{"id":45298,"date":"2023-03-27T13:00:00","date_gmt":"2023-03-27T09:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=45298"},"modified":"2023-03-27T17:46:26","modified_gmt":"2023-03-27T13:46:26","slug":"bu-gun-sabit-r%c9%99hmanin-dogum-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=45298","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn Sabit R\u0259hman\u0131n do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2023\/1\/1200x630\/16798006743711935966_1200x630.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Sabit R\u0259hman XX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutan s\u0259n\u0259tkarlardand\u0131r. Yaz\u0131\u00e7\u0131, dramaturq, kinossenarist kimi o d\u00f6vr\u00fcn ictimai-siyasi prosesl\u0259ri onun \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. Sabit R\u0259hman\u0131n tama\u015falar\u0131 s\u0259hn\u0259miz\u0259 yeni n\u0259f\u0259s, yeni m\u00f6vzu v\u0259 sa\u011flam g\u00fcl\u00fc\u015f g\u0259tirib. 70 ild\u0259n \u00e7oxdur ki, s\u0259hn\u0259mizd\u0259 \u201cToy\u201d \u00e7al\u0131n\u0131r, \u201cXo\u015fb\u0259xtl\u0259r\u201d \u201cAyd\u0131nl\u0131q\u201dda qovu\u015fur, \u201cNi\u015fanl\u0131 q\u0131z\u201dlar\u0131n \u201cHicran\u201d\u0131na son qoyulur. Allah bilir, b\u0259lk\u0259 ne\u00e7\u0259nci d\u0259f\u0259dir ki, \u201c\u018fliqulu evl\u0259nir\u201d. H\u0259qiq\u0259t budur ki, Sabit R\u0259hman olmasayd\u0131, bu \u0259d\u0259bi incil\u0259rin he\u00e7 biri olmayacaqd\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlars\u0131z Az\u0259rbaycan s\u0259hn\u0259sinin n\u0259 q\u0259d\u0259r kas\u0131b olaca\u011f\u0131n\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k is\u0259 o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7\u0259tin deyil.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, bu g\u00fcn yaz\u0131\u00e7\u0131, dramaturq, Az\u0259rbaycan\u0131n \u018fm\u0259kdar inc\u0259s\u0259n\u0259t xadimi Sabit R\u0259hman\u0131n anadan olmas\u0131n\u0131n 113-c\u00fc ild\u00f6n\u00fcm\u00fc tamam olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Sabir K\u0259rim o\u011flu Mahmudov (Sabit R\u0259hman) 1910-cu il mart\u0131n 26-da \u015e\u0259kid\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lib. 1926-c\u0131 ild\u0259 \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131nda \u201c\u015eeyx Samit\u201d imzas\u0131 il\u0259 d\u0259rc olunan felyetonu \u0259d\u0259biyyat al\u0259min\u0259 yeni bir istedad\u0131n g\u0259li\u015find\u0259n x\u0259b\u0259r verirdi. \u0130ll\u0259r ke\u00e7\u0259c\u0259k, 50-d\u0259n \u00e7ox hekay\u0259, \u201cV\u0259fas\u0131z\u201d, \u201cSon faci\u0259\u201d, \u201cArzular\u201d povestl\u0259rini, \u201cNina\u201d, \u201cB\u00f6y\u00fck g\u00fcnl\u0259r\u201d romanlar\u0131n\u0131, \u201cHicran\u201d, \u201cUlduz\u201d musiqili komediyalar\u0131n\u0131 yazacaq Sabit R\u0259hman daha \u00e7ox s\u0259hn\u0259mizin g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 t\u0259b\u0259ss\u00fcm\u00fc kimi sevil\u0259c\u0259kdi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcasir Az\u0259rbaycan komediyas\u0131n\u0131n yaranmas\u0131nda v\u0259 inki\u015faf\u0131nda x\u00fcsusi xidm\u0259tl\u0259ri olan Sabit R\u0259hman 1938-ci ild\u0259 \u201cToy\u201d komediyas\u0131n\u0131 yaz\u0131r. \u201cToy\u201d toy kimi qar\u015f\u0131lansa da, Sabit R\u0259hman\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cToy\u201dun \u0259sl mahiyy\u0259tini bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck bir imperiyan\u0131n s\u00fcqutunu g\u00f6zl\u0259m\u0259k laz\u0131m g\u0259lirdi. M\u0259rhum \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas-t\u0259nqid\u00e7i Ya\u015far Qarayev yaz\u0131rd\u0131: \u201cM\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 heyr\u0259t ed\u0259rdim ki, bu q\u0259d\u0259r \u015faqraq, \u015f\u0259n v\u0259 \u015fux bir \u201cToy\u201d \u201c37\u201dd\u0259n d\u0259rhal sonra 1938-ci ild\u0259 nec\u0259 meydana \u00e7\u0131xa v\u0259 nec\u0259 bel\u0259 ucadan s\u0259sl\u0259n\u0259 bil\u0259rdi?! Do\u011frudanm\u0131, bu \u201cToy\u201d &#8211; mat\u0259md\u0259 bayram, v\u0259ba vaxt\u0131 i\u015fr\u0259t\u201d idi?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Sabit R\u0259hman d\u0131rnaqaras\u0131 ideal say\u0131lan sovet c\u0259miyy\u0259tinin n\u00f6qsanlar\u0131n\u0131 g\u00fcl\u0259-g\u00fcl\u0259 g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, \u0259slind\u0259 bu g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn arxas\u0131nda bir insan taleyi dayan\u0131rd\u0131. Nec\u0259 ki, \u00f6z\u00fc \u201cToy\u201d komediyas\u0131n\u0131 yazandan sonra demi\u015fdi: \u201cM\u0259n qabaqcadan bilirdim ki, yerim 37-ci ild\u0259 tutulan yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n aras\u0131nda olacaq. Lakin yaz\u0131\u00e7\u0131 borcumu yerin\u0259 yetirm\u0259k m\u0259n\u0259 \u00fcst\u00fcn g\u0259ldi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sabit R\u0259hman t\u0259kc\u0259 nasir, dramaturq kimi yox, qeyri-adi istedad\u0131, f\u0259rqli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si, c\u0259sar\u0259ti il\u0259 kinossenarist kimi d\u0259 u\u011fur qazand\u0131. Sabit R\u0259hman\u0131n q\u0259l\u0259mind\u0259n \u00e7\u0131xan \u201cAr\u015f\u0131n mal alan\u201d, \u201cO olmas\u0131n bu olsun\u201d, \u201cKoro\u011flu\u201d, \u201c\u018fhm\u0259d haradad\u0131r\u201d filml\u0259rinin ssenarisi t\u0259sad\u00fcfi deyil ki, kinossenaril\u0259rimizin \u0259n g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n say\u0131l\u0131r. Bunu vaxt\u0131 il\u0259 \u201cAr\u015f\u0131n mal alan\u201d filminin kinossenarisini oxuyan \u00dczeyir b\u0259y Hac\u0131b\u0259ylinin Sabit R\u0259hmana dediyi s\u00f6zl\u0259r d\u0259 t\u0259sdiq edir: \u201cBa\u015fqas\u0131 m\u0259nim g\u00fcl\u00fc\u015fl\u0259rimi hoqqabazl\u0131\u011fa \u00e7evir\u0259 bil\u0259rdi, amma s\u0259n g\u00fcl\u00fc\u015fl\u0259rim\u0259 ekran \u00fc\u00e7\u00fcn can vermis\u0259n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkar olmaqla yana\u015f\u0131, Sabit R\u0259hman b\u00f6y\u00fck insan idi. O, h\u0259r zaman yax\u015f\u0131 dostlar\u0131n\u0131n olmas\u0131 il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc xo\u015fb\u0259xt sayard\u0131. Xalq \u015fairi R\u0259sul Rza onun bar\u0259sind\u0259 yaz\u0131rd\u0131: \u201cSabit m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l insani dostluq m\u00fcc\u0259ss\u0259m\u0259sidir. Nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, can bir q\u0259lbd\u0259 dostuq. \u0130ndiy\u0259 kimi bizim dostlu\u011fumuza ki\u00e7ik bir l\u0259k\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259yib. M\u0259n f\u0259xr edir\u0259m ki, Sabit kimi bir dostum var\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sabit R\u0259hman teatra \u00e7ox ba\u011fl\u0131 insan idi. Onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 aktyorlar \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131c\u0131l\u0131q \u00e7e\u015fm\u0259si say\u0131l\u0131rd\u0131. Sabit R\u0259hman\u0131n tama\u015falar\u0131nda Mirz\u0259a\u011fa \u018fliyev, Sidqi Ruhulla, \u0130smay\u0131l Osmanl\u0131, M\u00f6hs\u00fcn S\u0259nani, A\u011fasad\u0131q G\u0259rayb\u0259yli, H\u00f6k\u00fcm\u0259 Qurbanova, Barat \u015e\u0259kinskaya, S\u00fcleyman \u018fl\u0259sg\u0259rov kimi q\u00fcdr\u0259tli s\u0259n\u0259tkarlar i\u015ftirak edirdi. Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lyas \u018ff\u0259ndiyevin t\u0259birinc\u0259 des\u0259k, Sabit R\u0259hman v\u0259 Az\u0259rbaycan teatr\u0131 &#8211; bu iki anlay\u0131\u015f aras\u0131nda s\u0131x bir yax\u0131nl\u0131q vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Sabit R\u0259hman 1970-ci il sentyabr\u0131n 23-d\u0259 Bak\u0131da v\u0259fat edib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong><a href=\"https:\/\/edebiyyatqazeti.az\/\"><strong>M\u0259nb\u0259:\u00a0<\/strong><\/a><a href=\"https:\/\/culture.gov.az\/\">https:\/\/azertag.az\/<\/a><\/strong><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sabit R\u0259hman XX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutan s\u0259n\u0259tkarlardand\u0131r. Yaz\u0131\u00e7\u0131, dramaturq, kinossenarist kimi o d\u00f6vr\u00fcn ictimai-siyasi prosesl\u0259ri onun \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. Sabit R\u0259hman\u0131n tama\u015falar\u0131 s\u0259hn\u0259miz\u0259 yeni n\u0259f\u0259s, yeni m\u00f6vzu v\u0259 sa\u011flam g\u00fcl\u00fc\u015f g\u0259tirib. 70 ild\u0259n \u00e7oxdur ki, s\u0259hn\u0259mizd\u0259 \u201cToy\u201d \u00e7al\u0131n\u0131r, \u201cXo\u015fb\u0259xtl\u0259r\u201d \u201cAyd\u0131nl\u0131q\u201dda qovu\u015fur, \u201cNi\u015fanl\u0131 q\u0131z\u201dlar\u0131n \u201cHicran\u201d\u0131na son qoyulur. Allah bilir, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-45298","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medeniyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45298","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45298"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45298\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45303,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45298\/revisions\/45303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45298"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45298"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45298"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}