{"id":43575,"date":"2023-01-04T10:00:00","date_gmt":"2023-01-04T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=43575"},"modified":"2023-01-04T14:00:15","modified_gmt":"2023-01-04T10:00:15","slug":"o%ca%bclm%d0%b0sbek-xo%ca%bcjaev-o%ca%bclm%d0%b0s-b%d0%b0yroqdor-bol%d0%b0l%d0%b0rin-ko%ca%bcrdim-oz%d0%b0rboyjonning","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=43575","title":{"rendered":"O\u02bcLM\u0410SBEK XO\u02bcJAEV.&#8221;O\u02bcLM\u0410S-B\u0410YROQDOR BOL\u0410L\u0410RIN KO\u02bcRDIM OZ\u0410RBOYJONNING&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/IMG-20221209-WA0012-472x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"704\" height=\"1527\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u018fd\u0259biyyat Portal\u0131n\u0131n \u00d6zb\u0259kistn Resbulikas\u0131ndak\u0131 x\u00fcsusi v\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, s\u0259firi<\/strong>, <strong>O\u02bczbekiston va Qoraqalpog\u02bciston Yozuvchilar uyushmasi a\u02bczosi, shoir-jurnalist<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>2022 yil Ozarbayjon Respublikasiga adabiy safar uyushtirdim. Safar davomida xayollarim kun-tun o\u02bczgardi. Nedanki xotiramda tarix uyg\u02bconaerdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Men go\u02bcyo Ozarbayjon tuproqlariga ming yil oldin kelib qolgandekmanu, hamon bu yerlarda kezib yuribman, ruhoniy bir shamoldek&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Men bu yerlardan ketib qolgandekmanu qardosh qavmu qarindoshimning hol ahvoldidan 25 yil, chorak asr xabarsiz qolib ketgandekman.<\/p>\n\n\n\n<p>Men bu yerlarda aslida dunyoga kelganimdan beri yashayman, nainki bu yer butun Turkiylar dunyosida men mavjudman, ularning tanasida oqqan har bir tomchi qon mening tanamdagi qonga payvanddir aslida.<\/p>\n\n\n\n<p>Nasimiy rayonaidagi \u201cMildom\u201d mehmonxonasida tunlari bedor yotib ulug\u02bclar Nizomiy, Xoqoniy Shirvoniy va boshqa ko\u02bcplab ulug\u02bclar ila xayolan suhbatlar qurdim.<\/p>\n\n\n\n<p>Meni iztirobga solgan narasa, Ozarbayjon yo\u02bcqotgan shahid farzanlar edi&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Ozarbayjonga borganimda men go\u02bczal bir sanoat va industuriyaning namunasini ko\u02bcrdim. Go\u02bczal chehralar, go\u02bczal odamlar samimiyati va har yerda \u201csen haradan galding qardash?!\u201d deya uzun-uzun kiprikli ko\u02bczlarini pirpiratgan vatandoshlarimiz, \u201cOta yurting O\u02bczbekistondan Salom!\u201d deganimda, porlagan, sevingan, yo\u02bcqotgan jigarin topgandek quvongan har bir Ozarbayjonlikni men yaxshi ko\u02bcrdim, e\u02bczozladim.<\/p>\n\n\n\n<p>Bozoru supermarketlarda, metro, aftobus, ko\u02bcchalarda odamlar meni, his qildi, tushindi. Nedan his qildi, nedan tushundi. Chunki bu xalq 1988-yildan 2021 yilgacha urush nafasin sezib turdi, mamlkatning boshidagi ayovsiz kunlar, beomon janglar xalqqa, odamlarning yuragina kirib bordi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu urush butun Ozarbayjon Vataniga o\u02bczining tasvirini chizib ketdi. Bu mudhish urush guldek o\u02bcg\u02bclonlarni olib ketdi. Ular nechun ketdi, Vatan uchun ketdi! Vatanning boshiga yog\u02bciy kelsa erlar shahid bo\u02bcladi, mardlar g\u02bcoziy bo\u02bcladi. \u0410skar bo\u02bclib janglarda jon bermoq shon-sharafdir aslida.<\/p>\n\n\n\n<p>Ozarbayjon ko\u02bcchalarida bayroqlar hilpirab turibdi. \u0410eroportdan chiqib moshinada ketar ekanmiz, u bayroqlarga ko\u02bcchalarda duch kelganimda \u201cshukur-ming shukur\u201d dedim.<\/p>\n\n\n\n<p>Negaki shu bayroq ostida, mustaqil, ozod va obod Ozarbayjonga tashrif buyurdim.<\/p>\n\n\n\n<p>Men 2005-yilda Toshkentga \u201cUrganch-Toshkent\u201d poezdida kelar ekanman, Navoiy shahridan bir yigit va keksaroq ota-onasi mindi. Ular bilan bir kupeda ketar ekanman, ularning Ozarbayjon millatiga mansub ekanligini, 1989 yilda urushlar paytida O\u02bczbekistonga kelib qolganin va eri Tog\u02bcli Qorabog\u02bcdan, o\u02bczi Yerevandan ekanligini aytib uzun hikoyalar qilib berdi u ayol. Toshkentga kelar ekanmiz, menga kichkinagina Ozarbayjon bayrog\u02bci rasmi tushirilgan tuz idishi sovg\u02bca qildi. \u201cBiz Moskvaga borib keyin Ozarbayjonga uchamiz, Vatanni juda sog\u02bcindik, bir ko\u02bcrib kelaylik dedik, o\u02bcg\u02bclim kon zavodda ishlaydi, u tatilga chiqdi, iltimos etdik bizlarni Bakuga olib borib kel, dedik, mana ketayapmiz, sen Ozarbayjon haqida yoz, urushning nomi o\u02bcchsin, bu urush tezroq bitsin, mehmonga bor Ozarbayjon go\u02bczal o\u02bclka\u201d deb menga dastlab xabarlar bergan edi. O\u02bcshanda men o\u02bcylagan edimki nasib qilsa bir kun albatta boraman. 2005 yil edi bu.<\/p>\n\n\n\n<p>2013 yil men bir muddat Qozog\u02bcistonda xalqaro Xo\u02bcja \u0410hmad Yassaviy nomidagi turk-qozoq universitetida o\u02bcqidim. Talabalar yotoqxonasida yonma-yon xonada 2 ta Ozarbayjon yigit turardi. Ularning hammasining yoshi mendan kichkina edi. Ular Qorabog\u02bcdan Qozog\u02bcistonga ko\u02bcchib kelgan oilalarning farzandlari ekan. Kunora ularning xonasiga butun Ozarbayjonliklar to\u02bcplanardi. Uzun-uzun suhbatlar, tonggacha, tog\u02bcli Qorabog\u02bcni ozod etish xayolidagi suhbatlar edi. Men yoshim katta bo\u02bclganim uchun hamda talabalar prezidentiligim uchun, birinchi kurslarni har kuni kechqurun jurnalga talabalar yotoqxonasida bor-yo\u02bcqligini belgilab, qayd etib chiqar edim. Ular meni \u201cana buyuk prezdent geldi, xarkas burdadir\u201d, deb qarshilardi. So\u02bcngra gal-gal der edi. Shunday suhbatlarimiz chog\u02bcida, \u201cEy qardosh, biz qachon evimizga boramiz, qachon bizning tuproqlarimiz ishg\u02bcoldan ozod, xatarsiz bo\u02bcladi\u201d, deb yelkamga boshini qo\u02bcyib yig\u02bclab, ko\u02bcz yoshlarin artib, o\u02bczlari yig\u02bclab, o\u02bczlari ovunar edi. Bir uxlasak, uyg\u02bconsak Ozod Ozarbayjonda bo\u02bclsak, shungacha o\u02bczimizni unutsak, der edi. Men qo\u02bclimdan kelgunicha taskin-tasalli berar edim.<\/p>\n\n\n\n<p>Men ularning iztirobini, his-hayajonini, qayg\u02bcu va alamlarini har kuni hamnafaslik ila his qilardim.<\/p>\n\n\n\n<p>Shuning uchun ham o\u02bcsha yillar yozilgan \u201cTurkiylar dunyosi\u201d she\u02bcrimda yozganman:<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <strong>\u201cNizomiy, Nasimiy, Fuzuliy agar,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Madhu nolasin aytsin Ozarbayjonni.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bobo oqin so\u02bcylangiz tonglarga qadar,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201c<\/strong><strong>\u0410<\/strong><strong>lpomish\u201d, \u201cManas\u201d-u Go\u02bcro\u02bcg\u02bclisultonni\u201d&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>O\u02bcshanda xalqaro ilmiy anjumanda bu she\u02bcrni o\u02bcqiganida butun Ozarbayjon yigitlari o\u02bcrnidan turib ketgan edi. Ozarbayjon nomi aytilgan yerda biz tikmiz deb.<\/p>\n\n\n\n<p>Ularning hammasi 16-18 yosh yigitlar edi. Unversitetga ilm tahsil uchun kelgan. Ularning hech qaysisi Vatanni shunchaki his qilmas edi. Ular Vatanni qoni, jon-tani bilan sevar, ulug\u02bclar, ardoqlar edi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u02bczi kunlar yotoqxona xovlisida millatlar raqsi bo\u02bclardi. Har millat qo\u02bcshig\u02bci yangraganda o\u02bcsha millatga mansub talabalar chopib chiqib o\u02bcrtani egallab raqsga tushardi. Shunda ham ozarbayjon yigitlar jon-tani bilan oyoq o\u02bcyinlargiga tushardi.<\/p>\n\n\n\n<p>-Oyoq raqsidagi harakatlarni nima ma\u02bcnosi bor, tushuntirib berolaslarmi?-deb so\u02bcradim bir kuni, bir talabadan.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c-Nima ma\u02bcnosi borligini bilmaymanu, lekin Ozarbayjon raqsi yo\u02bcq bo\u02bclib ketmasligi kerak shuning uchun, Vatanim nomi yangraganda maydon bo\u02bcsh qolmasligi uchun Ozarbayjoncha raqsga tushaman!\u201d deb go\u02bczal javob bergan edi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ha, ular Ozarbayjon tilini, san\u02bcatini ma\u02bcdaniyati va qadriyatlarini jon dildan sevguvchilar, Ozarbayjonning parcha yuraklari edi.<\/p>\n\n\n\n<p>Menda Ozarbayjon millati deganda, mehribon, samimiyatli, g\u02bcururli yigitlar timsoli xotirimda qolgan.<\/p>\n\n\n\n<p>Men oradan yillar o\u02bctib Bakuga kelsam, devorlarda, Shumg\u02bcoyatga borsam, shahidlar qabristonida, Ganjaga borsam butun yo\u02bcl bo\u02bcylarida minglab shahid yigitlarning fotolari, bayroq bilan qo\u02bcyilgan. O\u02bclmas bayroqlarga aylangan yigitlar, o\u02bclmas Vatanga aylangan shahid, g\u02bcoziy o\u02bcg\u02bclonlar&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMening Ozarbayjonimga xush kelibsan qardosh\u201d deya kutib olayotgandek, ketayotsang \u201cyaxshi bor, safaring bexatar bo\u02bclsin, oq yo\u02bcl senga qardosh\u201d, deyayotgandek kuzatib, jilmayib turgan shakllar-fotolar.<\/p>\n\n\n\n<p>Ularning timsolida, biz bunday qo\u02bcriqladik Vatanni, qo\u02bclimizdan kelgani shu bo\u02bcldi, bundan ortig\u02bci bo\u02bclsa ham biz tayyor edik, degan so\u02bcz uqiladi u tirik nigohlarda. Bu o\u02bclmas nigohlar, o\u02bclmas bayroq ko\u02bctarib abadiyatga ketdi! O\u02bclmas shon, o\u02bclmas sharaf bilan Vatanni quchdi. Ozarbayjon sharafli Vatan ularga! Ozarbayjonning abadiy tuproqlarida mangu orom topmoqda. Vatan o\u02bcg\u02bclonlariga, o\u02bcg\u02bclonlari Vatanga aylangan yurt.<\/p>\n\n\n\n<p>Nigohlardan biroz ruhing seskanadi. Bu tirik ko\u02bczlar, shakllar, ko\u02bcchaga qadalgani bilan nima taskin, nima tasalli berdi ekan bu xalqqa deb o\u02bcylaysan. O\u02bcylamay iloj yo\u02bcq. Faqat g\u02bcurur-iftixor uchun emas albatta bu! Burchdorlik hissi ham bor. Bu farzandlarni tug\u02bcib voyaga yetkazib, harbiy xizmatga otlantirgan har bir ota-ona oldida Vatanning burchdorligi.<\/p>\n\n\n\n<p>Vatan sen, Vatan men, Vatan har bir oila va unda tug\u02bcilgan voyaga yetgan avloddir. Bu avlod o\u02bcz elin himoyasi yo\u02bclida buyuk muhorabalarda jon bersa demak bu ulug\u02bc sharaf, unga taraf yo\u02bcq, so\u02bcz yo\u02bcq!<\/p>\n\n\n\n<p>Men Ganja shahriga borib Imomzodani, Nizoiy Ganjaviyni ziyorat etganimda jurnalist do\u02bcstimiz Elnur Baxish va Ganja madaniyat idorasining fidoiy xodimi Rohib Husainov hamrohlik qilar ekan, yo\u02bcl bo\u02bcylaridagi shahidlar rasmlari haqida suhbatlashdik.<\/p>\n\n\n\n<p>Men aytdim-ki, ikkinchi jahon urushida 20 yil muhlat qo\u02bcygan ekan, soldatlar uylariga kelgach urush haqida so\u02bcz ochmaslik haqida.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir odam o\u02bclgach 31 yil Qur\u02bcon o\u02bcqitish vojib, undan keyin unchalik majburiy emas deyishardi. Bu askarlarning rasmlarini o\u02bcrnatish to\u02bcg\u02bcrisida yoki, ular qachongacha turishi haqida biron rasmiy hujjat bormi? deya so\u02bcradim. -Xabarimiz yo\u02bcq. Hozircha ular faqat qahramon sifatida qo\u02bcyilgan, dedi.<\/p>\n\n\n\n<p>-Ha, qachonlardir Ozarbayjon bu haqida ham saranjom qabul qiladi, dedim.<\/p>\n\n\n\n<p>Ganja madaniyat idorasi markaziy kutubxonasida kitob taqdimoti o\u02bctkazib qaytar ekanman uzun yo\u02bcl, kelish va ketish yo\u02bclini ikkiga bo\u02bclgan temir chizziqda uzundan-uzoq shahid askarlarning suratlari saf tortgan, xuddi ular tirikdek, kulimsirab, xo\u02bcshlashib qolmoqda. Yuraginga yana og\u02bcriq kiradi. Negaki, Vatan bu janglarda oz farzandini boy bermadi.<\/p>\n\n\n\n<p>Lekin har kuni bu yo\u02bcldan o\u02bctmaga bu odamlarning yuragi qanday dosh berayotgan ekan. Har kuni shahidlar xotirasi bilan yuzma-yuz kelish, bu juda oson ish emas. Xar kuni o\u02bclganlar xotirasi bilan yashash ham og\u02bcirlik qiladi. Har kuni ezilib yashash, odamni o\u02bczidan ham bezdirib yuborishi mumkin.<\/p>\n\n\n\n<p>Xotira muqaddas, xotira ulug\u02bc. Lekin tiriklar dunyosining tashvishlari ham, iztiroblari ham yetarli. Men mana shuni ham ko\u02bcnglimdan kechirdim.<\/p>\n\n\n\n<p>Chunki biz yozuvchi sifatida hamisha inkor va iqrorlar dunyosida, yo\u02bcqlik va borliq taloshida, mavjud va nomavjudlik, o\u02bctkinchilik va abadiylik qarashlarida, zamon va makon sarhadsizliklarida fikr bilan, his-tuyg\u02bcu, iztirob va qayg\u02bcu bilan birga quvonch va go\u02bczallik, tasavvur va tafakkur bilan yashaymiz. Mana shu narsalarning hammasini egallab olgan Ozarbayjon askari, Ozarbayjon shahidlari xotirasi, yodidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Biz kaspiy dengizi deb o\u02bcrganib ketganmiz. Ozarbayjonda o\u02bcsha tarixiy-turkiy nomi bilan hamon atalib kelayotgan Xazar dengizi sohillarida har kuni kezdim. Men har oqshom dengiz bilan suhbatlashdim. Dengizning toshib-to\u02bclib shovvullashiga, qirg\u02bcoqlarga urilib qaytib ketishiga quloq osdim. Tungi Ozarbayjon osmonida nion chiroqlar yorug\u02bcida Ozarbayjon askari Ozarbayjon bayrog\u02bcini hilpiratib turgan tasviri gavdalanadi.<\/p>\n\n\n\n<p>Meni oldindan orzuyim bor edi, Qozog\u02bcistonga o\u02bctib, undan Xazar dengizidagi kema bilan Bokuga borish&#8230; Kemalar idorasi bor o\u02bcsha tomonda deganiga Bulvardan 15 kilometrga yayov, piyoda yurip bordim. U yerda bir yigit navbatchi ekan.<\/p>\n\n\n\n<p>-U boshqa rayonda xalqaro qatnovlar, bu yerda emas. Bu yer yozda quyoshli kunda kelsangiz mana shu sohil atrofida kemada kezdiramiz, shunga ixtisoslashgan, kichik idoramiz biz, deb, javob berdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Men qaytar ekanman yer ostidagi katta bir saroy kabi aftoturargohga tushdim. U yerda ham qo\u02bcriqchi kuzatuvchilar yo\u02bcl ko\u02bcrsatdi. Salqin kuz havosida, issiq yer osti tunel aftoturargoh yo\u02bcli bilan ham ancha mashinalarni tomosha qilib qaytdim.<\/p>\n\n\n\n<p>Yana sohildan chiqib mehmonxonaga qaytar ekanman, o\u02bcylayman, qachondir, nimadir yozishim kerak. Men ruhiy jihatidan o\u02bczimning qishlog\u02bcimga kelgandek yerlarda yuripman, meni hech kim begonasiramayapti. Turkiy qadim yurtim tuproqlaridaman men.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir paytlar akademik \u0410ziz Po\u02bclatovich Qayumov Ozarbayjon shoiri va yozuvchisi Moqsud Shayxzoda O\u02bczbekistonga qanday kelganlarin va faoliyatin aytib bergan edi. Uning boshiga tushgan achchiq qismat va siyosati og\u02bcir davrlar haqida qiynalib gapirib berganlarin xotirlayman.<\/p>\n\n\n\n<p>Men Ozarbayjonga otlanar ekanman, Maqsud Shayxzodaning avlodlaridan kimdir bor ekanmi, ko\u02bcrarmikanman degan o\u02bcy xayolimdan kechgan edi. Tasodifni qarangki, Men Ganjadan Bokuga kelar ekanman, menga Moqsud Shayxzodaning urug\u02bc-aymog\u02bcidan bo\u02bclgan \u0410fet Shayxzoda yo\u02bcliqdi. U meni Muhammadiy kenti, Yonartog\u02bcdagi Xolchali uyga hamrohlik qilib, elitib qo\u02bcydi. U yerda bizni Ganiraxonim Pashaeva kutib olib, androlog vrach bilan birga meni tug\u02bcilgan kunim sharafiga choy berdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0410fat Shayxzoda bilan ham ajdodi Moqsud Shayxzoda haqida suhbatlashdik.<\/p>\n\n\n\n<p>Yakshanba kuni men Ichkari shaharni kezdim. Menga Yevroosiyo unversiteti filologiya fakulteti talabasi Yemin Zaynalov hamrohlik qildi. Men kitob do\u02bckonlarini kezdim. Sayyid Imomiddin Nasimiy devonini izlab topib sotib oldim.<\/p>\n\n\n\n<p>Taqdirning ajoyibotini qarang, bir oshxonaga kirib biz kurtuk, toshkentliklar beshbarmoq deydigan ovqatning Ozarbayjoncha variantini yedik. U yerda bizga ajoyib ozarbayjon yigiti garsonlik qildi. Va u \u201cmehmonmisiz?\u201d deb, so\u02bcrab, Yeminning tanishtiruvidan keyin, ha, bizda ham bir yozar arqadash chalishir, chaqirayinmi tanishasizlarmi dedi. Ha, albatta dedim. Dunyodagi ijodkorlar qalban qarindoshdirlar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0410joyib bir yigit biroz tortinib keldi. Ismi Ismoil Sobir ekan. Detiktiv asarlar yozar ekan. -Ha, bu tirikchilik uchun ishlar bilan ham shug\u02bcillanib turamiz, dedi. -Buning hech aybi yo\u02bcq, bu yaxshidir dedim. Chunki adabiyot o\u02bczi bir kunda bo\u02bcladigan ish emas, ijodkorlik o\u02bczi mehnatkashlikni sevadigan soha va sizlardagi bu urushlar tufayli vujudga kelgan iqtisodiy o\u02bczgarishlar har bir insonning hayotiga katta ta\u02bcsir qilmay qolmaydi, deb aytdim. -To\u02bcg\u02bcri tushunganingizga raxmat qardosh, men senga pdf.asarlarimni elektron yuboraman deb, xursand bo\u02bcldi, adabiy rejalari haqida suhbatlashdik.<\/p>\n\n\n\n<p>Yana bir kun, 2021-yilda ko\u02bcp bora onlayn yig\u02bcilishlariga qatnashganim, \u201cOshiq \u0410li \u0410skar Markazi\u201dga ham bordik. Bu yerga Boku davlat unversiteti talabasi Husayn Muradov bilan , Yemin hamrohligida bordik. U yerda Olmaz Ulvi xonim va Xatoiy \u0410laskar bilan uchrashdik. \u0410joyib bir diydor bayrami bo\u02bcldi. Bu yerdagi tadbirda ham \u201cKalbajarlisan sen-Kalbajarli\u201d, yoki bo\u02bclmasa \u201cOzarbayjon go\u02bczali\u201d, \u201cOzarbayjon bizimdir, Qorabog\u02bc bizimdir, Shusha bizimdir&#8230;\u201d kabi saslangan sadolar meni qulog\u02bcimda necha kun-ki sadolanib yurdi. Shahid o\u02bcg\u02bclonlar yodi har nafas, har yerda tadbirda so\u02bczlandi. Bu o\u02bcg\u02bclonlar xotirasi o\u02bclmas, o\u02bcchmasdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Faridaxonim, Ganja markaziy kutubxonasida ishlab nafqaga chiqqan ayol. Meni zo\u02bcmda o\u02bctkazilayotgan ko\u02bcpgina tadbirlariga taklif havolasini tashlab doimo, suhbatlashib kelgan. Mana shunday opalarimizdan yana biri olima Tahmina Badalovadir. Bu ikkalasi doimo nimayki tadbiri bo\u02bclsa xabardor qilib va mslahatlar berib keladi. \u0410ytmoqchi bo\u02bclganim Farida xonim o\u02bczining feysbuk sahifasida deyarli har kuni Ozarbayjondagi janglarda shahid bo\u02bclgan o\u02bcg\u02bclonlarni, o\u02bczining bolasidek qayg\u02bcurib, yig\u02bclab yozib foto-shakllarin joylashtirib kelgan. U shahid askar o\u02bcg\u02bclonlarning hammasini o\u02bczining bolasidek yaxshi ko\u02bcradi, ayol qalbi, onalik mehri bilan ular xaqida xotira so\u02bczlari yozib keladi. Men Ganjaga borganimda uningdek bir do\u02bcstimni ko\u02bcrganimga shunchalar quvondimki, bu Faridaxonimni ko\u02bcrganda yaqin jigrimni, ozarbayjon onalarini ko\u02bcrgandek bo\u02bcldim.<\/p>\n\n\n\n<p>Shu tadbirda yana bir o\u02bctkir so\u02bcz qurolina ega bo\u02bclgan ayol bu Xazongul Xusayinovani ko\u02bcrdim. Uning ham ko\u02bcngil sandig\u02bcinda hali ko\u02bcrinmay yotgan olmos so\u02bczlari bor ekan.<\/p>\n\n\n\n<p>Ozarbayjonga borib ko\u02bcplab do\u02bcstlar topdim, ularning hammasida urushning asorat sezgilari bor. Negaki ular urush iztirobi bilan yashagan odamlar. Bu urushdan seskanish asorati hali ketishiga o\u02bcnlab yillar borligini men payqadim. Urush o\u02bcz aksini bu odamlarning yuragina ongina chizib ketgani kunday ravshan.<\/p>\n\n\n\n<p>Lekin bu xalqning sabr matonatiga, g\u02bcururiga va bardoshiga qoyil qoldim.<\/p>\n\n\n\n<p>23 yillik urush og\u02bcrig\u02bci, ingrog\u02bci bilan yashash ham chakana gap emas. Xalyam bu urush turkiylar g\u02bcalabasiga hal bo\u02bclgan. Bo\u02bclmasa bu ingroq va iztirob bitmas tuganmas bir izi so\u02bcngi yo\u02bcq dardga, og\u02bcriqqa aylanar edi.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u02bcalaba, boy berilgan umrlar, yillar va qolgan asoratlarni men kelib ko\u02bcrib turganimni bilaman\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Hali aytganimdek shahidlar qabristoni, va qabrlar boshidagi bayroqlar va gullar, marmar toshlardagi shakllar qanchalik va qadrlik boyliklar boy berilganin unsiz, so\u02bczsiz isbotlab turibdi.<\/p>\n\n\n\n<p>O\u02bclmas bayroqdor bolalarin ko\u02bcrdim Ozarbayjonning. Bu bolalar Ozarbayjon tuprog\u02bcini mangu quchoqlab, qo\u02bcriqlab yotibdi. Ularning tirik ruhi quvonch bilan ozod Ozorbayjon osmonlarida uchib yuribdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>01.01.2023<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u018fd\u0259biyyat Portal\u0131n\u0131n \u00d6zb\u0259kistn Resbulikas\u0131ndak\u0131 x\u00fcsusi v\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, s\u0259firi, O\u02bczbekiston va Qoraqalpog\u02bciston Yozuvchilar uyushmasi a\u02bczosi, shoir-jurnalist 2022 yil Ozarbayjon Respublikasiga adabiy safar uyushtirdim. Safar davomida xayollarim kun-tun o\u02bczgardi. Nedanki xotiramda tarix uyg\u02bconaerdi. Men go\u02bcyo Ozarbayjon tuproqlariga ming yil oldin kelib qolgandekmanu, hamon bu yerlarda kezib yuribman, ruhoniy bir shamoldek&#8230; Men bu yerlardan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-43575","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edeb"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43575","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=43575"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43575\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43582,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43575\/revisions\/43582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=43575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=43575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=43575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}