u0259yl\u0259 bax\u0131rlar \u00e7oxlar\u0131 biz\u0259,<br>G\u0259lm\u0259sin ail\u0259miz n\u0259z\u0259r\u0259, g\u00f6z\u0259.<br>N\u0259simi, deyil\u0259n ac\u0131, d\u00fcz s\u00f6z\u0259<br>H\u0259r k\u0259s\u0259 g\u0259r\u0259kdir d\u00f6z\u0259, qarda\u015f\u0131m.<br>N\u0259siminin B\u0259hm\u0259n V\u0259t\u0259no\u011fluya \u00fcnvanl\u0131 bir qo\u015fmas\u0131na da diqq\u0259t yetir\u0259k:<br>B\u0259hm\u0259n \u0259mi, niy\u0259 el\u0259 deyirs\u0259n,<br>Ham\u0131ya b\u0259llidir, bil, s\u0259nin a\u011fl\u0131n.<br>Bir al\u0259mdi, bir \u015feirdi, bir d\u0259 s\u0259n,<br>Sal\u0131r \u00fcr\u0259kl\u0259r\u0259 xal s\u0259nin a\u011fl\u0131n.<br>S\u0259n arifs\u0259n, s\u0259n alims\u0259n, s\u0259n lo\u011fman,<br>S\u00f6zl\u0259rin h\u0259r k\u0259s\u0259 olubdu d\u0259rman.<br>\u00dcr\u0259kl\u0259r odlara qalanan zaman<br>Qaynayan bulaqd\u0131r, sel s\u0259nin a\u011fl\u0131n.<br>N\u0259simi s\u00f6yl\u0259yir s\u0259nd\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn,<br>Bu n\u0259 ahd\u0131, bu n\u0259 ufdu, bu n\u0259 \u00fcn?!<br>S\u00f6z m\u00fclk\u00fcnd\u0259n b\u00fcrc\u00fc-qala h\u00f6rd\u00fcy\u00fcn<br>Dilsiz\u0259 g\u0259tir\u0259r dil s\u0259nin a\u011fl\u0131n.<br>\u2026 M\u0259nc\u0259, \u0259lav\u0259 \u015f\u0259rh\u0259 ehtiyac yox. \u015eairlik iddias\u0131 olmayan bir ail\u0259nin \u00fc\u00e7 n\u0259f\u0259rinin \u015feir-s\u0259n\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n ki\u00e7ik bir sovqat \u0259rma\u011fan el\u0259m\u0259k ist\u0259dik\u2026<br>S\u00f6z\u00fcn yarad\u0131c\u0131s\u0131 \u0130lahi oldu\u011fundan, onu qorumaq da ruh\u0259n, q\u0259lb\u0259n g\u00f6yl\u0259r s\u0259lt\u0259n\u0259tin\u0259 ba\u011fl\u0131 olanlar\u0131n pay\u0131na v\u0259 qism\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. Bu, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u015f\u0259r\u0259fli missiyad\u0131r. Bel\u0259 s\u00f6z ke\u015fik\u00e7il\u0259rimiz zaman-zaman barmaqla say\u0131lacaq q\u0259d\u0259r olsalar da, yadda\u015flara yaz\u0131l\u0131blar, klassikl\u0259\u015fibl\u0259r. Onlara q\u0131saca bel\u0259 ad verm\u0259k olar: \u0259d\u0259bi s\u00f6z m\u00fclk\u00fcn\u00fcn sahibl\u0259ri. \u015eairl\u0259r ail\u0259si kimi tan\u0131nan \u015eadmanovlar da m\u0259hz bel\u0259l\u0259rind\u0259ndir \u2013 barmaqla say\u0131lanlardand\u0131r. Ata v\u0259 iki o\u011ful yaln\u0131z ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 olduqlar\u0131 ail\u0259d\u0259 deyil, \u0259d\u0259bi m\u00fchitd\u0259 d\u0259 S\u00f6z sahibi kimi tan\u0131n\u0131rlar.<br>\u018flb\u0259tt\u0259, bir m\u0259qal\u0259d\u0259 \u00fc\u00e7 el \u015fairinin yarad\u0131c\u0131l\u0131q n\u00fcmun\u0259l\u0259ri say\u0131lacaq \u015feirl\u0259rini t\u0259hlil etm\u0259k imkan\u0131m\u0131z xaricind\u0259dir. Yunis m\u00fc\u0259llim ba\u015fda olmaqla (nec\u0259 ki, bu g\u00fcn n\u0259slin ba\u015fbil\u0259ni kimi say\u0131l\u0131b-se\u00e7ilir, q\u0259dir-qiym\u0259ti bilinir, qullu\u011funda dururlar), bu ail\u0259nin q\u0259l\u0259m v\u0259 s\u00f6z adamlar\u0131na yarad\u0131c\u0131l\u0131q u\u011furlar\u0131 v\u0259 do\u011fma yurda qovu\u015fmalar\u0131n\u0131 dil\u0259y\u0259k.<br>M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u018fR\u0130MANO\u011eLU<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eADMANOVLARK\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 mayas\u0131 s\u00f6zd\u0259n yo\u011frulanlarKlassikl\u0259rimiz etiraf edibl\u0259r ki, S\u00f6z adam\u0131 bar\u0259d\u0259 yazmaq h\u0259m \u00e7\u0259tindir, h\u0259m d\u0259 asan. Onlar\u0131n adi h\u0259yatdan k\u0259narda bir \u00f6zg\u0259 d\u00fcnyalar\u0131 olur ki, qap\u0131lar\u0131n\u0131 ancaq fitr\u0259td\u0259n g\u0259l\u0259n ilahi t\u0259b a\u00e7a bilir. Bu m\u0259nada h\u0259r k\u0259s S\u00f6z adam\u0131 bar\u0259d\u0259 n\u0259 is\u0259 dem\u0259y\u0259 bir \u00e7ox hallarda c\u0259sar\u0259t etmir\u2026S\u00f6z adamlar\u0131n\u0131n q\u0259lbini \u00e7a\u011flayan-qaynayan bula\u011fa &#8211; \u00e7e\u015fm\u0259y\u0259 b\u0259nz\u0259d\u0259nl\u0259r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-43305","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43305","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=43305"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43305\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43310,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43305\/revisions\/43310"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=43305"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=43305"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=43305"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}