{"id":4476,"date":"2013-08-24T12:20:37","date_gmt":"2013-08-24T12:20:37","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=4476"},"modified":"2013-11-16T13:18:36","modified_gmt":"2013-11-16T13:18:36","slug":"elmin-nuri-m%c9%99qal%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=4476","title":{"rendered":"Elmin NUR\u0130.M\u0259qal\u0259"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/Movlane.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/Movlane.jpg\" alt=\"\" title=\"Movlane\" width=\"270\" height=\"187\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4477\" \/><\/a><\/p>\n<p>M\u00f6vlan\u0259 C\u0259lal\u0259ddin Rumi b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin t\u0259f\u0259kk\u00fcr t\u0259rzini, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 parametrl\u0259rini d\u0259yi\u015fdir\u0259n be\u015f b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259t s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Haz\u0131rda d\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox sat\u0131lan kitablar m\u0259hz,  bu b\u00f6y\u00fck t\u00fcrk \u015fairi v\u0259 filosofunundur. H\u0259tta \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 \u015eekspird\u0259n d\u0259 \u00e7ox m\u00fctali\u0259 olunan M\u00f6vlan\u0259 C\u0259lal\u0259ddin Rumidir.<br \/>\n Q\u0259rb aliml\u0259rind\u0259n olan M.Barresin bel\u0259 bir fikri var \u201cM\u00f6vlan\u0259ni tan\u0131yandan sonra  H\u00fcqo, H\u00f6te v\u0259 \u015eekspird\u0259 n\u0259yin \u00e7at\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259rhal anlad\u0131m\u201d. M\u00f6vlan\u0259 insanlar\u0131 ay\u0131rm\u0131r onlar\u0131 \u00fcmumi m\u0259n\u0259viyyat v\u0259 sevgi komponentl\u0259ri alt\u0131nda birl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131.<br \/>\n Bu yaz\u0131da da M\u00f6vlan\u0259nin e\u015fq f\u0259ls\u0259f\u0259sinin b\u0259zi n\u00fcanslar\u0131ndan v\u0259  insan\u0131n y\u00fcks\u0259k psixoloji g\u0259rginlikd\u0259n, xaosdan, vakuumdan y\u0259ni bo\u015fluqlardan uzaqla\u015faraq m\u0259n\u0259vi yola q\u0259d\u0259m qoymas\u0131 v\u0259 sonda ruhi rahatl\u0131q tapmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Kamilliy\u0259, Allaha do\u011fru d\u0259v\u0259tind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131lacaq v\u0259 bu d\u0259v\u0259t b\u00fct\u00fcn insanlar \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr\u2026<\/p>\n<p>G\u0259l, g\u0259l, h\u0259r n\u0259 olursan ol, g\u0259l!<br \/>\n \u0130nancs\u0131z da, b\u00fctp\u0259r\u0259st d\u0259 olsan, g\u0259l!<br \/>\n Buras\u0131 \u00fcmidsizlik d\u0259rgah\u0131 deyil,<br \/>\n Y\u00fcz k\u0259r\u0259 pozsan da t\u00f6vb\u0259ni yen\u0259 g\u0259l.<\/p>\n<p>M\u00f6vlan\u0259 C\u0259lal\u0259ddin Rumi insan\u0131 nurlu bir k\u00f6rp\u00fc \u00fcz\u0259rind\u0259 ged\u0259n g\u00f6r\u00fcr. El\u0259 bir k\u00f6rp\u00fc ki, insan \u00fcr\u0259yind\u0259n Allah d\u0259rgah\u0131na do\u011fru uzan\u0131r. \u0130nsan onu \u00f6z i\u00e7ind\u0259 tap\u0131r v\u0259 daim  h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259 bilir. Bu h\u0259r\u0259k\u0259t insan\u0131n \u00f6z g\u0259ldiyi yer\u0259 yenid\u0259n qay\u0131tmaq ist\u0259yini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirir. \u018fvv\u0259lki yerin\u0259 y\u0259ni ba\u015flan\u011f\u0131c hal\u0131na qay\u0131tmaq h\u0259v\u0259si \u201cnur k\u00f6rp\u00fcs\u00fc\u201d timsal\u0131nda tam bir d\u00f6vretm\u0259 prosesini xat\u0131rlad\u0131r ki, bu da \u201cinsan kainata b\u0259rab\u0259rdir\u201d aksiomas\u0131n\u0131 bir daha t\u0259sdiql\u0259mi\u015f olur. \u201cAx\u0131 kainat da d\u00f6vr edir\u201d, \u201cAx\u0131 d\u00fcnya f\u0131rlan\u0131r\u201d. (B.Vahabzad\u0259)<br \/>\n M\u00f6vlan\u0259nin \u201cM\u0259sn\u0259visi\u201dnd\u0259ki ilk hekay\u0259t d\u0259 m\u0259hz, bunu xat\u0131rlad\u0131r. Ney n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259mi\u015f\u0259 ah-nal\u0259 \u00e7\u0259kir? sual\u0131na cavab axtaran M\u00f6vlan\u0259 \u00f6z m\u0259na x\u0259zin\u0259sinin k\u00f6m\u0259yil\u0259 bunun s\u0259b\u0259bini a\u00e7\u0131qlay\u0131r. Vur\u011fulay\u0131r ki, \u00f6z s\u0259lt\u0259n\u0259tind\u0259n (qam\u0131\u015fl\u0131qdan) ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u0259n ney ora yenid\u0259n qay\u0131tmaqdan \u00f6tr\u00fc bu c\u00fcr f\u0259ryad qopar\u0131r. Ah-nal\u0259 etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 onun qam\u0131\u015f hal\u0131ndan ney hal\u0131na g\u0259lm\u0259si laz\u0131md\u0131r. S\u0131rf insan \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan bu r\u0259vay\u0259td\u0259 qam\u0131\u015f cahil, y\u0259ni sirl\u0259r\u0259 vaqif olmayan, ney is\u0259 cilalan\u0131b, d\u00fcnyan\u0131 d\u0259rk ed\u0259n kamil insan\u0131n \u00fcmumil\u0259\u015fdirilmi\u015f simvoludur. Y\u0259ni qam\u0131\u015fdan ney\u0259 ged\u0259n yol adamdan insana gedil\u0259n yola b\u0259rab\u0259rdir. Neyl\u0259 qam\u0131\u015f\u0131n aras\u0131ndak\u0131 f\u0259rq is\u0259 dem\u0259y\u0259 d\u0259ym\u0259z.<br \/>\n M\u00f6vlan\u0259nin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan ana x\u0259tt kimi ke\u00e7\u0259n ilahi e\u015fq kompanenti cahild\u0259n kamil insan yaradan bir iksirdir. M\u00f6vlan\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, insan\u0131n ideal mahiyy\u0259tini tapan v\u0259 onun idrak\u0131nda olan adam h\u0259m \u201ca\u015f\u0131q\u201d h\u0259m d\u0259 \u201cm\u0259\u015fuqdur\u201d, y\u0259ni h\u0259m Allah\u0131 sev\u0259n, h\u0259m d\u0259 Allah\u0131n sevdiyi bir \u015f\u0259xs olur. Burada M\u00f6vlan\u0259nin e\u015fq f\u0259ls\u0259f\u0259si \u00f6z\u00fcn\u00fc tam  olaraq \u0259ks etdirir.<br \/>\n \u0130deal insan (kamil insan) bu e\u015fqi b\u00fct\u00fcn m\u0259nliyind\u0259 tapan v\u0259 ya\u015fayan adamd\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla insan \u00f6z can\u0131nda Onu tapacaq v\u0259 orada Ger\u00e7\u0259k Dostuna qovu\u015facaq bir varl\u0131qd\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 misralarla fikrini tamamlay\u0131r\u2026<\/p>\n<p>H\u0259r \u015feyi aramad\u0131qca bulamazs\u0131n;<br \/>\n Ancaq bu dost ba\u015fqa;<br \/>\n Onu bulmadan arayamazs\u0131n. (Fihi-ma fih-\u0259\u015fyalar\u0131n t\u0259bi\u0259ti)<\/p>\n<p>M\u00f6vlan\u0259nin e\u015fq f\u0259ls\u0259f\u0259si insan\u0131 fiziki al\u0259md\u0259n metafizik al\u0259m\u0259 aparan bir yoldur (\u0259vv\u0259ld\u0259 dediyimiz k\u00f6rp\u00fc). \u0130nsan g\u00f6vd\u0259, a\u011f\u0131l v\u0259 ruhun birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n ibar\u0259t bir varl\u0131q oldu\u011fundan ondak\u0131 bu \u00fc\u00e7 \u00fcns\u00fcr\u00fcn \u0259laq\u0259d\u0259 olmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun hald\u0131r. Lakin b\u0259zi m\u0259qamlarda insan\u0131n yaln\u0131z bir<br \/>\n komponentin\u0259 y\u0259ni g\u00f6vd\u0259y\u0259 qulluq etm\u0259si onun ruhunu m\u0259hv etmi\u015f olur. A\u011f\u0131l ona g\u00f6r\u0259 insanda m\u00f6vcuddur ki, b\u0259d\u0259nl\u0259 ruhun y\u0259ni maddiyy\u0259tl\u0259 m\u0259n\u0259viyyat\u0131n aras\u0131ndak\u0131 f\u0259rqi ona n\u00fcmayi\u015f etdirsin. Burada o birincinin ikinciy\u0259 ke\u00e7m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yaratm\u0131\u015f olur. Fiziki al\u0259md\u0259n d\u0259 Metafizik al\u0259m\u0259 ke\u00e7id m\u0259hz burdan ba\u015flan\u0131r.<br \/>\n Yaz\u0131n\u0131 k\u00f6rp\u00fc konsepsiyas\u0131 il\u0259 ba\u015flad\u0131q. Y\u0259ni insandak\u0131 insanl\u0131q mahiyy\u0259tind\u0259n yaran\u0131b onun ilkin \u00e7a\u011f\u0131na aparan k\u00f6rp\u00fc M\u00f6vlan\u0259nin insanlara d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 t\u00f6vsiyy\u0259 etdiyi bir m\u0259ntiqdir. Bir il bundan qabaq yazd\u0131\u011f\u0131m \u015feirin bir misras\u0131nda dediyimi icaz\u0259nizl\u0259 yazmaq ist\u0259rdim\u2026<\/p>\n<p>N\u0259 vaxt k\u00f6rp\u00fc quraca\u011fam yerl\u0259 g\u00f6y\u00fcn aras\u0131nda<br \/>\n M\u0259n o zaman alaca\u011fam m\u0259l\u0259kl\u0259rin s\u0131ras\u0131nda.<\/p>\n<p>M\u00f6vlan\u0259ni d\u0259 bu k\u00f6rp\u00fcn\u00fc qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn oxumal\u0131y\u0131q. Bir d\u0259 y\u0259qin ki, onun davam\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n ifa etdiyi s\u0259mavi r\u0259qsl\u0259ri g\u00f6rm\u00fcs\u00fcn\u00fcz. R\u0259qs zaman\u0131 bir ayaq m\u0259rk\u0259zd\u0259 dayan\u0131r, dig\u0259ri is\u0259 tam dair\u0259 boyunca f\u0131rlan\u0131r. Bu Qarda\u015fl\u0131q etalonunu \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirir. Y\u0259nif\u0131rlanan ayaq Yer k\u00fcr\u0259sinin 72 mill\u0259tini ruhi birliy\u0259, m\u0259rk\u0259z\u0259 do\u011fru d\u0259v\u0259t edir. H\u0259m d\u0259 yaz\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 qeyd etdiyimiz d\u00f6vr f\u0131rlanan m\u0259kan v\u0259 \u201ck\u00f6rp\u00fc vasit\u0259sil\u0259\u201d d\u00f6vr ed\u0259n insan m\u0259ntiqini tamamlam\u0131\u015f olur. M\u0259rk\u0259zd\u0259 duran ayaq is\u0259 z\u0259nnimc\u0259 k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c v\u0259 son an\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. R\u0259qs ed\u0259n is\u0259 M\u00f6vlan\u0259nin Dilind\u0259n yaz\u0131m\u0131z\u0131n epiqraf\u0131n\u0131 s\u0259sl\u0259ndirir;<\/p>\n<p>G\u0259l,g\u0259l n\u0259 olursan ol yen\u0259 g\u0259l\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00f6vlan\u0259 C\u0259lal\u0259ddin Rumi b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin t\u0259f\u0259kk\u00fcr t\u0259rzini, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 parametrl\u0259rini d\u0259yi\u015fdir\u0259n be\u015f b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259t s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Haz\u0131rda d\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox sat\u0131lan kitablar m\u0259hz, bu b\u00f6y\u00fck t\u00fcrk \u015fairi v\u0259 filosofunundur. H\u0259tta \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 \u015eekspird\u0259n d\u0259 \u00e7ox m\u00fctali\u0259 olunan M\u00f6vlan\u0259 C\u0259lal\u0259ddin Rumidir. Q\u0259rb aliml\u0259rind\u0259n olan M.Barresin bel\u0259 bir fikri var \u201cM\u00f6vlan\u0259ni tan\u0131yandan sonra H\u00fcqo, H\u00f6te v\u0259 \u015eekspird\u0259 n\u0259yin \u00e7at\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259rhal anlad\u0131m\u201d. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-4476","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4476","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4476"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4476\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6521,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4476\/revisions\/6521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4476"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4476"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4476"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}